- Tạp chí Da Màu – Văn chương không biên giới - https://damau.org -

Kẻ sĩ thứ chín đang rơi

 

 

 

Bục. Bục. Bục. Tiếng búa nện còn vang trong ký ức gần đây. Hàng vạn điểm sáng trắng rõ dần trong vòm tối, Xanh đã thấy những chuyển động loạn xạ, ma quái. Đất liền trời. Những điểm sáng trắng sắc nét. Xanh quay về, đi vào trong xác mình, vừa hoàn hồn Xanh lại thấy những điểm sáng trắng bén nhọn tia lên, chuyển động nhanh dần, nhanh dần, tràn, ùa ngập cơ thể. Cơn nhột nhạt không thể chịu nổi đang truyền lan, cơ thể Xanh uốn lượn, dợn lạnh từng hồi. Lục phủ ngũ tạng bị đánh thức, dựng dậy, khuấy động, kinh hãi tột độ lặp lại, người đột ngột duỗi ra, cứng đơ, luồng điện loạn rùng rùng, rân rân qua mọi mạch máu nhỏ nhất phục hồi từng phần mê cung ký ức tưởng đã biến mất hoàn toàn. Những ký ức mới nhất lần lượt hiện mồn một như ai đó vừa lộn trái một cái túi đầy ắp.

Xanh, kẻ tự xếp mình vào hàng kẻ sĩ thứ chín, một kẻ trong các cuộc cà phê, rượu chè hàng ngày chỉ lẳng lặng ngồi nghe, chú tâm nghe và chu đáo vét đến đồng cuối cùng trong túi trả tiền quán khi tám loại kẻ sĩ bề trên hả hê đứng dậy, đã quyết định làm điều gì đó thật đáng kể cho mình. Còn đang trong cơn háo hức khởi động Xanh đã phải đối mặt với sự cố.

Sống nhà, chết mồ. Nhưng sửa nhà dễ điên cái đầu. Nhà cũ trọng phòng thờ, phòng khách. Giờ, trong nhà trọng nhất, rộng rãi nhất, tốn tiền tốn của nhiều nhất là phòng bếp. Giờ, nhà sau cao hơn nhà trước, phòng bếp to hơn phòng khách, dưới hơn trên, phụ thành chính. Đảo lộn. Phải đảo lộn mới phù hợp thời đại sao?! Có làm có biết. Xanh đang ngồi giữa nhà. Hai tay ôm đầu. Mười ngón tay bóp chặt bộ não với bao suy tính, bao chống đỡ, bao dây cà dây muống phải phải không không. Đầu Xanh, một đầu nhưng xuất hiện ba khuôn mặt, ba mặt với những biểu hiện mâu thuẫn với nhau đã làm Xanh điên cái đầu, từng khuôn mặt lại trở chứng với chính mình, lông mày chống lại cơ mặt, môi trên nghịch môi dưới, càng làm Xanh điên cái đầu hơn. Đầu Xanh ngẩng lên cụp xuống trên cổ. Đầu Xanh lắc qua lắc lại trên cổ. Đầu Xanh đang xoay vòng tròn trên cổ. Xanh cố cưỡng lại nhưng lực bất tòng tâm. Những con số, những hình ảnh cũ mới trườn ra, bò ra tràn lan, lênh láng quanh Xanh. Tiền bạc, mượn đầu này đắp đầu kia thì lo được, xoay sở, lì nợ là nghề của Xanh, nhưng sửa thế nào cho ngôi nhà trụ được, vừa giữ hồn cốt, gốc gác, vừa sinh hoạt, ăn ngủ, làm việc theo nếp hợp thời. Cả vấn đề! Xanh thở hắt, lầm bầm một mình. Không thể bỏ hết, phải tận dụng, phải giữ kỷ niệm, phải nâng niu tình nghĩa, phải biết có trước có sau, phải Đông phương, phải Việt, phải dòng họ, phải gia đình, phải của mình. Vật có hơi người. Vật có trường điện. Vật gắn với người. Biết. Biết. Biết nhưng nan giải. Xanh còn lạ gì những mệnh lệnh gìn giữ ấy, đã nghe đầy hai tai từ những cuộc ngồi nghe và trả tiền với tám loại kẻ sĩ bề trên, họ đã nói về điều này như thần, họ đã dẫn lời những vĩ nhân đã chết, họ đã tỏ thái độ với giọng rượu hào sảng, họ đã khóc tức tưởi, lên giọng xuống hơi như diễn một vở kịch vĩ đại. Nó lậm trong máu. Nó lậm trong tim. Nó lậm trong tế bào sống của Xanh. Nó trong niềm tin duy nhất của Xanh.

