- Tạp chí Da Màu – Văn chương không biên giới - https://damau.org -

bàn tay viết lên tâm trí: mũi tên

 

 

 

bàn tay viết lên tâm trí: mũi tên
du hành trên mảnh giấy, tấm la bàn;
khóa son; la clef des jardins;

chìa khóa như toa tầu trẻ nhỏ băng
ngang sân trong dưới tàn cây cọ, giữa
hoàng hôn trắng và bình minh ửng đỏ;

thành phố tăng trưởng như những gợn sóng nhấp nhô
gặp gỡ cấu trúc mây trên không
giữa đường bay, tam giác bạc lung linh vẫy gọi

đất thì thào tương tư
rễ cây điện từ
cá phát sáng trong từng nhánh
dưới đáy sâu.

Ngay khi có đầy mũi tên, không ai sống nổi nơi xứ sở ấy,
nên họ đem nó vào bức tranh ảo giác
rồi phác họa ra nàng hoàng hậu tiên: khúc hát

Ả Rập, nàng công chúa Ả Rập, được viết trên vải tang
hào quang từ keo cháy; khu rừng đang xây cất
nhân bội ánh trăng trên những giàn thiêu dọc bờ hồ;

những con thuyền hướng dẫn đêm trắng
trồi lên như ngọn đồi thắp sáng
bởi những bông hoa dị thú, kỳ quặc:

Dấu thập và những vòng xoáy đang chờ đợi họ.

 

Nguồn: http://www.poetryinternationalweb.net/pi/site/poem/item/4884
Nguyên bản tiếng Bồ Đào Nha, chuyển ngữ từ bản dịch Anh ngữ của Richard Zenith

bài đã đăng của Manuel Gusmão


No Comments (Open | Close)

No Comments To "bàn tay viết lên tâm trí: mũi tên"

#1 Comment By Đoàn Vinh On 22 August 2012 @ 9:04 am

Chào cô Lưu Diệu Vân,
Vừa mở trang Da Màu đọc bài thơ cô dịch ngay. Vì là người quý mến và khâm phục tuổi trẻ, nên tôi xin góp ý một chút về bản dịch dựa trên nguyên tác và bản anh ngữ cô cho tham chiếu, vì không có thì giờ nên tôi chỉ coi lại ba đoạn đầu. Nếu là bản anh ngữ thì tôi tạm chuyển ý như sau:

Bàn tay vạch trong trí: một mũi tên
Du hành vạch trên mặt giấy, một biểu đồ gió:
Dấu khoá nhạc; chìa khóa vườn;

Chiếc khóa như con tàu tuổi nhỏ
Băng ngang sân dưới hàng cây cọ
Giữa tranh tối tranh sáng và buổi mai hồng

Thành phố vươn lên như đỉnh sóng
Gặp trên không mây kết xây thành
Giữa đường đỉnh lượn sóng sáng lung linh……..

Và nếu dựa vào bản tiếng Bồ, dù tôi chẳng biết thứ tiếng này, chỉ dựa vào tự điển để kiểm tra xem mình có chuyển qúa sai ý nguyên tác không, tôi tạm chuyển ý như sau:

Bàn tay vạch trong trí: một mũi tên
Những hành trình ấy khi gió nổi:
Cái khóa nhạc sol; chiếc khóa vườn;

Chìa khóa như con tàu tuổi nhỏ
Vượt qua khoảng sân dưới hàng cây cọ
Giữa lúc tranh tối tranh sáng và buổi mai hồng;

Đô thị vươn cao như vòm sóng
Gặp trên không mây kết xây thành
Giữa đường đỉnh sóng lượn lung linh…..

Tạm coi lại ba đoạn, xin góp ý với cô, nếu có gì không phải, xin bỏ qua cho kẻ cô lậu này. Kính, Đoàn Vinh.

#2 Comment By Lưu Diệu Vân On 23 August 2012 @ 10:18 am

Cám ơn độc giả Đoàn Vinh đã chỉ lỗi bản dịch về “dấu sol” và LDV đã sửa theo gợi ý. Xin cám ơn rất nhiều.

#3 Comment By black raccoon On 23 August 2012 @ 10:41 am

the hand writes on the mind: an arrow
travelling on a piece of paper, a compass card:
the treble clef; la clef des jardins;

The treble clef = Khóa sol âm nhạc
La clef des jardins = Chiếc chìa khóa của những khu vườn

Vì, toàn bài thơ được tác giả cố ý viết bằng chữ thường, ngoại trừ chữ Nem – Not duy nhứt viết hoa, cho nên tui độ chừng “The treble clef” và “La clef dé jardins” có thể là tên các khách sạn hoặc địa danh.

Bài thơ toát lên không khí và giọng điệu khô khan, cứng cáp. Cô Lưu Diệu Vân đã chuyển dịch rất khéo, giữ được giọng đó. Bài này mà dịch lả lướt bay bướm là hỏng.

Xin tạm dịch theo cách nghĩ về “clef” nêu trên:

bàn tay phác họa trong trí: một mũi tên
bay du hành trên một mảnh giấy, cái địa bàn chỉ về:
the treble clef; la clef des jardins;

Khách sạn nhỏ Treble Clef ở Florence
http://www.waytostay.com/florence-apartments/treble-clef-3233/

Tour du lịch La Clé Des Jardins
http://www.ot-colmar.fr/fr/sejours-reservables-en-ligne/F235012207_la-cle-des-jardins-les-trois-epis

La Clef des Châteaux, La Clef des Jardins.
http://www.prestige-et-sante.com/la-clef-des-chateaux-et-des-jardins

#4 Comment By Đoàn Vinh On 24 August 2012 @ 9:15 am

Thưa qúy độc giả bữa trước trong lúc vội tôi có góp ý về chuyển nghĩa chỉ ba khổ đầu của bài thơ, và tuyệt đối không có tham vọng dịch, nhất là dịch qua một bản dịch, vì khi nhỏ đi học nhớ lời thầy :” dịch là phản” (Traduttore, traditore), nên cẩn trọng. Do không biết tiếng Bồ như thưa trên, nên tôi cũng không dám lạm bàn về văn phong của tác giả! Chỉ xin trích một lời đánh giá trên cùng trang, Critics on the work of Manuel Gusmao, nhận định của Eduardo Prado Coelho: “…This is poetry dense with cultural references, and an enormous capacity for self-reflection, but at the same time, pure, uninhibited, frugal, lilting, fluent, contagious and magical.”(“Đây là loại thi ca đậm tính ẩn dụ văn hóa, và có khả năng tự tư lớn lao, nhưng cùng lúc lại, thuần khiết, phóng khoáng, vừa căn cơ, du dương, lưu loát uyển chuyển, lan truyền và đầy ma lực”). Và nhiều nhận xét nữa xin vui lòng vào đọc.

Đề nghị của tôi chẳng hạn chuyển ý “a compass card” là “biểu đồ gió” vì sát hơn là “tấm la bàn” trong nguyên tác không có ý này mà dịch giả anh ngữ chẳng lẽ thêm vào. Tôi tra trong Encyclopaedia Britannica thấy như sau:

“Compass card – Use of Wind rose
Title: wind rose (meteorology) ….When the magnetic compass began to be used in navigation, the wind rose was combine with it and used as a compass card”.

Vậy đã rõ nghĩa. Dịch giả anh ngữ như vậy đã không thêm thắt gì ngoài văn bản! Kính, Đoàn Vinh