Trang chính » Biên Khảo, Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 14, Dịch Thuật, Phỏng vấn, Sang Việt ngữ Email bài này

Phỏng vấn Trương Tư Mẫn – Hsu-Ming Teo


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 25.11.2006

Hoa Pham thực hiện

Lưu Diệu Vân chuyển ngữ

 
Trương Tư Mẫn sanh năm 1970, di dân cùng bố mẹ đến Sydney năm 1977. Hiện là nhà nghiên cứu thuộc khoa lịch sử hiện đại tại trường đại học Macquaire. Tác phẩm đầu tay, Tình Yêu và Sự Chóng Mặt, đã nhận được giải thưởng Australian/Vogel.
 
HP: Trong tác phẩm Behind the Moon (Phía sau trăng), cả ba nhân vật chính điều có xu hướng xa lánh xã hội vì một lý do nào đó. Đặc biệt là “Gibbo” sinh viên kỹ sư có vẻ như không giống một anh dại-chữ (nerd) điển hình. Điều gì khiến cô tâm đắc với nhân vật này và cô bị nhân vật này lôi cuốn như thế nào?
 
TTM: Gibbo là một phát họa gần giống một người bạn của tôi, mang dòng máu Scottish-Australian, nhưng lại rất muốn được làm người Hoa và thường xuyên đến chơi nhà tôi vào thời tôi đang trưởng thành. Tính nhút nhát và ngượng nghịu, lạc lõng giữa xã hội của anh đã để lại ấn tượng trong tôi vì lúc còn bé tôi cũng là một đứa trẻ rất nhút nhát và ít nói, nhất là trong phạm vi nhà trường. Điều tôi thích nhất về Gibbo là anh thuộc loại người ít ai chịu chọn làm bạn vì anh mang vẻ bề ngoài thiếu thu hút và cũng không thuộc loại người toát ra vẻ thú vị chung quanh bè bạn, nhưng anh lại có những phẩm chất như sự chung thành và lòng tận tâm để trở thành một người bạn tốt. Dĩ nhiên, đây cũng là những phẩm chất mà khi bị lầm đường lạc bước đã khiến anh trở loại thành người hay lén theo dõi người khác. Nhưng anh dễ dàng tha thứ và anh có lòng nhân từ vĩ đại mà tôi rất lấy làm tâm đắc.
 
HP: Trong lúc viết bản thảo, cô đã nhờ đến sự xem duyệt của những độc giả người Việt để bảo tồn tính trung thực cho tác phẩm, đặc biệt là câu chuyện về chuyến vượt biển và kinh nghiệm tị nạn của Linh. Cô đã thu nạp được những điều sâu sắc gì về phong tục của người Việt hoặc về kinh nghiệm trong lúc sáng tác?
 
TTM: Tôi lớn lên trong môi trường của những người Việt tị nạn, ăn ở những quán việt nam gần nhà và mua sắm thực phẩm trong khu chợ người Việt. Lúc đầu tôi quan tâm đến văn hóa và lịch sử nguời Việt là vì người bạn thân của tôi – Thi Kim Uyen Truong – một người Pháp gốc Việt hiện đang sống ở London. Qua sự khuyến khích của cô ta, tôi đã thực hiện chuyến du lịch về Việt Nam và tôi yêu đất nước và những con người tôi đã gặp. Tôi chưa bao giờ được đối đãi nhiệt tình và nồng ấm như thế trong tất cả những chuyến du lịch khác trước đó, nhưng có lẽ tôi cũng đã rất may mắn khi có được hướng dẫn viên du lịch đồng thời cũng là một người bạn tên Nguyen Dat Truong. Tôi không dám nhận là mình mang những nhận thức sâu sắc về phong tục việt nam hoặc đã thu nạp được kiến thức gì ngoài những kinh nghiệm thông thường của một du khách. Cái mà tôi khám phá ra được cho riêng mình là sự quyến rũ của sử học và văn học việt nam, đặc biệt là thi ca – dĩ nhiên là qua những bản dịch! Tôi vô cùng yêu thích Hồ Xuân Hương.
 
