Trang chính » Biên Khảo, Các Số Da Màu định kỳ, Da Màu số 07, Phỏng vấn Email bài này

Người mẹ Nga – Lara Vapnyar


♦ Chuyển ngữ:
0 bình luận ♦ 2.10.2006

 

 

 

biên khảo – phỏng vấn

Tác giả: Field Maloney

02.10.2006

Hải Ngọc chuyển ngữ

 

 

 


Lara Vapnyar trả lời phỏng vấn của Field Maloney – biên tập viên tạp chí The New Yorker về hành trình sáng tác cũng như những chi tiêt liên quan đến truyện ngắn “Những hồi ức của một nàng thơ” đăng trên
The New Yorker, số ngày 1/11/2004.


Field Maloney
(F.M): Chị sinh ra ở Nga và chỉ khởi sự công việc sáng tác sau khi di cư sang Mỹ vào năm 1994, lúc 22 tuổi. Vậy cuộc sống của chị trước khi bắt đầu cầm bút như thế nào? Điều gì đã khiến chị muốn viết truyện?


Lara Vapnyar
(L.V): Năm năm đầu sau khi nhập cư, tôi thấy rất khổ sở. Tôi nhớ nước Nga một cách khủng khiếp và không thể nào thấy thích ứng được với nền văn hoá Mỹ. Tôi cảm thấy ở đất nước này, tôi không tìm được chỗ nào dành cho mình. Tất cả những người bạn Nga cũng như họ hàng của tôi đều nhanh chóng tìm được những công việc tử tế, đàng hoàng và thăng tiến nhờ những công việc ấy. Còn tôi, tất cả những gì tôi cố gắng làm đều thất bại, từ việc dạy tiếng Anh cho những người nhập cư lớn tuổi đến việc học lập trình tin học. Tôi xa lánh những người bạn Nga của mình vì cảm thấy bối rối khi ở bên họ. Sư cô đơn và tuyệt vọng đã đưa tôi trở lại với những trang văn.


F.M
: Có đúng là chị đã học được tiếng Anh nhiều nhờ việc xem những bộ phim truyền hình nhiều tập?


L.V:
Tôi từng nghĩ rằng mình sẽ bắt đầu bằng việc đọc nguyên bản tiếng Anh những cuốn sách mà tôi đã biết và yêu thích qua các bản dịch tiếng Nga trước đó như những tiểu thuyết của Jane Austen chẳng hạn, nhưng khi đọc tiếng Anh, tôi không cảm thụ được sự hài hước, thâm thuý hay vẻ đẹp của ngôn từ; ở dạng nguyên bản, những cuốn sách đó trở nên nặng nề, phiền hà và đáng chán. Trong khi đó, đọc tiểu thuyết diễm tình hay xem phim nhiều tập trên ti vi lại rất hứng thú. Đối thoại trong đó rất hạn chế và cốt truyện thì có thể đoán được thế nên lúc nào tôi cũng thấy mình đi trước tác giả; điều đó làm tôi cảm thấy mình thông minh và có thể cười nhạo một cách thoải mái.


F.M
: Chị viết bằng tiếng Anh hơn là bằng tiếng Nga. Tại sao vậy?


L.V
: Tôi chưa từng bao giờ nghĩ mình lại có thể trở thành nhà văn trong bất kỳ một ngôn ngữ nào. Cho đến mấy năm trước đây, tôi cũng không thể hình dung được là có lúc nào đó, tôi sẽ cố viết truyện; khi đến nước Mỹ cách đây mười năm, kiến thức tiếng Anh của tôi không vững lắm, tôi không hy vọng là mình có thể viết tiếng Anh lưu loát. Nhưng không hiểu sao, hai điều bất khả này lại triệt tiêu nhau và tôi đã bắt đầu viết truyện bằng tiếng Anh. Tôi nghĩ, có lẽ mình sẽ run rẩy hơn nếu viết bằng tiếng Nga.


F.M
: Tại sao lại run rẩy hơn?


L.V
: Bởi vì khi viết tiếng Anh, tôi không nhận thấy được những lỗi của mình.


F.M
: Chị đang sống với chồng mình cùng con cái và mẹ chị ở đảo Staten. Chị phải thu xếp giữa một bên là việc viết lách của mình với một bên là những trách nhiệm gia đình. Gia đình của chị phản ứng như thế nào trước thành công của chị trong việc viết văn?


L.V
: Tôi từng nghĩ mình là một kẻ rất bất ổn: dễ vui, dễ buồn và cực kỳ thiếu kiên nhẫn. Bây giờ tôi có thể lý giải rằng sở dĩ mình như thế bởi mình là nhà văn. Không may là chẳng có ai trong gia đình tôi tin điều đó. Mọi người vẫn muốn tôi phải kiên nhẫn và điềm tĩnh hơn khi ở bên họ. Nhưng điều quan trọng là, tất cả mọi nguời đều cố gắng ủng hộ việc viết lách của tôi. Thậm chí, cô con gái mới bảy tuổi một lần nhìn thấy tôi đang khổ sở trước trang giấy trắng đã nói với tôi rằng: “Mẹ đừng lo. Rồi nó sẽ ra thôi mà.”


F.M
: Câu chuyện của chị trên The New Yorker tuần này kể về một cô gái say mê những nhà văn Nga quá cố, đặc biệt là Dostoyevsky. Chị có thể nói cho chúng tôi biết sự liên hệ của bản thân chị với Dostoyevsky, Chekhov và Pushkin theo năm tháng?