Không lạ nhưng có làm mới biết. Khó. Khó vì những thứ để yên thấy nguyên nhưng đụng tới thì rã. Xanh thích lời huấn ca lúc còn sống mẹ thường nhắc: “Tình vốn đựng trong chiếc hũ đất mỏng mảnh dễ vỡ” nhưng Xanh cứ mường tượng sự nát vụn đã gắn với mình từ lâu và Xanh luôn sợ hãi con người không tình yêu của mình.

Sống nhà, chết mồ. Nhưng sửa nhà dễ điên cái đầu. Sửa khó hơn xây mới. Khó khăn, khó nhọc, khó nghĩ, khó dự tính, khó chu toàn, khó giữ tình giữ nghĩa với những góc nhà, những đồ vật, những kỷ niệm gắn bó với dòng họ mình, gia đình mình qua nhiều thế hệ… Không biết cái sự phát sinh sẽ thòi ra từ hạng mục nào. Trăm bề khó. Biết. Biết. Biết nhưng chưa thể tường tận nổi chỗ nào sẽ sụp xuống, toác ra từ một nơi từ đường, vốn bao thế hệ từng sinh sống, quây quần, sinh tử. Cầm búa, cầm bay chạm tới mới lùng bùng, vào cuộc thật sự mới quẫn trí, đối mặt với những tình tiết đời sống đã qua chợt hiện lại trong cuộc sửa sang khủng khiếp này mới thật sự mệt mỏi…

Điên cái đầu. Xanh ngồi gục, bứt tóc vò tai nhìn đống vôi vữa vàng đục trộn sét, mật đường với nước ngâm dây tơ hồng, có từ thời ông bà cố nội, Xanh không dám chắc bức tường cổ này là một loại giá trị nhưng Xanh thích nhìn những thanh tre đực đan rui mè trụi trũi, chắc nụi, nâu bóng qua thời gian, Xanh nhìn mê man những đống xà bần tạp nhạp, những lôm chôm, lông chông xung quanh, Xanh ngước mắt rà soi từng thanh gỗ cột, gỗ kèo, gỗ đòn dông, gỗ đòn tay, cây còn, cây mục, cây nửa còn nửa mục, Xanh say sưa để những viên ngói âm dương bám lớp lớp rêu nhung xanh mịn in bóng, đọng lâu trong mắt mình. Xanh lại liếc ngang liếc dọc những đống gạch mới, cát, đá mới chồng đống, ngất nghễu. Đầu óc Xanh chợt nặng như bị đổ chì, bị trúng độc bởi cái mùi hăng hăng, rít rắm của xi măng, sơn nước, ngói đúc Mỹ, ngói men Tàu. Xanh chợt nuối tiếc cái mùi mốc meo, lưu cữu, mục nát, tiếc dẫu biết đã mục, mục từ viên đá nền mục tới tường vách, mục từ cuống móng mục lên trần nhà, mái nhà. Người đi khẽ nói nhẹ thấp giọng bảo: Tã. Người ăn sóng nói gió quen miệng suồng sã: Rã mẹ nó rồi. Tã. Rã. Tã rã. Tã rã nhưng thân thuộc… Xanh nghĩ đơn giản là chiếc áo của mình tới hồi mục vải. Mục. Thâm. Khoắm. Vá víu không dính. Sửa cũng như vá đòi hỏi thợ hồ phải dày dạn kinh nghiệm, linh hoạt chế đắp, đóng móc sắt, đóng đĩa thép, trét hồ dầu cho gọn, cho khéo trước khi tô lại, không khéo thì dính trước rã sau, bám trước tã sau.

Xanh cho đổ bê tông kềm vào ba cây cột chịu lực lớn, xây bọc vòng ngoài bốn bức tường dày hai mươi phân bao quanh ngôi nhà năm gian. Vẫn chưa yên tâm vì nguyên gian giữa tã nhất nhưng phải giữ nguyên hiện trạng, mọi thứ bên trong gian giữa đều dính móc vào nhau, bệ thờ, bàn thờ, khung, phướn, hoành phi đắp nổi, bệ đỡ đòn dông, nơi treo gạo muối, nơi cất thư tịch, nơi dương cung yểm tà… Không ai được đụng tới. Xanh tin, cha Xanh tin, ông Xanh tin: Nếu đụng tới, đổi lệch chỗ những vật dụng ấy mà không được sự cho phép của tổ tiên, các đấng khuất mặt khuất mày sẽ gây ra tai họa, thậm chí là mất mạng. Nghĩ tới gian giữa ấy thôi là Xanh đã bị nỗi sợ hãi chiếm lĩnh cả người huống chi là động tay động chân động búa động bay.

