- Tạp chí Da Màu – Văn chương không biên giới - https://damau.org -

Một cú đánh không thể hoàn thành

 

 

 

Những trận đánh kì thực đã diễn ra, dù đôi khi tôi còn nghi ngờ. Các vết thương gây cho tôi cảm giác khó chịu, không hẳn vì đau đớn, mà đơn giản hơn, tôi cảm nhận thấy sự tồn tại của những thương tổn ấy, dù không có ở đó nhưng vẫn khiến tôi không thể giũ bỏ được, như một thứ kí sinh vào cơ thể, không nhằm mục đích gì khác ngoài việc tự mãn và nhởn nhơ trong nơi trú ẩn của mình. Nó nhạo báng tôi và lười biếng; đồng thời thứ cảm giác của một kẻ không thể sử dụng được những công cụ được làm ra để tạo sự dễ dàng cho đời sống hiện ra khiến tôi bối rối. Các trận đánh luôn diễn ra như tôi mong muốn, hay chính xác hơn, hiện ra như tôi mong nó phải là như vậy. Khả năng điều khiển được mọi sự của những kẻ thường thoát chết trong mơ càng khiến sự bất mãn về những thương tổn của tôi trở nên rõ ràng. Nhưng chí ít thắng lợi cũng khiến tôi nhẹ nhõm, tôi có thể chạy trốn mà không mang trong mình cảm giác bị truy đuổi. Vậy nhưng, vẫn có điều này thường trực khiến tôi không hề mong mỏi các trận đánh lại xảy ra: sức lực của tôi như bị rút hết trong các đòn đánh quyết định, thường khi không phụ thuộc vào cố gắng của tôi, như quả táo không phụ thuộc vào quả chanh, và tôi luôn có cảm giác đã tung ra những nắm đấm bằng bông. Tất cả những điều đó đẩy tôi vào cảm giác đang đợi chờ kết thúc, đợi chờ một chung cuộc tất yếu và chìm đắm trong thứ hạnh phúc bất chợt, hoàn toàn vô cớ, khiến cho khi tỉnh giấc, tôi tưởng như mình đã thoáng thấy cái gì đó. Tất cả những điều ấy diễn ra đều thật khó chịu và đau lòng.

*

Cao Dũng là bạn đồng niên tiểu học của chúng tôi. Nhà nó cách thị trấn chừng độ trăm mét, bán ắc qui, pin và các loại bóng đèn. Hàng rào trước cửa có cắm một tấm biển gỗ, sơn chữ màu đen:”Mua bán, trao đổi bình ắc qui cũ mới”. Tôi thường đến chơi nhà nó vào mỗi chiều hè, khi biết là nó đã chạy đồng hoặc đi đá bóng cùng lũ trẻ trong xóm. Tôi vào gian ngoài, vách tre nền đất, ngồi xuống một chiếc ghế đẩu và xem bố nó tái chế bình ắc qui. Người ông ta gày gò, tóc bạc sớm, lưng dấu hỏi, đôi mắt thẫn thờ. Góc nhà chất đầy vỏ bình ắc qui, lá đồng, biến thế, trụ cực rơi vãi, bên ngoài là những thùng nhựa đen đựng axít sunfuric. Một giá gỗ tựa vào vách có bày các loại bóng đèn neon, dây tóc và pin hỏng. Ông chỉ nhận mua và tái chế những bình hỏng trụ cực, cầu tiếp hay bị khô axít, chứ không thu nấu lấy chì. Ông di chuyển ít, chậm chạp, nhưng công việc lại có vẻ được hoàn thành thật nhanh chóng. Tôi nhìn ông châm axit vào bình, mắt nheo nheo tưởng như nhắm hẳn; khi đứng lên, ông lảo đảo như người say rồi thả người xuống chiếc ghế băng gỗ vẫn dựa vào vách phòng. Đến tận lúc này ông mới nhận ra tôi đang có ở đấy.

