Trang chính » Sáng Tác, Truyện vừa Email bài này

những ghi chú kỳ cục trên đám mây (kỳ 9)

Vẫn chuyện giáo dục.

Mạng xã hội lại bùng phát vụ một bà phụ huynh chửi bới giáo viên trong clip trên FB của bà chỉ vì ông thày này đã cho vất cái quần short của con bà vào sọt rác, khi bọn học trò nghịch ngợm để cái quần ấy lên bàn ông thày. Tất nhiên xã hội không chấp nhận hành động nông nổi vô văn hóa ấy. Họ đã phản ứng một cách dữ dội, như một cuộc truy sát khác. Tuy nhiên, những phản ứng ấy nên được nhìn nhận như thế nào?

Facebooker Nguyễn Đình Bổn viết:

“Chửi vụ "cái quần" và đi bão bóng đá!

Nếu bạn là người bình tâm, ghé vô trang cá nhân của bà phụ huynh vụ "cái quần" bạn sẽ thấy cả một cơn bão thực sự, mỗi giây có hàng chục còm chửi bới, mỉa mai, và hô hào đem cả mấy cháu bé, tất cả ảnh chụp gia đình ra chửi!

Tôi nhìn thấy ở đây một sự tích tụ năng lượng xấu, năng lượng thừa của người Việt không nơi giải tỏa nên có dịp là bùng phát. Nó giống như việc "đi bão" sau một trận thắng ở giải bóng đá rất không ai quan tâm. Ở đây 90% là không phải vì tinh thần thể thao hay yêu nước gì cả, nó đơn thuần để giải tỏa năng lượng bản thân.

Người Việt, trên mọi phương diện không hề là "quá tệ", nhưng năng lượng để phát triển một xã hội lành mạnh, văn minh đang bị hướng vào bàn nhậu, các cuộc tụ tập vô bổ, và những vụ ném đá quá mức trên mạng xã hội, làm cho mất phương hướng. Đó cũng là ý đồ của kẻ cai trị!”

Cái ác đến từ đâu? Nhiệm vụ của giáo dục đã thất bại hay đó là chủ trương khi cách mạng vốn được cổ xúy bởi lòng căm thù? Xã hội này không thể tìm được lối thoát, ngoài một cuộc cách mạng khác, nhân bản và bác ái. Nhưng lối thoát duy nhất đó đang bị bịt kín.

Làm thế nào có thể sống trong một tình huống tuyệt vọng như vậy?

Lịch sử người Việt, vốn trầm luân trong nô lệ ngoại bang cũng như các thế lực phong kiến cũ – mới, không phải lần đầu đối diện với sự bế tắc khốn cùng ấy, vì thế kẻ yếu vẫn có cách để tồn tại bằng một thắng lợi tinh thần, rất khác với người láng giềng Trung Quốc. Người Việt không phải AQ như Lỗ Tấn mô tả về đồng bào của ông ta, người Việt lươn lẹo chống trả quyền lực áp chế bằng sự mỉa mai diễu cợt theo kiểu láu cá chó của Trạng Quỳnh. Nói cách khác, biến sự đau khổ thành hài hước hay coi cái thế lực đè đầu cưỡi cổ mình như trò hề chính là một phương pháp thắng lợi tinh thần mang căn tính Việt.

Một người Việt cá biệt như tôi có thể là gì hay làm gì?

Câu hỏi về hiện hữu này là một nỗi sầu thảm. Tôi như cá nằm trên thớt. Bất cứ lúc nào cũng có thể bị bắt. Nhưng việc đi tù với tôi thật sự không quan trọng. Kinh nghiệm bản thân cho tôi biết, khi đã ở trong tù, chúng ta sẽ tìm được bình an, bởi đó là cuối đường. Nơi chúng ta sẽ tự chấm dứt hay phục sinh. Trên con đường oan nghiệt ấy, vấn đề là tôi như thế nào?

