Trang chính » Bàn tròn, Bàn Tròn: Kinh Tế Email bài này

Phải đập tan nạn giảm phát ngay bây giờ


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 17.01.2009

Chỉ cách đây vài tháng, con ngáo ộp dữ dằn của nền kinh tế Hoa kỳ là nạn lạm phát. Giờ đây, sau những vụ sụt giá ghê gớm cùa thương liệu trong lịch sừ (ví dụ giá dầu thô từ 147 Mỹ kim/thùng tuột xuống dưới mức 40 Mỹ kim gần dây), thì thấy ông “ba bị chín quai” giảm phát (deflation) ló dạng đâu đây. Đó là một hiện tượng mà chúng ta không phải đối diện từ sau cuộc Đại Suy Trầm.

Giảm phát là gì? Đơn giản nó là sự sụt giá, một tiến trình quỷ quái bắt đầu bằng sự tấn công các giá trị tài sản rồi thương liệu rồi hàng hóa và sau cùng là lương bổng. Thị trường nhà cửa Hoa kỳ đạt tới đỉnh điểm năm 2006, và thị trường chứng khoán bắt đầu sút giảm một năm sau đó. Ví tài sản sụt giá, các định chế tài chánh – đặc biệt là nhũng cơ sở đã cho vay để mua những tài sản mất giá đó – phát hiện ra họ không có đủ tiền bảo chứng. Họ phản ứng lại bằng cách giảm số tiền cho vay.

Sự co cụm tín dụng ấy kết hợp với hậu quả suy thoái của sự sụt giá nhà cửa và chứng khoán khiến người tiêu dùng bớt hẳn chi tiêu. Có những tay đầu cơ bắt mạch được nền kinh tế đang suy yếu đã bán đi những thương liệu có tính nhạy bén về kinh tế, ví dụ như dầu thô và đồng, khiến cho giá cá những thứ này lại càng giảm xuống.

Tới đây ta đã thấy có hậu quả dây chuyền là các cơ sở thương mại bắt đầu giảm bớt nhân viên, làm nhẹ đi áp lực về lương giờ, lương tháng và bổng lộc. Điều này lại khiến cho thu nhập và chi tiêu càng giảm bớt đi. Nếu ta không chặn đứng cái vòng lẩn quẩn này thì cái vòng xoáy đi xuống của lương lậu và giá cả sẽ khiến cho trị giá đích thực của các khoản nợ, ví dụ nợ mua nhà, nợ chi tiêu, và trái phiếu (bonds) sẽ tăng lên, do đó gánh nặng đè lên người tiêu thụ cũng như các cơ cở thương mại lại càng nặng thêm.

Kịch bản nói trên đã diễn ra dưới hình thức nghiệt ngã nhất tứ năm 1929 đến 1932, trong thới gian đó giá tiêu thụ và tổng sản lượng quốc gia đích thực giảm hằn 25%. Thật kinh hoàng khi ta thấy những bước sơ khởi của cuộc Đại Suy Trầm sao mà giống hoàn cảnh hiện nay như vậy.

Chính phủ Hoa kỳ có thể làm gì để tránh khỏi sự tàn phà của nạn suy trầm? Trước hết, phải yểm trợ các định chế tài chánh để đảm bảo sự vẹn toàn của những chương khoản ký thác và cơ chế trả lương nhân viên của các cơ sở thương mại. Bởi vì điều này không thi hành trong những năm 30 cho nên hàng ngàn định chế tài chánh đã đổ vỡ và hàng bao triệu người mất hết tiền đã dành dụm. Trong cuộc khủng hoảng hiện nay, Ngân Hàng Trung Ương (NHTƯ, Federal Reserve) và bộ Ngân Khố không những đã tăng cường bảo hiểm cho tiền ký thác, mà còn mở rộng sự đảm bảo cho các quỹ đầu tư thị trường tiền mặt nều họ muồn tham gia.

Nhưng bảo đảm tiền ký thác chưa đủ, Giảm phát, cũng như lạm phát, là một hiện tượng tiền tệ. Lạm phát xẩy ra khi các ngân hàng trung ương tạo ra quá nhiều tiền mà công chúng không muốn giữ; giảm phát xẩy ra khi tiền tạo ra quá ít. Muốn chặn đứng lạm phát, chính phủ phải ngưng mở rộng sự cung cấp tiền tệ và tín dụng và tăng lãi suất để chi tiêu bớt đi.

Chặn đứng giảm phát khó khăn hơn. NHTƯ có thể tăng lãi suất tùy theo mức độ cần thiết để làm sự tăng trưởng chậm lại nhưng không thể giảm lãi suất xuống dưới số không, và dù có cắt giảm xuống một mức thấp như vậy, cũng không đủ để kích thích chi tiêu. Điều này đặc biệt đúng khi các nhà đầu tư vô cùng lo sợ rủi ro như trường hợp ngày nay và đành lòng ôm những công phiếu an toàn tối đa dầu rằng lãi suất gần như ở mức số không. Khi mà cái “thế kẹt tiền” (liquidity trap) này xẩy tới, thì như tín điều của John Maynard Keynes, chính sách tiền tệ — nghĩa là sự điều tiết nền kinh tế thông qua sự kiểm soát lưu lượng tiền và lãi suất – không còn hiệu nghiệm nữa.

Nhưng có nhiều kinh tế gia tin tưởng rằng chính sách tiền tệ có thể hữu hiệu dù rằng NHTƯ không thể giảm lãi suất xưống dưới mức số không. NHTƯ vẫn có khả năng mở rộng lưu lượng tiền bằng cách cho các định chế tài chánh vay, lấy tài sản của họ làm thế chân. Hành động như vậy mở đường cho sự kích thích tài chánh – giảm thuế hay tăng gia chi tiêu của chính phủ với mục đích kích cầu. Hãy để cho chính phủ giảm thuế và để cho NHTƯ mua lại các khoản nợ cần thiết cho việc giảm thuế. Làm như vậy sẽ trực tiếp đưa tiền vào tay công chúng.

Chính quyền Obama cũng hứa tăng gia chi tiêu của chính phủ cho các công trình hạ tầng cơ sở và bảo toàn năng lượng. Sự kết hợp của những động thái tài chánh và tiền tệ này sẽ tránh cho chúng ta khỏi rơi vào cái bẫy đã đánh chìm nền kinh tế quốc gia trong những năm 1930.

Nguồn: Tạp chí Kiplinger’s số tháng 2.2009. Tác giả là bình luận gia, giáo sư Đại học Pennsylvania, trường Wharton.

bài đã đăng của Jeremy J. Siegel


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)