Trang chính » Chuyên Đề, , Ngày 11.09 Email bài này

Ký ức 9/12/01

elyse-dinh-mccrillis

Elyse Dinh-McCrillis

LTS: Elyse Dinh-McCrillis từng là xướng ngôn viên thông tin và diễn viên điện ảnh. Cô đã xuất hiện trong những phim Spider Man II (2004) (trong vai nhac sị vĩ cầm vỉa hè); Running in Tall Grasses (2004) (vai chính, vợ tù binh miền Nam VN); Green Dragon (2001) (nhân viên Hồng Thập Tự); Straßen von Berlin (1998, Germany) (vai chính, cô gái nhập cảnh bất hợp pháp); Loving Lulu (1993) (vai Kim). Hiện cô đảm trách trang blog Pop Culture Nerd, chuyên về thông tin điện ảnh, màn ảnh TV và truyện trinh thám. Cô cũng là cộng tác viên của Shelf Awareness, bản tin điểm sách cho giới xuất bản và tiêu thụ sách Hoa kỳ. Trước đây, Elyse Dinh-McCrillis cũng đã cộng tác với Da Màu qua bài Ký Me Love Acting Long Time/Tôi Yêu Diễn Xuất Mãi Mãi và bài Phỏng vấn Đạo diễn Trần Anh Hùng. Nguyên bản tiếng Anh, “A 9/12 Memory,” đã xuất hiện trên trang Pop Culture Nerd ngày 9/11/11 vừa qua.

 

Gần đây tôi cố tâm không chú ý vào những chương trình tưởng niệm biến cố 9/11/01 vì tôi không chắc tôi có thể đủ nghị lực hồi tưởng lại những hình ảnh và cảm xúc phức tạp. Tôi cũng không nghĩ rằng bây giờ tôi dễ chiêm nghiệm những cảm xúc này hơn là vào thời điểm đó. Nhưng tôi cũng không muốn làm ngơ điều là ngày hôm nay đánh dấu năm thứ mười của một biến cố đã hoàn toàn thay đổi đời sống và xã hội Mỹ. Vì vậy, tôi nghĩ rằng tôi cũng nên chia sẻ ký ức này, và hy vọng câu chuyện sẽ cho bạn nhiều cảm hứng hơn là sự buồn phiền.

Buổi sáng sau ngày 9/11, hụt hẫng trong sự đau buồn nhưng chán ngán tình cảnh bất lực, tôi gọi phone đến chi nhánh địa phương của Hội Hồng Thập Tự và được yêu cầu đến đó để làm thủ tục ghi danh cho đám đông tình nguyện đến hiến máu. Tôi chưa bao giờ hiến máu vì tôi luôn thiếu cân và có một nỗi sợ hơi bất thường về mũi kim, nhưng tôi có thể làm việc kiểm tra cho chương trình hiến máu và hộ tống số người thiện nguyện đến trạm giải lao để họ lấy nước trái cây và bánh ngọt sau khi họ đã hiến máu.

Khi tôi đến văn phòng Hồng Thập Tự, tôi thấy đã có hàng trăm người đang đứng sắp hàng dài ngập phố và còn vòng ra phía sau đường. Một số đã mang ghế vải và báo chí để ngồi đọc trong lúc phải chờ đợi.

Tôi đi vào trong và được hướng dẫn đeo nhãn tên liệt kê khả năng sinh ngữ của tôi trong trường hợp nhân viên Hồng Thập Tự cần thông dịch viên. Sau đó tôi đến gặp bà điều phối viên tình nguyện.

"Chào bà, tôi là một tình nguyện viên và được cho biết là tôi phải đến đây để ghi danh," Tôi nói với một phụ nữ với khuôn mặt khả ái và mái tóc vàng vào khoảng trung tuần 50.

"Chào cô, tôi tên là Val, hân hạnh được gặp cô. Xin lỗi, tôi không nghe rõ tên của cô. Bà Val nhìn vào bảng tên của tôi và bỗng làm tôi giật mình.