Một cửa nhỏ cuối gian dẫn vào nhà trong, là nơi ở của một cụ già, là bà nội của Cao Dũng. Bà ta thường ngồi trên thềm cửa, tay cầm một chiếc khăn lụa mềm và làm động tác kiểu như đang lau mặt cho ai đó. Hầu như mọi lần tôi qua chơi đều thấy bà ngồi ở đấy, trừ những hôm có lẽ bà ốm mệt, hoặc những hôm mùng một, ngày rằm, tết nhất hay cưới hỏi, bà trở nên hoạt bát khác thường, luôn chân luôn tay, đi ra đi vào để bán trầu cau cho mấy người hàng xóm đến mua. Hết ngày, bà trở về với cuộc sống cũ. Tôi luôn tự hỏi rằng tại sao bà lại làm như thế, và ai là con người tưởng tượng vẫn thường được bà lau mặt? Nhưng hồi ấy, trí óc non trẻ của tôi đã không thể có lời giải đáp, câu hỏi cứ trôi đi theo tôi, để đến một ngày tôi bất chợt nhận ra, sự tồn tại của câu hỏi ấy đã thân thiết với tôi hơn mọi câu trả lời.

Năm lên mười, Cao Dũng và gia đình nó chuyển về Phương Nam. Tôi đã để quên mất ấn tượng về ngày nó chuyển đi, nhưng càng về sau, nỗi nhớ nó càng trở nên da diết. Điều ấy thật kì lạ, vì tôi và nó vốn không hề thân nhau, cũng chẳng hề có được một kỉ niệm chung nào sâu sắc. Mãi đến gần đây, tôi mới lí giải được rằng, thực ra tôi đã yêu cái quá khứ ngày ấy, yêu hình ảnh cha và bà nó, nhưng việc thương nhớ họ đối với tôi là một trời xa cách, đó là một điều gì thật dễ lí giải khi mà khoảng cách giữa chúng tôi là cả hai hay ba thế hệ. Tôi chọn Cao Dũng thay cho nỗi nhớ thương của mình; mỗi khi nhớ về nó, tôi sẽ hình dung ra một không gian, một khoảng trời, và ở trong đó, tôi là một đứa trẻ đang đắm mình trong việc quan sát một người đàn ông pha axít .Vài năm sau đó, tôi nghe tin mẹ Dũng chết vì thắt cổ. Điều lạ lùng là, tôi đã không thể nhớ được một chút nào về bà, ngoại trừ việc bà là giáo viên dạy ở trường tiểu học của chúng tôi. Cũng từ đó, tôi không nghe được tin gì về Dũng và gia đình của nó nữa.

