Trang chính » Biên Khảo, Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 29, Giới thiệu tác giả Email bài này

Chân Dung Họa sĩ Chóe

 

Chân Dung Họa sĩ Chóe

 

Trong Da Màu số này, bạn đọc được thưởng thức tranh hí họa của họa sĩ Chóe vẽ chân dung Nhã Ca trong hình bìa và bức tranh sơn dầu bên cạnh bản dịch tiếng Anh của bài thơ Nhã Ca Đi Trong Tuổi Nhỏ. Trong làng hí họa Sàigòn trước và sau năm 1975, họa sĩ Chóe là một tên tuổi không thể không nhắc đến trong số ít những cây cọ biếm tiêu biểu: Ớt (Huỳnh Bá Thành), Nguyễn Tài (Nguyễn Hữu Tài), Nhím (Nhữ Đình Ngoạn)… Năm 1973, Chóe được công nhận là cây bút biếm họa xuất sắc, tầm cỡ quốc tế và NXB Glade Publication (Hoa Kỳ) đã in riêng một tập tranh của ông để giới thiệu với thế giới.

Vào năm 2000, Chóe bắt đầu vẽ bộ tranh “Chân dung nghệ sĩ.” Kế hoạch của ông là vẽ từ 50 đến 60 bức. Nhưng năm 2001, sau khi hòan tất 28 bức tranh sơn dầu và 2 bức tranh lụa phác họa chân dung những văn nghệ sĩ VN, ông phải tạm ngừng sáng tác vì bệnh tiểu đường nặng, sau đó sang Pháp điều trị. Mọi người đều tin rằng ông sẽ mau chóng bình phục để tiếp tục công trình còn dang dở của mình nhưng bệnh tình ông ngày càng trầm trọng. Họa sĩ Chóe lại mắc thêm bệnh mù màu. Năm 2003 ông sang Mỹ chữa bệnh nhưng chưa kịp điều trị thì qua đời tại Mỹ.

Chân dung nhà văn Vũ Trọng Phụng qua nét hí họa của Chóe.

Chân dung nhà văn Vũ Trọng Phụng qua nét hí họa của Chóe.

 

Vào đầu tháng Tư năm 2006, phòng tranh Tự Do, Sàigòn, đã cho ra mắt buổi triển lãm 28 bức hí họa này. Tuy người họa sĩ này không còn nữa (ông mất năm 2003) nhưng tranh ông vẫn sống mãi để “chí choé” với đời. Trong bộ tranh này, người xem tranh đã thấy nhạc sĩ Trần Tiến đang “phiêu” cùng cây đàn guitar, nhà văn Vũ Trọng Phụng tài hoa với ánh nhìn sắc sảo trước cuộc đời, nhà văn Sơn Nam khắc khổ và dân dã… Chân dung những nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu, học giả Việt Nam qua nét cọ biếm của Chóe vừa dí dỏm lại vừa gây rất nhiều cảm xúc.

Chóe không vẽ tranh lụa theo lối truyền thống, không rửa lụa cho trong mà vẽ như kỹ thuật màu nước trên giấy, gây nhiều bất ngờ thích thú cho người xem. Trong khoảng 100 bức tranh màu nước trên lụa và trên giấy ký tên Vân Bích, phòng tranh Tự Do hiện chỉ còn giữ lại bức tranh lụa “Ca sĩ Bảo Yến” (1990) hí họa một Bảo Yến đang hát cuồng nhiệt, tóc tai dựng đứng khi trình diễn bài ca bốc lửa.

 

 

Chân dung nhạc sĩ Phạm Duy của Chóe

 

(Dưới đây là một bài phỏng vấn về họa sĩ Chóe được báo Thanh Niên thực hiện năm 2002)

 

Họa sĩ Choé sắp tạm biệt thế giới tranh biếm họa

 

Được coi là cây biếm họa số một Việt Nam, Nguyễn Hải Chí đang ở thời kỳ rực rỡ trong sự nghiệp sáng tác. Tuy nhiên, họa sĩ phải đối mặt với sự thật nghiệt ngã: đôi mắt của ông gần như không nhìn thấy gì nữa.

– Ông hãy nói sơ qua về bệnh tình của mình?

– Tôi đã qua 5 lần phẫu thuật mắt tại Pháp nhưng chỉ cứu được mắt trái và thị lực chỉ còn 1/10. Bây giờ, mọi vật xung quanh, tôi chỉ thấy mờ mờ. Căn bệnh này do biến chứng của bệnh tiểu đường, tất cả chỉ vì tôi thiếu hiểu biết, không chữa trị đúng phương pháp. Thú thực, lúc đầu nghe bác sĩ nói về tình trạng đôi mắt, tôi bị sốc, nhưng bây giờ, tôi đã bình tâm trở lại và sẵn sàng đón nhận những điều nghiệt ngã nhất.

– Ông đến với tranh biếm họa như thế nào?

– Tôi đến với nghệ thuật vì… mê gái. Năm 20 tuổi, tôi thầm yêu trộm nhớ một cô gái Sài Gòn. Cô ấy có cả một tá sĩ quan môt bức họa của chóechế độ cũ săn đón, còn tôi chỉ là một anh chàng thất học, không mong gì lọt vào mắt xanh người đẹp… Tôi biết nàng là độc giả của một tờ báo, vậy là tôi liều mạng sáng tác truyện ngắn với hy vọng sẽ được đăng. Làm liều thế mà năm 1969, tôi đoạt giải nhất truyện ngắn và cũng nhờ viết lách, tôi quen biết với làng báo Sài Gòn trong đó có nhà văn Viên Linh – chủ bút tờ Diễn đàn. Khi họa sĩ chính của tờ báo này ra đi, bí quá, Viên Linh mới bảo tôi: “Ông thử vẽ đi!”. Trước đây tôi chỉ mày mò học của một thầy giáo làng, nhưng nể bạn cứ vẽ liều. Vẽ xong, chẳng biết ký bút danh gì, Viên Linh lại bảo: “Ông tên Chí, vậy thì ký là Choé!”. Tôi nghe cái tên này thấy cũng kêu, vậy là thành bút danh. Từ đó, tôi chuyển sang vẽ và cũng đam mê không kém gì văn chương.

– Thế còn cô gái Sài Gòn mà ông si mê?

– À, cô ấy tên là Nguyễn Thị Kim Loan, sau đó, nàng lấy chồng, bây giờ đã là mẹ của 4 đứa con gọi họa sĩ Choé bằng bố!

– Ông vẽ tranh biếm họa theo quan điểm nào?

– Tôi đến với nghệ thuật chỉ là làm liều nhưng với riêng tranh biếm thì tôi vẽ theo sự liên tưởng giữa người, vật và thiên nhiên.

– Ông sẽ làm gì khi không có khả năng nhìn mọi vật xung quanh để vẽ?

– Với bệnh trạng như hiện nay, tôi không thể vẽ tranh minh họa, nhưng tôi sẽ chuyển sang tranh tường. Tôi cũng có ý định viết truyện ngắn hoặc sáng tác nhạc, nhưng cần phải có thư ký riêng. Vợ tôi có thể ghi giùm các truyện nhưng ghi nhạc thì khó quá. Dẫu sao, tôi vẫn cố gắng làm một cái gì đó, nằm một chỗ bực bội lắm!

(Trích đăng từ VN Express 6/3/2006 và 11/4/2002)

 

 

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)