Sự bại hoại không có điểm dừng. Báo chí chính thống đưa tin một loạt tướng tá công an lợi dụng chức quyền gây tội ác. Hai tướng công an phải ra tòa trong đường dây tổ chức đánh bạc, cá độ xuyên quốc gia với quy mô chưa từng có. Họ lập ra cơ quan an ninh công nghệ cao và dùng chính cơ quan ấy làm bình phong cho tội phạm. Họ đã móc được hàng ngàn tỉ đồng trong túi của các nạn nhân và gây ra muôn vàn nỗi thống khổ trong các gia đình mà vẫn nhâng nháo vì an ninh quốc gia. Một nạn nhân của cá cược trong đường dây tội ác này, tôi biết, sau khi cầm một chiếc xe hơi Nhật vẫn không đủ trả nợ, hắn phải bỏ trốn, vất lại con cái cho vợ nuôi.

Bọn cho vay nóng nặng lãi là một loại tội phạm khác, công khai hoạt động và là nỗi kinh hoàng tột độ cho những ai nỡ dính vào nó. Họ không bao giờ trả được nợ gốc và số nợ sẽ gia tăng không giới hạn. Họ buộc phải trốn chạy nếu không muốn bị sát hại.

Có hai loại nạn nhân chính của bọn hút máu người này. Một loại cùng khổ, thiếu vốn để làm ăn. Với những người này, họ sẽ đi từ địa ngục này sang một địa ngục khác. Còn một loại kia, đa phần là máu me cờ bạc.

Tình trạng gọi là “tín dụng đen” này tồn tại từ xa xưa và ngày càng nở rộ, thậm chí được quảng cáo công khai trên những tờ rơi dán đầy cột điện và những bức tường rào. Chính quyền bây giờ mới tuyên bố vào cuộc, tuy nhiên không hy vọng gì có thể xóa bỏ được nạn bóc lột dã man này, bởi vì người cùng khổ, quẫn bách luôn cần một cơ hội thoát khổ mà không biết dựa vào đâu. Tín dụng đen tuy nhỏ, thường là cực nhỏ nhưng giúp được người bĩ cực sống tạm qua cơn khốn khó. Nó là cái bẫy nợ khốn nạn nhất, vô lương tâm nhất, nhưng không có chọn lựa khác. Chính quyền hay xã hội không biết tới những số phận cùng quẫn.

Nếu bạn muốn trở thành nhà từ thiện thì cũng không phải dễ dàng, cho dù bạn có khả năng. Ở Việt Nam, có biết bao trường hợp những người đi làm từ thiện bị chính quyền địa phương làm khó dễ. Bởi họ muốn thu tóm cả lòng từ thiện của bạn, không chỉ vì tính độc tài, nghi kỵ vốn dĩ của chế độ, mà họ cũng muốn có phần bằng cách bớt xén, ăn cắp.

Chúng tôi còn gì để vui sướng trên cuộc đời này?

Có chứ. Nhân dân Việt Nam anh hùng biết tận hưởng những gì có được. Chúng tôi nhậu mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh. Từ nhà ra tới quán. Từ đám cưới đến đến ma. Từ sinh nhật đến giỗ chạp.

Bà Vũ Thị Minh Hạnh, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách y tế cho biết:

“Năm 2017, sản lượng bia chạm mốc 4 tỷ lít, tăng 10,4% so với năm 2016 và bình quân mỗi người dân tiêu thụ 42 lít bia/năm. Sản lượng rượu thủ công năm 2016 đạt 188 triệu lít trong đó sản lượng rượu thủ công sản xuất nhằm mục đích kinh doanh được cấp phép năm 2016 là 32 triệu lít. Chi phí cho tiêu thụ bia của Việt Nam khoảng 3,4 tỷ USD/năm, gần 3% số thu ngân sách của cả nước, bình quân khoảng hơn 300USD người/năm.

Bà Vũ Thị Minh Hạnh đưa ra những con số rất quan ngại, giai đoạn 2003-2005, mức độ tiêu thụ số cồn trung bình 3,8 lít/năm nhưng đến 2005-2008 đã tăng gấp đôi là 6,6 lít. Trong khi đó, thế giới tăng rất chậm, chỉ từ 6,1 lên 6,2% giai đoạn 15 năm. “Dự tính của Việt Nam, vào năm 2025, Việt Nam tăng mức độ tiêu thụ số cồn khoảng 7 lít cồn/năm, nhưng thực tế, WTO cho biết, Việt Nam sẽ phải chạm mốc 8,6 lít cồn/năm. Đây là con số quá cao so với dự kiến, báo động về thực trạng sử dụng rượu, bia tại Việt Nam”, bà Hạnh nói.