Xanh bắt đầu bị lộn tùng phèo trong những suy nghĩ, tính toán, đoán định, giữa những cũ mới, chắp vá, đổi thay, đập phá, tô trét, xấu che, tốt khoe, giữa những tương đồng, tương khắc, giữa những chống đỡ, an toàn, tai họa…

Giữa nhà. Giữa cơn bốc mùi hư cũ âm lạnh bảo hòa. Xanh, kẻ tự tin mình là kẻ sĩ, dù chỉ tự xếp loại là kẻ sĩ thứ chín, đang ở giữa, ở trung tâm, ở vai trò quyết định mọi thứ mà cứ như một kẻ bị động, bị xỏ mũi dắt đi bởi một tay chơi khăm thứ thiệt nào đó. Đục bỏ. Đập bỏ. Đó là quyết định đau rát. Thạch cao trên trần nhà của cả bốn gian tả hữu đã nhũn, ngày nào cũng rắc những lớp bụi vàng nâu như cứt mọt khắp nơi. Trần nhà này có từ đời ông nội, chắc để che những hàng đòn tay cũ kỹ và những hàng ngói âm dương rêu phủ bên trên. Xanh cố xua khỏi đầu hình ảnh ông nội vừa hiện về với ánh mắt gia trưởng sáng quắc, nghiêm khắc. Đập bỏ trần nhà! Xanh đột ngột phảy tay, lệnh vỡ: Đập! Bục. Bục. Ầm! Một tấm trần rơi xuống. Ầm. Ầm. Hai tấm trần rơi xuống. Ầm. Ầm. Ầm… Bụi mù mịt. Nhóm thợ vào việc định đập nhỏ, định kéo ra ngoài, chợt dạt mạnh, rối loạn, huyên náo. Xanh chồm vào đám bụi, mắt trợn tròn. Cả mảng tường lớn tam giác, cả mái nhà hình chữ A lúc nhúc không biết cơ man nào là gián, mùi hôi bốc ra nồng nặc, hàng ngàn cánh nâu xập xòe, hàng ngàn bộ râu khẽ động như giàn ăng ten trùng điệp chợt ẩn chợt hiện của một khu quân sự khổng lồ đang rùng rùng khởi động chiến tranh. Xè xè. Xè xè. Xè xè… Tiếng đập cánh đột ngột rộ lên. Thợ hồ bị gián bu đầy mặt cầm búa quơ quơ, nhiều người quá lúng túng, quá bấn loạn quơ đập cả búa vào mặt mình, máu mũi chảy ròng ròng, tèm lem như bị chứng máu cam. Chứng chảy máu cam tập thể. Chứng bấn loạn tập thể. Chứng kích động tập thể. Gián chui vào cổ áo, vào cánh tay, vào khăn bịt mặt, vào ống quần, vào bất cứ chỗ nào có thể chui được. Thợ hồ đồng loạt bỏ búa, chạy. Xanh chụp cây chổi đập, đập, đập, đập bên phải, đập bên trái, đập vào cả tay chân mình, mặt mũi mình. Gián bu vào Xanh. Mùi gián xộc vào mũi, vào miệng, vào phổi. Áo quần của Xanh đầy gián. Tay chân của Xanh đầy gián. Mặt mũi của Xanh đầy gián. Xanh bỏ chổi, chạy. Chạy như ma đuổi. Cả cơ thể thành khối nâu nâu đen đen với hàng ngàn đôi cánh xập xòe, Xanh co rút, phình to theo nhịp cánh gián chuyển động, Xanh co rút, phình to theo nhịp ngúc ngoắc của hàng ngàn chiếc râu tua tủa, Xanh co rút, phình to không còn hình người, Xanh biến thành cái tổ gián liên tục co rút, phình to. Người gián và người Xanh nhập nhòe. Xanh chạy đến đâu mang theo cái mùi mốc meo, lưu cữu, rã mục, hăng khoắm đến đó. Xanh gục xuống, ói, ừm ờ, ọc, ọe… Cố nén nhưng ruột gan cứ cào lên, cuộn lên. Ọc. Xanh ói đến mật vàng mật xanh, ọc, ọc, ói, ói, ọe ọe cho bằng hết những gì đã nuốt vào người, ói cho bằng hết những nhớt đờm vàng nâu đen đỏ. Ọc. Xanh ngạc nhiên thấy mình ói ra gián, gián nguyên con, gián bẹp nhẹp, gián nát bét, râu gián, cánh gián, những khoanh nâu nâu cưng cứng của bụng gián… Miệng Xanh đắng ngắt. Miệng Xanh tanh lợm. Miệng Xanh nhớp nháp những gián và nước bọt và những nhũn dai đắng chua lợn cợn khác…

