Trang chính » Biên Khảo, Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 22, Tiểu luận Email bài này

Quyền tối thượng

 

Cách đây mấy tuần, sau khi nhận được thư của một người bạn mới là chị Lưu Diệu Vân, một người trong ban biên tập của báo Da màu gửi đến cho tôi hay là chủ đề của tháng Ba năm 2007 là nữ quyền và mời tôi cùng gửi bài tham gia với các bạn văn, tôi nghĩ ngay đến cái quyền tối thượng của phụ nữ và điều tôi đôi lần có ý định viết ra trước đây nhưng vẫn còn e ngại. E ngại là vì nhiều nỗi, thứ nhất: nó riêng tư quá, điều tôi muốn kể ra/nhắc đến; thứ hai: liệu nó có vượt ra khỏi cái giới hạn cho phép một phụ nữ Việt Nam bình thường đề cập đến cái chủ đề được xem là một “bí mật” của giới phụ nữ hay không? Nhất là với phong tục, tập quán người Việt với câu răn đe “tốt khoe, xấu che,” mà đối với đa số phụ nữ trong gia đình và chị em bạn gái của tôi, “chuyện ấy” vẫn còn là một điều thuộc phạm trù “chuyện riêng với nhau” giữa những phụ nữ hết sức thân thiết trao đổi với nhau trong nhà bếp, trong phòng ngủ… mà không có đàn ông xung quanh. Nhất là đối với gia đình chồng của tôi còn ở Việt Nam, chuyện tôi nhắc đến sẽ làm cho các chị em trong nhà choáng váng, chứ đừng nói đến việc viết ra thành một bài để gửi đăng cho nhiều người khác đọc, nhiều người ĐÀN ÔNG xa lạ cùng đọc…

Self-Portrait on her Sixth Wedding Anniversary (1906) by Paula Modersohn-Becker  (from Frances Borzello's Seeing Ourselves (Harry N. Abrams, Inc. 1998).

Self-Portrait on her Sixth Wedding Anniversary (1906) by Paula Modersohn-Becker (from Frances Borzello’s Seeing Ourselves (Harry N. Abrams, Inc. 1998).

Nhưng đó là chuyện gì mà ghê gớm vậy, bạn có thể tự hỏi? Nếu bạn có cùng quan điểm với tôi, nghĩa là không những là không hững hờ, mà còn hết sức ủng hộ cho những đòi hỏi về nữ quyền trong quá khứ, hiện tại, và tương lai, tôi không thấy có cái quyền nào của phụ nữ lớn cho bằng cái quyền được làm mẹ, mà, như luật thiên nhiên, hễ quyền càng cao thì gánh càng nặng. Tôi muốn chia sẻ cùng bạn những điều tôi đã trải qua để bạn, một người nam hoặc nữ mà chưa có con, có thể hiểu được phần nào cái “quyền” và cái “gánh” của những bà mẹ là như thế nào.

Bên cạnh cái hiển nhiên là nhân loại không thể nào tồn tại đến ngày nay (nhưng không chỉ có loài người mà hầu như toàn thể sinh vật) nếu không có những bà mẹ, những người mẹ còn phải mang trọng trách lớn lao, nặng nề hơn tất cả những loài sinh vật khác trên trái đất này. Lý do hết sức quan trọng là, không những các người mẹ cũng phải trải qua bao nhiêu vất vả, gian nan mới mang được đứa bé ra đời như bao nhiêu loài thú khác, họ còn phải nuôi nấng, dạy dỗ, rèn luyện những đứa con để chúng nên người. Có thể sẽ có những đấng mày râu không đồng ý với tôi điều này, nhất là với cái quan niệm “con không cha, nhà không nóc” v.v. đã không nhìn nhận công lao của những bà mẹ trong việc nuôi dạy con, vốn là cách nhìn hết sức tự cao của nhiều người đàn ông (không chỉ là người Việt) đã có từ mấy nghìn năm nay. Nhưng đối với gia đình tôi, gia đình chồng tôi, và rất nhiều những gia đình mà tôi thân thiết, tôi đã nhận thấy rằng, bên cạnh sự bảo bọc và hỗ trợ về nhiều mặt không thể thiếu được của những ông cha, công lao nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy dỗ từng ngày của những bà mẹ là nền tảng của sự giáo dục cho những đứa con nên người, cũng như là một sự bồi đắp bền bỉ, không ngưng nghỉ cho mọi thành công trên đường đời của những đứa con, cả về vật chất lẫn tinh thần.
Vậy thì, được trở thành một người mẹ hiển nhiên là một vinh dự cũng như là một trọng trách với mọi người phụ nữ, tôi đã nghĩ thế. Nhưng với xã hội ngày càng phát triển, với cách nhìn ngày càng “hiện đại” hóa và cái trọng tâm của cuộc sống của nhiều người nghiêng dần về hướng thỏa mãn nhu cầu cá nhân (một cách có chủ định hoặc chỉ vô tình chỉ vì nhu cầu cuộc sống không ngừng thúc đẩy), nhiều người phụ nữ đã đặt chuyện có con sau những mục tiêu khác cần phải đạt được trên đời, mặc dù họ đang sống trong một môi trường có đầy đủ điều kiện và trong một mối quan hệ nam nữ vững chắc, có khi còn là trong một cuộc hôn nhân. Tôi không chỉ trích, phê bình gì cả những người này về lựa chọn của họ, nhưng tôi chỉ thầm tiếc cho cái hạnh phúc lớn lao họ có thể có được trong đời, mà một khi họ đã đi qua lứa tuổi tìm được, họ không thể trở lại được nữa. Mà ngay cả nếu họ nhận ra được khi đã khá muộn màng, khoa học và y tế ngày nay vẫn có thể giúp họ có con được, nhưng họ tiếc thay, họ không còn nhiều năng lực nữa, đã mất đi cái sôi động, sức khỏe và lòng hăng say của tuổi trẻ để vun đắp, cũng như để hưởng thụ những niềm vui không gì sánh bằng là được cùng “lớn lên” với những đứa con.