"Trời! Cô nói được tiếng Việt?”

"Vâng," tôi đáp, bối rối về sự ân cần của bà Val.

"Tôi mừng là cô đã đến đây giúp chúng tôi," bà tiếp tục. "Sáng nay có một người đàn ông Việt Nam đến đây và rất thành khẩn trong chuyện muốn hiến máu. Ông ấy đã đến sắp hàng từ 7 giờ sáng. Nhưng tiếc là ông ấy không đủ khả năng tiếng Anh để trả lời tất cả các câu hỏi kiểm tra. Vì thế chúng tôi phải từ chối nhưng ông ta cho biết là sẽ trở lại. Mong Chúa ban phúc lành cho ông ấy! Bây giờ có cô ở đây, cô có thể giải thích những câu hỏi kiểm tra cho ông ấy lúc ông ấy trở lại đây!"

Bà Val sau đó đưa thông báo chung cho tất cả các điều phối viên và tình nguyện viên về người đàn ông Việt Nam và nhắc nhở mọi người mang ông ta đến chỗ tôi khi ông ta trở lại. Tôi đột nhiên thấy mình quan trọng. Tôi được người ta cần đến ngay cả trước lúc tôi xuất hiện!

Tôi bận rộn với thủ tục giấy tờ, kiểm tra các người đến hiến máu và làm một danh sách cho những người đợi. Tất cả mọi người mà tôi tiếp chuyện đều có một cảm giác chung: họ rất mong muốn làm bất cứ một điều gì đó để giảm bớt nỗi bất lực.

Thời giờ trôi đi thật nhanh. Cuối cùng tôi tới trạm thực phẩm để giải lao, ăn một vài miếng bánh bích quy có vị bơ đậu phộng, cộng thêm bánh mì kẹp giăm bông, trong lúc xem tin tức mới nhất trên TV. Dần dà, tôi nghe tiếng ai đó gọi tên tôi.

"Tôi ở đây," tôi vẫy tay ra hiệu.

Bà Val vội vã đi về phía tôi. "Người đàn ông đó vừa trở lại! Cô đến giúp ngay nhé? "

Tôi phủi sạch mấy miếng bánh mì vụn từ áo sơ mi và đứng dậy. "Vâng, mình đi ngay bây giờ."

Bà Val dẫn tôi xuống khu tiền sảnh nơi mọi người đang đứng lúc nhúc đợi. Một người đàn ông Việt gầy gò trong chiếc T-shirt lem luốc đứng lên khi nhìn thấy tôi đến. Người ông phảng phất mùi chua của mồ hôi.

"Cô có phải là người Việt?

"Vâng ạ," tôi trả lời ông bằng tiếng Việt. Một lần nữa, thâm tâm tôi tràn ngập cảm giác quan trọng. Nhìn điệu bộ phưỡn ngực của tôi, bạn sẽ nghĩ tôi là một thông dịch viên cho Liên Hiệp Quốc.

"Cháu có nhiệm vụ thông dịch và hướng dẫn chú qua những câu hỏi kiểm tra để chú có thể hiến máu."

Ồ, cám ơn cô!" Ông ấy nắm chặt tay tôi với cả hai bàn tay của ông. Bàn tay ông phong trần, nâu sạm, và bị chai ở nhiều chỗ, có lẽ là kết quả của những năm dài lao động. Móng tay ông là những vòng cung cáu bẩn. "Tui tới đây buổi sáng này, nhưng họ không cho phép tui hiến máu bởi tôi không hiểu rõ mấy câu họ hỏi. Sau đó, tui phải đi làm và nói với họ là tui sẽ trở lại với một thông dịch viên nhưng tui không kiếm ai tới với tui được hết. Tui rất mừng là cô có thể giúp tui ở đây."