*

Đêm qua tôi mơ một giấc mơ, và có vẻ như các trận đánh lại tái hiện, tuy lần này nó hiện ra dưới một hình thức khác. Chúng tôi, những đứa trẻ cùng xóm, đang chơi bóng trước cửa một căn nhà. Nền sân gạch chạy xuôi xuống lòng đường. Những cụ già ngồi trên ghế, bên trái, bên phải và nơi bóng tối sâu trong nhà. Cụ già bên trái, ở xa chúng tôi hơn một chút, ngăn cách bởi một con đường nhỏ thấp hơn nền sân, dẫn vào xóm trong. Những trái bóng lạc đường đập vào cụ khiến cụ lắc lư trên ghế như một con lật đật. Cụ già bên phải, trái lại, ở ngay sát vòng tròn vô hình mà chúng tôi tạo ra khi chơi chuyền bóng cho nhau. Nam, thằng con ông chủ tịch huyện, phải chịu làm ma. Bởi nó quá hăng hái và tức tối trong vai trò của mình, nên chúng tôi phải chuyền bóng thật nhanh và mạnh. Mỗi lần bóng chạy ra đường, những đứa phía ngoài đều cố gắng đuổi theo, bất chấp mối nguy hiểm xe cộ. Thật may là hôm ấy đường phố vắng vẻ. Cụ già bên phải nằm lọt giữa lưới chuyền bóng của chúng tôi; rất nhiều lần bóng dội vào mặt cụ, nảy xuống nền sân, nhưng cụ vẫn bất động. Gương mặt cụ nát bấy dần, nhăn nhúm, xô giật, máu rỉ ra lẫn với cát và bụi đất. Trong khi ấy, tôi chìm đắm trong ấn tượng mơ màng rằng, cụ già thứ ba đang ngồi nhìn ra chúng tôi từ bóng tối. Cụ ngồi xổm trên ghế, đôi mắt không chớp nhìn ra khoảng trời sáng, gương mặt đau buồn. Thời gian trôi đi, chúng tôi dần dần nhận thấy điều gì đang diễn ra, rằng nếu chúng tôi cứ tiếp tục chuyền bóng như thế này, có thể khiến cụ già bên phải chết trong đau đớn. Chúng tôi ngừng lại để bàn bạc, có khi sôi nổi, có khi chán chường. Dũng nói đấy là bà nó, và chúng tôi hoàn toàn có thể kiếm một chỗ nào khác để chơi. Nam thì nói, nó muốn hết làm ma đúng ở chỗ này, vì nếu chuyển sang chơi ở một chỗ khác thì việc tự giải thoát của nó sẽ mất đi nhiều ý nghĩa, làm mất đi lòng tự tôn của nó. Những đứa khác thì phần lớn ba phải. Tôi không quan tâm nhiều đến cuộc thảo luận của chúng nó, tôi cảm thấy nhớ mảnh sân này, căn nhà này, và cả cụ già bí ẩn ngồi sâu trong đó nữa. Tôi nhớ đến da diết những gì đang diễn ra ở đây, nhưng rồi sau cùng, những đứa trẻ kia kêu tôi lại. Đã không có bất cứ quyết định nào được đưa ra, dường như chúng nó đã khá mệt mỏi và đánh mất hứng thú quan tâm đến mọi chuyện; và cứ thế, chúng tôi tiếp tục chuyền bóng mà chẳng hề bận tâm đến bất cứ hậu quả nào do nó gây ra nữa. Trái bóng lại tiếp tục dội vào mặt cụ già, bên trái là sự thờ ơ vĩnh cửu, bên trong là nỗi đau đớn ẩn sâu trong bóng tối và nỗi cô đơn. Thằng Nam, thằng Hà, thằng Tiến, rồi cuối cùng cả tôi nữa còn hứng chí sút những quả rất mạnh, và cụ già bên phải cứ thế chết trong sự tàn bạo và quên lãng của chúng tôi. Khi trở dậy, mắt tôi đã đẫm nước.

*

Tôi nghỉ lễ ngày hôm qua, nhân đó về thăm nhà. Tôi dành phần lớn thời gian để ngồi trên mái bếp, nhìn ra đồng. Những dãy núi xa xa, ruộng đồng, cây cối, tất cả đều xanh thẫm. Tôi nhận ra rằng, nếu tôi có mặt trong khung hình đó, thì đấy không chỉ là một lưu dấu cho tồn tại của tôi, nhưng còn có một điều gì hơn thế nữa, một cảm giác xao xuyến từ tận trong tim. Tôi mang theo Flaubert, và đọc trong hương gió dìu dịu. Mẹ tôi gõ cửa sân thượng và nói rằng tôi có bạn đến thăm.

“Thằng Dũng, con ông Hoàn, con có nhớ không?” – Mẹ nói –“Nó ra ngoài này chơi. Trông đẹp trai và chững chạc lắm”.

Tôi đi xuống nhà. Bạn tôi đang ngồi trên salon, chân khép lại, nhạy cảm và khiêm nhường.

“Chào Dũng” – Tôi nói –“Tớ đã luôn khổ sở khi nghĩ rằng những cú đánh đều không thể nào hoàn thành. Nhưng có lẽ tớ đã nhầm”.

Dũng nhìn tôi, nó có vẻ không hiểu. Tôi cố gượng cười, mắt rưng rưng nước.

“Bố cậu có được khỏe không?” – Tôi nói, rồi ngồi xuống với nó.
 

15.09.2010

 

 

 

.

bài đã đăng của Nguyễn Nhật Minh