Trang chính » Sáng Tác, Thơ Email bài này

Những chuyến thăm bệnh viện St. Elizabeths


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 11.10.2010

 

 

 

Đây là nhà thương điên.

Đây là người đàn ông
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là giờ
của người đàn ông thống khổ
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là chiếc đồng hồ tay
báo giờ
cho người đàn ông nói nhiều
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là gã thủy thủ
đang đeo chiếc đồng hồ
báo giờ
cho người đàn ông tôn quý
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là vũng neo tàu toàn bằng ván
mà gã thủy thủ đi tới
trong khi đeo chiếc đồng hồ
báo giờ
cho người đàn ông già nua, can đảm
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là những năm tháng và những bức tường bệnh khu,
những gió và mây của một biển ván
mà gã thủy thủ từng lướt qua
trong khi đeo chiếc đồng hồ
báo giờ
cho người đàn ông cáu kỉnh
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là người Do Thái đội chiếc nón giấy báo
vừa nhảy múa vừa khóc dọc bệnh khu
về cái biển ván kẽo kẹt
bên kia gã thủy thủ
đang lên dây đồng hồ
báo giờ
cho người đàn ông tàn ác
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là thế giới sách bị bóp dẹt.
Đây là người Do Thái đội nón giấy báo
vừa nhảy múa vừa khóc dọc bệnh khu
về cái biển ván kẽo kẹt
của gã thủy thủ gàn
đang lên dây đồng hồ
báo giờ
cho người đàn ông bận rộn
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là cậu bé đang vỗ lên sàn nhà
để xem thế giới có còn, có dẹt hay không,
giùm người Do Thái góa vợ đội nón giấy báo
đang vừa nhảy múa vừa khóc dọc bệnh khu
theo điệu valse dọc dải ván đan xen
ngang qua gã thủy thủ câm lặng
đang lắng nghe chiếc đồng hồ
tích tắc đếm giờ
cho người đàn ông thiểu não
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là những năm tháng và những bức tường và cánh cửa
đóng lại trước cậu bé đang vỗ lên sản nhà
để thử xem thế giới có còn và có dẹt hay không.
Đây là người Do Thái đội nón giấy báo
đang nhảy múa vui mừng dọc bệnh khu
đi vào một biển ván đang tách ra
ngang qua gã thủy thủ đang ngó chằm
lắc lắc chiếc đồng hồ
báo giờ
cho nhà thơ, người đàn ông
đang nằm trong nhà thương điên.

Đây là người lính trở về từ cuộc chiến.
Đây là những năm tháng và những bức tường và cánh cửa
đóng lại trước cậu bé đang vỗ lên sàn nhà
để xem thế giới tròn hay dẹt.
Đây là người Do Thái đội nón giấy báo
đang nhảy múa từ tốn dọc bệnh khu,
bước lên tấm ván bằng gỗ quan tài
trong khi gã thủy thủ điên
giơ ra chiếc đồng hồ
báo giờ
cho người đàn ông mạt vận
đang nằm trong nhà thương điên.
 

[1950]

Theo nguyên tác “Visits to St. Elizabeths” trong Elizabeth Bishop, The Complete Poems 1927-1979 (New York: Farrar, Straus and Giroux, 1984)

 

Ghi chú của người dịch: Bài thơ này dùng một thể đồng dao để tả lại quang cảnh bệnh khu tâm thần nơi Elizabeth Bishop nhiều lần viếng thăm Ezra Pound (1885-1972). Những câu chữ lặp đi lặp lại với những biến thiên mô tả một thực tại không chắc chắn một cách tâm thần, và đây cũng là một cách để tác giả mô tả Pound với nhiều tính cách đối chọi: thống khổ, tôn quý, can đảm, tàn ác, thiểu não—tất cả trong trạng thái vô định, y như những nhân vật khác xuất hiện trong bài thơ.

Pound là một nhà thơ quan trọng hàng đầu của Mỹ hồi đầu thế kỷ 20. Trong Thế Chiến 2, ông từ nước Ý thực hiện một chương trình phát thanh đả kích nước Mỹ với giọng điệu bài Do Thái. Khi Thế Chiến 2 kết thúc, ông bị bắt đưa về Mỹ và ra tòa vì tội phản quốc, với hình phạt có thể lên tới tử hình. Ông bị tuyên bố là mất trí và bị quản thúc tại khoa tâm thần của bệnh viện St. Elizabeths mãi tới năm 1958 mới được thả. Sau đó ông về lại Ý sống tới hết đời.

Trong suốt những năm tháng Pound bị quản thúc, nhiều nghệ sĩ Mỹ đã thường xuyên tới thăm và vận động cho ông được ân xá, trong đó có thể kể tới những nhà văn, nhà thơ có ảnh hưởng nhất thời đó như Ernest Hemingway và Robert Frost, nhưng tất cả đều không thành công. Năm 1958, một hội thẩm đoàn chỉ mất vài phút để đạt tới quyết định trả tự do cho Pound.

 

 

 

.

bài đã đăng của Elizabeth Bishop


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)