Theo Bộ Y tế, trung bình nam giới trên 15 tuổi tiêu thụ 27,4 lít cồn/năm. Năm 2015, 80,3% nam giới cho biết có sử dụng rượu bia trong vòng 30 ngày qua. “Mức tiêu thụ đồ uống có cồn bình quân của người trên 15 tuổi chủ yếu là từ rượu bia đã tăng 75% sau năm năm, trong đó tỷ trọng tiêu thụ cồn nguyên chất từ bia gia tăng nhanh hơn nhiều so với rượu”, bà Hạnh cảnh báo.

Đặc biệt, các nhà làm luật cho rằng, xu hướng trẻ hóa tuổi sử dụng rượu, bia đang gia tăng đáng quan ngại, tăng gần 10% số trẻ vị thành niên/thành niên có sử dụng đồ uống có cồn này sau năm năm, với tỷ lệ nam chiếm 79,9% và nữ chiếm 36,5%. Tỷ lệ sử dụng rượu, bia trong độ tuổi pháp luật không cho phép khá cao, tới 47,5%.”

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long nhận định:

“Tình hình tiêu thụ rượu, bia tại Việt Nam đang rất báo động. Việt Nam đứng thứ hai thuộc các nước Đông Nam Á, đứng thứ 10 châu Á và đứng thứ 29 trên toàn thế giới.

Bia rượu là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn giao thông (60%); gây bạo lực gia đình, mất an toàn trật tự xã hội (30%). Thứ trưởng nói “Việt Nam là quốc gia đứng thứ hai chịu tác động rượu bia rất lớn đến 70%, tác động trực tiếp và gián tiếp cho 200 loại bệnh. Thiệt hại của rượu bia lớn hơn gấp nhiều lần so với giá trị kinh doanh của rượu bia mang lại”.

Nguồn: http://www.nhandan.com.vn/suckhoe/item/36072902-viet-nam-dung-thu-29-tren-the-gioi-ve-su-dung-ruou-bia.html

Tuy nhiên, nhân dân Việt Nam kiên cường bất khuất không chỉ nhậu, chúng tôi còn có niềm vui lớn lao hơn nhiều. Đó là bóng đá.

Mỗi khi đội tuyển VN có một trận thắng quan trọng trong các giải quốc tế dù con con với các nước láng giềng, gần như cả nước vui mừng. Nhân dân chúng tôi yêu bóng đá trên hết mọi thứ, hàng trăm ngàn người xuống đường, “đi bão” xách xe chạy lòng vòng, phất cờ đánh trống, la hét như lũ điên.

Vâng, niềm tự hào dân tộc của chúng tôi chỉ có thế.

Xét cho cùng, chúng tôi còn gì khác hơn?

Và người Việt Nam thông minh cần cù nhẫn nại và nhu mì im lặng trước mọi bất công, chấp nhận hy sinh cho chính quyền tận thu mình như vặt lông vịt.

Những kẻ vô tâm thì vẫn vô tình trước sự đổ nát của xã hội, mà trong nhiều trường hợp chính họ là nạn nhân. Những kẻ nhìn thấy vấn đề thì biện minh cho sự vô cảm của mình: “Biết thế, nhưng liệu có được ích gì hay lụy vào thân?”

Một xã hội chực chờ trên bờ vực thẳm. Vì thế, mạnh ai người nấy sống. Chụp giựt và ăn cướp. Con người không còn biết tin vào điều gì khi mọi tín lý của chế độ bở vữa ra bởi sự thật.

Tôi viết ý này lên FB:

“Từ một chế độ đặt trên nền tảng duy vật, vô thần… toàn bộ xã hội rơi vào tình trạng mê tín. Càng quyền cao chức trọng, giàu có càng mê tín.

Câu chuyện mới nhất về sân bóng Mỹ Đình, lớn nhất Việt Nam, phải di dời mấy quả bóng sắt vì được tin rằng hình ảnh những quả bóng bị xiềng xích ấy giống như sự trói chân các cầu thủ, khiến đội tuyển bóng đá quốc gia không thể chiến thắng trên sân nhà, là một ví dụ.