Nhưng tôi đã biết gì về chuyện có con khi tôi lập gia đình mà dám cho rằng tôi cũng sẽ trở thành một bà mẹ như mẹ của tôi, mẹ chồng của tôi, các chị tôi và những bà bạn gia đình mà tôi hết sức tôn kính như những bà mẹ kiểu mẫu? Bỏ qua những bài rao giảng, ca ngợi về cái cao cả của chuyện được làm mẹ, thú thật là tôi chỉ bắt đầu hiểu được chút ít cái vĩ đại của những bà mẹ, những điều mà họ đã trải qua khi có con (những “sự thật cần biết” mà không ai bao giờ nhắc đến) cho đến khi tôi đã được ôm con mình trong tay lần đầu. Chưa có ai nói cho tôi hay cuộc hành trình “vượt biển cạn” của mình sẽ như thế nào, nhưng có một điều tôi chắc chắn học được, đó là để đi đến được “bờ bên kia” của đời sống của người phụ nữ là được làm mẹ, tôi đã trở thành một người khác. Đó là một cuộc hành trình một đi không trở lại, và khi nhìn lại, tôi thấy được mình đã để lại “bờ bên này” một người con gái ngơ ngác, yếu mềm, trước đó hoàn toàn không bao giờ nghĩ rằng mình sẽ phải trúng tuyển cho những cuộc thi khó khăn nhất trên đời, phải trải qua nhiều thử thách mà không được níu kéo ai để xin giúp đỡ, hoặc bỏ cuộc (vì có lựa chọn nào khác nữa đâu?) Và tôi cũng biết được chắc chắn một điều: không có sách vở nào có thể diễn tả được cái choáng ngợp của giây phút tôi bước tới “bờ bên kia” và cầm trong tay cái quyền tối thượng của đời sống người phụ nữ là được trở thành một người mẹ.
Những điều tôi sắp kể cho bạn là cuộc hành trình của riêng tôi, mà tôi nghĩ, mặc dù nó không giống bất kỳ chuyện của ai khác, nó cũng không quá khác với những điều hàng triệu phụ nữ khác đã, đang và sẽ trải qua. Tôi đã đắn đo rất nhiều trước khi quyết định viết bài này để chia sẻ cùng bạn, không những vì những lý do đã nêu ở trên, mà còn vì ngại ngùng trước cách nhìn của đa số người Á Châu là những điều tôi đề cập đến thuộc phạm trù những điều gớm ghiếc không nên nhắc đến. Nhưng đối với tôi, có lẽ vì tôi đã được ảnh hưởng mạnh mẽ từ môi trường học hành và làm việc với ngành khoa học, cũng như trong cuộc sống riêng của mình, tôi tin tưởng một cách khẳng định rằng những chuyện của phụ nữ, hoặc ngay cả chuyện gần gũi giữa nam nữ không phải là điều bẩn thỉu, đáng kinh tởm như nhiều người vẫn nghĩ. Ngay cả với chuyện sinh nở, máu me… đối với nhiều người đó là điều gớm ghiếc, nhưng thật ra, chuyện sinh con chỉ kinh khủng là vì nó mang nhiều đau đớn và nguy hiểm, nhưng nhất định là không bẩn thỉu, vì thân thể phụ nữ phải là nơi sạch sẽ nhất, đó là nơi những đứa con ra đời mà, bạn có nghĩ như thế không? Chắc chắn là các bác sĩ, các bà đỡ… cũng phải nghĩ như tôi vậy, mà họ là những người trực tiếp làm công việc này, thì chúng ta có lý do gì mà nghi vấn điều ấy nữa?
Tôi không hy vọng hay mong chờ bất cứ một ảnh hưởng nào chuyện của tôi đối với bạn, ngoại trừ, có lẽ, lần tới, nếu bạn thấy một người mẹ sắp có con ra đời, hoặc đang chăm sóc, vui chơi với một đứa bé, bạn sẽ nhìn bà ấy bằng một ánh mắt khác, dành cho bà ấy một ưu tiên khác hơn là bạn đã từng có, nếu bạn đã không thật sự “nhìn thấy” những phụ nữ như thế trước đây.
*
Như hầu hết phụ nữ trong gia đình, cũng như các bạn thân của tôi, tôi lớn lên và “ghiền” trẻ con vô cùng. Nhưng có lẽ vì thế, tôi không bao giờ bận tâm đến chuyện khi nào tôi sẽ có, nhất là với một người sinh ra và lớn lên trong một gia đình có mười người con như tôi, và chồng tôi là một trong sáu người con, thì chuyện tôi có con là điều hiển nhiên và chắc chắn sẽ xảy đến, như trồng cây ăn quả và chỉ chờ cho nó nở hoa, kết trái… Thêm vào đó, cả mẹ tôi lẫn mẹ chồng, và hai bà chị của tôi đều có con thật là dễ dàng, cho nên tôi chẳng có gì để phải lo cả (ngoại trừ, dĩ nhiên, là có con trước khi đã sẵn sàng). Nhưng có lẽ tạo hóa không dành cho mọi người phụ nữ cùng một món quà. Nhất là đối với một người vốn quen có được mọi điều nằm trong dự định và thích sắp đặt trước mọi chuyện một cách chu đáo như tôi, tạo hóa đã dành cho tôi toàn là những chuyện bất ngờ, mà tôi nghĩ rằng, có lẽ đó là cách để dạy cho tôi không bao giờ được xem nhẹ những điều may mắn, thông suốt có được trên đời.
*
Tôi bắt đầu quan tâm đến chuyện có con khi dăm ba lần, trong mấy năm đầu chúng tôi mới lấy nhau, tôi đã mừng rỡ và hồi hộp khi nghĩ rằng mình sắp có con, mặc dù chúng tôi chưa dự định sẽ có lúc ấy. Nhưng lần nào cũng thế, khi biết là mình chưa có, tôi thấy mình bối rối và lẫn lộn giữa cảm giác yên tâm khi thấy mọi chuyện vẫn còn nằm trong tầm điều khiển của mình, nhưng mạnh hơn, vẫn là cảm giác tiếc nuối, hơi buồn, và… thất vọng. Mặc dù tôi không uống thuốc hoặc làm điều gì trái với thiên nhiên, để đề phòng nếu có chuyện… vỡ kế hoạch mà vẫn không ảnh hưởng đến con, đôi lúc tôi cảm thấy có chút lo âu thoáng qua, sau khi cho rằng lẽ ra mình đã phải có con lúc ấy. Nhưng tôi không lo âu lâu, tuổi trẻ và bao nhiêu chuyện vui khác đã nhanh chóng xoá đi mối băn khoăn ấy.
Cho đến khá nhiều năm sau khi lấy nhau, chúng tôi mới bắt đầu thật sự tính đến chuyện có con, và đó là lúc tôi bắt đầu biết đến cái nỗi lo âu và mong chờ của những người phụ nữ mong muốn có con là thế nào. Sau nhiều tháng khắc khoải, mong ngóng, chờ đợi mà không thấy kết quả gì, chúng tôi đành phải đi bác sĩ. Sau khi nhận được kết quả thử nghiệm, tôi đã choáng váng khi biết được là có thể chồng tôi không thể có con được. Không lời lẽ nào có thể diễn tả đủ nỗi đau khổ và tuyệt vọng của tôi lúc ấy. Tôi thấy như trời đất sụp đổ, và trong đầu chỉ nghĩ đến mỗi một điều là từ nay, tôi sẽ không bao giờ có con được nữa, và không có cách gì mà y khoa có thể giúp chúng tôi thay đổi được cái thực tế đen tối, phũ phàng này.
