- Tạp chí Da Màu – Văn chương không biên giới - https://damau.org -

Quê nhà tôi

 

banmai

 

Thời Đại học, năm thứ hai tôi đi sưu tầm Văn học dân gian, thành Đồ Bàn là nơi chúng tôi đến.

Nhà cụ Thãnh ở Nhơn Hậu, nhóm chúng tôi trọ nằm lọt thỏm giữa Tháp Cánh Tiên và Lăng Võ Tánh, cũng là Tử Cấm Thành thời Tây Sơn Nguyễn Nhạc.

Ký ức của tôi thành Đồ Bàn là những đêm trăng sáng, chúng tôi quây quần bên hồ Sen trước chùa Thập Tháp để nghe các ông cụ bà cụ kể chuyện ngày xưa. Chúng tôi tách từng nhóm hỏi thăm những cụ già và ghi chép cẩn thận. Hàng đêm xong công việc đồng áng các nông dân nghỉ ngơi là thời gian dành cho chúng tôi.

Ngày ấy, tôi tuổi 20.

Những buổi chiều, khi ánh nắng còn hắt những tia nắng vàng cuối cùng trên cánh đồng, tôi thích lang thang trong thành Hoàng Đế, Tử Cấm Thành. Ngày đó người ta chưa khai quật các Hồ bán Nguyệt nằm xung quanh Lăng Võ Tánh. Tôi thích chạm vào những lớp gạch hoang phế, tường thành đỗ nát … tôi như nghe tiếng cười nói của các cung nữ đâu đó, thấy dáng các phi tần thướt tha lướt qua bên trong tường thành.

Ngôi mộ của Võ Tánh thời tôi đến bỏ hoang vì người ta cho là tướng Nguyễn Ánh, có nghĩa là tướng nhà Ngụy nên không chăm sóc. Nhìn vào ngôi Tháp vị tướng trung kiên, tự thiêu để giữ thành Quy Nhơn, một cảm giác đau xót không nói nên lời khi nhìn Lăng hoang phế. Với tôi, thời nào cũng vậy, tướng nào cũng vậy nếu họ là người có lòng trung với nước, tử tiết vì quốc gia thì mình nên kính trọng. Tôi và nhóm chúng tôi thường đến thắp hương những buổi chiều tà.

Những đêm khuya trằn trọc nơi ở lạ, tôi thường thức giấc, mơ hồ như nghe trong hơi gió tiếng khóc rên của dân tộc Chămpa trên tháp Cánh Tiên, xa xa tiếng ngựa phi trong thành Đồ Bàn, tiếng chạy thình thịch của nghĩa quân Tây Sơn trong thành Hoàng Đế và cả tiếng rống của đoàn Voi chiến khi nhà Nguyễn Ánh bắt nữ tướng Bùi Thị Xuân hành hình.

Nơi quê nhà tôi, lớp lớp phế tích là lớp lớp triều đại chồng chất lên nhau. Thành Đồ Bàn của Chế Bồng Nga, Tử Cấm Thành của Hoàng đế Nguyễn Nhạc. Lăng Võ Tánh của nhà Nguyễn Ánh. Trên dãi đất này, có biết bao thể chế đến rồi đi không một dấu tích. Cuộc đời là hư ảo, huống chi vài thế kỷ vương triều.

 
14/12/2013

 

 

 

.

bài đã đăng của Ban Mai

No Comments (Open | Close)

No Comments To "Quê nhà tôi"

#1 Comment By Quỳnh Thi On 16 December 2013 @ 7:47 am

Bút ký hồi tưởng lại một thời của Ban Mai. Đọc xong nghĩ lại phận người, lịch sử đã đi qua, khiến lòng bâng khuâng. Nhất là lòng kiên cường bất khuất của nữ tướng Bùi Thị Xuân đã bị Nguyễn Ánh trả thù hèn mạt ghê tởm.

Tôi không nghĩ những di tích trong thành Đồ Bàn của Nguyễn Nhạc còn ghi dấu tích như tháp Cánh Tiên của dân tộc Chămpa, lăng Võ Tánh và thành quách Tử Cấm Thành thời Nguyễn Ánh còn sót lại, mà Ban Mai chiêm ngưỡng tuy đã hoang phế, nhưng vẫn làm người đẹp gợi cảm, ru lòng mình vào một thời huy hoàng man mác, nuối tiếc xa xăm nay đã không còn, “là Một thời ĐẾN RỒI ĐI KHÔNG CÒN DẤU TÍCH” như câu kết của bài viết.

Theo tôi nếu câu kết được mô tả như thế này chắc ý nghĩa và thơ mộng hơn: Trên giải đất này, có biết bao thể chế đến rồi đi ĐỂ LẠI NHIỀU DẤU TÍCH. Cuộc đời là hư ảo, huống chi vài thế kỷ vương triều.

Có những dấu tích từ xa xưa lưu dấu một thời, để chúng ta còn được chiêm ngưỡng và mường tượng lại một thời huy hoàng nhung gấm đã đi qua. Tôi nhớ một câu thơ khi gặp nhà thơ Trần Đức Uyển (Tú Kếu) trong nhà từ Đại Bình, Bảo Lộc, Lâm Đồng: “Bút ơi và giấy ơi xa lắm/ Tâm tư này biết gửi về đâu” khi nhà thơ đi lao động nhìn thấy một bia mộ của một thi sĩ, tên tuổi đã bị xóa mờ trên tấm bia đá, vì nắng gió thời gian, đã gợi lại niềm cảm thương, mà anh đã kể lại với tôi.

Đây là một bút ký ngắn và một hồi tưởng đẹp.

#2 Comment By BAN MAI On 29 December 2013 @ 1:48 am

Thân gửi anh/chị Quỳnh Thi.

Cảm ơn anh/chị đã đọc bài “Quê nhà tôi”. Bài viết này chỉ là vài dòng hồi tưởng của một thời đã qua, lại được nhận một phản hồi thấu đáo, chân tình như vậy. Đó là một bất ngờ, một niềm vui đối với tác giả.
Cảm ơn anh/chị. Chúc anh/chị một năm mới an lành và nhiều may mắn.

Ban Mai