Trang chính » Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Truyện chớp Email bài này

Cây hạt dẻ


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 22.05.2020

 

clip_image002

Edvard Munch, Phố với cây hạt dẻ nở hoa

 

clip_image004 Karl Ove Knausgaard, tác giả người Na Uy. Ông được biết đến nhiều với sáu cuốn tiểu thuyết, có tựa đề Cuộc Đấu Tranh của Tôi (Min Kamp). Ông cũng đã xuất bản một bộ tự truyện mang tên Bách Khoa Mùa Màng (Årstid encyklopedien).

Trong tập “Mùa Hè”, quyển cuối trong bộ Bách Khoa Mùa Màng, Karl Ove Knausgaard viết về những ngày dài ngập nắng, những khi ăn kem cùng con cái, cái bình nước tưới cỏ, những con bọ rùa, v.v. Ông thử nghiệm với những khởi đầu của một cuốn tiểu thuyết và giữ riêng một nhật ký, ghi lại những sự kiện nhỏ trong cuộc sống gia đình. Trên một thảm vẽ về ký ức, lòng khát khao và kinh nghiệm nghệ thuật và văn học, tác giả truy tìm ý nghĩa của những khoảnh khắc chảy luồn qua đời sống.

 

 

Cây hạt dẻ

 

Chúng tôi có một cây hạt dẻ trong vườn, đứng ở góc giữa hai căn nhà và vươn cao hơn hai mươi mét, cũng có thể lên tới hai mươi lăm. Những nhánh cây dài nhất ít ra cũng tầm mười mét, và một trong những việc đầu tiên tôi làm khi chúng tôi vừa dọn đến đây là cưa bỏ những nhánh nằm dưới thấp, vì chúng chận ngang lối đi giữa hai căn nhà và mọc trườn cả lên trên mái. Nhưng mặc dù cây hạt dẻ này rất lớn – nhìn từ xa, chỉ thấy nó choán luôn cả mái nhà – và mặc dù tôi đã từng trèo lên và xắn lưỡi cưa vào thân cây, tôi chưa bao giờ thực sự chú ý đến nó, chưa bao giờ nghĩ về nó. Cứ như thể nó không có mặt. Bây giờ có lẽ không có thể tin rằng tôi đã sống bên cạnh một sinh vật to lớn như vậy trong năm năm trời mà không thực sự nhìn thấy nó. Như thế là sao, nhìn mà không thấy? Có lẽ vì có những gì đó đi vào mắt chúng ta nhưng không vương lại? Nhưng những gì chúng ta thực sự thấy được thì vương vào đâu? Chúng ta nói rằng một cái gì đó mang một ý nghĩa, như thể ý nghĩa là thứ chúng ta nhận được như một món quà, nhưng thực sự tôi nghĩ khác hơn, chính chúng ta mới mang ý nghĩa đặt vào những gì chúng ta thấy. Và cây hạt dẻ này, tôi đang nhìn nó khi tôi ngồi đây, viết, tôi đã không mang ý nghĩa gì đặt vào nó. Nó ở đó và tôi biết nó ở đó, tựa như tôi va vào nó khi tôi đi giữa những hai căn nhà, nhưng nó chẳng có ý nghĩa gì với tôi và do đó không thực sự có mặt.