Sau đó, chúng tôi được giới thiệu đi bác sĩ chuyên khoa, và mặc dù kết quả thử nghiệm mới có nhiều hy vọng hơn lần trước, chúng tôi được khuyên là nên gác lại chuyện có con trong lúc điều trị trong một thời gian ít nhất là sáu tháng. Để quên đi nỗi lo buồn, và cũng để tận dụng một dịp may hiếm hoi là chúng tôi có sẵn một số tiền đã để dành cho việc nuôi con, chúng tôi nghĩ đến chuyện sẽ tìm mua một căn nhà trong lúc chờ đợi. Sau một thời gian tìm kiếm, chúng tôi may mắn tìm được một căn nhà cũ trên một miếng đất khá rộng và đẹp, mà chúng tôi dự định sẽ mua chung với vợ chồng người chị tôi để xây một căn nhà đôi trên cùng một miếng đất, và nhờ đó, cả hai gia đình được ở bên nhau và còn có được một mảnh vườn chung xinh xắn và khá rộng rãi.
Nhưng ngờ đâu, ngay vừa sau khi chúng tôi mua nhà, tôi phát hiện ra là mình vừa có thai. Trong nỗi vui mừng không thể diễn tả được, tôi lại lo lắng vì không biết con mình có bị ảnh hưởng gì của thuốc không, lẫn không còn có tiền để nuôi con như mình vẫn dự định. Nhưng tất cả những điều này không nằm trong mức định liệu của tôi, cũng như tôi không thể làm gì khác để thay đổi tình thế mà chỉ biết chờ đợi và mong mỏi là mọi việc rồi sẽ tốt đẹp cả.
*
Trong suốt chín tháng có thai, tôi đã trải qua nhiều lúc mệt nhọc không thể tả được, một phần là vì tôi vẫn phải đi làm bằng phương tiện công cộng, mà mỗi ngày tôi phải mất từ ba đến bốn tiếng đồng hồ chen chúc với hàng mấy trăm người trên xe buýt, xe lửa… Nhiều lúc, mùi mồ hôi, mùi người ta, mùi… đủ thứ trên những chuyến xe khiến cho tôi phải cố gắng hết sức bình sinh mới ghìm lại được mà không nôn ngay trên xe, trong lúc cố gắng đứng cho vững ngay sát ngoài cửa ra vào để tranh thủ hít thở chút không khí trong lành bên ngoài mỗi lúc có người lên xuống. Nếu bạn có bao giờ bị bệnh (hoặc như những người đã từng say chí tử kể lại) mà cảm thấy buồn nôn cồn cào, đó là cảm giác của đa số bà bầu phải chịu suốt bao nhiêu tháng, suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ một ngày, ngay cả trong lúc ngủ.
Bên cạnh đó, với đứa bé ngày một lớn thêm và những thay đổi trong cơ thể để nuôi dưỡng đứa con, lẫn chuẩn bị cho đứa bé ra đời, những cơn đau lưng, đau đầu, đau nhức khắp nơi… là một hiện thực mà tất cả các bà mẹ phải chịu, bất kể là có ốm nghén hay không và sức khỏe thế nào. Vào những tháng cuối cùng, khi đứa bé lớn nhanh và nặng đến mức chuyện đi, đứng, nằm, ngồi… cũng là một cố gắng, và với một số phụ nữ như tôi, tay chân thường bị sưng tấy mỗi khi đêm về (một phần là vì tôi là cô giáo và phải đứng dạy suốt ngày), cái mệt nhọc và đau đớn là một điều không có cách gì thay đổi hoặc có thứ gì có thể giúp tôi được.
Nhưng thật ra có thai không chỉ có toàn là những chuyện khó chịu. Đa số những người ở xứ Tây Phương này, mỗi khi thấy có bà bầu, người ta thường hết sức ân cần: mở cửa giùm, nhường ghế ngồi, sốt sắng giúp đỡ khi thấy tôi mang xách nặng… và hãy tin tôi, bất cứ một giúp đỡ nhỏ nào cũng được đón nhận bằng lòng biết ơn chân thành. Ngay cả với một người nhanh nhẹn, không bao giờ nề hà bất cứ việc nặng nhọc nào và hết sức độc lập như tôi, những ân cần ấy đã giúp cho tôi không nhỏ, vì dù muốn dù không, tôi cũng phải nhìn nhận là tôi chậm chạp, nặng nề hẳn ra. Nhiều lúc có lắm chuyện buồn cười xảy ra mà tôi không thể ngờ được cho đến lúc có bầu.
Chẳng hạn như có lần, trong lúc đứng chờ trên sân ga xe lửa, tôi tình cờ đánh rơi đồng tiền lẻ. Như bình thường, tôi đi đến gần đồng tiền và cúi xuống nhặt, nhưng khi đã cúi xuống rồi tôi mới sực nhớ ra là không cách gì mà tôi nhặt nó lên được, vì nó quá bé mà với cái bụng bầu gần chín tháng, tôi không có cách gì cúi xuống thấp hơn quá tầm đầu gối được. Tôi lẳng lặng để đồng tiền ở đấy và đứng lên, ngay vừa lúc có một người đàn ông đứng bên cạnh nhặt lên giùm và đưa cho tôi. Đó là chuyện bình thường thôi, nhưng chẳng hiểu sao lúc ấy tôi thấy mắc cỡ đến mức không dám ngước lên nhìn ông ta mà chỉ lí nhí lời cảm ơn. Có lẽ lúc ấy tôi thấy xấu hổ vì không làm được một việc bình thường với cái bụng bầu to tướng của mình, có lẽ là vì lý do nào khác… nhưng chắc chắn, nếu bạn là một người nữ mà có con lần đầu, bạn sẽ thấy nhiều lúc xấu hổ đến mức muốn tìm đường nào đó mà trốn, khi có người lạ nhận ra là mình đang có thai. (Điều này còn làm cho tôi ngượng ngùng hơn, khi thỉnh thoảng, tôi còn bị các bạn đồng nghiệp trêu là giống như một người mẹ còn trong tuổi thiếu niên và khuyên tôi nên dùng nhiều nữ trang, son phấn… lên cho có vẻ già dặn ra!)
