Trang chính » Chuyên Đề, Phỏng vấn, Văn Chương Thiếu Nhi Email bài này

Quá Khứ Thăng Hoa: trả lời phỏng vấn cho chuyên đề thiếu nhi/thiếu niên

 

Vũ thị Thanh Mai
Vũ thị Thanh Mai

 

 

Mười Câu Hỏi Phỏng Vấn cho Chuyên Đề Văn Chương Thiếu Nhi/Thiếu Niên:

(1) Những tác phẩm thiếu nhi hoặc thiếu niên nào đã gây ấn tượng sâu đậm với bạn trong thời đi học/đang lớn? Tại sao?

Tôi vẫn thích bản nhạc Một Thời Để Yêu, “Chút ánh sáng cho cuộc đời…” Nghĩ suốt lại từ khi bắt đầu biết xem truyện tranh thiếu nhi cho đến hết tuổi thiếu niên, ai cũng trải qua những thời; ở mỗi thời đều có những tác phẩm gây cho tôi ấn tượng sâu đậm. Và ấn tượng mới xóa mờ ấn tượng cũ.

Ngoại trừ 3 tác phẩm.

– Bộ truyện Kiếm Hiệp của Kim Dung vẫn khiến tôi khâm phục sự sáng tạo của ông. Thỉnh thoảng xem phim khoa học viễn tưởng trưng bày cả một khung cảnh xã hội kỳ quặc của thế kỷ sau, tôi lại liên tưởng đến khả năng khái quát nguyên một thế giới đan kết chặt chẽ trong truyện của Kim Dung. Cả những bay bổng tàng hình phù phép mà phim ảnh hôm nay vẫn bắt chước.

Chiến Hữu của Eric Maria Remarque là một tác phẩm tuyệt đẹp phô bày sự thăng hoa giữa tình bạn và tình yêu, trong khung xã hội phi Cộng sản mà lẽ ra phải là của chúng tôi nhưng chỉ còn có thể sống qua tiểu thuyết. Quyển truyện Trần Vũ đưa cho tôi xem khi chúng tôi là hai bạn thân chung lớp chung bàn. Tôi đã nhớ hoài ấn tượng về sự thăng hoa này trong những thập niên quá khứ khi nghĩ về kỷ niệm giữa chúng tôi. Ấn tượng này giờ sống với tôi.

– Bài thơ Mùa Ngô Cũ của Trần Dạ Từ thì bất cứ lúc nào tôi cũng có thể moi ra từ sâu thẳm trong ký ức và đọc lưu loát. Bài thơ “Ngụy” này tôi đọc “chui” năm 16 tuổi. Khi ấy, tôi đã xúc động với tình cảm mãnh liệt và sự kiềm chế của tác giả

Muốn nương nhờ vai em
Hai bàn tay bão dậy
Vật vã trăm nghìn phen
Vẫn dằn lòng mai vậy
Mai rồi mai lần lữa
Thoáng chốc mười mấy năm
Bao nhiêu mùa ngô vàng
Bấy nhiêu mùa nhung nhớ

Rồi bài thơ trưởng thành dần với tôi, cuối cùng gói ghém một tuổi thơ và Sàigòn tôi đã mất. “Ôi ngày thơ tình thơ, mất về đâu tuổi dại.”

(2) Lúc đó bạn thường hay đọc những thể loại văn chương nào?

Tôi thường hay đọc tiểu thuyết tình cảm, lịch sử và trinh thám.

(3) Xin hãy kể lại những phương tiện sách báo vào thời điểm đọc sách thời đó: bạn mượn sách từ thư viện nhà trường, từ nơi cho mướn sách, được gia đình mua sách cho đọc, hay tự để dành tiền mua sách báo, v.v.?

Thỉnh thoảng bố mẹ đưa anh em tôi đi nhà sách Khai Trí. Nhưng thường thì tôi mướn ở sạp thuê sách đầu đường, tha hồ lựa chọn và ngoài vòng kiểm soát.

(4) Bạn nhận được những thông tin hoặc nhận xét về các tác phẩm thịnh hành/đáng đọc từ đâu: bạn bè, nhà trường, người thân, v.v.?

