Trang chính » Biên Khảo, Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 22, Dịch Thuật, Phỏng vấn, Sang Việt ngữ Email bài này

Yoko Ogawa – một cái gì đó bên trong

0 bình luận ♦ 20.01.2007

 

Deborah Treisman thực hiện
Hải Ngọc chuyển ngữ


Deborah Treisman (D.B):
Truyện ngắn của chị đăng trên The New Yorker tuần này – “Nhật ký thai kỳ” – kể về một thái độ rất mâu thuẫn của một cô gái đối với cái thai của chị gái mình và một cố gắng, có vẻ như do vô thức thúc đẩy, nhằm hủy hoại đứa trẻ hãy còn nằm trong bụng mẹ. Ý tưởng này đã đến với chị như thế nào?

Yoko Ogawa (Y.O): Xã hội Nhật Bản ngày nay nhìn bề ngoài có vẻ như an toàn và tiện nghi nhưng tôi muốn viết về những sự tàn bạo và những mối nguy hiểm không có hình dạng xác định ẩn giấu bên dưới cái bề mặt đó. Không hiểu sao, tôi lại nghĩ đến những chất hóa học dùng trong nông nghiệp chứa trong trái bưởi như một biểu tượng. Biến những trái bưởi có chứa những chất hóa học đó thành mứt khiến chúng là điều thậm chí còn thâm hiểm hơn. Tôi nghĩ mình có thể dùng bất cứ một loại trái cây nào làm biểu tượng cũng được nhưng ở hình ảnh trái bưởi, có cái gì đó rất ngộ nghĩnh, tươi sáng và tôi cho rằng chọn trái bưởi, như thế, có thể sẽ làm tăng hiệu quả của sự mỉa mai.


D.B:
Những đứa trẻ dường như thường xuất hiện trong tác phẩm của chị với một nét gì đó hơi bất thường, thường là thiếu hồn nhiên. Chị có con không? Chị có nghĩ hình ảnh con mình đã thấm vào trong tác phẩm của chị theo một cách nào đó?


Y.O:
Tôi có một cậu con trai mười sáu tuổi. Việc có một đứa con đã dạy tôi biết cách phải chấp nhận vô điều kiện và nuôi dưỡng một con người khác, và tôi cho rằng kinh nghiệm đó, tất yếu, phản ánh vào trong tác phẩm của mình.


D.B:
Phần lớn các tác phẩm của chị đều liên quan đến những rắc rối và những biến dạng về mặt sinh học. Tôi đã đọc những câu chuyện của chị kể về một người phụ nữ có quả tim trồi lên trên lớp da, một bàn tay mọc lên từ lòng đất, một cái cây dị thường mọc trong phòng ngủ của một đôi tình nhân, và một cô gái bị đầu độc bởi một cái bánh kem đã hỏng. Phải chăng chị bị thu hút bởi những sự kỳ quặc về mặt sinh học này?


Y.O:
Thật khó để mà miêu tả được những biến đổi trong đời sống tâm lý của con người. Nhưng khi quan sát và miêu tả những đặc điểm vật lý và thể chất ở bề mặt kỹ lưỡng, tôi thấy mình có thể rút ra được một số vấn đề trừu tượng bên trong. Đấy cũng là phương pháp tiếp cận xuyên suốt sự nghiệp của tôi.


D.B:
Lúc nãy chị có nói chị bị thu hút bởi những sự nguy hiểm và bạo lực ẩn tàng bên dưới bề mặt của đời sống thường ngày và những biểu hiện thâm độc của nó?


Y.O:
Bên trong mỗi con người đều tiềm ẩn mầm ác nhưng phần lớn chúng ta đều cố che giấu chúng. Theo cùng một cách tương tự, chúng ta cố phớt lờ đi những mối nguy hiểm náu mình trong những kinh nghiệm hàng ngày; chúng ta cố né tránh chúng và đi qua chúng. Nhưng đồng thời chúng ta, tất cả, đều bị mê hoặc bởi những gì “không nhìn thấy được” và sự mê hoặc này trở thành lực thúc đẩy trong tác phẩm của tôi. Thông qua một quá trình mà chúng ta gọi là “tiểu thuyết”, những thứ mà bình thường không thể nhìn thấy được bắt đầu có một hình thức, dạng thức– chính cái thành tố này trong tác phẩm hư cấu luôn thu hút tôi.


D.B:
Chị đã bắt đầu viết và được xuất bản như thế nào ở Nhật Bản?