Hoặc có những lúc khác, tôi đã phải làm nhiều điều hết sức buồn cười vì cái bụng ngày càng lớn của mình. Chẳng hạn như, trong những tháng cuối cùng, tôi thường phải nằm ngủ ngoài mé giường, vì mỗi lúc thức dậy, tôi không thể nào ngồi lên được mà phải lăn sang một bên và… rơi xuống đất trong lúc ráng vịn thành giường mà đứng dậy. Hoặc nhiều lúc có mệt mỏi đến đâu đi nữa, tôi cũng ráng chịu mà đứng, vì đã lỡ ngồi xuống thì đứng lên thật là khó khăn, mà nếu còn ngồi phải ghế thấp, có khi tôi còn phải bò xuống sàn nhà rồi mới đứng dậy được nếu không có ai ở đó để giúp kéo tôi lên giùm. Hoặc mỗi khi đi đâu mà mang giày cần cài khuy, tôi phải nhờ ông xã hoặc chị em của tôi làm giúp, và tôi cho rằng đây là một trong những điều giúp đỡ có ích nhất đối với những phụ nữ đang trong tình trạng… “mang ba lô ngược” (đàng trước) như tôi lúc ấy.
Ngoại trừ những mệt nhọc và khó chịu vì ốm nghén như hầu hết phụ nữ trong lúc mang thai, tôi thật là may mắn vì mọi điều đều tốt đẹp, êm xuôi với tôi và bé của tôi. Tuy nhiên, điều mang đến cho tôi khá nhiều mối phiền trong thời gian này lại là việc tiến hành chuyện xây cất nhà, mà một phần vì tôi làm cô giáo và xong việc mỗi ngày sớm hơn chồng tôi và hai anh chị của tôi, cũng như có được ngày nghỉ giữa những học kỳ, tôi thường là người phải liên lạc, tiếp xúc với công ty xây cất, chính quyền địa phương, ngân hàng, luật sư… Tôi đã phải trải qua không biết bao nhiêu là rầy rà và phiền phức vì lối làm việc thiếu trách nhiệm lẫn quan liêu của mỗi cơ quan. Trong lúc tôi càng ngày càng mệt mỏi và nặng nhọc nhưng vẫn chạy ngược chạy xuôi để thu xếp với các cơ quan khác nhau, mà có lúc tôi đã phải viết thư khiếu nại thì mới xong việc được, tôi bước vào tuần cuối cùng của kỳ thai nghén yên tâm là mọi việc đã xong và tôi có thể nghỉ ngơi, tập trung vào việc chờ bé ra đời.
*
Nhưng tôi không ngờ, khi tôi bắt đầu có dấu hiệu đầu tiên là bé sắp chào đời, tôi hay tin là mình phải đích thân đi đến công ty xây cất gặp ông tổng giám đốc để thu xếp thêm chuyện rầy rà giờ chót trước khi họ chịu khởi công cất nhà. Đó là khởi đầu của bốn ngày bốn đêm tôi vật vã với những cơn đau khủng khiếp trong khi phải tiếp tục làm cho xong ngay tức khắc những thủ tục giấy tờ khác liên quan đến chuyện xây cất nhà mà không thể trì hoãn thêm được ngày nào. Giữa những cơn đau mỗi lúc một càng gia tăng ở cường độ, lẫn khoảng cách của chúng ngày càng rút ngắn dần lại, tôi đã phải cố gắng hết sức bình sinh để làm việc với ông tổng giám đốc công ty xây cất, rồi cuối cùng mới được nhập viện.
Nhưng than ôi, tôi chưa kịp mừng vì cuối cùng thì ngày vui đã đến, tôi lại phải xuất viện hơn nửa ngày sau đó, vì mặc dù cơn đau vẫn còn dồn dập không ngớt, quá trình sinh nở đã không tiến triển thêm, mà tôi còn phải trở về nhà để viết thêm đơn khiếu nại gửi cho chủ công ty xây cất theo như yêu cầu của ông tổng giám đốc. Sau đó, tôi đã phải ráng hết sức bình sinh để đi đến hai văn phòng luật sư khác nhau để làm cho xong thủ tục cho phép gia đình tôi và gia đình chị tôi có thể “bảo lãnh” cho nhau về mặt tài chính thì ngân hàng mới chịu chính thức cho chúng tôi mượn chung tiền xây nhà.
Nếu bạn chưa bao giờ có con, chắc chắn là bạn không thể nào tưởng tượng được mức độ khủng khiếp của những cơn đau trước lúc sinh con là như thế nào. Từ phút đầu tiên lúc cơn đau bắt đầu vào ngày Thứ Hai, cho đến buổi tối Thứ Năm lúc tôi nhập viện lần cuối, lúc nào tôi cũng phái bám víu vào một thứ gì đó và cố hết sức bình sinh để nén mình không kêu lên mỗi khi cơn đau ập tới. Rồi mỗi lúc, cơn đau mỗi dồn dập và kéo dài thêm ra đến mức tôi không thể đứng, không thể ngồi, không thể nằm… không thể làm bất cứ việc gì nổi nữa và áo quần, đầu tóc… lúc nào cũng ướt đẫm mồ hôi vì cố gắng chống chọi với cơn đau.
Khi tôi cuối cùng được đưa vào bệnh viện tối hôm ấy, bà đỡ và các bác sĩ không thể ngờ được với vẻ mặt còn tươi tỉnh của tôi là tôi đã vào giai đoạn ba của quá trình sinh nở (đó là phần cuối cùng, thông thường là còn chỉ năm, mười phút hoặc lâu nhất là nửa giờ đồng hồ trước khi bé ra đời). Họ giục tôi thay đồ bệnh viện, đặt tôi ngay vào giường sinh và nhanh chóng chuẩn bị mọi thứ thuốc men, dụng cụ… sẵn sàng chờ bé ra đời. Cô y tá mang lên người tôi vòng đai đo nhịp tim của bé và sơ đồ đo độ đau (qua những đợt co thắt) của tôi, và họ tỏ vẻ lo âu khi những cơn đau của tôi liên tục, không còn ngưng nghỉ và cường độ đã lên đến mức tối đa. Có lúc sơ đồ đo cơn đau ra hẳn ngoài giấy in, nhưng quá trình sinh nở vẫn không tiến triển thêm. Họ vội vã mang cho tôi mặt nạ hơi giảm đau và bên giường tôi lúc nào cũng có một y tá hoặc bà đỡ túc trực, mặc dù tôi không hề hé môi gọi tiếng nào hoặc đòi hỏi gì, trong khi đó tiếng chuông réo gọi không ngừng vang lên ở các phòng sinh kế bên.
