Trang chính » Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Thơ Email bài này

Cánh cửa sổ mở ♦ Một chuyến đi rút ngắn


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 13.10.2020

 

Gluck-Faithful-Cover

 

Louise Elisabeth Glück là một nhà thơ và viết tiểu luận người Mỹ. Bà đã nhận được nhiều giải thưởng văn học lớn (xem trang wiki https://en.wikipedia.org/wiki/Louise_Gluck). Từ năm 2003 đến năm 2004, bà là Nhà thơ Hoa Kỳ (Poet Laureate). Bà vừa được trao giải Nobel Văn học năm nay 2020. Thơ bà đa phần là thơ tự do. Trong hơn 13 tập thơ đã xuất bản, tập cuối cùng Faithful and Virtuous Night (2014) (trong đó, “ký ức, suy tưởng, ước vọng trộn lẫn và hòa quyện vào một bài thiền định sống động về những mất mát bình thường mà chúng ta phải đối mặt khi đi qua cuộc đời”) có lẽ là là tập thơ đầu tiên có nhiều bài thơ xuôi (prose poem).

 

 

 

Cánh cửa sổ mở

 

Một nhà văn lớn tuổi có thói quen viết chữ ‘KẾT THÚC’ trên một tờ giấy trước khi ông ta bắt đầu truyện mới, để rồi sau đó gom một chồng trang mới, thường mỏng vào mùa đông khi ánh sáng ban ngày ngắn ngủi, và tương đối dày hơn vào mùa hè khi suy nghĩ của ông ta trở nên mông lung và liên tưởng, mở rộng như suy nghĩ từ một người trẻ. Bất kể bao nhiêu trang, ông ta đặt chúng chồng lên trên trang cuối. Chỉ khi đó, câu truyện sẽ đến với ông, nhẹ nhàng và tinh tế vào mùa đông, tự do hơn vào mùa hè. Bằng cách này, ông đã trở thành một bậc thầy có tiếng.

Ông ta làm việc theo sở thích trong một căn phòng không có đồng hồ, tin vào ánh nắng sẽ cho ông biết khi nào ngày kết thúc. Vào mùa hè, ông thích để cửa sổ mở. Vậy thì cách nào nào, vào mùa hè, gió đông thổi vào phòng? Người nghĩ đúng, ông ta đã la hét lên vào cơn gió, tôi không làm được thế, sự quyết đoán và bất chợt này, nỗi ngạc nhiên này — ôi, nếu tôi làm được thế, tôi sẽ là thần thánh! Và ông ta nằm xuống trên sàn lạnh phòng làm việc, nhìn gió khuấy lẫn chồng giấy, đảo lộn trang cuối cùng vào giữa những trang đã viết và trang chưa viết.

 

 

 

Một chuyến đi rút ngắn

 

Tôi nhận thấy cầu thang không dễ như tôi nghĩ và vì thế tôi ngồi xuống, có thể nói văn vẻ, ngay ở giữa chuyến đi. Qua một cánh cửa sổ lớn đối diện với lan can, tôi có thể tiêu khiển thời giờ nhìn những chuyện vui buồn nhỏ trên đường phố bên ngoài, mặc dù chẳng có người quen nào trong đó, chắc chắn sẽ không có ai có thể giúp tôi. Theo như tôi thấy thì cầu thang này cũng chẳng mấy ai dùng. Phải tự đứng dậy thôi, tôi tự nhủ. Dường như lúc này không thể làm được thế, nên tôi đành làm điều tốt nhất kế theo: tôi chuẩn bị đi ngủ, gối đầu và để hai tay ở bậc thang phía trên, thân tôi cong cúi phía dưới.

Một đỗi sau, một bé gái xuất hiện trên đầu cầu thang, nắm tay một người đàn bà lớn tuổi. Bà ơi, đứa bé gái gọi, có ông kia nằm chết trên cầu thang! Mình hãy để ông ngủ, bà ta nói. Mình phải nhẹ chân bước qua thôi. Ông ta đang ở vào thời điểm trong cuộc sống mà ở đó dường như không thể quay trở lại điểm ban đầu hay đi tới điểm cuối cùng; do đó, ông ta đã quyết định dừng lại, nơi đây, giữa mọi thứ, mặc dù điều này khiến ông ta trở thành một ngăn ngại cho những người khác, chẳng hạn như chính bà cháu mình. Nhưng mình không nên từ bỏ hy vọng; trong cuộc sống của riêng bà, bà ta nói tiếp, cũng đã có lúc như thế, mặc dù đã lâu rồi. Và sau đó, bà để đứa cháu gái đi trước để không phải làm phiền khi họ bước ngang qua tôi.

Tôi muốn nghe hết toàn bộ câu chuyện của bà, vì khi bà ta đi ngang qua, tôi thấy bà như một người còn tràn đầy sức khỏe, sẵn sàng tận hưởng cuộc sống, đồng thời cũng thẳng thắn, không ảo tưởng. Nhưng rồi giọng họ nhỏ dần thành những lời thì thầm, hoặc là họ đã đi xa. Mình có gặp lại ông ta lúc trở về không, đứa trẻ hỏi nhỏ. Ông ta sẽ không còn nằm đây đâu, bà ta nói, ông ta hoặc sẽ trèo lên hết cầu thang hoặc trở xuống lại dưới cùng. Vậy thì cháu sẽ nói lời chia tay ngay bây giờ, bé gái nói. Và đứa bé quì xuống cạnh tôi, tụng một lời cầu nguyện mà tôi nhận ra là lời cầu nguyện của người Do Thái dành cho người chết. Thưa ông, bé thì thầm, bà cháu nói rằng ông chưa chết, nhưng cháu nghĩ có lẽ câu nguyện này sẽ xoa dịu nỗi kinh hoàng của ông, và cháu sẽ không có đây để nói cho ông nghe vào lúc đó.

Khi lần tới ông nghe lại những lời này, bé nói, có lẽ chúng sẽ bớt đáng sợ hơn, nếu ông nhớ lại cách ông nghe được nó lần đầu, qua giọng nói của một đứa gái nhỏ.

 

 

vi lãng chuyển ngữ từ “The Open Window” và “A Forshortened Journey,” trong tập thơ Faithful and Virtuous Night, Louise Glück, 2014, nxb Farrar, Straus and Giroux.

bài đã đăng của Louise Glück


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)