Trang chính » Sáng Tác, Thơ Email bài này

Cái tên ♦ Thẳng đứng ♦ Kệ sách


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 27.03.2012

 

 

 

Cái tên

 

Tôi buồn ngủ trong chuyến đi bằng xe hơi và tôi tấp vào bên dưới lùm cây ven đường. Tôi cuộn người trên ghế sau và ngủ. Trong bao lâu nhỉ? Hàng giờ liền. Bóng tối phủ trùm.

Đột nhiên tôi thức dậy và không biết mình đang ở đâu. Tỉnh như sáo, nhưng điều đó cũng không giúp ích gì được. Tôi đang ở đâu đây? Tôi là AI? Tôi là một cái gì đó thức dậy ở ghế sau xe, cuống cuồng quay tới quay lui như một con mèo trong chiếc túi. Ai đây nhỉ?

Sau cùng thì cuộc đời tôi quay trở lại. Tên tôi xuất hiện như một thiên thần. Bên ngoài những bức tường một tiếng kèn hiệu cất lên (như trong khai khúc Leonora) và những tiếng chân cứu nguy bước lẹ làng xuống từ cái cầu thang dài dằng dặc. Là tôi đây rồi! Là tôi đây rồi!

Nhưng vẫn không thể quên được cuộc chiến đấu dài mười lăm giây trong địa ngục của sự lãng quên, chỉ vài mét cách con đường chính, nơi xe cộ lướt qua với ánh đèn.

 

 

 

Thẳng đứng

 

Trong một lúc tập trung tôi đã bắt được con gà mái, tôi đứng ôm nó trong tay. Lạ thay, tôi không cảm thấy nó có vẻ gì như đang sống: cứng, khô, và già như một chiếc nón lông trắng của phụ nữ, thét lên những sự thật từ năm 1912. Tiếng sấm lửng lơ trong không trung. Từ thanh ván gỗ, một mùi hương bốc lên như khi bạn mở một tập ảnh cũ đến nỗi bạn không còn nhận được ra những bức chân dung.

Tôi mang con gà vào chuồng và thả nó ra. Đột nhiên nó sống động hết sức, biết mình đang ở đâu, và chạy theo đúng luật lệ. Sân gà này đầy những điều cấm kỵ. Nhưng mặt đất chung quanh thì đầy tình yêu và tính ngoan cường. Một bức tường đá cây cỏ lên xanh một nửa. Trong lúc hoàng hôn xuống những hòn đá bắt đầu ánh lên mờ ảo với hơi ấm trăm năm của những bàn tay nặn ra chúng.

Mùa đông vừa qua ngặt nghèo, nhưng giờ đây mùa hè tới và mặt đất muốn chúng ta đứng thẳng. Tự do nhưng thận trọng, như khi bạn đứng trong một chiếc thuyền mỏng manh. Một kỷ niệm về Châu Phi thức dậy trong tôi: trên bờ biển ở Chari, nhiều thuyền, một bầu không khí rất thân thiện, những người da đen gần như xanh dương có ba vạch song song trên mỗi bên má (bộ lạc Sara). Tôi được mời lên thuyền—một chiếc ca-nô bằng gỗ màu sậm. Nó lắc lư kinh hoàng, ngay cả khi tôi ngồi xổm xuống. Một hành động giữ thăng bằng. Nếu trái tim nằm bên trái thì bạn phải nghiêng đầu một chút sang bên phải, không được đựng gì trong túi, không được có cử chỉ khoa trương, mọi từ ngữ hùng biện phải để lại hết. Nhớ điều này: hùng biện ở đây là bất khả. Chiếc ca-nô lướt ra trên mặt nước.

 

 

 

Kệ sách

 

Nó được mang về từ căn hộ của người đàn bà chết. Nó đứng trống rỗng trong vài ngày, trống rỗng cho tới khi tôi bỏ sách vào đầy, tất cả những cuốn được đóng bìa, những cuốn nặng. Trong khi làm vậy, tôi để thế giới bên kia đi vào. Có gì đó dâng lên từ dưới đất, chậm và chắc như một cột thủy ngân to lớn. Đầu bạn không thể quay đi nơi khác.

Những pho sách đen đủi, những khuôn mặt bị đóng lại. Chúng giống như những người Algeria đứng ở trạm kiểm soát Friedrichstrasse chờ cảnh sát Đức khám sổ thông hành. Sổ thông hành của chính tôi từ lâu nằm đâu đó trong những cái cũi bằng kính. Và sương mù Berlin trong những ngày đó cũng ở bên trong cái kệ sách. Một nỗi tuyệt vọng mang mùi vị trận đánh Passchendaele và Hòa Ước Versailles, mang mùi vị thậm chí xưa hơn. Những pho sách đen đủi nặng nề—tôi trở lại với chúng—trong thực tế là một thứ sổ thông hành, dày cộm nhờ lưu giữ quá nhiều những con tem qua các thế kỷ. Rõ ràng là bạn có thể du hành với bao nhiêu hành lý cũng chưa đủ nặng, khi đến giờ bạn ra đi, khi bạn rốt cuộc . . .

Tất cả các sử gia già nua đều ở đó, họ đứng dậy nhìn vào gia đình chúng tôi. Chúng tôi không nghe thấy gì nhưng môi họ mấp máy không ngừng đằng sau tấm kính (“Passchendaele . . .”). Nó làm bạn nghĩ tới một cơ quan dân sự già nua (một câu chuyện ma thuần túy tiếp theo sau), một tòa nhà nơi chân dung của những người chết đã lâu được treo đằng sau tấm kính cho tới một buổi sáng hơi nước xuất hiện bên trong kính. Họ bắt đầu thở trong đêm.

Quyền năng của cái kệ sách vẫn còn lớn thêm. Những cái nhìn xuyên thẳng qua biên giới! Một tấm màng lấp lánh, tấm màng lấp lánh trên một con sông tối om mà căn phòng phải thấy chính nó bên trong. Và bạn không thể quay đầu đi nơi khác.

 

 

Theo bản dịch tiếng Anh “The Name,” “Upright,” và “The Bookcase” của Robin Fulton trong Tomas Tranströmer, The Great Enigma: New Collected Poems (New York: New Directions, 2006). Nguyên tác tiếng Thụy Điển nằm trong tập Mörkerseende (Nhìn Trong Đêm) xuất bản năm 1970.

bài đã đăng của Tomas Tranströmer

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc.
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)