Trong nhiều giờ đồng hồ sau đó, tôi như bị nhấn chìm trong những cơn đau khủng khiếp nhất mà không có từ ngữ nào có thể diễn tả nổi. Trong lúc tôi lấy hết sức bình sinh để khỏi ngất đi vì sợ làm ảnh hưởng đến con, tôi có cảm giác như mình đang ở giữa một cuộc chiến, khi xung quanh tôi không ngớt những tiếng kêu gào kinh hoàng, tiếng chân chạy ngược xuôi, tiếng chuông réo gọi và dụng cụ kim loại va vào nhau loảng xoảng trong những chiếc bàn đẩy… Loáng thoáng trong những tiếng gào thét, tôi nhận ra có tiếng Ý, tiếng Anh, tiếng Ả Rập và ngay cả tiếng Việt. Người phụ nữ Việt Nam chắc hẳn là ở cạnh phòng tôi, vì tiếng kêu gào của bà ta nghe thật là gần khiến tôi thấy khiếp đảm. Tôi nhắm mắt trong lúc cố tập trung tinh thần nhưng tiếng gào thét bằng tiếng Việt của bà ta làm tôi run lẩy bẩy, và như là trong cơn mê, tôi đã nghĩ thầm, “Đây là cơn đau của bà ấy, không phải là của mình…”
Sau một lúc, tiếng gào của bà người Việt nhỏ lại, hình như bà đã sinh xong, và thay thế vào đó là tiếng gào thét của một bà nói tiếng Anh. Mặc dù tôi đã ráng hết sức ghìm hơi thở và không dám hé môi kêu lên tiếng nào chỉ sợ mình sẽ ngất đi, có lúc tôi đã phải bật cười khi nghe bà nói tiếng Anh chửi thề và chửi ông chồng của bà thậm tệ và có lúc thật là tục tĩu. Ngay lúc ấy, cô y tá vừa mới đi ra ngoài trở vào lại phòng tôi, và cô ấy hết sức ngạc nhiên nói với tôi:
“Cái gì nữa đây? Đúng ra là em phải khóc chứ sao lại cười?”
Tôi bảo với cô ấy:
“Bà phòng bên chưởi chồng nghe thật là thú vị. Tôi đang nghĩ thử lần tới tôi sẽ gọi chồng tôi bằng danh từ gì…”
Nhưng tôi chưa kịp dứt câu thì cơn đau đã bóp nghẹn lời.
*
Năm tiếng đồng hồ sau, tôi vẫn còn ở nguyên vị trí cũ, vẫn không có tiến triển gì thêm trong khi cơn đau ngày càng làm cho tôi thêm đuối sức. Chồng tôi mệt quá không chờ nổi nữa đã ngủ quên trên ghế xô pha trong góc phòng. Một lần, hai cô y tá vào giường nâng tôi dậy, trong khi một cô cho tôi uống nước cam, cô kia thay gối và khăn trải lên giường cho tôi, vì mặc dù nằm trong phòng lạnh, mồ hôi tôi vẫn đổ ra đầm đìa ướt đẫm cả giường và gối.
Đến lúc ấy, gas giảm đau không còn hiệu lực gì với tôi nữa. Bác sĩ và bà đỡ âu lo nhìn tôi, rồi họ bàn bạc chuyện có thể phải mang tôi đi mổ vì họ e rằng tôi không thể cầm cự lâu hơn được nữa. Họ cho tôi chọn giữa sinh con bình thường, hoặc sinh không đau bằng cách chích thuốc vào cột sống làm mất cảm giác nửa thân dưới, mà như thế thì chắc chắn là tôi không thể tự điều khiển mình được nữa, và họ sẽ phải mổ hoặc kẹp forcep mang bé ra. Tôi hết sức kinh hoàng khi nghĩ đến điều này vì những nguy hiểm có thể đến với con và quyết định sẽ cố gắng đến cùng với cách sinh thường. Bà bác sĩ hết sức ân cần cầm tay tôi động viên, rồi bà tiêm cho tôi một mũi thuốc giảm đau, mà có lẽ chính bà cũng biết là chẳng giúp ích gì mấy cho tôi vào lúc ấy.
Đến gần sáng, tôi không còn sức để cử động nữa. Cơn đau kéo dài gần bốn ngày bốn đêm cộng với cái cường độ như tôi đã trải qua không ngừng nghỉ từ lúc tôi nhập viện đêm hôm trước đã làm tôi kiệt sức. Người ta bế tôi vào bồn tắm nước cực nóng nằm ngâm người để giảm bớt cơn đau và cũng hy vọng là nó sẽ giúp tôi sinh nhanh hơn. Đến lúc nước nguội, họ lại mang tôi ra nhưng vẫn không thấy có tiến triển gì. Bác sĩ quyết định là trong vòng vài giờ đồng hồ nữa, nếu có bất cứ dấu hiệu nào là bé của tôi đang trong tình trạng nguy kịch hoặc tôi có chiều hướng xấu đi là họ phải mổ tôi ngay lập tức vì không thể kéo dài thêm được nữa.
Đến lúc ấy, tôi biết mình không còn lựa chọn nào khác mà phải cố gắng đến cùng để sinh con cho xong. Bốn tiếng đồng hồ sau, lúc chín giờ rưỡi sáng Thứ Sáu, bé của tôi chào đời. Khi tôi cuối cùng được ôm con vào lòng, nhìn thấy bé thật xinh xắn, toàn vẹn và mạnh khỏe hoàn hảo, tôi thấy tất cả mọi nỗi đau tan biến và cái hạnh phúc vô biên của người mẹ choáng ngợp đến mức tôi quên đi tất cả mọi thứ trên đời và mọi người xung quanh mình.
