Trang chính » Chống Kỳ Thị/Chống Bạo Lực, Chuyên Đề, Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Thơ Email bài này

Trích ‘Citizen: An American Lyric’


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 17.06.2020

 

clip_image002

Sleeping Heads, 2006 (Wangechi Mutu)

clip_image004 Gốc người Kingston, Jamaica, nhà thơ Claudia Rankine tốt nghiệp cử nhân từ Williams College và MFA tại Đại học Columbia. Đã xuất bản một số tập thơ, trong đó tập Citizen: An American Lyric (2014), Don’t Let Me Be Lonely: An American Lyric (2004), và Nothing in Nature Is Private (1994).

Tập Citizen: An American Lyric – vào chung kết National Book Award và nhận được National Book Critics Circle Award về Thơ (2014), Giải thưởng PEN Center USA Poetry (2015), Forward Prize for Poetry Best Collection (2015) – là một bài thơ xuôi dài, gồm bảy chương đánh số I – VII, trộn lẫn thơ, văn xuôi, ảnh & tranh minh họa, kịch bản, v.v., được xem như một đóng góp quan trọng về cuộc tranh đấu chống đàn áp chủng tộc / bạo lực, nghệ thuật và sự hòa giải.

Chúng tôi trích dịch một phần trong chương VII cho chuyên đề Chống Kỳ Thị/Chống Bạo Lực.

 

 

Nhiều năm, mong muốn thoát ly –

mi, lửng trôi trên nỗi đau nào đó trong mi –

nhưng chúng vẫn còn đó.

Hãy gọi đó là cái mi tự có –

Mi là mi ngay cả trước khi mi

hiểu ra rằng mi chẳng là ai cả, chẳng giá trị gì,

chẳng bõ bèn mi.

Ngay cả lúc chính mi cố nài nỉ mi
nơi này, xóa bỏ
cái không-tồn-tại nặng nề.

Và vẫn thế, đời sống này mở toạc mắt mi, mi thấy
mi nhìn mi dang tay mời

như một con sóng đổ –

Tôi mi họ hắn ả ta quay người
chỉ để nhận biết
sự đối đầu

xa lạ với nơi này.

Hãy đợi.

Nhẫn nại ngay trong cuộc sống. Thời gian mở cho mi.

Khoảng mở, giữa mi và mi, tâm trí
sẵn sàng cho cuộc đối đầu,

vốn trong sử trình của mi và mi –

Và như đã tự khi nào,
ai là mi lúc này?

Mi, mỗi đầu ngày,
đã có mặt –

Mi ơi –

Trượt xuống chôn vùi mi đã giấu kín bên trong. Mi ở mọi nơi và mi chẳng ở nơi nào trong ngày.

Ngoại cuộc trở vào –

Rồi mi, mi ơi –

Nghe trộm dưới ánh trăng.

Thua cuộc dưới ánh trăng.

Chẳng mấy chốc mi ngồi quanh, lắng nghe chốn mở, khi mi nghe rằng – mi không sở hữu những gì xảy ra cho mi, chỉ nửa phần liên can đến mi. Hắn đang nói về những người lính lê dương trong cuốn phim Beau Travail của Claire Denis, và mi tự rút người sau một cái nhìn vô ý –

Thế giới ngoài kia khẳng định chỉ nửa phần liên can đến mi. Mi không sở hữu những gì xảy ra cho mi, chỉ nửa phần liên can đến mi. Nó không thuộc về mi. Không chỉ là của mi.

Và vẫn thế một thế giới bắt đầu miệt mài tẩy xóa.

Mi nghĩ mi là ai, xưng tôi với tôi?

Mi số không.

Mi tầm thường.

Mi.

Một thân thể trong thế giới chết chìm trong đó –

Này, mi –

Tất cả lịch sử phát sốt của chúng ta sẽ chẳng dẫn đến sự thấu hiểu gì,
sẽ chẳng giúp thân thể thấy rõ,
sẽ chẳng có cái nhìn
trong cặp mắt đồng tình, dẫu không có gì

để giải quyết

ngay cả khi mỗi khoảnh khắc là một câu trả lời.

