Trang chính » Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 13, Dịch Thuật, Sáng Tác, Sang Việt ngữ, Truyện ngắn Email bài này

Hai trích đoạn từ Cô Giáo Dương Cầm

Lê Đình Nhất Lang chuyển ngữ
nguyên tác: Die Klavierspielerin
(dịch từ bản Anh ngữ The Piano Teacher của Joachim Neugrosche)
Cô giáo dương cầm, Erika Kohut, ào như một cơn lốc vào căn chung cư cô ở chung với mẹ. Mama thích gọi Erika là cơn lốc nhỏ của bà, vì cô bé thật là nhanh như quỷ. Cô đang cố trốn mẹ. Erika đã ngoài ba mươi. Mẹ cô già đủ để làm bà ngoại cô. Ðứa con ra đời sau những năm tháng hôn nhân dài và khó khăn. Cha cô mau chóng bỏ đi, để lại bó đuốc cho con gái. Erika đi vào, cha cô đi ra. Rốt cuộc, Erika học được cách di chuyển vùn vụt. Cô bắt buộc phải học. Giờ đây cô ào vào căn chung cư như một đám lá mùa thu, hy vọng vào tới phòng mà không bị ai trông thấy. Nhưng mẹ cô hiện ra lù lù trước mặt cô, đối đầu với cô. Bà đặt Erika ngay vào chân tường, dưới cuộc thẩm vấn — người hỏi cung và người hành quyết chỉ là một, đó là Mẹ, được toàn thể Nhà Nước và Gia Ðình nhìn nhận. Bà điều tra: Tại sao Erika về trễ như vậy? Erika đã cho đứa học trò cuối cùng ra về trước đây ba giờ, sau khi đổ một đống khinh miệt lên đầu nó. Chắc con tưởng mẹ không tìm ra chốn nào con đã tới hở, Erika. Một đứa con phải thú nhận với mẹ không đợi hỏi. Nhưng Mẹ không bao giờ tin cô vì Erika hay nói dối. Mẹ đang chờ đây. Bà bắt đầu đếm tới ba.
Mới tới hai, Erika đưa ra một câu trả lời cách sự thật xa lắc. Cái cặp của cô, đựng đầy những bản nhạc, bị vặn vẹo trong đôi tay cô — và Mẹ tìm thấy ngay câu trả lời cay đắng cho mọi câu hỏi. Bốn tập xô-nát Beethoven bi phẫn nằm chen chúc với một chiếc áo đầm rõ ra là mới toanh. Mẹ xỉ vả món đồ mới mua. Chiếc áo đầm, có một cái móc câu xuyên qua, trông thật quyến rũ trong cửa tiệm, thật mềm thật rực rỡ. Bây giờ nó nằm đó, một túm giẻ ủ rũ, bị xuyên thủng bởi tia nhìn của Mẹ. Món tiền đã dành cho quỹ tiết kiệm của hai mẹ con. Bây giờ tiêu mất rồi. Cái áo đầm đã có thể xuất hiện bất cứ lúc nào dưới dạng một dòng chi trong cuốn sổ nhà băng — nếu ta không ngại đi tới tủ quần áo, nơi cuốn sổ nhà băng thò ra từ đằng sau một chồng tấm trải giường. Nhưng hôm nay, cuốn sổ nhà băng đã đi chơi một chuyến, chi một số tiền, và giờ đây kết quả ở trước mắt. Erika nên mặc chiếc áo đầm này mỗi khi họ tự hỏi món tiền kha khá ấy đi đàng nào. Mẹ gào lên: Mày phung phí tương lai của mày rồi! Chúng mình đã có thể có một căn hộ mới một ngày nào đó, nhưng con đâu có chịu chờ. Cái mà giờ đây con có chỉ là tấm giẻ rách, và rồi nó sẽ hết thời trang ngay thôi con ạ. Mẹ muốn có mọi thứ vào “một ngày nào đó.” Bà chẳng muốn gì ngay bây giờ — trừ đứa con. Và bà luôn muốn biết bà có thể tìm thấy đứa con ở nơi nào khi gặp chuyện gấp, trong trường hợp Mama sắp sửa bị trụy tim. Mẹ muốn dành dụm bây giờ để mà còn hưởng một ngày nào đó. Vậy mà trong bao nhiêu thứ, Erika lại đi mua một chiếc áo đầm! Một thứ còn phù phiếm hơn lớp xốt trứng trên miếng bánh mì cá. Chiếc áo đầm này sẽ mau chóng hoàn toàn lỗi thời — chẳng đợi tới sang năm, mà ngay tháng tới thôi. Tiền thì không bao giờ hết hợp thời trang.
Họ đang dành dụm để mua một căn con-đô rộng. Căn chung cư họ đang mướn bây giờ đã quá cũ, có bỏ hoang chắc cũng được. Khi họ đi chọn con-đô, họ sẽ được phép vạch rõ chỗ nào để tủ quần áo và chỗ nào vách ngăn. Này nhé, một hệ thống xây dựng hoàn toàn mới đang được sử dụng. Mỗi góc cạnh đều được thiết kế theo ý riêng, theo đúng như những ao ước của mình. Mình trả tiền rồi mình được chọn lựa. Mẹ, chỉ có một tí tiền hưu, được chọn và Erika trả tiền. Trong căn con-đô mới toanh, hiện đại, hai mẹ con mỗi người sẽ có lãnh thổ riêng, Erika ở đây, Mẹ ở kia, cả hai lãnh thổ đều chia từng ngăn đâu ra đó. Tuy nhiên, họ sẽ có một phòng khách chung để gặp nhau. Nếu họ muốn. Nhưng dĩ nhiên là họ muốn, vì họ thuộc về nhau. Ngay ở đây, trong cái đống rác này, nơi đang từ từ rơi rụng từng mảnh, Erika đã có lãnh thổ riêng, cái ổ chim của cô, nơi cô ngự trị và bị kềm chế. Ðây chỉ là lãnh thổ tạm thôi; Mẹ có thể bước vào bất cứ lúc nào. Cửa của Erika không có khóa. Một đứa con không giữ một bí mật nào đối với mẹ nó. (trang 3 – 5)
/…/
Erika đẩy đồ đạc từ đầu này phòng nhạc tới đầu khác rồi ngược trở lại. Cô nhìn trừng lên đồng hồ, cô phát ra một tín hiệu vô hình từ chiếc ăng ten cao ngạo của mình, cho thấy cô mệt tới cỡ nào sau một ngày làm việc nặng nhọc, suốt ngày này nghệ thuật bị lạm dụng một cách quờ quạng để thoả mãn tham vọng của những bậc cha mẹ.
Klemmer đứng đó, nhìn cô trân trân.
Erika không muốn im lặng nở lớn, nên cô thốt lên một tiếng vô vị. Nghệ thuật là vô vị đối với Erika vì cô sống nhờ nghệ thuật. Sẽ dễ dàng hơn biết bao cho người nghệ sĩ, người đàn bà nói, nếu chỉ ném những cảm giác và đam mê từ bên trong hắn ra ngoài. Khi một nghệ sĩ phải tận dụng mưu chước gây ấn tượng, những cái mà anh thật là hết sức đề cao, Klemmer ạ, thì hắn ta chỉ đang dùng những phương pháp giả tạo trong khi bỏ quên những phương pháp đúng đắn. Cô nói để ngừa sự bộc phát của im lặng. Tôi, ở cương vị một người thầy, thích nghệ thuật phi kịch tính — Schumann, chẳng hạn. Sự sôi động thì lúc nào cũng dễ dàng hơn! Những cảm giác và đam mê luôn luôn là một anh dự bị, một vật thay thế cho tâm linh. Người thầy mong mỏi một cơn địa chấn, một cơn bão gầm gào, giận dữ đổ ập lên cô. Anh chàng