Tôi không ngờ rằng điều tôi đã trải qua lại có tác động đến những người xung quanh mình đến thế. Những người người bác sĩ, y tá, bà đỡ… có mặt ở đấy đều khóc và lần lượt đến ôm hôn hai mẹ con tôi. Họ gọi tôi là “cô bé can đảm” và tôi hết sức xúc động khi thấy họ hiểu được những điều mà tôi đã trải qua. Tôi cũng lấy làm ngạc nhiên khi thấy họ khóc vì những nỗi đau và hạnh phúc của mình. Tôi ngỡ rằng họ đã quen với công việc ấy hàng ngày và họ cũng chăm sóc tôi như bao nhiêu phụ nữ khác. Nhưng tôi nghĩ có lẽ họ đã mủi lòng trước một phụ nữ trẻ có con lần đầu mà không hề hé môi kêu khóc hoặc làm phiền đến ai. Hôm sau, tôi hiểu ra được phần nào lý do khiến họ xúc động khi bà bác sĩ đến thăm tôi. Bà hết sức âu yếm ân cần ôm tôi vào lòng và nói với tôi: “Chị chưa thấy ai mà trải qua mười ba tiếng rưỡi đồng hồ trong giai đoạn cuối như em…”
*
Lần thứ nhì có con, tôi lại trải qua một diễn tiến hoàn toàn khác, và điều này cho thấy rằng cái kinh nghiệm trong chuyện có con có khi chẳng giúp ích được gì cả. Cho nên nếu bạn là một người nữ chưa có con mà nghe thấy chuyện của tôi, hoặc của người khác kể lại thì cũng đừng quá bận tâm, vì gần như chắc chắn là khi đến lượt của bạn, bạn sẽ có những tình huống khác của riêng mình.
Lần thứ nhì mang thai, tôi ốm nghén gấp bao nhiêu lần với bé thứ nhất. Suốt nhiều tháng đầu, tôi không thể ăn uống bất cứ thứ gì mà không nôn ra, ngay cả uống nước tôi cũng không giữ lại nổi. Có lần tôi suýt ngất khi cố gắng hết sức lái xe về nhà sau gần một ngày đi dạy mà không ăn và ngay cả uống nước vì ngại sẽ nôn ra trong lớp trước mặt học trò. Khi biết được điều này, bà bác sĩ gia đình buộc tôi phải ăn uống chút ít, và cho dù có thế nào cũng không được thiếu nước uống, nên tôi đành phải chuẩn bị tư thế để… chạy cho nhanh mỗi khi cơn buồn nôn ập đến.
Ngoài chuyện ốm nghén và những mệt mỏi, đau nhức… thông thường của chuyện mang thai, lúc mang bé thứ nhì tôi vất vả và cực nhọc hơn nhiều so với bé thứ nhất vì sống xa gia đình lớn nên không còn có ai giúp đỡ, mà còn phải nuôi một bé còn quá nhỏ và làm hầu hết việc nhà… Với cái bụng ngày càng lớn ra và mỗi lúc một nặng nề thêm, những việc tôi vẫn thường làm trở nên những thử thách cho tôi, như lau chùi nhà cửa, tắm cho bé, bồng bế con… Nhưng cái niềm vui khi sắp có thêm một bé nữa khiến tôi thấy mọi chuyện đều nằm trong khả năng mình làm được và không lấy làm khổ nhọc với công việc nhà. Và cũng như với bé thứ nhất, tôi và bé hoàn toàn khỏe mạnh trong suốt thời kỳ mang thai.
Sáng sớm đúng vào ngày bác sĩ dự đoán là bé ra đời, tôi thức giấc và hoàn toàn không có một cảm giác gì là mình sắp sửa đón bé cả. Vậy mà, không biết từ đâu, chỉ trong vòng vài phút, cơn đau ập đến như thác lũ và tôi suýt ngất đi với cơn đau khủng khiếp khi đang còn ở trong nhà tắm. Tôi vội vã tắm thật nhanh và thay đồ trong khi cơn đau khiến tôi như sắp khuỵu tại chỗ. Tôi bám lấy thành cầu thang, cố gắng lắm mới lần mò đi nổi xuống lầu và ngay lập tức được gia đình đưa vào bệnh viện.
May mắn cho tôi là bệnh viện cách nhà tôi chỉ khoảng hơn mười phút lái xe. Trong suốt thời gian trên đường đi đến bệnh viện, tôi suýt ngất đi với cơn đau làm tôi tối tăm mắt mũi và không thể ngồi vững nổi trên ghế. Đến bệnh viện, chồng tôi dìu tôi đi lên lầu, mà mỗi vài bước, tôi phải dừng lại vì đau đớn đến mức không thể nhấc chân lên nổi. Khó nhọc lắm, cuối cùng chúng tôi cũng đi đến được khu sản. Vừa trông thấy tôi bám chặt lấy cánh tay chồng trong khi không thể lê chân nổi, cô y tá đưa tôi ngay vào phòng khám và chuẩn bị mang lên người tôi chiếc đai đo nhịp tim của bé và đo độ đau để theo dõi tiến triển việc sinh nở. Tôi níu lấy tay chị thì thào:
“Chị ơi, em nghĩ là em sắp sửa…”
Biết là tôi có con lần thứ nhì, cô y tá vội vã ngừng tay và gọi bà đỡ vào khám cho tôi ngay. Vừa nhìn qua, bà đã hốt hoảng kêu lên:
“Trời ơi, làm sao mà em còn có thể đi nổi lên đến đây? Sao em không gọi người mang xe đẩy em lên lầu?”
Rồi bà quay sang cô y tá giục:
“Đưa cô ấy vào phòng sinh ngay lập tức, đứa bé sắp ra rồi!”
Người ta vội vã đưa tôi vào phòng sinh. Tôi chưa kịp thay đồ bệnh viện, họ chưa kịp chuẩn bị thuốc men, trong phòng chưa hề có một dụng cụ… gì cả, khoảng hai mươi phút sau, bé đã ra đời. Tôi không được hít gas giảm đau, họ không kịp cho tôi thuốc tê hoặc bất kỳ một thứ thuốc giảm đau nào. Cái đau lúc sinh nở hoàn toàn không có một chút trợ giúp nào thật là khủng khiếp và kinh hoàng, nhất là vì nó xảy ra quá nhanh và những cơn đau dữ dội khiến tôi có cảm giác như mình sắp chết. Đến khi cuối cùng tôi đã ôm được bé trong tay, tôi vẫn còn run lẩy bẩy vì đau đớn và còn trong cơn sốc. Cả bác sĩ, y tá lẫn bà đỡ đều khóc khi lần lượt đến ôm hôn tôi, mà tôi vẫn chưa hoàn hồn cũng như chưa thật sự nhận ra là mọi chuyện đã xong.
Tôi mê man ôm lấy con và ngắm nhìn bé của tôi thật xinh đẹp, hồng hào và khỏe mạnh hệt như bé lớn. Nhưng tôi không được ôm con lâu thì y tá đã mang bé đi cân, đo, còn chồng tôi thì hớn hở đi gọi điện thoại về báo tin cho gia đình hai bên. Chuông gọi reo lên tứ phía và người ta để tôi ở đó một mình trong lúc những người chăm sóc tôi vội vã đi sang những phòng bên. Dưới tấm chăn đắp, máu của tôi vẫn ra xối xả nhưng tôi chờ mãi mà chẳng thấy ai quay lại. Gần cả giờ đồng hồ sau bà đỡ mới quay lại giường tôi và hỏi thăm tôi thế nào. Tôi cho bà hay là tôi đã ra máu khá nhiều. Vừa nhìn qua, bà đã hốt hoảng kêu lên:
“Trời ơi, em mất máu nhiều quá!”
