- Tạp chí Da Màu – Văn chương không biên giới - https://damau.org -

Trò chơi trên mái ngói

 

 

 

Mỗi buổi chiều muộn, Phạm Trương Định thường có thói quen quan sát cuộc sống của mấy người hàng xóm bên kia đường qua mấy khe cửa chớp lật đã khô sét của gian chứa đồ áp mái. Anh ta nghĩ đó là nơi cao ráo, lại khuất trong bóng tối, thật thuận tiện để làm cái gì đấy lén lút mà ít bị người khác để ý. Và quả thật là dường như chưa có ai bên kia đường, hay qua đường, một lần hướng con mắt dò xét lên cánh cửa sổ nhỏ, mà nếu tinh ý, sẽ thấy một sự im lặng thật đáng ngờ. Phạm Trương Định không phải là một gã trai rạo rực thích nhìn lén đàn bà con gái, mà đơn giản hơn, anh ta đang chờ đợi một người. Phạm Trương Định chỉ tình cờ nhìn thấy cô ta một lần duy nhất, khi anh ra ngoài ban công tầng hai treo quần áo. Cô gái ấy đi ra từ một hẻm tối, rồi chậm rãi bước lên vỉa hè đầy gạch vỡ mờ mờ dưới ánh sáng đèn neon hắt xuống từ mấy biển hiệu nhà nghỉ. Dù ban công nơi Định đứng khuất góc 450 nếu nhìn từ phía hẻm, và chỉ cần hơi nghiêng người một chút, Phạm Trương Định đã có thể hoàn toàn chui vào trong bóng tối; ấy vậy mà Phạm Trương Định vẫn cảm thấy hoảng hốt. Nỗi sợ hãi rằng có thể bị một cô gái mà thực sự lúc này anh ta đang rất muốn, rất muốn theo dõi, ngắm nhìn … phát hiện ra, khiến Định vội vã lẻn vào trong nhà. Anh ta hạ cái thang xếp xuống và nhanh chóng trèo lên gian áp mái, tuy có hơi run rẩy. Định lao người về phía cửa sổ, thật may là trên này chỉ có một ít gỗ đinh hương mà bố anh mua rẻ lại sau một chuyến vớt hàng của ông bác làm kiểm lâm, không có nhiều thứ cản đường anh. Định bẩy nhẹ lá chớp lên rồi nhòm qua khe cửa đã mở đủ rộng. Cô gái vẫn chưa đi khuất khỏi tầm nhìn, Định bỗng dưng thở phào sung sướng. Cho đến mãi về sau, Định cũng không bao giờ tự hỏi, rằng tại sao khi ấy anh ta lại thở phào, như thể việc vẫn còn được trông thấy cô gái xa lạ kia, là cái gì đó hệ trọng đối với anh, cần thiết, tốt đẹp và sẽ níu giữ cho cái gì đấy trong anh, hay có thể, cho cuộc đời anh. “Cuộc đời” là một mỹ từ bóng bẩy, vô nghĩa, nhưng ít ra trong một vài trường hợp, nó có thể được dùng để mô tả một sự có thật, một hiện sinh, một siêu thực hay không siêu thực. Điều Định đang trải qua đây, có thể có ai đó gọi đấy là cuộc đời, có thể có ai đấy đồng ý với điều đó, có thể có ai đó mỉm cười với điều ấy.

Phạm Trương Định nhìn ra ngoài cửa sổ. Cô gái xách theo một xô nhựa, và trong thứ ánh sáng đang dần chuyển sang mầu bạc của trăng, chiếc xô vẫn thẫm đỏ, cứ như thể mầu đỏ ấy cũng không phải là mầu, giống như đen và trắng; nó là sự thừa mứa, lạc lõng, giống như sự hòa trộn và sự không có gì. Phạm Trương Định liên tưởng đến một bông hoa hồng nhung trong sương, liên tưởng đến một khung hình trong Schindler’s List.

Cô gái dừng lại bên lề đường, lấy những chiếc đĩa ra khỏi xô; và nhẹ nhàng, cô xếp chúng lên mặt đường đang hơi ánh lên sắc xanh buồn thảm. Gió thổi nhẹ làm bay mái tóc và tà váy cô, mang theo hơi lạnh của trăng. Phạm Trương Định nhớ đến những thiếu nữ cắm nến trên bờ biển mà anh đã gặp trong một giấc mơ, đến những cô bé bày búp bê trên giường của mình và chàng văn nhân trẻ mơ mộng im lặng ngắm nhìn những chồng sách mà chàng đã bày khắp bốn bức tường theo một lối sắp đặt siêu thực nào đó. Phạm Trương Định ngắm nhìn khung cảnh kì lạ ấy, khi cô gái di chuyển trên những cung tròn, tiến dần ra giữa đường, giữ khoảng cách với tâm đen tưởng tượng; đôi bàn chân cô bước êm ái như ngón tay thiếu nữ khẽ chạm vào đôi má hồng trẻ thơ, và khi mỗi chiếc đĩa chạm xuống mặt đường thì dường như lập tức những dải sáng lóng lánh chứa đựng trong ấy bắt đầu chảy tràn ra, quấn lấy chân cô, chiếc váy mỏng sáng rực, cô hiện lên trong đôi mắt Phạm Trương Định giống như một thiên thần. Những hình ảnh lạ lùng ấy không khi nào khiến Phạm Trương Định sửng sốt, anh ta quan sát tất cả từ khe cửa với những lá chớp màu sữa phủ bụi với một ánh mắt dịu dàng, gần như là ấm áp. Anh ta biết rằng bản thân không bao giờ có cơ may được dự phần vào điều kì diệu ấy, có khi chỉ một cử động mạnh của anh bây giờ thôi, là tất cả sẽ biến mất, như một ảo giác; điều ấy có khi thật hiển nhiên, bởi tất cả những điều tuyệt diệu phi thường lại thường chỉ được nhìn ra khi anh chịu đắm mình trong yên lặng, những ảo ảnh khi ấy mới sống động, gần gũi làm sao; và anh sẽ dường như không dám nói lên những điều để bênh vực cho thực tế, thứ đã lùi xa, giống như một hồi ức, một giấc mơ, một khối thô nhám đã chết – một cái cây khô nơi chân trời, hay cũng có thể, ở ngay trước mặt.

Đó là người mà Phạm Trương Định đang chờ đợi. Anh thường ngồi bên cửa sổ trong gian ấy từ chiều muộn cho tới tối mịt, ngóng sang bên kia đường. Vào những ngày giữa tháng, anh ta còn ngồi đấy cho đến khi trăng lên cao. Phạm Trương Định nghĩ rằng, hẳn cô gái là một người chung xóm với anh, bởi từ đây lên phố còn khá xa, một người mảnh dẻ và trông yếu ớt như cô không thể nào mang theo cả một xô đầy bát đĩa để cuốc bộ tới đây được. Có thể nhà cô không ở trong con hẻm kia, trong ấy có thể là nhà một người bà con, một khách hàng, một chủ hàng hay một người bạn của cô gái. Dầu sao điều ấy cũng không quan trọng, vì Phạm Trương Định vẫn đang quan sát cả một khoảng rộng những căn nhà, vỉa hè và lòng đường. Thi thoảng anh xoay người, ngắm nhìn đường chính theo phía ngược lại. Phạm Trương Định đợi chờ sự xuất hiện của người con gái ấy trong một tâm trạng tuyệt đối bình lặng, anh không mòn mỏi, không thẫn thờ, không phiền muộn đau đáu. Anh tự mang đến cho mình thú vui ngắm nhìn cuộc sống thường nhật đang diễn ra phía bên kia đường. Một cuộc sống, giống như bên đây con đường thôi, khi Phạm Trương Định sống trong cảm giác đợi chờ và chấp nhận, anh không hiểu biết được gì về nó. Bây giờ thì, đối với Phạm Trương Định, một bóng đèn đường tỏ dần khi trời tối, một đứa trẻ đạp xe cút-kít trên vỉa hè, một luồng sáng đỏ rất sâu bên trong căn nhà nghỉ đối diện, một cụ già chạy bộ, một bà mẹ quát tháo và tiếng ồn … mọi thứ đều kì bí và giản dị, mọi thứ đều gợi lên trong Phạm Trương Định lòng ngưỡng mộ hơi có phần giả tạo, và sự hào hứng trong yên lặng. Thực ra Phạm Trương Định cũng đã từng trải qua một quãng thời gian giống như thế; đấy là ngày mà anh ta nhận ra, có lẽ rằng cuộc sống chỉ để quan sát là hợp với anh hơn cả. Ngày ấy, mọi giao tiếp với con người đều khiến Phạm Trương Định hoảng hốt; anh thường xuyên phải lánh xa họ bằng những lời nói dối và những công thức, để trốn chạy cho đến một khoảng lắng dịu dưới tán lá, tàn cây; ánh sáng đèn làm anh nguôi ngoai, và lần đầu tiên, anh cảm thấy hạnh phúc khi đắm mình trong chuyển động của xe cộ, của con người, âm thanh và gió lạnh ve vuốt trên lưng mà không có cảm giác đưa tay với gọi.