Xanh lết được tới cạnh bờ ao, lăn người, quật người, rút người. Ùm. Ai đó từ Xanh thoát ra, vừa ùm xuống nước. Gián bay theo rào rào. Mặt ao rợp nâu. Ai đó ngụp lặn, ngụp lặn, ngụp lặn. Xanh co rúm trên bờ ao, chỉ biết nhìn ai đó đang nhỏ dần, mòn dần, tan biến dần vì gián. Xanh không cử động được nhưng thấy rõ ràng có người nào đó bên trong mình vừa thoát ra. Chiếc tổ gián hình người biến thành đám mây nâu đen vần vũ mặt ao. Cuối cùng những âm thanh xè xè phát ra từ đám mây cũng im tiếng, những đám mây tanh khoắm ấy cũng biến mất nhưng không ai biết được bao giờ thì Xanh thôi những cơn ác mộng gián, bao giờ thì Xanh thôi ám ảnh những đôi cánh nâu, ám ảnh những cơn ọc ói ra mật vàng mật xanh ấy. Xanh tức và giận mình là sao có thể ở chung với cái tổ gián khổng lồ kia ngần ấy năm mà không nghe, không thấy, không biết gì. Đúng là ai đó đã chiếm lĩnh cuộc sống của mình. Xanh tức và giận mình là tại sao mỗi năm chỉ biết tô trét sơn phết cho cái trần nhà sáng sủa bên ngoài mà không biết gì về loài vật nâu đen hăng khoắm đã sinh sản con đàn cháu đống bên trong!? Xanh không hề biết có một vương quốc hôi khoắm, tanh lợm trong mái nhà của mình. Đúng là ai đó đã tồn tại bên trong mình, chiếm lĩnh mình, ngửi nghe, động tay động chân thay mình. Từng ấy năm mình không có cuộc sống thật sự ư? Nhận thức ấy làm Xanh đau đớn vô cùng.

Sau cơn mưa trời lại… mưa. Phóng lao theo lao. Đã bắt đầu sửa thì phải tiếp tục sửa. Khoảnh khắc dù ghê sợ, đớn đau đến mấy rồi cũng qua đi, cuộc đời là những khoảnh khắc, những khoảnh khắc tiếp nối. Cơn say máu bốc lên sau sự cố gián, Xanh ra lệnh đập luôn cả góc nhà kho, cả nền nhà lót gạch xỉn màu huyết dụ, mòn khuyết từng lõm, dộp bọng bồm bộp bên dưới, nơi mà Xanh mỗi lần đi vào cứ rờn rợn cảm giác bị biến mất, bị rơi xuống cái hố không đáy, cái giếng tắt nước, không sử dụng được nữa, đã bị đậy lại và phủ lên đó lớp nền vữa vôi, nền xi măng, nền gạch. Khi mảng bê tông đầu tiên sụp xuống, Xanh rùng mình vì nỗi lo sợ của mình là có thật. Thả cục gạch xuống nghe một tiếng coong dội lên. Có thể là giếng có đáy. Xanh mừng thầm, dù sao cũng có đáy. Thợ hồ tiếp tục nện những mũi xà beng nặng tay theo đường cong tròn, họ có cách làm của họ, Xanh tin tưởng họ. Xanh lui ra đứng nhìn vòng quanh đống đổ nát, châm điếu thuốc. Đầu điếu thuốc vừa lóe đỏ chợt rơi xuống đất. Sự im lặng đột ngột giữa một nơi đang ầm ầm bục bục như ở đây làm Xanh sợ. Linh tính tới những gì ghê gớm nhất, còn hơn cả cơn ám ảnh gián vừa hiện ra, vừa xảy ra làm Xanh lạnh xương sống. Có thể cái vòm đen đầy gián trên mái nhà chỉ là cái bóng, chỉ là cái bóng đối xứng với lỗ giếng đen ngòm thực đến mức ghê người dưới nền nhà này mà thôi.