Trong hai mùa xuân và hè vừa qua, tôi tìm học thêm về tranh của họa sĩ Edvard Munch. Tôi đã nhìn đi nhìn lại nhiều lần tất cả tranh của ông ta, và trở nên quen thuộc với hầu hết. Ông ta vẽ nhiều tranh về cây hạt dẻ, và có một bức tranh đặc biệt làm tôi chú ý. Tranh vẽ một cây hạt dẻ trong phố, gần như theo trường phái ấn tượng, tất cả các bề mặt được thấy qua những mảng màu sắc chứ không phải là vật thể rắn, chúng dành cho mắt hơn là bàn tay, cho cái nhất thời hơn là sự lâu dài. Hạt dẻ đang bung nở và những hoa trắng được vẽ như những chùm nhỏ giữa vùng xanh màu lá, nơi chúng tỏa sáng như những ngọn đèn. Khi nhìn cây hạt dẻ bên ngoài cửa sổ, những bông hoa của nó chẳng có gì giống như những bông hoa Munch vẽ – trông chúng không như những đường thẳng đứng mà là những bông phấn nhỏ, trắng, sắp xếp thành bốn năm tầng, và chúng không có màu trắng thuần, mà lại nhuốm màu xám nâu. Tuy nhiên, chính bức tranh Munch vẽ – khi cây hạt dẻ của chúng tôi bắt đầu nở hoa vào cuối tháng năm – khiến cho tôi thấy được, lần đầu tiên, một cây hạt dẻ đang ở đó. Điều tương tự cũng xảy ra với những cây kia dọc theo đường vào trung tâm thành phố Ystad, hay những cây nọ chạy xuôi theo đường xe lửa ở bến cảng, nơi người ta có thể thấy được những chiếc phà lớn đi đến xứ Ba Lan và đảo Bornholm. Chúng là cây hạt dẻ, tôi nghĩ thế khi thấy chúng bắt đầu nở hoa. Điểm khác biệt không phải là cái tên gọi, không phải là bây giờ tôi mới biết chúng là cây hạt dẻ mà trước đây tôi đã không biết thế – vì tôi đã luôn biết chúng là loại cây gì – nhưng bằng một cách nào đó, những cây hạt dẻ giờ đây đã chiếm một vị trí thân mật trong tâm trí tôi. Và tôi nghĩ rằng sự thân mật này là điều chúng ta muốn nói đến khi chúng ta bàn về tính xác thực. Vì sự thân mật làm ngưng được, một cách triệt để, sự cách biệt, vốn là yếu tố chính trong những lý thuyết về sự tha hóa đã được đề xướng trong thế kỷ qua, và vẫn là một lực sống tích cực trong nỗi khao khát về cái hữu hình, giúp chúng ta cảm thấy gần gũi hơn với thực tế. Những cực đối lập không phải là chủ nghĩa hiện đại hay phản hiện đại, sự tiến bộ hay thoái hóa – những điều này chỉ là hậu quả từ sự quân bình giữa sự thân mật và không thân mật, một câu hỏi về điểm chúng ta muốn nhấn mạnh, và điều đó lại phụ thuộc vào những gì chúng ta sử dụng cho và những gì chúng ta mong muốn từ đời sống. Chúng ta có muốn đưa cây hạt dẻ vào, chúng ta có muốn nhìn thấy nó và để nó vào một góc nào đó trong chúng ta không, chúng ta có muốn cảm thấy sự hiện diện của nó mỗi khi chúng ta đi ngang, một vị trí riêng tư của nó trong thực tế không? Những gì cây hạt dẻ minh xác, những gì nó thể hiện, chẳng gì khác hơn là chính nó. Và có lẽ điều này cũng đúng với chúng ta, rằng những gì chúng ta minh xác, những gì chúng ta thể hiện, chẳng gì khác hơn là chính chúng ta? Một sự có mặt riêng biệt, ở một nơi riêng biệt, vào một thời điểm riêng biệt? Dần dà, điều đó trở thành cách tôi nghĩ, rằng suy tưởng chỉ là thứ gì đó luồn chảy qua tôi, rằng cảm xúc chỉ là thứ gì đó luồn chảy qua tôi, và dễ thôi, tôi cũng có thể là một ai khác; điều quan trọng không phải về việc tôi là ai, nhưng về tôi đang có đây, và điều đó cũng đúng cho cây hạt dẻ, ngay lúc này đứng yên bên ngoài cửa sổ, đứng ngất cao lặng lẽ giữa những vòng xoắn xanh lá và trắng hoa.

 


vi lãng dịch “Chestnut Trees,” trong “Summer” của Karl Ove Knausgaard (bản dịch tiếng Anh của Ingvild Burkey từ nguyên tác tiếng Na Uy).

bài đã đăng của Karl Ove Knausgaard


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)