Và bây giờ, trong trạng thái mà Phạm Trương Định cảm thấy mình giống như một kẻ đang ghé mắt vào lỗ nhìn trộm để nhìn ra thế giới, mọi thứ xưa cũ, không kể hoài niệm, bỗng dồn dập kéo đến từ sau lưng. Phạm Trương Định cảm thấy đau lòng đến độ, anh đẩy chớp cửa sập xuống, rồi bò nhanh ra phía cầu thang. Khi Phạm Trương Định xuống đến nhà dưới, thì bà mẹ kêu anh ra bán hàng. Nhà anh bán tạp hóa và xăng lẻ, cho dù Định hoàn toàn không hiểu tại sao lại vẫn có người tạt vào mua, khi mà từ đây lên phố có đến ba bốn trạm xăng dầu, cả nhà nước lẫn tư nhân. Khi Phạm Trương Định ra đến cửa, anh nhìn thấy một gã trai mặc áo pull, tóc chải ngược khoe cái trán như quả trứng, đang cưỡi trên bình xăng của một con Minsk. Định hỏi hắn muốn mua bao nhiêu, rồi rót xăng từ can lớn 20 lít sang can nhỏ 1 lít. Vừa khi ấy, anh nhìn thấy đứa con nhà kế bên, mới được tầm 2 tuổi, chập chững chạy ra đường. Phạm Trương Định ngưng rót, ngước lên nhìn gã trai đang cưỡi trên con Minsk.

“Xăng này pha nước đấy” – Anh nói.

“Hả?” – Gã kia tỏ ý không hiểu.

“Tôi bảo xăng này pha nước đấy”. Đứa bé vẫn đang chạy. Định quát: “Nhóc con!”. Đường vắng, nhưng có vẻ Phạm Trương Định không tin tưởng vào điều ấy; đường sẽ lại có xe.

“Mày có điên không đấy? Mày có bán không?” – Gã trai tụt xuống khỏi bình xăng.

“Xăng này pha nước, tôi không nói dối anh đâu, anh có mua thì tôi bán”.

Tên kia lẩm nhẩm cái gì đó rồi nổ máy. Phạm Trương Định chạy ra đường, có xe, mặt đường bỏng giãy. Phạm Trương Định tự trách mình đã quên mất điều ấy. Đứa trẻ nhặt lấy một viên sỏi đang nằm sâu trong bãi cát. Định bế đứa bé lên, ra sức thổi vào đôi bàn chân đã đỏ ửng lên của nó. Khi anh bế được đứa bé vào trong nhà thì mẹ anh hỏi tiền bán xăng. Phạm Trương Định nói rằng, người vừa rồi trông thấy xăng nhà anh giống như pha nước, nên hắn không mua. Rồi anh bế đứa trẻ qua nhà sau, và nhúng đôi chân nó vào trong nước lạnh.