Rồi bà vội vã đi tìm bác sĩ trưởng kéo về phòng tôi ngay. Sau một lúc khám, bà bác sĩ lôi ra một miếng nhau gần bằng nửa bàn tay và giải thích là tôi bị băng huyết vì sinh quá nhanh và sót nhau mà không được kiểm tra lại ngay sau khi sinh. Họ tiêm thêm cho tôi thuốc cầm máu và đắp thêm chăn cho tôi vì tôi lạnh run cầm cập. Khoảng một tiếng đồng hồ sau, tôi có thể đứng dậy được và đi tắm. Khi quay nhìn lại chiếc giường tôi nằm, tôi thấy choáng váng tối tăm mắt mũi khi thấy nó ướt sũng máu như sau một cuộc hành quyết.
Đứng trong nhà tắm, tôi vặn nước nóng thật mạnh nhưng cái lạnh như thấm sâu vào xương tủy khiến tôi run lẩy bẩy. Mãi sau này, tôi mới biết rằng nhiều người phụ nữ đã ngất đi trong nhà tắm sau khi đã trải qua trường hợp như tôi. Nhưng may sao mà tôi vẫn còn đứng vững được và có thể trở về lại phòng của mình sau đó. Tuy nhiên, đến nhiều tháng sau tôi vẫn còn chưa bình phục sau lần sinh nở ấy. Nhất là trong thời gian đầu, cứ mỗi khi đêm xuống là tôi thấy lạnh run đến mức mặc bao nhiêu áo ấm vẫn không thấy đủ. Khi chị cả của tôi vào thăm chiều hôm ấy, tôi kể cho chị nghe. Chị ôm lấy tôi rưng rưng nước mắt và nói với tôi:
“Tội nghiệp em, em có thể chết vì mất máu, em có biết không? Sao em lại không gọi họ sớm hơn?”
Nhưng tôi đã có biết gì đâu về chuyện này trước đấy. Nhất là tôi đã đặt sinh mệnh của mình vào tay của những người chăm sóc cho mình, và vẫn còn trong tình trạng khủng hoảng giữa hai trạng thái đối cực nhau trong một thời gian quá ngắn, đó là trải qua tột cùng của đau đớn kinh hoàng, và liền ngay sau đó là nỗi choáng ngợp của niềm hạnh phúc được có con xinh xắn, toàn vẹn lần nữa. Bên cạnh đó, cái tính cố hữu của tôi là hay e ngại làm phiền đến người khác trong lúc mọi người đều hết sức bận rộn, đã khiến cho tôi rơi vào tình trạng có thể nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng tôi lấy làm may mắn là mình đã qua được hai lần sinh con một cách vẹn toàn. Nhất là tôi thấy vui sướng là hai bé của tôi đều khỏe mạnh, xinh xắn, nên tôi chỉ cầu mong là nếu tôi được may mắn có thêm con lần nữa, tôi sẽ trải qua ít trắc trở hơn trong lần tới.
*
Nếu tôi nói với bạn rằng tôi vẫn còn muốn có thêm con, mà nếu như hoàn cảnh cho phép, tôi muốn có thêm không phải là một, mà có khi là hai hoặc ba bé nữa, bạn có cho là tôi điên khùng không, sau những điều mà tôi kể với bạn là tôi đã trải qua? Tôi nghĩ chắc là không, nếu tôi có thể kể được đầy đủ cho bạn nghe những phần thưởng mà tôi đã nhận được từ ngày tôi trở thành một người mẹ. Nhưng tôi không có đủ từ ngữ để có thể diễn tả được nỗi sung sướng và cái hạnh phúc không có gì sánh bằng, khi được ôm con trong lòng, hoặc được con ôm ấp, hôn hít… bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu… Cái tình thương yêu của con trẻ dành cho người mẹ (và cả người bố) thật là kỳ diệu và không có gì có thể thay thế được, hoặc ngay cả gần giống như vậy được. Khi bạn có con và được trở thành “trung tâm vũ trụ” đối với con mình, tôi cho rằng đó là hạnh phúc lớn nhất mà một người có thể có được trên đời, vì tình thương yêu ấy thật toàn vẹn, tinh khôi, nó hoàn toàn không hề có một mảy may vướng bận điều gì hoặc có thể vì lý do gì mà lay chuyển được. Trong mắt đứa con, không ai quý bằng bố mẹ mình, và bạn thử nghĩ xem, bạn sẽ hạnh phúc biết bao nhiêu khi có những con người đặt trọn lẽ sống và lòng tin cậy tuyệt đối vào bạn, mong chờ ở bạn từng cử chỉ ân cần, từng chăm sóc, âu yếm… ngay từ giây phút đầu tiên trông thấy bạn.
Nhưng bên cạnh cái hạnh phúc lớn lao ấy, từ ngày có con, tôi còn được đón nhận và biết thêm nhiều điều mà tôi biết chắc chắn là tôi chẳng thể nào có được nếu đã không có may mắn trở thành một người mẹ. Tôi chỉ có thể kể được vài điều mà tôi nhớ được lúc này trong vô vàn những điều quý giá ấy, như được cùng vui sướng với niềm vui của con trong mỗi bước tiến mà bé đạt được, mà chắc chắn là không ai có thể đếm xuể nổi những lần vui như thế trong suốt cuộc đời mình từ ngày đầu có con cho đến lúc nhắm mắt. Chỉ có những người đã làm cha, làm mẹ mới có được niềm hạnh phúc vô biên là được góp phần và cùng tận hưởng với mỗi thành công và hạnh phúc trên đường đời của con mình. Và tôi cũng biết thêm được một số điều nữa là, từ ngày có con, tôi mới thấy được ý nghĩa và mục đích của công sức của mình cố gắng làm việc, biết thấy quý thời gian, biết thật sự sống cho người khác mà lấy làm hạnh phúc và không chờ đợi gì hơn là thấy người ấy được sung sướng hoàn toàn. Nhưng trên tất cả mọi điều là, từ khi có con, tôi mới hiểu được nỗi lòng của bố mẹ mình, mà cho dù trước đấy tôi có là đứa con hiếu thảo bao nhiêu, tôi cũng chẳng thể nào hiểu thấu được những gian nan vất vả, những lo lắng, hy sinh tận tuỵ của những người làm cha mẹ nếu tôi chưa được đích thân trải qua những cái ải mà họ đã phải đi qua.