Klemmer kia bực đến nỗi hắn gần như muốn đưa đầu vào tường mà khoan. Lớp clarinet bên cạnh, mà anh, người sở hữu một nhạc cụ thứ nhì, hồi nào tới giờ vẫn đến mỗi tuần hai buổi, chắc chắn sẽ kinh ngạc nếu cái đầu giận dữ của Klemmer bất thình lình thò ra từ bức tường, bên cạnh cái mặt nạ chết chóc của Beethoven. Ôi, cái cô Erika này, cái cô Erika này. Cô chẳng hề cảm thấy rằng thực ra anh đang nói về cô, và đương nhiên cũng nói về chính mình! Anh đang liên kết Erika với mình trong một bối cảnh đầy nhục cảm, tống cha nó cái tinh thần đi, cái kẻ thù ấy của các giác quan, đối thủ nguyên sơ ấy của da thịt. Cô nghĩ rằng anh đang nói tới Schubert, nhưng thực ra anh nói về chính mình, như anh vẫn luôn nói về chính mình mỗi khi anh nói chuyện.
Ðột nhiên anh đánh bạo chọn một giọng thân mật với Erika; dùng một giọng nghiêm chỉnh, cô khuyên anh hãy cứ khách quan! Miệng cô nhăn nhúm, không cưỡng nổi, thành một chiếc nơ hoa hồng nhăn nheo; cô không thể kiểm soát được nó. Cô kiểm soát điều mà cái miệng nói, nhưng cô không thể kiểm soát được cung cách nó xuất hiện trước thế giới bên ngoài. Cô nổi da gà khắp người.
Klemmer chột dạ; mãn nguyện lẩm nhẩm, anh đắm mình trong cái bồn tắm ấm áp đầy từ ngữ và ý nghĩ của anh. Anh chồm lên cây dương cầm, thích thú một mình. Theo một nhịp vượt quá giới hạn tốc độ, anh đàn một câu khá dài mà anh đã tình cờ học thuộc lòng. Anh muốn chứng tỏ điều gì đó với câu nhạc; anh tự hỏi đó là gì. Erika Kohut thì vui lòng về sự hơi lạc hướng này; cô quăng chính mình vào người học trò, để chặn đứng đoàn xe lửa tốc hành trước khi nó chạy. Anh đàn nhanh quá và cũng lớn tiếng quá, này Ông Klemmer, và anh chỉ chứng minh được mỗi một điều rằng đàn không có hồn sẽ tạo ra những lỗ hổng khủng khiếp.
Người đàn ông bật ngược trở lại vào một cái ghế. Anh đứng dậy, phì hơi, như một con ngựa đua từng đem về nhiều chiến thắng. Ðể được thưởng cho những chiến thắng và để tránh những thất bại, anhh đòi hỏi một lối đối xử sang trọng và sự chăm sóc thương yêu trìu mến, chí ít thì cũng phải như một tiệc cho mười hai người dùng toàn muỗng nĩa bạc.
Erika muốn về nhà. Erika muốn về nhà. Erika muốn về nhà. Cô đưa ra chút khuyên nhủ tử tế: Hãy cứ đi bộ quanh Vienna và thở sâu. Rồi đàn Schubert, nhưng lần này đàn cho đúng nhé! (trang 120 – 121)

 

–––––––––––––––––––-
Tựa của nguyên tác: Die Klavierspielerin
Những trích đoạn trên được chọn bởi Las Rydquist, thư viện trưởng, Thư Viện Nobel của Học Viện Thuỵ Ðiển (trang 3-5 và 120-121).
Bản dịch Việt ngữ của Lê Ðình Nhất-Lang, dựa trên bản dịch Anh ngữ của Joachim Neugroschel.

bài đã đăng của JelinekElfriede


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)