Hôm sau Phạm Trương Định không trèo lên gian chứa đồ nữa. Thay vào đó anh ngồi trông hàng, và thi thoảng giúp mẹ anh những việc nội trợ, giống như trước kia. Sáng dậy, anh đạp xe lên phố, vào cửa hàng ông Đinh để học lấy nghề khắc bia mộ. Mọi ngày đều đặn trôi qua như thế, cho đến buổi chiều chạng vạng nọ, một chuyện hơi lạ lùng đã xảy ra.

*

Khi ấy Phạm Trương Định đang lúi húi xếp lại những thùng dầu ăn trong kho hàng, thì cô gái, người mà anh ta đã luôn muốn trông thấy lần nữa từ cửa sổ của gian tầng áp mái, hiện ra ở cửa chính. Cô ta nói đến để mua ít snack và một chai Coca. Phạm Trương Định cảm thấy bối rối, rồi chẳng hiểu sao anh quơ tay qua bảng công tắc, tắt đi đèn sân và đèn trong gian hàng. Trong bóng tối anh thấy mình can đảm hơn khi đối diện với cô, hay có thể anh muốn nhìn lại cô trong ấn tượng lần thứ nhất, mái tóc, tà váy, chiếc xô cùng ánh trăng nghiêng nghiêng và gió nhẹ. Rồi trong khoảnh khắc, cô gái bí ẩn kia lại như rực sáng lên, và một mầu thẫm đỏ lại bắt đầu chảy loang ra trên những gì cô đang cầm trên tay. Phạm Trương Định thốt lên: “Ôi”, và anh ta muốn chạy thật nhanh lên tầng trên, để đến với chiếc cửa sổ anh đã vội vàng bỏ quên bấy nay. Nhưng ý thức được rằng, có thể anh sẽ chẳng nhìn thấy được điều gì muốn nhìn từ trên đó, Phạm Trương Định tiếc nuối đứng lại, rồi anh bật đèn lên một cách giận dữ. Nhưng dường như ngay lập tức, Phạm Trương Định cảm thấy nguôi lòng, bởi cô gái đang đứng trước anh quả thực rất xinh đẹp và duyên dáng. Dù không đưa mắt nhìn xuống, Phạm Trương Định vẫn đoán biết được cô mang giày mềm bệt kiểu ballet. Anh quyết định làm quen với cô.

*

Hai tháng sau, Phạm Trương Định và cô gái đã trở thành bạn bè, có đôi phần thân thiết. Nhà cô gái ở xóm trên, nơi gần trường trung cấp nhạc họa của huyện; bố mẹ cô dành một gian lớn lợp mái lá cọ sát cạnh nhà cho một nhóm học sinh của trường thuê, và công việc hằng ngày của cô là cùng hai người giúp việc phục vụ hai bữa trưa-tối cho nhóm học sinh đó. Phạm Trương Định đã thử dò hỏi và biết được rằng, ngày mà anh thấy cô đi ra từ con hẻm, tay xách theo cái xô đỏ thẫm, ấy là ngày mà cô đi mua thêm bát đĩa từ một cửa hàng sành sứ, điện gia dụng của ông chú họ cô. Phạm Trương Định không nói gì thêm về ấn tượng của anh về cô ngày hôm ấy, bởi anh cảm thấy, dường như đối với cô đó cũng chỉ là một trong bao ngày bình thường khác, và việc nhớ lại một chi tiết nhỏ như vậy đã khiến cô phải huy động trí nhớ một cách khá vất vả. Cô khá tò mò về chuyện Định đã cố gặng hỏi về một ngày không đâu của cô như vậy; nhưng khi biết được đó là ngày đầu tiên mà Định trông thấy cô, thì cô cả cười. Định hơi bối rối về nụ cười ấy, bởi mọi chuyện đã không thực sự là như thế. Nhưng rồi, ngày lại ngày trôi qua, cô gái vui vẻ, hồn nhiên với dáng đi mềm mại nhẹ nhàng ấy đã khiến Định thực sự say đắm. Sau ba tháng quen nhau, Định nói lời yêu cô.