Tôi đã phỏng vấn rất nhiều người để tạo nên bối cảnh cho nhân vật Tien và Linh trong tác phẩm, nhưng cuối cùng tôi đã không dùng những nghiên cứu đó vì tôi không muốn viết ra một câu truyện điển hình hay giống hệt ngoài đời của những người Việt tị nạn vì đó không phải là trọng điểm của tác phẩm. Tôi vẫn chưa cảm thấy mình có đủ khả năng viết về phong tục tập quán tuy tôi đã thực hiện rất nhiều nghiên cứu lịch sử về bối cảnh, và tôi cũng cảm thấy không đúng nếu tự xác nhận mình nắm giữ tính trung thực và tư cách thẩm quyền để đại điện cho những người việt tị nạn và di dân. Trong bất cứ trường hợp nào, tôi cũng thích thú với cái ngoại lệ hơn là điều tiêu chuẩn. Cuộc đời của Linh không bình thường chút nào, và vì lý do đó tôi cũng biến Tien trở thành một người độc nhất vô nhị: con gái của một bà mẹ người Việt gốc Hoa và cha là một người có phân nửa dòng máu người Mỹ gốc Châu Phi, và một nửa dòng máu Cajun, và là cháu ngoại của một nhà trí thức người Việt yêu chuộng văn hóa Pháp. Đồng thời, tuy nhiên, tôi cũng quan tâm đến sự trung thực của bối cảnh nên tôi đã nhờ một vài độc giả người Việt xem duyệt những bản thảo. Bao gồm cả Hòa [Pham] nữa chứ – xin đa tạ, một lần nữa!
 
HP: Cô có nhận ra rằng cô đang bị đóng khung thành một người viết Úc-Á Đông? Cô đã có từng bị chất vấn những câu hỏi về sự tiêu biểu tượng trưng trong tác phẩm của mình không?
 
TTM: Tôi nghĩ việc tôi bị phân loại thành người viết Úc-Á Đông là một chuyện không thể tránh khỏi nhưng do công việc ở trường đại học nằm trong những chuyên đề khác hẳn và tôi vẫn thường được yêu cầu phát biểu về những vấn đề đó nên tôi không cảm thấy tôi bị đo ni đóng khung. Tôi không phiền lòng về chuyện đó, cách này hay cách khác. Tại đại hội văn chương Thượng Hải năm nay, có người đã hỏi tôi không biết tôi là “một tác giả Úc, một tác giả Á Đông, hay một tác giả Úc-Á”. Tôi trả lời nếu chúng ta tính theo phương diện địa lý rành mạch, thì tôi có lẽ là một người viết Úc đa văn hóa, nội-tây phương ngoại ô. Và là một người dại-chữ, tất nhiên.
 
Tôi cảm thấy không rõ ràng lắm câu hỏi về sự tiêu biểu: tượng trưng cho điều gì? Những người Úc Á Đông? Hay văn học người Úc Á Đông? Hay văn học Á Đông?
 
HP: Tình Yêu và Sự Chóng Mặt đã được phát hành khắp nơi tại Ý, Singapore và Đức. Có sự khác biệt nào trong việc tiếp nhận tác phẩm này ở ngoài nước không thưa cô?
 
TTM: Đã được xuất bản bằng tiếng Ý, Đức, Thái, và Quan Thoại. Đã được phát hành tại Hong Kong, Singapore, Mã Lai, UK, nhưng đáng tiếc chưa được phát hành tại Mỹ – mặc dù trên cái tiệm bán sách thành lũy khổng lồ: amazon.com! Tôi chưa nghe được nhiều sự phản hồi từ phía ngoài nước ngoại trừ Ý, nơi nhà xuất bản đã bay tôi sang chủ tọa buổi ra mắt sách. Khi ở Ý, điều thú vị nhất tôi phát hiện ra là những ẩn dụng về sự rơi trong tác phẩm Tình Yêu và Sự Chóng Mặt không có hiệu quá đối với người Ý vì họ không dùng những câu thành ngữ “rơi vào tình yêu” và “tan rã.”
 
