Trang chính » Chuyên Đề, Coronavirus, Ký Sự, Nhận Định, Tư Liệu Email bài này

nhật ký Vũ Hán


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 21.04.2020

clip_image002

Đường phố Vũ Hán, ngày 3 tháng 2, 2020

(ảnh trên mạng từ Getty Images)

LND. Ngày 23 tháng 1, 2020, khi dịch coronavirus sắp bùng phát thành đại dịch, Trung Quốc đã cách ly Vũ Hán, một thành phố hơn 11 triệu dân. Nhiều cư dân hoảng loạn, đổ xô đến các siêu thị hoặc chạy trốn đến các thị trấn khác trước khi thành phố đóng cửa.

Trong hơn hai tháng, từ ngày 25 tháng 1 đến ngày 25 tháng 3, tác giả người Trung Quốc Fang Fang đã ghi nhật ký trực tuyến về đời sống hàng ngày. Những trang nhật ký này đã trở thành một khung cửa sổ nhìn vào sự sống và cái chết ở Vũ Hán, và cũng là một giọng nói quan trọng hiếm hoi từ Trung Quốc, dám thảo luận về những sai lầm của chính phủ khi tìm cách đương đầu với cơn khủng hoảng.

Những suy nghĩ của bà có hơn 4 triệu người theo dõi trên Weibo, sân viết blog của Trung Quốc và nhiều hơn nữa trên WeChat, trang truyền thông xã hội nơi hàng ngàn bình luận tràn ngập mỗi bài viết của bà. Trên Weibo, Nhật ký Fang Fang đã có 380 triệu lượt xem, 94.000 cuộc thảo luận và 8.210 bài viết gốc, đạt đỉnh vào đầu tháng Tư. Trên Twitter, hashtag #wuhandiary cho thấy hàng trăm bài viết quan trọng.

Nhật ký trực tuyến của bà, mặc dù đôi khi bị kiểm duyệt, đã trở thành quan trọng đối với hàng triệu độc giả Trung Quốc – một cách nói đơn giản, tự phát về cư dân Vũ Hán, nỗi sợ hãi, thất vọng và hy vọng trong suốt những tuần cách ly.

Gần đây một số người trong nước đã công khai chỉ trích những trang viết của bà. Nhiều người đã gọi việc ra mắt bản dịch tiếng Anh và Đức là một nỗ lực nhằm làm “tổn hại chính phủ Trung Quốc và làm suy yếu hình ảnh anh hùng của Vũ Hán”.

Những trang nhật ký Vũ Hán của Fang Fang vẫn còn trong trang blog của bà http://fangfang.blog.caixin.com/. Chúng tôi xin chỉ trích dịch một trang đã bị xóa trong blog, nhưng được lưu lại trong trang China Digital Times.

Bản dịch tiếng Anh, “Wuhan Diary, Dispatches from a Quarantined City”, từ dịch giả Michael Berry sẽ được Harper Collins xuất bản vào cuối tháng 6, 2020.

Fang Fang là bút danh của Wang Fang, gốc gác Nam Kinh nhưng lớn lên ở Vũ Hán từ năm 2 tuổi. Bà sống sót qua cuộc Cách mạng Văn hóa, sau đó học đại học và làm phóng viên, biên tập viên và viết sách. Bà đã được trao Giải thưởng Văn học Lỗ Tấn năm 2010, và đã từng là chủ tịch của Hội Nhà văn Hồ Bắc.

clip_image004

Trời lại nhiều mây, hơi se lạnh, nhưng không đến nỗi quá lạnh. Tôi bước ra ngoài, một bầu trời không nắng trông buồn bã và ảm đạm, tôi nghĩ.

Bài viết tôi đăng trên WeChat ngày hôm qua lại bị xóa và tôi cũng không được dùng trang Weibo cá nhân. Tôi tưởng rằng tôi không thể đăng bài trên Weibo nữa, nhưng sau đó biết ra rằng họ chỉ kiểm duyệt bài viết ngày hôm qua thôi, và bài mới vẫn có thể được lên trang. Tôi thấy vui ngay lập tức. Than ôi, tôi bây giờ tựa như một con chim đang sợ. Tôi không còn biết tôi được phép nói gì và không được phép nói gì. Khi nói về một điều quan trọng như cuộc chiến chống dịch bệnh này, tôi đã hoàn toàn hợp tác với chính phủ và tuân theo mọi điều họ bảo. Bây giờ chỉ còn thiếu một lời tuyên thệ cùng với một tay đặt trên tim – vậy vẫn chưa đủ sao?

Chúng tôi vẫn còn bị kẹt nằm nhà trong thời gian thành phố có lệnh đóng cửa [lockdown], nhưng đã có một số người to tiếng ca ngợi chính phủ và đăng tin lớn về chiến thắng đã đạt được (nếu họ không trêu chọc). Cư dân Vũ Hán phải nói gì? Dù lo lắng hay buồn phiền, chúng ta đã chịu đựng tất cả, phải không? Tuy nhiên, ngay cả chiến thắng cũng là của họ. Hôm nay tôi đọc được câu nói này: “Khi bạn nghe ai đó nói ‘chúng tôi sẽ làm điều này bằng mọi giá’, xin đừng tưởng rằng bạn là ‘chúng tôi’; bạn chỉ là cái ‘giá’ phải trả.”