*

“Mình đã không thành thực với bản thân” – Một ngày nọ, khi mà mọi chuyện với gia đình, với công việc và với cô gái vẫn hết sức tốt đẹp, Phạm Trương Định bỗng chợt nảy ra suy nghĩ như vậy. Nhưng khi cố phân tích tại sao mình lại nghĩ như thế, Phạm Trương Định lại không tìm ra bất cứ nguyên nhân nào; nó dường như đến từ vô thức, đến một cách vô cớ. Tuy vậy, sự trở đi trở lại trong ngày của suy nghĩ ấy khiến Định rất khổ tâm. Nó ám ảnh Định, khiến anh ta bồn chồn lo lắng, tưởng như anh đã làm một điều gì đó thực sự không nên, không đúng. Một chiều nọ, rầu rĩ như muốn phát điên, Định hạ cái thang xếp xuống và tìm về khung cửa sổ.

Định đã chờ đợi một điều gì đó khi bẩy những lá chớp lên. Anh ta không rõ đó là điều gì, nhưng có vẻ đã khẩn thiết hơn, tha thiết hơn trong tâm trạng đợi chờ so với cách đây nửa năm. Phạm Trương Định cần đến một lời giải đáp cho câu hỏi về lời khẳng định đã xuất hiện một cách vô tình trong tâm trí anh ta. Nhưng Định sớm thất vọng. Anh nóng nảy nhìn qua những khe cửa, nhìn ngang nhìn dọc, quan sát, soi mói; nhưng tất cả hiện lên chỉ là một cuộc sống về chiều thường nhật của vùng quê nửa phố nửa làng đang trôi đi. Định thẫn thờ ngồi nhìn dán mắt xuống mặt đường, trong lòng trống rỗng. Rồi anh phát hiện ra cô gái, người anh yêu, đang chậm rãi băng qua đường, chắc hẳn là đến để tìm anh. Phạm Trương Định chợt thấy cô sao quá xa lạ; anh tự hỏi lòng mình, và thấy rõ ràng rằng anh đang không muốn gặp cô. Có nhiều điều con người ta chỉ nhìn thấy được khi trông ra từ một cái cửa sổ; nhưng khi những điều ấy không còn được nhìn thấy từ chính cửa sổ đó, người ta chẳng thể gặp lại nó được ở đâu nữa. Tất cả chỉ là bất chợt, thoáng qua, tất cả đều không trở lại. Phạm Trương Định không thể xuống nhà để gặp một người, mà giờ đối với anh chỉ là một cô gái quê mùa thô kệch và xa lạ. Định nhìn quanh; ở nơi đây cũng thế, nửa thân quen, nửa lạ lẫm, chỉ có sự ngột ngạt đang mỗi lúc một tăng. Anh bèn tìm cách tháo dỡ những viên ngói để trèo lên trên mái nhà.

Ở trên đây thoáng đãng biết bao! Phạm Trương Định thận trọng bước đi trên gờ mái, ngắm nhìn nhà cửa xung quanh, ngắm nhìn vườn tược, ngắm nhìn những cột ăng ten, những bể lọc nước, và xa hơn, ngắm nhìn những rặng tre xanh, những dãy núi tím. Phạm Trương Định cảm thấy thư thái hơn, và khi ngồi xuống trên đỉnh mái, anh cảm thấy có đôi phần hối lỗi vì hành động kì quái của mình. Anh nghĩ tới cô gái, cảm thấy thương yêu và nhớ cô. Phạm Trương Định muốn trở xuống nhà để gặp cô, và mặc cho cô muốn nghĩ gì thì nghĩ, anh sẽ ôm lấy cô và thì thào vào tai cô lời xin lỗi. Khi Phạm Trương Định đứng dậy và định đi ra chỗ mái hổng để tụt xuống gian chứa đồ, anh bỗng để ý đến mái nhà bên trái, một mái nhà nhỏ nhắn lợp ngói, cách nơi anh một con mương lớn. Thì ra có nhiều người ngồi trên mái nhà hơn anh tưởng. Phạm Trương Định nhìn xung quanh một lần nữa, bây giờ hầu như mái nhà nào cũng đã có người ngồi, anh còn tưởng như nghe thấy tiếng mở cửa tầng vang vang bên tai. Phần lớn họ đều là thanh niên, vài người ngồi vắt vẻo nhìn ra sông, số còn lại thì dõi sang phía mái nhà mà Phạm Trương Định vừa để ý, và có vẻ như những người này đang muốn tìm cách để sang đó. Ở bên ấy đang diễn ra một trò chơi.