HP: Tôi nghe nói cô rất yêu thích cuốn nhạc kịch the Sound of Music! Cô còn có những thú tiêu khiển dzui-dzui nào khác?
 
TTM: Tôi có nói là tôi yêu thích the Sound of Music à? Một người bạn đã kéo tôi vào buổi hát cho nhau nghe the Sound of Music tại rạp hát State vài năm trưóc. Tôi đã đến tham dự và hóa trang hệt như một đồi núi mang theo cả cái thang (leo lên mỗi một đồi núi …một tiếng rên rĩ thật lớn, tôi biết rồi!). Tôi đã bị choáng voáng bởi sở thích của đàn ông Úc da trắng thích hóa trang thành ma sơ. Quả là một đặc tính quốc gia! Chắc ý tưởng đó đã bị truyền điện vào trong nhiễm thể của họ, một niềm yêu thích được cải trang hết sức là tàn nhẫn, ví dụ như: những vận động viên chơi bóng bầu dục mặc váy xòe. Thật ra, tôi chỉ xem được phân nửa phim the Sound of Music. Tôi không đủ kiên nhẫn để xem đoạn Maria bắt đầu yêu thương đại úy Von Trapp. Việc đó chống lại mỗi một bản năng bình quyền của phụ nữ. Tại sao thế, Maria? Tôi chắc rằng cô ta sẽ sống trong hối hận. Hãy nhận chìm đại úy Von Trapp và chiếc còi ác độc của ông ta. Nhưng tôi có rất nhiều say mê ngố lắm, vâng đúng vậy. Đứng đầu trong mọi thú vui đó là: kết bạn với những người ngố khác.
 
 

Trương Tư Mẫn là sử gia và nhà văn đang cư ngụ tại Sydney. Tác phẩm mới nhất, Behind the Monn (Phía sau trăng), đã được phát hành rộng rãi. Bạn có thể liên lạc với Trương Tư Mẫn qua địa chỉ sau:
 

Dr Hsu-Ming Teo
Department of Modern History
Macquaire University
North Ryde NSW 2109
Tel: 61-2-98507018
 

By Hoa Pham
 

Hsu-Ming Teo was born in Malaysia in 1970 and emigrated with her parents to Sydney in 1977. She is now a research fellow at the Department of Modern History at Macquarie University. Her first novel, Love and Vertigo, was awarded the Australian/Vogel Award.
 