"Cháu rất vui được dịp giúp chú." Tôi dẫn ông đến một chỗ ngồi ở một cái bàn dài nơi những người tình nguyện hiến máu khác đang điền vào đơn kiểm tra của họ. Tôi ngồi đối diện ông, chọn một đơn kiểm tra, và bắt đầu đọc các câu hỏi.

"Tên của chú?"

"Nguyễn Văn Minh,"* (ông theo cách đọc của người Việt, tên họ đi đầu, rồi mới tới tên gọi).

"Tuổi?"

"Năm mươi lăm."

Sau khi lướt qua những câu hỏi căn bản về lý lịch, những câu sau có phần riêng tư hơn nhưng chúng vẫn cần thiết để giúp Hội Hồng Thập Tự quyết định có nên nhận máu của người điền đơn. Tôi gắng sức hỏi những câu "Chú đã đi du lịch đến Anh quốc hay một quốc gia trong thế giới thứ ba trong vòng sáu tháng qua?" Và "chú có bao giờ xâm mình trong năm vừa qua?" Không những tôi phải dịch những câu hỏi này, tôi phải giải thích lý do tại sao những câu hỏi này được đặt ra. Tôi nghĩ rằng câu hỏi về chuyện du lịch sang nước Anh có liên hệ đến bệnh bò điên và câu hỏi về chuyện xâm mình lường đoán trường hợp mũi kim xâm bị nhiễm độc (hoặc cũng có thể dùng để minh chứng chuyện ông Minh là thành viên của một gang rượt xe gắn máy bụi đời cũng nên!) Ông Minh có vẻ hài lòng với lời giải thích của tôi và chúng tôi tiếp tục với những câu hỏi.

Tiếp theo là câu hỏi: "Có bao giờ bạn đã có quan hệ tình dục không an toàn với gái mãi dâm?” Trời! Tôi phải hỏi ông ấy câu này sao? Tôi chỉ mới gặp ông.

Tôi ngồi đó, xấu hổ, nhưng ông đang đợi tôi hỏi tiếp. Có lẽ tôi nên dịch cách nào bóng gió hơn. "Chú có thích … trả tiền cho phụ nữ?" Tôi hỏi.

"Có nghĩa là, tui có muốn chìu đãi phụ nữ trong lúc tui đi chơi, hay đi ăn tối với họ? Dĩ nhiên!"

"Không, cháu muốn nói là, chú có bao giờ trả tiền cho đàn bà," ông nhìn tôi hoang mang, vì vậy tôi nói thêm, "để có quan hệ tình dục với họ, mà không dùng bao cao su. Với gái điếm." Tôi điềm tĩnh. Không còn cách nào khác hơn.

Đôi mắt ông mở lớn. Ông mất một vài giây mới hồi phục nhưng sau đó ông trả lời, "Không."

"OK, chú nói ‘không,’" tôi xác định, cảm thấy nhẹ người.

Nhưng tiếp theo ngay sau đó là những truy vấn gay go hơn: "Bạn có bao giờ tham gia vào những sinh hoạt đồng tính luyến ái?", "Bạn có bao giờ mắc bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục?" "Bạn đã bao giờ hút thuốc phiện hoặc các dược tố bất hợp pháp khác?" "Bạn có bao giờ xâu lỗ để đeo những vòng khuyên trên thân thể"? (Tôi có thể không nhớ chính xác nguyên văn các câu hỏi nhưng tôi không hề phóng đại.)

"Có chuyện gì vậy?" Ông Minh hỏi khi nhìn thấy vẻ mặt thất thần của tôi.

Tôi muốn nói, “Trông chú giống như một người chú của cháu và cháu không muốn hỏi chú những câu hỏi này.” Tôi thật ra cũng không biết những từ trong tiếng Việt dành cho thuốc phiện hay người đồng tính, nhưng tôi chỉ nói, "Những câu hỏi sau đây sẽ có thể mang tính cách xâm phạm đời tư. Cháu xin lỗi trước nếu điều này làm chú bận tâm nhưng cháu xin chú vui lòng trả lời cháu vì đó là điều lệ trước khi người ta được phép hiến máu. Cháu hiểu nếu chú muốn ngừng lại ngay lúc này."

