Trang chính » Chuyên Đề, Thư Tòa Soạn, Tòa Soạn, Truyện ngắn đặc biệt Email bài này

Chuyên đề: Truyện Ngắn Đặc Biệt – Văn Chương Phi Lý

 

P1030970 robinson4-9-9 3455398602_a6692eba1c_o

 

Nữ điêu khắc Rona Pondick, sinh 1952 tại Brooklyn, NY. Tốt nghiệp MFA tại Yale University School of Art, New Haven. Phần lớn tác phẩm của bà là những tác phẩm điêu khắc và sắp đặt về bộ phận cơ thể người như răng, đầu, xương, tóc, người và thú…
Từ trái qua phải: 
Cat (2002-5) – Marmot (1998-99) – Mouse

 

Sự phi lý trong văn chương những năm gần đây đã xuất hiện, từng dấu hiệu một, rải rác, âm thầm. Đã đến lúc phải nhìn nhận rằng, dù nó được xuất hiện dưới một hình thức và phương pháp nào, từ bất cứ người viết cố ý hoặc ngẫu nhiên sử dụng nó- thì sự kì dị, hư cấu hoặc khó nắm bắt nhưng hấp dẫn của nó-đều có một giá trị riêng và ngang hàng với những nội dung/cấu trúc văn chương khác. Văn Chương Phi Lý- với tính cách phi thực và (đôi khi) vô nghĩa của nhân vật, của tình huống và các sự kiện chủ thể- không nhằm đưa ra một kết luận hay diễn giải nào, ngay cả những ẩn dụ cũng rất mơ hồ. Những hành động, nỗ lực, hay quyết định của một nhân vật có thể hoàn toàn rỗng không, vô vọng, hoặc nó chỉ là một hướng dẫn để liên tưởng đến một tình huống khác. Đào sâu vào văn chương phi lý như đi vào bên trong bản chất sự vật bằng sự nghịch lý, tìm hiểu và lý giải những hệ phức cảm của nó, để chỉ ra một chiều hướng/ý nghĩa/sự thật ẩn đằng sau nó. Sự phi lý dùng ở đây có thể hiểu bao gồm kỹ thuật viết lẫn nội dung truyện. Trong phần thư mời cộng tác gửi đến các tác giả, có đoạn: "Chuyên đề không đặt ra những yêu cầu về sự hợp lý của tường thuật. Mà ngược lại đẩy tính phi lý/ siêu thực lên cao, cùng với việc phá hủy nội dung hiện hữu trong tác phẩm để dẫn đến một nội dung nội tại khác nằm ngòai diễn dịch."

Tuy các truyện ngắn trong chuyên đề kỳ này phần lớn chưa đạt đến mức hủy nội dung; dầu vậy, tập hợp này, gồm các tác phẩm cùng khuynh hướng, đã là một thử nghiệm trong sáng tác của những người viết trẻ hiện nay. Có tác giả sử dụng sự nghịch lý, phi lý để diễn giải đến một nội dung có tính logic hoàn toàn, nhưng cũng có tác giả lại đưa nội dung đến một tầng cao hơn, siêu thực hơn, mà chính tác giả hoặc người đọc phải tìm hiểu và lý giải ra một hiện thể nội tại khác nằm dưới một bề mặt đã bị hủy hoại đi. Nội dung này vì vậy đòi hỏi một cấu trúc riêng biệt, nằm ngoài các quy luật, nghịch chiều các diễn tiến thông thường, rời khỏi khung thời gian-không gian ổn định. Cũng như không thể chối cãi rằng nó có hình dáng tương tự như những khoảnh khắc thuộc về sự ngẫu nhiên, đi theo một trạng thái tinh thần khó nắm bắt, hoặc người viết đã cho nó có quá nhiều tự do để vượt qua sự kiểm soát của chính mình. Điều này, tuy nhiên đã giúp cho văn chương phi lý có một đặc điểm và vị trí rất riêng biệt trong những thể loại văn chương khác, và tự nó phá vỡ những hệ thống từ những gì mà người đọc- hoặc những nhà phê bình- đã cố dày công gán ghép cho nó một định nghĩa. Trong giới hạn của bài giới thiệu, đứng trên cương vị vừa là người tạo chuyên đề vừa là người sáng tác, chúng tôi sơ lược ngắn gọn cách viết này trong cụm từ “Văn Chương Phi Lý”, phần diễn dịch còn lại chúng tôi xin dành cho bạn đọc và những người nghiên cứu.

Sau cùng, mời bạn đến với Chuyên đề Văn Chương Phi Lý được thể hiện dưới hình thức văn xuôi của Da Màu, với sự tham gia của các tác giả Nhã Thuyên, Nguyễn Nhật Minh, Đặng Thơ Thơ, Trần Nguyên Đán, Bỉm, Lưu Diệu Vân, Lê Minh Phong, Nguyễn Hiệp, Nguyễn Thúy Hằng và Lam. Đặc biệt có phần tác giả nói trực tiếp về cấu trúc, kỹ thuật, địa điểm, thời gian viết cho truyện của mình. Ngoài ra, xin mời độc giả trực tiếp trao đổi với mỗi tác giả trong từng truyện (nếu có nhu cầu).

 

Chủ biên chuyên đề

Nguyễn Thúy Hằng – Đặng Thơ Thơ

Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)