Đừng nói tôi nếu nó chẳng có nghĩa gì,
chữ vô nghĩa chẳng tạo được  ai.

Mi không bệnh, mi bị tổn thương –
mi đau cả cuộc đời sẽ tới.

Làm cách nào chăm sóc thân thể bị tổn thương,

thứ thân thể không giữ được
những gì đang sống?

Và đâu là nơi an toàn nhất khi nơi đó
không được nằm bên trong cơ thể?

Ngay cả bây giờ giọng mi làm miệng mồm bối rối
những chữ lời mở ra như mạch đập, bập bung
tắt tiếng, tù hãm, câm nín –

Mi không thể nói –

Một thân thể giải trình tự nó –

mi kia, ê mi
ngay cả khi nó đánh mất chỗ đứng của miệng mồm.

Khi mi đặt thân mi vào trong thân
vào như thể da và xương là những nơi công cộng,

khi mi đặt thân mi vào trong thân
vào như thể mi là mặt đất mi đang bước,

mi biết, không ký ức nào có thể sống
trong những ký ức này

trở thành thân thể mi

Mi trì hoãn mọi tồn tại với lời mi mời gọi
chỉ nhận ra như bầu trời. Đêm ngáp dài
lôi kéo mi khi mi nằm trái hướng

với mặt trời đã sẵn sàng buông bỏ tay mi.

Hãy chờ với tôi
dẫu cuộc chờ, hết đêm,
có thể cho đến khi chẳng làm được mảnh manh gì.

Bỏ lại, không bỏ mặc, điều mong muốn duy nhất –

kêu gọi mi, thách thức mi.

Ai reo hò, mi? Mi

quát tháo mi, mi tiếng thì thầm trong gió, mi đôi khi nghe như mi, mi đôi khi lặp lại mi,

chẳng đến đâu,

đừng là ai khác trước mi –

Không ai nhận biết, chỉ mình mi

mi không bệnh, cũng chẳng khùng điên,
không giận, không buồn –

Chỉ là thế này, mi bị tổn thương.

Tất cả phủ mờ tất cả thẫm đen tất cả tối sầm

là bị lột bỏ là bị đánh đổ –

là vết tích
là dư vị.

Tôi mi họ hắn ả ta ngày hôm qua cũng đã xong để biết rằng bất cứ gì đã hoàn tất cũng có thể đã hoàn tất, cũng đã hoàn tất, chưa bao giờ hoàn tất –

Vết đau tồi tệ nhất là cảm giác chẳng bao nhiêu mi

thuộc về mi –

***

Một người bạn viết về những tác động gây tê của tiếng vo ve, khiến mi phải thở dài. Không còn nghe thấy nữa. Mi đã quen dần với nó. Có người gọi nó là sự lão hóa, một loại khói lỏng trở ngược vào thân, xóa mờ đi những nỗi đau bình thường.

Lại như thế mới sáng nay, hắn đã nói gì?

Mỗi nửa giờ, radio trong xe nhắc đến tên của Trayvon Martin1 cả chục lần. Mi kéo tình của mi trở lại ghế vì mặc dù dường như không ai đuổi theo mi, công lý có những dự tính khác.

Vâng, và đây là cách mi làm một công dân: Thôi nhé. Đừng nghĩ đến nữa. Đi tiếp.

Mặc dù có điều hòa không khí trong xe, mi bấm nút mở cửa xe xuống. Một làn gió chạm nhẹ trên má. Như một sự cần thiết.

 

Chú thích

(1) Trayvon Benjamin Martin: một người Mỹ da đen, 17 tuổi, bị George Zimmerman, một người Mỹ da trắng, bắn chết ở Sanford (tiểu bang Florida) năm 2012 khi đang trên đường đến thăm người bạn gái.

 

vi lãng trích dịch chương VII, tập thơ Citizen: An American Lyric (Graywolf Press, 2014), Claudia Rankine, dạng ebook

bài đã đăng của Claudia Rankine


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)