Khi còn nhỏ, anh cả đọc gì thì tôi đọc nấy. Anh tôi đi rạp xem phim Mùa Thu Lá Bay xong, si mê Hàn Ni, thuê truyện Quỳnh Dao hết tập này sang tập nọ. Thì tôi cũng đọc không sót quyển nào. Tôi đã thích cá tính cứng cỏi của các nhân vật nữ của Quỳnh Dao hơn sự mềm mại, ướt át trong truyện Lệ Hằng; và tôi cũng chưa đủ lớn để thấu hiểu Vòng Tay Học Trò. Mãi sau này tôi mới khám pha ra quyền lực của sự mềm mại, ướt át.

Sau tháng 4-1975, hễ là sách “Ngụy” thì đáng đọc. Có được quyển nào chúng tôi truyền tay nhau, quý như vàng. Chúng tôi không đọc sách miền Bắc.

(5) Bạn có thường trao đổi về những tác phẩm, hay những nhân vật mà bạn yêu thích với bạn bè? Ở lứa tuổi nào bạn bắt đầu có những trao đổi về sách báo, văn chương?

Năm Sàigòn mất, tôi 13 tuổi. Sách “chui” lâu lâu mới chui ra một quyển. Đám con gái chúng tôi chép tay, nhưng truyện quá dài nên chỉ chép thơ. Thời ấy, tất cả những bài thơ của Hàn Mạc Tử, Nguyễn Sa, Nguyễn Tất Nhiên,… đều được chúng tôi truyền tay, chép xuống, thuộc lòng.

Tôi hay đọc thơ Nguyên Sa cho Trần Vũ nghe những trưa tan trường chúng tôi sóng đôi. Khi Vũ đưa tôi đến ngã tư Hiền Vương – Pasteur.

Mai tôi ra đi chắc trời mưa
Tôi chắc trời mưa mau
Mưa thì mưa chắc tôi không bước vội
Nhưng chậm thế nào cũng phải xa nhau

(6) Những tác phẩm, nhà văn, hay những nhân vật ấn tượng này có làm bạn muốn trở thành một người viết? Tại sao (có hay không)?

Tất cả những điều này không hề khiến tôi muốn trở thành người viết. Nhưng sau khi hiểu ra viết là một cách để đào sâu ký ức và tâm hồn, tôi muốn có nhiều thì giờ để viết nhưng mãi hoài chưa tìm ra.

(7) Bạn có bao giờ đọc lại những tác phẩm ngày còn bé hay mới lớn? Cảm giác sau (những) lần đọc lại ra sao?

Tôi rất ít khi xem lại một cuốn phim hoặc tiểu thuyết, tuy tôi thỉnh thoảng lẩm nhẩm trong đầu vài đoạn thơ. Đọc xong có khi tôi cảm thấy mình vẫn là mình. Có khi tôi thấy mình đang dúi đầu vào quyển sách, một mình trên nóc sân thượng thoáng rộng của bố mẹ, và nghĩ phải chi mình đừng lưu lạc.

(8) Tại sao bạn vẫn nghĩ về các tác phẩm/nhà văn này? Hoặc, tại sao bạn không còn nghĩ về họ như vậy?

Tôi nghĩ đến những gì còn liên quan.

(9) Theo bạn thì một tác phẩm viết cho thiếu nhi/thiếu niên, nếu thành công, phải hội đủ những yếu tố nào? Tại sao?

Người ta đọc vì tò mò, muốn tìm hiểu điều gì hoặc muốn tìm sự mới lạ. Phải hiểu nhu cầu của mỗi lứa tuổi. Hơn nữa, thời Internet thông tin đầy rẫy, sự thành công phải dựa trên sáng tạo.

10) Một tác phẩm viết cho thiếu nhi/thiếu niên có nên bảo vệ tinh thần trẻ em/thiếu niên, tránh những đề tài có thể làm các em bị sốc, tránh đoạn kết bi thảm, hay không? Đề tài, đoạn kết nào nên được tránh? Tại sao (nên/không nên tránh)?

Tôi cho rằng đề tài nào cũng có thể đưa ra, nhưng bao nhiêu chi tiết là tùy ở tuổi. Có rất nhiều giai đoạn từ trẻ em đến hết thiếu niên. Và làm sao cạnh tranh với game.

Vũ Thị Thanh Mai, 27 tháng 9-2020

bài đã đăng của Vũ Thị Thanh Mai


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)