Y.O:
Tôi đọc Nhật ký Anne Frank năm 14 tuổi và nhận ra viết là một cách để người ta tự giải phóng mình. Sự nghiệp viết lách của tôi khởi sự khi tôi bắt đầu ghi nhật ký. Tôi cố gắng ghi lại những kinh nghiệm của mình với mức độ trung thực và chính xác nhất mà mình có thể làm được nhưng dần dần, tôi nhận ra, việc kể chuyện bắt đầu ở chính cái hành động đưa những ký ức vào trong ngôn từ. Cuối cùng, từng chút một, tôi bắt đầu tạo ra các tác phẩm hư cấu từ những ghi chép trong nhật ký của mình. Năm 1988, tôi nhận được giải thưởng dành cho nhà văn mới của tạp chí văn chương Kaien.


D.B:
Chị được nhắc đến như là một tác giả thuộc một làn sóng mới các nhà văn Nhật Bản. Bản thân chị có thấy mình hoàn toàn vừa khuôn với một nhóm đặc biệt nào không?


Y.O:
Tôi chẳng thuộc nhóm nào cả. Xếp các nhà văn vào các nhóm và sử dụng những cái nhãn này là việc của các nhà phê bình. Tôi chỉ nghĩ mình là một người viết tiểu thuyết, truyện dài, truyện ngắn, đơn giản thế thôi.


D.B:
“Nhật ký thai kỳ” mới chỉ là truyện thứ ba của chị được xuất bản bằng tiếng Anh. (Trước đó, vào năm ngoái, The New Yorker đã in “Nhà ăn lúc chiều tối và một hồ bơi trong mưa” của chị), mặc dù chị là một trong số các cây bút văn xuôi nổi tiếng nhất ở Nhật, đã có mười bảy năm cầm bút với các tiểu thuyết và các tuyển tập truyện ngắn được xuất bản, lại là một tác giả từng được nhận giải thưởng danh giá- giải Akutagawa. Phải chăng một nhà văn Nhật thâm nhập vào đời sống văn chương của các nước nói tiếng Anh là một việc rất khó khăn?


Y.O:
Đối với các nhà văn Nhật muốn tiếp cận các độc giả nước ngoài, dù là ở các nước nói tiếng Anh hay một ngôn ngữ nào khác, thì điều rất cần là phải tìm được một người môi giới, một biên tập viên và một dịch giả có đam mê và tận tâm. Tôi muốn sách của tôi được xuất bản ở nước ngoài trong những điều kiện tốt nhất và đối với tôi, việc phải mất nhiều thời gian không phải là điều quan trọng. Có lẽ đây là thời điểm thích hợp để tác phẩm của tôi được xuất bản ở các nước Anh ngữ và tôi rất biết ơn vì điều này. Tôi có cảm giác mình không phải đợi chờ quá lâu để đạt được mục đích này. Như người ta vẫn nói đấy, bao giờ cũng là thời điểm và nơi chốn thích nghi cho mọi sự trên đời.


D.B:
Có nhà văn Anh – Mỹ nào ảnh hưởng đến chị không?


Y.O:
Tác phẩm của tôi chịu ảnh hưởng của Paul Auster, Steven Millhauser và John Irving. Khi đọc tác phẩm của Paul Auster, tôi có cảm giác các tiểu thuyết của ông không chỉ là những sản phẩm của trí tưởng tượng thuần túy, nó liên quan đến những gì đã thật sự hiện hữu trong thế giới thực. Nhà văn là người dường như có thể khám phá ra những gì đã tồn tại trong thế giới này nhưng không ai nhận ra và rồi đưa những phát hiện ấy vào trong ngôn từ. Đối với tôi, đó là một ý niệm hoàn toàn mới mẻ, là điều mà tôi học được từ tác phẩm của Paul Auster.
Tôi luôn cảm thấy choáng ngợp bởi nhãn quan hiện thực sắc sảo của Steven Millhauser. Tác phẩm của ông truyền đạt một cảm giác rằng hiện thực không phải là những vấn đề trừu tượng, cũng không phải là một mớ lý thuyết, đúng hơn, nó hiện hữu như là tổng hòa của các chi tiết nhỏ bé, cụ thể khác nhau.
Ở tác phẩm của John Irving, tôi đặc biệt bị lôi cuốn bởi cách mà ông đẩy một tình thể bi kịch đến một thái cực mà tại đó nó hóa thành hài hước. Có nghĩa là, ông làm cho chúng ta thấy những câu chuyện về sự ngộ nhận, những câu chuyện lâm ly, thống thiết hay nực cười của con người đều không phải là nguyên nhân của sự tuyệt vọng mà nó mang trong nó khả năng của sự cứu rỗi nào đó đối với chúng ta.

(Những câu trả lời của Yoko Ogawa được dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Anh bởi Stephen Snyder)

Hải Ngọc dịch

Nguồn: The New Yorker, 26-12-2006.

bài đã đăng của Yoko Ogawa


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)