Một trò chơi thực sự đơn giản. Phạm Trương Định nhìn thấy một chàng trai dắt theo cô gái của mình lên đỉnh mái, và như thể để bảo vệ cho cô ta, chàng trai ấy luôn sẵn sàng đạp văng tất cả những những bàn tay đang bám vào rìa mái để leo lên. Sự nhiệt tình của những người tham gia trò chơi khiến Định nghi ngờ về tính giải trí của nó. Anh nhìn thấy những gương mặt háo hức, nhăn nhúm vì khao khát dục tình của những kẻ đang định trèo lên, thấy gương mặt sợ hãi tột độ của cô gái, thấy gương mặt đau đớn bất lực của chàng trai; lưới đã bủa xuống đầu họ. Phạm Trương Định dần dần không còn tin đây là một trò chơi nữa, đó là điều đang thực sự diễn ra, nỗi đau đớn, sợ hãi kia là có thật. Nhưng sự quá phi lí của bản thân tồn tại ấy khiến Định lưỡng lự, anh ta thử tìm cách đặt mình vào vị trí của chàng trai, và người yêu anh, vào vị trí của cô gái. Chỉ một thoáng tham gia, ý thức về sự diễn tiến vĩnh viễn của hành động bạo lực, Định đã không thể tin được rằng, anh đã lại chọn cho mình một giải pháp lố bịch là chính thức coi nó như một trò chơi. Quá xấu hổ và đau buồn, Phạm Trương Định tụt nhanh xuống gian chứa đồ. Anh kéo chiếc thang xếp lên, đẩy những tấm gỗ đinh hương lại che kín cửa sổ, rồi ngồi dựa mình vào đó. Nửa tiếng sau, anh trở xuống nhà. Anh hỏi mẹ về cô gái, nhưng mẹ anh nói rằng cô ấy hôm nay không đến. Phạm Trương Định bước ra cửa, đứng dưới gốc cây sakê một lúc lâu, mắt nhìn về phía xóm trên.

Tối đó, Phạm Trương Định thưa chuyện với bố mẹ, rằng sau này anh không có ý định bán tạp hóa hay khắc bia mộ gì cả, anh muốn qua tỉnh Z., xin vào làm công nhân nhà máy, học lấy một cái nghề, tích lấy một ít vốn. Sau một hồi suy nghĩ và thảo luận, bố mẹ anh đồng ý. Sáng hôm sau, Phạm Trương Định làm hồ sơ xin việc và mang ra ủy ban xã xin dấu. Tuần sau nữa, anh nhảy tàu qua tỉnh Z., không một lời từ biệt cô gái.

*

Năm năm sau, Phạm Trương Định trở về thăm quê, mang theo vợ và một đứa con gái lên hai. Anh mua được một mảnh đất gần đấy, và cất trên đó một ngôi nhà nhỏ cho ba người. Thi thoảng một vài người trong xóm thấy Phạm Trương Định bồng con và tỉ mẩn thổi vào những kẽ ngón chân của nó. Mỗi lần qua chơi nhà bố mẹ, anh ta cũng không trèo lên gian chứa đồ áp mái nữa, mà chỉ chiều đến, đứng dưới bóng cây sakê, im lặng ngắm mọi người qua lại.

Còn cô gái kì lạ của anh thì đã chết vì tai nạn hai năm trước.
 

06-07/10/2010

 

 

 

.

bài đã đăng của Nguyễn Nhật Minh