"Những câu hỏi thuộc loại nào?" vai ông khom còm nhưng mắt ông sáng quắc.
"Về … lịch sử tình dục của chú, và những loại thuốc bất hợp pháp mà chú đã sử dụng trong quá khứ. Rồi … nhiều điều linh tinh khác. "

Ông nhìn chằm chằm vào không gian, ngẫm nghĩ một lát. Tôi đợi.

Cuối cùng ông quay nhìn thẳng vào mắt tôi. "Tui muốn làm nhiệm vụ của tui như một công dân Mỹ. Tui yêu đất nước này. Tui ở trong quân đội miền Nam Việt Nam và chiến đấu bên cạnh Đồng Minh Mỹ chống lại Cộng sản. Tụi tui mất nước nhưng tui đã có dịp làm lại cuộc đời mới ở đây. Tui đã được may mắn. Bây giờ đất nước mới của tui đang gặp khó khăn, tui phải giúp đỡ. Tui quá già để tham gia quân đội ở đây nhưng tui vẫn có thể hiến máu. Cô cứ hỏi tui bất cứ điều gì cô cần.”

Tôi nhìn ông, không nói nên lời. Tôi không nghĩ được một lời đáp ứng thích hợp sau đó và ngay lúc này cũng không có những từ để mô tả chính xác cảm giác của mình trước lời nói của ông. Lúc đó tôi chỉ đơn giản gật đầu, nhìn xuống đơn kiểm tra, và bắt đầu xâm phạm đời tư của ông.

Một vài phút sau đó, ông đã được nhân viên y tế cho phép đi đến trạm hiến máu. Ông kiên nhẫn đợi đến phiên mình thêm nửa tiếng nữa. Khi đến lượt của mình, tôi đi với ông đến trạm hiến máu để thông dịch lời hướng dẫn từ y tá lấy máu. Sau khi kim đã được ấn vào mạch và túi ny lông bắt đầu chứa đầy máu ông, ông nhìn tôi, nắm chặt tay tôi và nói, "Cám ơn cô."

Tôi nắm tay ông và cảm thấy nguôi ngoai phần nào nỗi bất lực.

* Không phải tên thật của ông.

bài đã đăng của Elyse Dinh-McCrillis


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

  • “Tôi đột nhiên thấy mình quan trọng. Tôi được người ta cần đến ngay cả trước lúc tôi xuất hiện!”

    “Những câu hỏi thuộc loại nào?” vai ông khom còm nhưng mắt ông sáng quắc.
    “Về … lịch sử tình dục của chú, và những loại thuốc bất hợp pháp mà chú đã sử dụng trong quá khứ. Rồi …” (Elyse Dinh-McCrillis)

    Cám ơn Elyse, ký sự ngắn nhưng thật cảm động. Nó nói lên nhiều điều quý giá. Mặc dù qua nhiều chi tiết, thoạt nhìn thật là tự nhiên đời thường.

    Tui thấy những người viết văn của Mỹ nói riêng, họ hay chú ý tới những chi tiết tầm thường. Bên cạnh chi tiết là một nhận xét hoặc suy tưởng rất sâu sắc, hoặc thi ca, hoặc tâm tình, hoặc triết lý. Thật bất ngờ. Mà đọc rất thú vị.

    Có một lần tui đọc tự truyện của một nhà văn trẻ phái nữ ở Mỹ( không nhớ tên). Cô này kể lại việc làm bán thời gian trong một tiệp tạp hóa để có tiền đủ sống, và để viết văn theo sở thích. Khi cô sắp hàng các lọ thuốc cảm lên trưng bày, cô có ý nghĩ sao mà giống mấy người đang ngồi Thiền quá vậy?

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)