Phong thủy, cúng kiếng và bói toán không chỉ là vấn đề cá nhân mà nó chi phối đến cả thượng tầng cấu trúc của hệ thống chế độ.

Đó là hệ quả của việc con người đánh mất sự chính trực.”

Người ta có thể làm tất cả mọi điều để kiếm tiền, từ ăn cướp đến buôn người và những bộ phận nội tạng con người.

Trẻ em và phụ nữ bị bắt cóc hoặc dụ dỗ đem bán bên kia biên giới phía bắc không phải là hiếm hoi. Nhưng tôi cho rằng cái bi kịch xã hội kinh khủng nhất không phải ở những kẻ tham lam, bất nhân… mà nằm ngay ở chính những nạn nhân khi họ tự nguyện bán máu hoặc một phần thân thể mình để duy trì cuộc sống.

https://laodong.vn/media/dieu-tra-giao-uoc-ngam-trong-trai-nuoi-nguoi-lay-than-o-ha-noi-646060.ldo?fbclid=IwAR0B3KjZXpYWjJc62nDORLlJqiLNJQRqgB0SWW5wsJzVUwLrQf26Qtkw1Cc

Với số tiền khoảng 180 triệu, chưa tới 10 ngàn đô Mỹ một quả thận. Người ta chấp nhận mất mát, đau yếu suốt những ngày còn lại để tồn tại. Kinh khủng hơn, từ vị thế của một nạn nhân, họ biến thành kẻ thủ ác khi tham gia đường dây buôn bán này từ kinh nghiệm bản thân. Họ là những người trẻ.

Trên một bình diện khác, tôi quen biết khá nhiều những người trẻ thuộc giới tranh đấu cho dân chủ và sự tiến bộ xã hội, kể cả các nghệ sĩ sáng tác.

Họ là những người có khả năng làm chủ cuộc đời mình. Không thuộc về một phe đảng chính trị, xã hội nào, nhưng họ đều có một mục tiêu chung: thay đổi cuộc sống trong phạm vi khát vọng của mình. Họ sẵn sàng bày tỏ chính kiến cũng như theo đuổi một đường hướng nghệ thuật khác bất chấp mọi bất trắc. Họ xuống đường biểu tình. Họ phát biểu trên các trang mạng xã hội. Họ dấn thân vào những thể nghiệm nghệ thuật phi truyền thống, từ văn học đến âm nhạc và mỹ thuật.

Trong mạch ngầm của niềm hy vọng cho sự đổi mới, tôi nhìn thấy những trào lưu đương đại mang tính toàn cầu. Không tham vọng trường cửu, một hậu hiện sinh của niềm vui phù du, họ xuống tận đáy của hiện hữu và lên đỉnh cao của phóng tưởng sinh tồn.

Một người bạn trẻ của tôi đã xuất bản được khá nhiều sách dưới dạng underground đề nghị in sách cho tôi. Anh ta bị công an truy lùng và vì thế anh ta phải sống chui lủi. Có thể đến một lúc nào đó anh ta sẽ bị bắt. Tôi không mường tượng hết sự khốn khó của anh trong việc tìm kiếm chỗ ngủ cũng như xoay sở miếng ăn trong một cơ chế mà việc cư trú bị kiểm soát chặt chẽ.

Tôi cũng có những người bạn trẻ khác mà sáng tác của họ không thể trở thành những sản phẩm thương mại. Cách họ sống và làm việc như thể cuộc sống chỉ là những thoáng chốc và nghệ thuật chỉ là sự dấn mình vào cái thoáng chốc, cho sự thoáng chốc. Đắm say mà nhẹ nhàng. Dường như cái ước mơ “lưu truyền sử xanh” đã trở thành khôi hài. Nó diễu cợt tính vô thường của vạn sự.

Điều gì khiến họ sẵn sàng dấn thân vào một “cuộc chơi” vừa phiêu lưu vừa dường như vô ích đó?

(còn tiếp)

bài đã đăng của Nguyễn Viện


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)