Hàng ngàn điểm sáng trắng bén nhọn trong vòm tối, cái vòm tối không đáy mà có lần trong cơn mê sảng do sốt cao Xanh đã thấy mình bị rơi vào cùng những âm thanh tuyệt vọng đồng vọng. Xanh rùng mình thấy lại nó hôm nay, trong khoảnh khắc này, Xanh hiểu hình ảnh trước mắt đã được báo trước. Đám thợ hồ không dám chắc đó là gì nhưng tất cả đều sựng lại thủ thế. Chỉ Xanh là im lặng trĩu ngực, bấn loạn với những suy nghĩ bí mật riêng mình. Đầu Xanh nóng ran, lại xoay vòng trên cổ, lại lắc qua lắc lại giần giật trên cổ, Xanh như đang thấy trước mắt mình những vết nứt rạn lan ra từ lòng đất, những bóng dáng cổ quái ma mị đang hú hét, đang vọng gọi, đang bay, đang xoay, đang lộn nhào, đang trồi lên từ miệng cái giếng đen ngòm.

Chuột! Tiếng ai đó vừa hét lên, đám thợ hồ thảng thốt thều thào không ra hơi, thều thào run rẩy. Chuột… Chuột… Chuột… Tiếng gọi tên một loài vật đã trở thành thứ ám ảnh khủng khiếp, chỉ nghe tên thôi mà cả đám thợ vai u thịt bắp sức trai sức tráng đã bủn rủn tay chân. Xanh cũng bủn rủn tay chân. Hàng ngàn điểm sáng bén nhọn đang chuyển động dâng lên. Mùi chuột đã nồng ngập, ngộp thở. Đám thợ thụt lùi, thụt lùi, mắt căng tròn, trắng dã. Cái vòm đen ngòm đang lan ra, vòng người đang giãn ra. Cái bao chuột khổng lồ đang mở ra, đang lộn trái. Những con chuột đen trũi, hai mắt sáng quắc, sáng như những điểm sáng bén nhọn, đã hiện hình mồn một, nhung nhúc, chồng đống lên nhau. Vành tròn chuột đen trũi, hàng trăm con mắt sáng quắc, sáng như những điểm sáng bén nhọn, đã hiện ra thực đến mức khó tin. Khối chuột đen trũi đã hiện quanh cái miệng giếng đen ngòm. Cả nền nhà ngập chuột. Chuột trèo lên đầu nhau mà bươn tới. Những con sóng chuột nhấp nhô, trườn trườn, gợn gợn… Đám thợ hồ trèo lên, đu người trên những bàn ghế, những cây cột, cây kèo, mắt lấm lét, mặt cắt không còn hột máu. Xanh ngạc nhiên thấy mình chẳng biết bằng sức mạnh nào mà đã treo mình được trên cây đòn dông ở gian giữa, gian thờ, gian treo gạo muối, gian cất giữ những bức thư tịch của các vị cao tằng cố tổ.

Xanh chợt thấy những con sóng chuột bắt đầu xao động, nhảy múa cuồng loạn như đang trong cuộc hành lễ đầy ảo giác. Xanh chợt thấy cây đòn dông mình đang bám víu bắt đầu đong đưa. Xanh kinh hãi nhìn thấy những tay thợ hồ bò que bò càng trong những cơn sóng chuột. Chỉ còn những động tác bò càng bò que, âm thanh bặt, mất tiếng hoàn toàn, những tiếng kêu rú, thều thào đã mất hẳn. Đầu Xanh nhức buốt và bắt đầu xoay vòng. Ba khuôn mặt chỉ còn một nhưng vẫn xoay vòng. Phải thôi! Xanh chợt thốt lên một cách vô thức, bâng quơ. Xanh đang tuột tay khỏi dần cây đòn dông, những ngón tay đơ dại, cơn sợ hãi biến mất. Xanh nhìn bao quát ngôi nhà đang chao đảo lần nữa. Xanh nhìn cái giếng nhung nhúc chuột lần nữa. Xanh nhìn nền nhà đang dợn từng hồi, từng hồi những cơn sóng chuột lần nữa. Phải thôi! Xanh, kẻ tự cho mình là kẻ sĩ, dù chỉ tự xếp vào hàng kẻ sĩ thứ chín, lại thều thào một mình trong cơn trăn trối. Không có gì chắc chắn vĩnh viễn, đó là điều Xanh chắc chắn nhất. Gân cơ các ngón tay mất dần cảm giác và Xanh nhắm mắt rơi như hòn sỏi vô tri. Bục.
 

Chân núi Tà Cú, tháng 9/ 2013

bài đã đăng của Nguyễn Hiệp