Tôi sẽ ngưng nói và tiếp tục chờ đợi. Tôi cần giữ bình tĩnh, vững vàng và sẵn sàng. Theo lời nói đơn giản của anh trai tôi: chán lắm, xem phim truyền hình ở nhà để giết thời gian.

Hôm nay, một người bạn bác sĩ nói với tôi rằng nhiều người đã được phép xuất viện. Hơn 2.000 người đã được chữa khỏi. Điều trị những người có triệu chứng nhẹ thì không khó. Nhu cầu giường bệnh đã giảm bớt. Số người chết cũng giảm khá đáng kể. Tôi cũng đã tìm biết: trước đây mỗi ngày có gần một trăm người chết, hôm qua con số đó đã giảm xuống còn 29. Than ôi, tôi hy vọng sẽ thấy không người nào chết càng sớm càng tốt. Chỉ vậy thì mọi gia đình có người bệnh mới cảm thấy dễ thở. Miễn là họ sống sót, thì mọi thứ khác đều dễ dàng để đối phó. Ngay cả khi phải mất nhiều thời gian để điều trị, vẫn có thể chấp nhận được. Tôi vừa xem một video từ tờ Nam Thủ Đô Nhật Báo, về những suy nghĩ của một bác sĩ khi ông ta giải cứu bệnh nhân của mình, cũng như những suy nghĩ của người bệnh. Rất cảm động. Một bệnh nhân đã được cứu sống cho biết, “tôi đã dựa vào sức mạnh ý chí của mình và vào niềm tin mà bác sĩ của tôi mang tới.” Một bệnh nhân khác nói rằng sau khi qua được một thử thách như vậy, ông ta sẽ trân trọng mỗi ngày trong cuộc sống.” Điều đó đúng, miễn là chúng ta qua được.

Điều vẫn khó hiểu là số chẩn bệnh mới và số nhiễm bệnh vẫn còn rất cao. Có nghĩa là cuộc khủng hoảng dịch bệnh ở Vũ Hán vẫn còn trong vòng bế tắc. Theo tình hình ngày hôm qua, hơn 900 người thử nghiệm là có bệnh hoặc là có thể mang bệnh. Chúng ta thực sự không muốn thấy kết quả này. Những người đó rất có thể đã bị nhiễm bệnh sau khi thành phố bị đóng cửa. Những tin cập nhật mà chúng tôi đang nhận có thể sẽ cụ thể hơn: những người này là ai, họ ở đâu và trong hoàn cảnh nào họ bị nhiễm bệnh. Thông tin này nên được loan ra công khai, một là để người khác giúp tìm ra biện pháp phòng ngừa; và hai, dựa trên nơi chốn của những người bị nhiễm bệnh, là để chúng ta có thể bắt đầu cho những cư dân sống ở những vùng xa được phép thoát ra khỏi cô lập. Một người bạn bác sĩ khác của tôi cũng tự hỏi, nếu dịch bệnh hiện đã được kiềm chế, với những ca mới phần lớn là có nguồn bệnh từ các nhà tù và viện dưỡng lão, vậy có cần thiết phải giữ quá nhiều người cô lập trong nhà không? Có lẽ sẽ có tin tốt trong những ngày tới? Tôi chỉ mong thế!

Nhìn từ góc độ của chuỗi nhiễm trùng, chúng ta thấy rằng 900+ trường hợp này là một con số khổng lồ. Nhưng, khi đặt vào bối cảnh của hàng chục triệu người trong thành phố, họ chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ. Chính một số nhỏ này đang trói buộc hàng chục triệu người khỏe mạnh trong thành phố, không ai được phép đi đâu cả. Và đối với những người khỏe mạnh này, họ sẽ phải đương đầu với điều gì? Họ sẽ phải đương đầu với những hậu quả nào lớn hơn? Tôi không nói được.

Ngoài ra, có năm triệu cư dân Vũ Hán đang bị giữ bên ngoài, không được phép về nhà. Họ đang sống thế nào trong những ngày này? Sự phân biệt đối xử trong những tháng gần đây, bây giờ đã trở nên tốt hơn hay sao? Và một số người khác, không phải cư dân Vũ Hán, đang bị mắc kẹt trong thành phố, không được phép rời đi để về nhà. Hôm qua tôi thấy một bài báo nói rằng một số không đủ khả năng ở trọ, hoặc không thể tìm được phòng khách sạn, phải sống nhờ ở ga xe lửa. Có những người khác, không có gì để ăn và phải lục lọi thùng rác để tìm lấy thức ăn đã vứt đi. Những người bận tâm với những chuyện quan trọng thường coi nhẹ những điều nhỏ nhặt; những người chú ý đến đa số thường quên mất thiểu số. May mắn thay, sau đó tôi cũng thấy một tin khác, về “một đường dây điện thoại nóng cho những người bị mắc kẹt ở Vũ Hán trong thời gian dịch bệnh và gặp khó khăn.”

