Trang chính » Nghệ Thuật, Nhận Định, Sân Khấu Email bài này

Poor Yella Rednecks- Kịch về đời sống người tỵ nạn gốc Việt trên sân khấu South Coast, Costa Mesa

1819-show_art-pooryellarednecks

Một vở kịch về những năm đầu tị nạn của một gia đình người Việt giữa một cộng đồng da trắng thuộc thành phần hạ lưu ở tiểu bang Arkansas sẽ được dựng lại trên sân khấu South Coast Repertory tại thành phố Costa Mesa, Cali, ngay bên “thủ đô tỵ nạn” Westminster của người Mỹ gốc Việt, vào các ngày 30 tháng Ba tới 27 tháng Tư, 2019.

Mang tựa đề Poor Yella Rednecks và trình diễn hoàn toàn bằng Anh ngữ, đây là vở thứ hai về di dân Việt và là phần tiếp theo (sequel) của vở Vietgone của kịch tác gia gốc Việt thuộc thế hệ thứ hai, Quí Nguyễn. Do nữ đạo diễn May Adrales điều hợp, vở kịch Poor Yella Rednecks gồm hai diễn viên đóng hai vai chính và ba diễn viên phụ thủ nhiều vai khác nhau.

Vietgone là câu chuyện về biến cố 30 tháng Tư đã đưa đẩy hai con người từ hai cảnh huống khác nhau vào chung trại tị nạn Fort Chaffee, gặp và phải lòng nhau, định chỉ cho qua ngày trong thời gian chờ đợi, nhưng không ngờ tình cảm giữa hai người ngày một sâu đậm. Tống nguyên là nhân viên làm việc tại tòa Đại sứ Mỹ, đem theo mẹ, bỏ lại em trai và người yêu, vì chỉ xin được hai chỗ trên chuyến bay di tản ra khỏi Sài Gòn. Quang nguyên là một phi công của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, bị kẹt lại trên chiếc hàng không mẫu hạm Mỹ sau khi chuyến phi vụ trực thăng cuối cùng của anh chở hàng chục người tị nạn đáp xuống sân tầu, trút đám hành khách gồm nhiều phụ nữ và trẻ em xuống, rồi bị đẩy xuống biển để nhường chỗ cho chiếc khác đáp xuống. Vợ và hai con Quang còn kẹt lại.

Vietgone ra mắt lần đầu cũng tại rạp South Coast Repertory vào năm 2015 trước khi trình diễn tại các nơi khác, được đón nhận nồng nhiệt và đã được nhiều giải thưởng.

Tôi có được cái may mắn đã được xem Vietgone tại Denver tháng 8 năm ngoái qua cô cháu gái Valérie Thérèse Bart là người phụ trách trang phục cho vở này. Valerie cũng phụ trách trang phục cho vở Poor Yella Rednecks trong mùa kịch tại South Coast Repertory năm nay.

Vở sequel Poor Yella Rednecks (nôm na dịch là “những kẻ hạ lưu da vàng nghèo khó”) mô tả sáu năm đầu tại phần đất mới của Quang và Tống với những phấn đấu không chỉ với môi trường xung quanh đầy dẫy kỳ thị, định kiến, mà còn cả với những lấn cấn trong cuộc sống lứa đôi vì Quang mang mặc cảm tội lỗi với vợ con còn kẹt lại – một hoàn cảnh nhiều người tị nạn thuộc lứa tuổi 30, 40 bỗng-chốc-trở-thành-“độc-thân-tại-chỗ” hồi ấy không xa lạ gì.

Cả hai vở kịch do các diễn viên không phải gốc Việt thủ diễn, dưới hình thức một thứ tạm gọi là nhạc kịch, song sử dụng nhạc “rap.” Nhạc rap là một thể loại vừa là nhạc vừa là một hình thức nói lên quan điểm xã hội phát xuất từ Jamaica và New York và thịnh hành trong giới trẻ người Mỹ gốc Phi châu vào các thập niên 1980 và 1990. Trong nhạc “rap”, lời hát nhập vào và tạo thành nhịp nhạc, không theo nhạc pháp thông thường, không đòi hỏi nhạc cụ cồng kềnh, mắc tiền. Một hình thức nghệ thuật có tính bộc phát, độc lập, tự do, có tính nguyên thủy (primitive), một nghệ thuật cho phép người trình diễn biểu tỏ tất cả những gì chứa chất trong tâm can.