L.V
: Hồi mới lớn, tôi đã từng mê nhiều nhà văn khác nhau. Có một mùa hè, tôi không đọc một ai khác ngoài Gogol và quả quyết cho rằng đấy là văn hào Nga vĩ đại nhất, nhưng đến tháng chín, tôi chuyển sang kết Dostoyevsky và rồi đôi tháng sau, lại bỏ rơi Dostyevski để say đắm một nhà văn nào khác hay là lại quay về với Gogol. Và cũng có những nhà văn tôi rất ngưỡng mộ nhưng hiếm khi thấy thích thú, Tolstoy chẳng hạn. Chekhov là mối dan díu văn chương bền bỉ nhất của tôi- tôi không nhớ là đã có lúc nào đó, tôi không thấy thích ông và ông vẫn là nhà văn mà tôi luôn đọc lại. Nếu nói là đam mê, thì thực tình tôi yêu các nhà văn Nga quá cố và không nhất thiết đấy là tình yêu với nhà văn có tác phẩm khiến tôi thích thú. Tôi luôn nghĩ rằng Pushkin là thi sĩ xuất sắc hơn nhiều so với Lermontov nhưng khi đã là đam mê thì tôi dành tình cảm cho Lermontov mà quên hẳn Pushkin. Tôi chưa bao giờ say mê Gogol, Tolstoy hay Dostoyevsky. Riêng Chekhov thì, tôi phải thú nhận, đấy là nhà văn mà tôi dành cảm tình rất lớn. Sự hài hước, nỗi sầu muộn, sự tinh tế, và cái kính kẹp mũi của ông nữa… Đến giờ, tôi vẫn thây khoái Chekhov.


F.M
: Tại sao Tolstoy lại khó tạo được hứng thú cho chị?


L.V
: Ông ấy dường như lúc nào cũng thích thuyết giảng. Thường khi đọc tiểu thuyết của Tolstoy, tôi hay có cảm giác như thấy ông đang lởn vởn bên cạnh như một bậc phụ huynh khó chịu và tôi chỉ muốn nói: “Ôi, hãy để tôi một mình để thưởng thức cuốn sách!”


F.M
: Còn Lermontov, tại sao chị lại say mê Lermontov hơn Pushkin?


L.V
: Tôi “phải lòng” Lermontov khi tôi mười bốn tuổi, hồi đó ở trường, chúng tôi phải học nhiều tác phẩm của ông. Một anh hùng thời đại là cuốn sách ruột của tôi. Tôi tưởng tượng Lermontov chính là nhân vật trong tiểu thuyết ấy- một con người u ám, hoài nghi, nỗi thất vọng của nhân vật ấy về cuộc đời thật đẹp. Tôi tưởng tượng về ông như một kẻ đối xử thật tệ với phụ nữ, như thể là chỉếu cố vậy và tôi thầm mong cuối cùng, ông sẽ gặp được một người phụ nữ tử tế, là tôi.


F.M
: Chị trưởng thành giữa lúc nước Nga trải qua một thời kỳ lịch sử với những biến động quan trọng. Thời kỳ ấy đã ảnh hưởng đến thế giới quan của chị như thế nào?


L.V
: Tôi cảm thấy mình nhận được một đặc ân khi được trải qua thời kỳ Xô Viết ngự trị đồng thời chứng kiến cái không khí đầy hưng phần của giai đoạn cải tổ (perestroika). Tôi ra đi năm 1994 khi mà nền dân chủ vừa mới khai sinh của nước Nga bắt đầu thoái hoá. Tôi cảm giác như mình được nhận một thứ đặc ân chẳng vui vẻ gì khi không được chứng kiến sự sụp đổ của nền dân chủ ấy. Tháng tư năm nay (2004-H.N), tôi đã về thăm Nga, lần đầu tiên kể từ khi rời nước và dẫu cho có nhiều điều trông thấy làm tôi thấy vui thì vẫn có những biến đổi khủng khiếp đang diễn ra trên quê hương tôi. Putin đã cố gắng thiết lập một hệ thống dựa trên một nền kinh tế tập thể tham lam, một sự kiểm soát toàn trị, và một hệ tư tưởng bảo thủ pha trộn giữa tôn giáo và chủ nghĩa dân tộc. Tôi nghĩ hoàn toàn tự nhiên khi tổng thống Bush lai gọi Putin là “bạn Vladimir của tôi” và có lẽ ông ấy là người duy nhất trên thế giới này có thể nhìn thấy tâm hồn trong đôi mắt của Putin.


F.M
: Chị nghĩ lịch sử sẽ ghi nhớ hai con người đó như thế nào?


L.V
: Tôi cầu mong lịch sử sẽ chẳng nhớ gì về hai con người đó cả.


F.M
: Câu chuyện của chị trên số báo này – “Những hồi ức về một nàng thơ”- có phải là một phần trong cuốn tiều thuyết sắp ra mắt của chị?


L.V
: Vâng, đúng vậy. Cuốn tiểu thuyết của tôi kể lại câu chuyện về một phụ nữ Nga trẻ tuổi mà ước mơ lớn nhất trong đời cô ấy là muốn được như Apollinaria Suslova, tình nhân và cũng là nàng thơ của Dostoyvesky. Khi nhân vật nữ của tôi di cư sang Mỹ, cô ta mong rằng tham vọng của mình sẽ thành hiện thực tại New York.

 

 

 

.

bài đã đăng của Field Maloney


Phần Góp Ý/Bình Luận


Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.

*

@2006-2019 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up
Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)