Mỗi khu vực đều có đường dây nóng như thế. Tôi chỉ không biết những đường dây này có thực sự làm được gì khác hay không. Lấy thí dụ, tôi biết phần lớn những số điện thoại liên lạc chỉ là bề ngoài, riêng dành cho những người quen lớn. Nếu bạn thực sự gọi đến một trong những số đó, bạn sẽ thấy nó gần như hoàn toàn vô dụng. Bạn chỉ tìm thấy các vận động viên đá bóng qua lại với nhau. Cuối cùng, không những bạn sẽ không nhận được bất kỳ sự giúp đỡ nào, bạn lại còn mất thời giờ và tăng hóa đơn điện thoại của mình. Có rất nhiều người làm việc cho chính phủ, lại không học được gì cả đời, nhưng lại rất sành sỏi trong việc múa may giả tạo. Họ sẽ đối phó với bạn theo những phương cách bạn không bao giờ có thể nghĩ đến. Và khả năng trốn tránh trách nhiệm của họ cũng là tột đỉnh. Nếu không dựa trên nền tảng này, làm sao dịch bệnh có thể biến thành một thảm họa như chúng ta đang thấy ngày hôm nay?

Một sự thật không thể chối cãi là Vũ Hán đã trì hoãn hơn 20 ngày kể từ khi phát hiện ra virus cho đến khi ra lệnh đóng cửa thành phố. Đâu là mấu chốt của sự chậm trễ đó, ai là người chịu trách nhiệm và với lý do gì mà họ đã cho vi-rút có thời gian và không gian để lây lan, dẫn đến việc đóng cửa chưa từng có trong lịch sử Vũ Hán. Nhốt chín triệu người trong nhà là một cảnh tượng, một điều mà không ai có thể tự hào. Cội rễ của vấn đề này phải được đào xới lên. Mặc dù có nhiều phóng viên nịnh nọt ở Trung Quốc, nhưng cũng không thiếu người rất dũng cảm. Trong vài ngày qua, chúng tôi đã thấy một nhóm nhà báo đặt những câu hỏi khó và đi vào trọng tâm của vấn đề. Trong thời đại internet này, khi các phóng viên điều tra bằng cách tuần tự lột ra những lớp vỏ bọc ngoài, và cư dân mạng cùng ghép lại từng mảnh sự thật, thời điểm mấu chốt và địa điểm của các sự kiện, những bí mật dẫu đã niêm phong và che đậy cuối cùng sẽ thấy ánh sáng ban ngày.

Dù gì đi nữa, có một số điều chúng ta phải tìm đến tận cùng. Ví dụ, việc ba nhóm chuyên gia đến Vũ Hán. Họ là ai? Ai dẫn dắt họ? Ai kiểm tra họ ở Vũ Hán? Họ đã đến thăm những bệnh viện nào? Họ đã đến những công sở nào? Họ đã có bao nhiêu cuộc họp? Ai đã phát biểu tại các cuộc họp đó? Họ đã phỏng vấn những bác sĩ nào? Những câu trả lời ra sao? Họ đã đọc những báo cáo nào? Họ đã tìm thấy gì về tình hình? Cuối cùng đi đến những kết luận nào? Ai viết xuống những kết luận đó? Vân vân. Rốt cuộc, những lời nói “không truyền nhiễm người-qua-người, có thể ngăn ngừa được và kiểm soát được,” đã gây ra bao nhiêu đau khổ cho cư dân Vũ Hán. Một khi bạn điều tra ở mức độ tinh xảo đó, tôi tin rằng bạn sẽ tìm thấy kẻ nói dối. Tại sao kẻ nói dối lại nói dối? Ai bảo họ nói dối? Họ có biết rằng họ đã nói dối? Hoặc, họ có biết rằng họ đang bị lừa dối nhưng vẫn sẵn sàng tin vào sự lừa dối? Họ có cần phải bị lừa dối? Cho dù là người có thẩm quyền hay chuyên gia, chúng ta sẽ có thể tìm ra sự thật bằng cách tháo ra từng gút một. Một thảm họa như thế này không thể chấm dứt đơn giản bằng một sa thải hoặc một cách chức. Đối với người dân Vũ Hán, thủ phạm chính và đồng phạm của họ không thể được tha thứ! Hơn 2000 người (thậm chí còn nhiều hơn nữa khi kể vào những người không nằm trong thống kê), những linh hồn bị sát hại và gia đình của họ, những nhân viên y tế làm việc ngày đêm liều mạng sống mình để cứu người, 9 triệu cư dân đang phải vật lộn sống ở Vũ Hán, 5 triệu người lang thang không nhà cửa, không thể về nhà, mỗi trong tất cả những người này sẽ buộc tên thủ phạm chính và đồng phạm của hắn đưa ra câu trả lời.

Và bây giờ chúng ta chỉ chờ đợi. Trước nhất, đợi thành phố mở cửa lại, và sau đó đợi một lời giải thích.

vi lãng dịch từ bản tiếng Anh https://chinadigitaltimes.net/2020/03/translation-as-long-as-we-survive/

bài đã đăng của Fang Fang


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)