Nhìn vào trang Web tiểu sử của Qui Nguyễn tại http://quinguyen.com/bio.html, người ta có cảm tưởng đây là một người trẻ sinh ra và lớn lên trong một môi trường nhiều bầm vập, song bản chất hồn nhiên, ham vui, thích và chịu ảnh hưởng nặng nề loại chuyện bằng tranh (comic), thông thạo võ nghệ kung fu, chuyện quái vật, giả tưởng, có khả năng sinh hoạt trong nhiều bộ môn nghệ thuật khác nhau như truyền hình, điện ảnh, sân khấu, hài kịch, vừa viết vừa đạo diễn; tóm lại, là một người trẻ đa tài, đa năng và đa hiệu. (Qui Nguyễn làm tôi nhớ tới một nhân vật thuộc thế hệ của cậu, nghị viên San Jose Lan Diep, người đã mang cái khiên Captain America theo để tuyên thệ nhậm chức cách đây hai năm, khiến nhiều cơ quan truyền thông dòng chính, trong đó có CNN, cũng phải lưu ý tường thuật một cách dí dỏm.)

Một cá tính như vậy có lẽ không thích chuyện nghiêm túc, buồn thảm, nặng nề, như chuyện… 30 tháng Tư, 1975, ngày Sài Gòn tan hàng, chẳng hạn.

Vậy mà Qui Nguyễn đã làm tôi ngạc nhiên một cách thích thú qua Vietgone, một thứ bi hài kịch, có cảnh di tản 30 tháng Tư bằng trực thăng, những lời “rap” bi phẫn đau thương của Quang bị-bật-ra- khỏi-quê-hương và Tống phải-ra-đi-vì-không-còn-chọn-lựa-nào-khác; những lời pha trò; những câu nhạc “rap” dồn dập, thôi thúc, đòi người nghe phải lắng tai; những tiếng chửi thề thoạt nghe chối tai song dần quen thuộc, còn như thể cảm thấy được “giải tỏa,” vì có lẽ trong tận cùng của đau thương con người, để sống còn, hoặc phải bật tiếng chửi thề hoặc giễu cợt, để không bị nghiền nát, nhận chìm?

Nhưng đặc biệt hơn cả là qua vở kịch tưởng là vô tư, giễu cợt, Qui Nguyễn đã chuyên chở tới khán giả một thông điệp phản bác lại luận điệu lâu nay của phe phản chiến Mỹ, coi việc Mỹ tham chiến ở Việt Nam là vô luân, qua sự lột tả tài tình của diễn viên đóng vai Quang trong vở Vietgone dựng tại Denver mà tôi đã có dịp thưởng ngoạn.(*) Chưa kể, trong bầu không khí chống di dân hiện tại, nó cho thấy sự khoan dung của một quốc gia được xây dựng và trở nên giầu mạnh trên nền tảng di dân.

Cả hai vở kịch cùng lấy cảm hứng từ cuộc đời thật của cha mẹ của Qui Nguyễn. Mặc dù đã đọc kịch bản, tôi trông đợi xem vở về đời sống của cặp Quang và Tống qua sự dàn dựng của đạo diễn May Adrales và trình diễn của một nhóm diễn viên trẻ khác. Một vở kịch khi sáng tác xong và còn trên giấy thì chỉ mới xong có một nửa. Đạo diễn, ban sản xuất và diễn viên là thành phần sẽ hoàn tất vở kịch.

Cần tìm hiểu thêm về vở Poor Yella Rednecks hay mua vé, mời vào https://www.scr.org/calendar/view?id=10231.

Sau ngày 27 tháng 4, vở Poor Yella Rednecks sẽ tiếp tục lưu diễn tại New York City Center’s Stage I, dưới sự bảo trợ của Manhattan Theatre Club, cũng do May Adrales đạo diễn.

[TD 2019-03]



Chú thích & Hinh ảnh:

(*) Trùng Dương, ‘Vietgone,’ a review, https://diacritics.org/2018/12/vietgone-a-review/

clip_image002

Bích chương quảng cáo vở Vietgone của kịch tác gia Quí Nguyễn do Denver Center for the Performing Art dựng vào mùa thu 2018. (Ảnh Nga Vuong-Sandoval, 09/2018)


clip_image004

Sân khấu Vietgone tại Denver sau buổi diễn thử có trang phục (dress rehearsal) ngày 29 tháng Tám, 2018. Từ trái, tác giả bài viết này, người phụ trách trang phục Valérie Thérèse Bart, và Tuyết Nhung, mẹ của Valérie. (Ảnh Rick Ho)


clip_image006

Sưu tầm của Valerie Bart về trang phục của dân tị nạn vào thời điểm năm 1975 cho vở Vietgone. Valerie cũng là người phụ trách phần trang phục cho vở Poor Yella Rednecks. (Photo courtesy dcpa.org)



clip_image008

Ảnh chụp bài viết về Qui Nguyễn trong tạp chí Applause, số tháng 8-10, 2018, do Denver Center for the Performing Arts xuất bản.

bài đã đăng của Trùng Dương


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)