- Tạp chí Da Màu – Văn chương không biên giới - https://damau.org -

CHỈ THẤY TÍNH LINH, PHẢI ĐÂU LÀ CHỮ!

Thư Thi Sĩ NGUYỄN TÔN NHAN gửi Nguyễn Lương Vỵ sau khi đọc bản thảo tập thơ Hòa Âm Âm Âm Âm…



 

Nguyễn Lương Vỵ và Nguyễn Tôn Nhan năm 2008 ở Viện Bảo Tàng Getty, thành phố L.A. (ảnh Đặng Thơ Thơ)

Câu ấy (có phải là câu hỏi thảng thốt trước thi ca không?) Không phải của tôi đâu, mà là của một thi nhân đời Tống nào đó thảng thốt hỏi khi đọc thơ Tô Đông Pha, nguyên văn thế nầy: Chỉ kiến tính linh, bất kiến văn tự (抵 見 性 靈, 不 見 文 字) Tại sao tôi lại đặt câu ấy vào đây, khi đang đặt trước mắt tôi là bản thảo thơ của Nguyễn Lương Vỵ? Thơ của Vỵ đâu phải chỉ là những con chữ không thôi?! Rõ ràng, nó là “Tính Linh” như quan điểm thi ca của thi nhân Trung Quốc (và có lẽ của cả nhân loại nữa). Hôm qua đây, khi nhận điện thoại viễn liên của Vỵ gọi về từ một cõi hư không nào đó (Mang theo tiếng dội ùm hư không*) tôi còn định gọi thơ Vỵ là tiếng hót cuối cùng của loài chim kỳ dị nhất trong thi ca Việt Nam. Nhưng sáng nay tôi đổi ý vì một lý do hết sức tình cờ: Tôi vừa lật ra tập thơ của Tô Đông Pha và gặp ngay cái tựa bài đầu tiên là Thủy Long Ngâm (tiếng gầm của con rồng nước). Tôi bỏ bút xuống vì chợt thấy rùng mình ngỡ mình nghe lầm. Hay thơ Vỵ là tiếng gầm của con rồng chứ không phải là tiếng hót của con chim (dù là con chim kỳ dị). Thi sĩ là loài đa nghi nhất của trần gian nầy (Thì ra thi sĩ khoái đại nghi*). Thơ (hay Từ) của Tô Đông Pha (hay một triệu Phương Trời Viễn Mộng, Vỵ nhớ không?) giống như tiếng gầm ngân dài của con rồng nước, buồn bã đến run người.

Ngay đoạn cuối bài Thủy Long Ngâm kia có mấy câu, tôi chép lại cho Vỵ đọc:

春色三分,

二分塵土,

一分流水。

細看來不是楊花,

點點是離人淚。

Xuân sắc tam phân,
Nhị phân trần thổ,
Nhất phân lưu thủy.
Tế khán lai bất thị dương hoa,
Điểm điểm thị ly nhân lệ.

Tạm dịch:

Sắc xuân ba phần,
Hai phần thành đất bụi,
Một phần theo dòng nước trôi đi.
Nhìn kỹ ra đâu phải hoa dương,
Từng chấm từng chấm trở thành giọt lệ chia ly.

**

Hú một tiếng chiều ơi! Rơi đáy mộ
Bụi còn đau?! Sau trước tỏ nguồn cơn (*)

Tôi với Vỵ ở xa nhau quá (ly nhân đó thôi) và nhớ nhau quá, mà biết làm sao khi bản chất cuộc đời vốn toàn là những cuộc chia xa bất tận?! Thi Ca sẽ giúp “sau trước tỏ nguồn cơn”. Đến bây giờ, ở trong nước và ngoài nước (thực ra tôi đâu có khái niệm gì về trong hay ngoài?), tôi chỉ nhờ thơ Vỵ giúp tôi tin ở những cuộc “viễn mộng” xa xôi nọ. Tôi phải cảm ơn Vỵ nhiều lắm. Hãy cho tôi đọc nhiều thơ nữa đi, đọc suốt đời càng thích. Vì “chữ” của Vỵ đâu phải chỉ là “chữ” không thôi, nó chính là TÍNH LINH của chúng ta, dù chỉ là loại tính linh đầy những máu:

Với tuyệt đích Hòa-Âm-Câm-Nín-Máu (*)

Bài Hòa-Âm-Câm-Nín-Máu ấy mới chính là tiếng gầm rung rinh cát bụi trần gian.

Phải không Nguyễn Lương Vỵ?


Gia Định, tháng 6.2007
ở Ngu Cốc

(*) Thơ Nguyễn Lương Vỵ

bài đã đăng của Nguyễn Tôn Nhan