Sau tất cả những điều mà tôi đã trải qua, tôi nhận ra được rằng, nếu tình yêu là món quà đặc biệt mà tạo hóa dành cho mỗi người đàn ông và đàn bà, thì những đứa con là những món quà lớn nhất mà họ, những con người hạnh phúc đang sống trong tình yêu, có thể trao tặng cho nhau trên đời này, bạn có tin tôi không?
*
Tôi đã đưa bạn đi một chặng đường dài theo cuộc hành trình của riêng tôi trên con đường tôi đi đón nhận cái quyền tối thượng của một người phụ nữ đó là được trở thành một người mẹ. Dĩ nhiên, như trong mọi cuộc hành trình đi đến bất cứ một mục tiêu nào, bạn cũng phải gặp một số chướng ngại, thử thách, cũng như phải trải qua những lúc khó khăn… Nhưng nếu bạn là một phụ nữ chưa có con, tôi tin chắc là bạn cũng sẽ đồng ý với tôi rằng, một khi bạn đã đến được “bờ bên kia” và ôm con trong lòng, tất cả những khó khăn, thử thách… ấy đều xứng đáng với những phần thưởng đang chờ đón bạn.
Còn nếu bạn là một người đàn ông, mà còn chưa có con? Tôi mong rằng có một ngày, bạn sẽ được tận hưởng hạnh phúc của một người bố, được có những đứa bé hết lòng thương yêu, mong chờ để được hôn hít, âu yếm bạn mỗi ngày, và cho rằng bạn là người đàn ông kiểu mẫu trên đời. Mà để được có hạnh phúc ấy, bạn không có cách nào hơn là mong chờ quyền tối cao của người phụ nữ trong đời của bạn, để trao cho bạn một đặc ân lớn lao là sẵn sàng đánh đổi đời của cô ấy/bà ấy (cả nghĩa bóng lẫn nghĩa đen) để dâng tặng cho bạn những đứa con. Bây giờ nhìn lại, tôi nghĩ rằng có thể là tôi đã viết bài viết này cho những người đàn ông nhiều hơn là giới phụ nữ, bởi lẽ, không ít thì nhiều, phụ nữ ở mọi lứa tuổi đều có biết chút ít đến chuyện có con, còn đa số đàn ông, ngay cả những người đã có con cháu đầy đàn có khi cũng chẳng biết gì.
Nếu bạn đã từng dửng dưng hoặc tệ hơn nữa là nhìn xuống những phụ nữ có con vì một lý do nào đó, tôi hy vọng rằng, sau những điều tôi đã chia sẻ cùng bạn, bạn sẽ nhìn họ bằng ánh mắt khác, dành cho họ những trân trọng và ưu đãi khác với trước đây. Nếu cái quyền tối thượng của người phụ nữ là được có con, thì cái gánh của họ cũng là cái gánh cực nặng, mà tôi cho rằng, với sức mạnh và lòng can đảm của đàn ông trong những cuộc chiến, chưa chắc có nhiều người có thể kham nổi. Nếu bạn chưa nhận ra, những người mẹ là những chiến sĩ dũng cảm và bền bỉ chiến đấu không ngưng nghỉ trên một chiến trường thầm lặng. Không những họ cũng phải đương đầu với chuyện sinh tử trong lúc chào đón những đứa bé ra đời (ngày hôm trước khi tôi sinh bé thứ nhì, đã có một người mẹ chết trong lúc sinh con trong cùng bệnh viện), những người mẹ còn phải kiên trì chiến đấu hàng ngày với bao nhiêu là vất vả, trở ngại và thử thách, mà không có bất cứ ai, hoặc điều gì khác, có thể tiếp trợ cho họ được, đó là cái “gánh” của việc nuôi dạy con.
Tất những bà mẹ mà tôi đã biết đều đồng ý rằng việc nuôi dạy con còn vất vả, nhọc nhằn gấp bao nhiêu lần chuyện sinh nở. Và đối với tôi, đó là điều khẳng định. Vì mặc dù như bạn đã thấy là tôi gần như là chết đi sống lại trong lúc sinh con, nó chỉ kéo dài có vài ngày là cùng, trong khi cái vất vả trong chuyện nuôi con, mà tôi và tất cả những phụ nữ có con khác phải trải qua, sẽ kéo dài hết năm này sang năm khác, cho đến suốt đời như những bà mẹ của tôi, mẹ của bạn. Nhắc đến đây, tôi bỗng nhớ lại câu chuyện ông bác sĩ chuyên khoa sản đã khuyên cô bạn tôi lúc cô ấy than thở về chuyện ốm nghén thật là khổ sở, ông ta nói với cô ấy, “Cô yên tâm, ốm nghén chỉ mất chín tháng lúc con cô còn nằm trong bụng thôi, còn sau đó thì cô sẽ mất ít nhất là hai mươi mốt năm ốm lo khi nó đã ra ngoài…” Và tôi thấy không có lời khuyên nào chí lý hơn.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời chào thân ái đến bạn, những người mẹ ở khắp nơi, những người đồng hành cùng tôi trên con đường đi đến chốn chưa biết. Nhưng bên cạnh những mớ hành trang lỉnh kỉnh với tã lót, áo quần, thuốc men, đồ chơi, giày dép, sách vở… cho bé (mà ngày một nhiều thêm khi những đứa bé lớn thêm lên và mang theo cả bạn bè của chúng), chúng ta đều mang đầy ắp trong lòng niềm vui và hạnh phúc của những người mẹ, những người mang quyền tối thượng là được cống hiến cho đời những đứa con của mình. Trong sự nâng đỡ và tình thương yêu của những người đồng đội kiên trì và dũng cảm, tôi và bạn sẽ đi theo dấu chân của những bà mẹ đi trước, với hy vọng rằng những đoạn đường chông gai, nhọc nhằn đã được san bằng. Và bằng tất cả cố gắng và lòng nhiệt thành, mỗi người chúng ta sẽ góp một phần nhỏ bé để để lại cho thế hệ đi sau những con đường quang đãng, thoáng sạch hơn, cũng như để lại cho những đứa con món quà quý giá nhất mà chúng sẽ mang theo suốt đời đó là tình thương yêu của người mẹ.

Adelaide, 16/3/2007

* Minh hoạ: Bức tranh Chân dung tự hoạ vào kỷ niệm lần thứ sáu ngày cưới (1906) của Paula Modersohn-Becker

bài đã đăng của Hoàng Ngọc Thư


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)