Trang chính » Chuyên Đề, Du Lịch, Sáng Tác, Tùy bút Email bài này

Potala

 

potala_thumb

LTS: Cung điện Potala tọa lạc tại thủ đô Lhasa, Tây Tạng. Đây từng là nơi cư ngụ của Đức Đạt Lai Lạc Ma thứ 14 cho đến năm 1959 khi Trung Quốc vào đóng chiếm vào năm 1950. Từ đó, Đức Đạt Lai Lạc Ma lưu vong sang Dharamsala, Ấn Độ. Cung điện dài 400 mét về phía tây-đông và 350 mét về phía bắc-nam, cao hơn 300 mét, có mười ba lầu, hơn 1000 phòng, 10,000  miếu thờ phụng, và 200,000 pho tượng đủ loạị. Tôi đã vượt hơn năm ngàn cây số qua nước Trung Hoa rộng lớn để đến Tây Tạng (phải, tôi phải qua Trung Hoa để đến Tây Tạng), và đây Potala, thăng hoa của văn minh Tây Tạng, của Kim Cương thừa,…và cũng là khởi đầu của suy vong.

 

Đỉnh Hồng Sơn tưng bừng trong nắng sớm, một cái nắng chói chang kỳ lạ trên bầu trời xanh thẳm của Tây Tạng. Thời tiết cuối thu mát và … nóng (nếu phơi mình trong nắng), mấy cánh rừng bạch dương ở ngoại thành Lasha đã vàng lá.Trên bờ đại lộ chạy dọc quãng trường Potala từng đoàn người hành cước hướng về đền thiêng bái lạy. Họ thực hành kiểu lạy rất đặc biệt của người Tạng, cứ sau một lạy thì áp thân sát đất, áp cả những khuôn mặt thành kính sạm nắng gió cao nguyên xuống mặt đường đầy bụi.

Ngôi điện Potala ngự trị trên đỉnh Hồng Sơn từ mấy trăm năm nay. Nó đã chứng kiến bao thăng trầm quyền lực của các vị Lạt ma và cuộc đời thế tục. Kiến trúc của điện Potala chính là nét thăng hoa của những ngôi nhà bình dân Tây Tạng hình khối lập phương. Người xưa đã chọn một vị trí bao la nhất của Lasha mà xây nên Potala, vô cùng hài hoà với không gian xung quanh. Với hai màu trắng đỏ, ngôi điện rực lên trong ánh nắng ban ngày như một ngọn núi đỏ phủ đầy tuyết trắng, như vô vàn đỉnh núi của cao nguyên linh thiêng này. Trong đêm lạnh giá, màu trắng của tòa kiến trúc gợi lên ảo ảnh một con thuyền bồng bềnh, nhìn thấy đó mà không biết đi về đâu.

Đức Đạt lai Lạt ma ở Tây Tạng được xem như hiện thân của Bồ tát Quán thế âm và cung điện Potala chính là nơi ngự của Ngài. Từ hàng mấy thế kỷ nay đây chính là trái tim quyền lực của Tây Tạng, một quyền uy thế tục hoà quyện vào niềm tin tôn giáo rất đặc biệt, một tôn giáo mà khởi thủy là vô thần. Các vị Đạt lai Lạt ma được xem như là hoá thân của nhau, từ vị đầu tiên đến vị hiện đang lưu vong đã được 14 đời. Ý tưởng thật là tốt đẹp khi tiếp nhau trên con đường đầy gian truân của hạnh Bồ tát.

Các bức tường của Potala được xây bằng đá dày, nhiều phần được làm bằng cây khô quét sơn màu đỏ rất cân đối về màu sắc. Bên trong các bức tường này là hàng cây số hành lang ngoằn ngoèo dẫn đến những gian phòng thờ, nơi tụng kinh, phòng đọc sách và những bảo tháp chứa nhục thân các vị Lạt ma. Trong ánh sáng yếu ớt của những bóng đèn điện vàng và những ngọn đèn thắp bằng bơ trâu Yak thoảng mùi nồng nồng, là… Vàng. Vàng và Ngọc ở khắp nơi, trong đồ thờ, bao bọc kinh sách, cẩn trên bảo tháp…Toàn bộ của cải của ngàn xưa Tây Tạng đổ về đây nhằm tôn vinh đức Quán thế âm. Nhưng phải chăng cũng chính Vàng Ngọc, tượng trưng cho quyền uy, là nguyên nhân của bao cuộc thảm sát đằng sau những bức tường Potala?

Từ ngày khu tự trị Tây Tạng ngập tràn du khách, người ta chỉ đón khách vào tham quan bên trong Potala theo từng đoàn cách nhau khoảng 20 phút. Nghe nói trong tương lai chính quyền sẽ xây một mô hình Potala cho khách tham quan mà thôi. Potala sẽ lại đóng cửa, họa chăng chỉ đón những khách tham quan đặc biệt, nhiều quyền lực!

Người hướng dẫn viên mở cánh cửa cuối cùng để bước ra bên khỏi nội cung, hai người công an Trung Quốc tắt đèn. Trong đoàn viễn khách hôm nay có ai sẽ lại gặp Potala lần thứ hai trong đời?

Dưới chân ngôi đền thiêng hàng đoàn taxi nối đuôi nhau, thực tại được nhắc nhớ với những bảng hiệu quảng cáo đã lấp lánh ánh đèn, những dòng chữ Hán to xen với những dòng chữ Tạng nhỏ hơn.
Rời Tây Tạng trong buổi sớm cuối thu ảm đạm, lá bạch dương vàng như rụng nhiều hơn, thu huy hoàng không còn nữa, thiên nhiên chuẩn bị vào đông lặng lẽ. Mặc cho nỗi buồn viễn khách, mặc cho hàng ngàn cửa hiệu mang đầy chữ hán mọc lên khắp Lasha, mặc cho những viên thái thú đến rồi lại đi, thiên nhiên nơi đây vẫn vậy như từ bao đời nay vẫn vậy.

Ngoảnh lại nhìn Potala, ngọn đồi đỏ phủ tuyết trắng giờ đây sao trông như con mắt màu ngân nhủ* ứa ra dòng lệ đỏ. Những đoàn người hành cước lặng lẽ, những gương mặt Tây Tạng bất động thầm thì tụng niệm, những vòng mani vẫn quay tròn tỏa muôn lời kinh trong gió… họ có thấy giọt nước mắt như người khách phương xa?

Sài Gòn, Mùa mưa 2006

TĐK

 

* Nguyễn Bính

bài đã đăng của Trần Đăng Khoa


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)