HP: In “Behind the Moon” all three of the main characters seem alienated from their social worlds for one reason or another. In particular “Gibbo” the engineering student seems to be an atypical nerd. What particularly resonates for you with his character and what do you find appealing about him?
HST: Gibbo is loosely based on a family friend of Scottish-Australian background who very much wanted to be Chinese and was always hanging around the house when I was growing up. His shyness and awkwardness or social ineptitude probably resonates with me because I was so shy and tongue-tied as a child, especially in school. What I like about Gibbo is that he’s the sort of person few would choose as their friend because he’s outwardly unappealing and not particularly entertaining in a social sense, but he’s got qualities such as loyalty and commitment which make him a wonderful friend to have. Of course, these are the same qualities which, when perverted in an extreme direction, cause him to become a stalker. But he’s quick to forgive and he also has enormous reserves of kindness which I find appealing.
HP: In your writing of the manuscript you used Vietnamese readers to preview the work to check for authenticity, in particular about the boat journey of Linh and the refugee experience. What insights did you gain into Vietnamese culture or experience when writing the novel?
HMT: I grew up around Vietnamese migrants, eating at VN restaurants near my home and shopping in VN grocery stores. I first became seriously interested in Vietnamese culture and history because of my very good friend, Thi Kim Uyen Truong – a French-Vietnamese who now lives in London. Because of her, I was inspired to travel to Vietnam, and I adored the country and the people I met. I’ve never been treated so warmly or generously on any of my other travels, but perhaps I was just very fortunate in my travel guide and friend, Nguyen Dat Truong. I don’t claim to have any special insight into VN culture or experience other than the usual ones a tourist gains. What I discovered for myself, however, was a fascination with Vietnamese history and literature, particularly poetry – albeit in translation, of course! I absolutely love Ho Xuan Huong.
I interviewed many people to create a background for the characters of Tien and Linh in the novel, but in the end I didn’t really use this research as I didn’t want to write a ‘typical’ or ‘true to life’ story about Vietnamese migrants as it wasn’t the point of the novel. I didn’t feel I had the cultural competence although I had done a lot of historical research into the background, nor did it seem right to me to claim any kind of authenticity or authority where the representation of Vietnamese refugees and migrants was concerned. In any case, I was more interested in the exceptional rather than the norm. Linh’s life is anything but normal, and for this reason I also made Tien impossibly hybrid: the daughter of a Chinese-Vietnamese mother and a half African-American, half-Cajun father, and the granddaughter of a francophilic Vietnamese intellectual. At the same time, however, I was concerned with the accuracy of the background so I got a few Vietnamese readers to check earlier drafts of the manuscript. Including Hoa of course – thanks very much, yet again!
HP: Have you found that you have been pigeonholed as an Asian-Australian writer? Have questions been asked about the representativeness of your work?
HMT: I think it’s inevitable that I’m categorised as an Asian-Australian writer but because my academic work is in such different areas and I’m often asked to speak about that as well, I don’t feel that I’m being pigeon-holed as such. It doesn’t really bother me, one way or the other. At the Shanghai Literary Festival this year, someone asked me whether I was “an Australian writer, an Asian writer, or an Asian-Australian writer”. I said if we were going to be geographically specific, then I was probably a multicultural inner-western suburban Sydney writer. And a nerdy one, of course.
I’m not sure about the representativeness question: representative of what? Asian-Australians? Or Asian-Australian literature? Or Asian literature?
HP: Love and Vertigo has been released in Italy, Singapore and Germany. Have there been differences in the reception of the book overseas?
HMT: Published in Italian, German, Thai and Mandarin. Released in Hong Kong, Singapore, Malaysia, the UK, but not, unfortunately, in the US – even on that big bastion of booksellers: amazon.com! I haven’t heard much feedback from o/s apart from Italy where my publisher brought me over to launch the book. The most interesting thing I found out in Italy where Love and Vertigo is concerned is that all my metaphors of falling don’t work in Italian because they don’t have the same idiomatic phrases: “falling in love” and “falling apart”.
HP: I have heard that you love the Sound of Music! What other nerdy interests do you have?
HMT: Did I say I love The Sound of Music? A friend of mine did drag me to the Sing-Along The Sound of Music at the State Theatre a few years back. I went dressed as a mountain carrying a ladder (climb every mountain …. big groan, I know!). Was absolutely fascinated by the propensity of white Australian males to dress up as nuns. Talk about national identity! It must be hard-wired into their chromosomes, the yobbo love of dressing in drag: eg footballers in tutus. Actually, I can only watch half of the Sound of Music. I can’t stand watching it after Maria falls in love with Captain Von Trapp. Goes against every feminist instinct! Why, Maria? I’m sure you lived to regret it. Down with Capt Von Trapp and his evil whistle! But I do have lots of other nerdy interests, yes. Chief among them: hanging out with other nerds.
 

Hsu-Ming Teo is a historian and author living in Sydney. Her most recent book, Behind the Moon, is available now. Hsu-Ming can be contacted at:

Dr Hsu-Ming Teo
Department of Modern History
Macquarie University
North Ryde NSW 2109
Tel: 61-2-98507018

Interview with Hsu-Ming Teo

 

bài đã đăng của Hoa Pham


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)