ON LEARNING TO DISSECT FETAL PIGS/HỌC VỀ CÁCH MỔ BÀO THAI HEO

 

ON LEARNING TO DISSECT FETAL PIGS

Đây là bài thơ đoạt giải Academy of American Poets Prize năm 2020. Renee Nicole Good (Macklin là họ của người chồng đã qua đời), sinh năm 1989 tại Colorado. Ngày 7/1/2026, nhà thơ bị nhân viên Sở Di Trú ICE bắn chết ở Minneapolis, Minnesota.

 

oOo

i want back my rocking chairs,

solipsist sunsets,

& coastal jungle sounds that are tercets from
cicadas and pentameter from the hairy legs
of cockroaches.

i’ve donated bibles to thrift stores

(mashed them in plastic trash bags with an acidic himalayan salt lamp—

the post-baptism bibles, the ones plucked from
street corners from the meaty hands of
zealots, the dumbed-down, easy-to-read,
parasitic kind):

remember more the slick rubber smell of high
gloss biology textbook pictures; they burned
the hairs inside my nostrils,

& salt & ink that rubbed off on my palms.

under clippings of the moon at two forty five
AM I study&repeat
ribosome
endoplasmic—
lactic acid
stamen

at the IHOP on the corner of powers and stetson hills—

i repeated & scribbled until it picked its way &
stagnated somewhere i can’t point to
anymore, maybe my gut—

maybe there in-between my pancreas & large
intestine is the piddly brook of my soul.

it’s the ruler by which i reduce all things now;
hard-edged & splintering from knowledge
that used to sit, a cloth against fevered
forehead.

can i let them both be? this fickle faith and this
college science that heckles from the back
of the classroom

now i can’t believe—

that the bible and qur’an and bhagavad gita are sliding long hairs behind my ear like
mom used to & exhaling from their mouths
“make room for wonder”—

all my understanding dribbles down the chin
onto the chest & is summarized as:

life is merely
to ovum and sperm
and where those two meet
and how often and how well
and what dies there.

-Renee Nicole Macklin

 

oOo

HỌC VỀ CÁCH MỔ BÀO THAI HEO

trả lại tôi mấy chiếc ghế bập bênh,

những hoàng hôn duy ngã

& âm thanh của rừng ven biển qua giọng
thơ tam cú của ve cùng nhịp ngũ âm
từ đám chân gián đầy lông lá.

tôi từng quyên tặng kinh thánh cho mấy tiệm đồ cũ

(nhét chúng vào một cái bao rác cùng với chiếc đèn
đá muối hy-mã-lạp-sơn đầy acid–

những quyển kinh sau-mùa-rửa-tội, bốc vội
trên phố từ bàn tay u nần của mấy nhà
cuồng đạo, loại sách ký sinh dễ đọc dễ hiểu):

nhưng nhớ nhiều hơn là mùi nhựa thơm
từ những trang ảnh màu bóng loáng trong
sách sinh vật học; chúng làm cháy lông mũi

& muối & mực lem lòng bàn tay.

dưới mấy mảnh trăng vụn còn sót lúc
hai giờ bốn mươi lăm sáng tôi
ngồi học bài & lặp đi lặp lại
ribosome
endoplasmic–
lactic acid
stamen [*]

trong cái IHOP ở góc đường powers và stetson hills–

tôi đọc tới lui & ghi ghi chép chép cho đến khi
nó lậm vào người rồi nằm ngâm một chỗ
giờ tôi cũng chẳng thể chỉ ra chỗ nào–
có thể là trong bụng–

biết đâu giữa hai lá lách & ruột già của tôi
đang len lỏi con lạch bé mọn linh hồn mình.

giờ nó là cây thước tôi dùng để đúc kết mọi thứ;
cứng cạnh & tét vỡ từ mớ tri thức
xưa nay chỉ ngồi, mảnh khăn ướt
trên chiếc trán nóng sốt.

có thể nào tôi để yên cho cả hai?
một niềm tin dễ lung lay và bài giảng khoa học
hay bị khuấy giễu từ dãy ghế cuối lớp.

tôi thật không tin nổi–

rằng kinh thánh và qur’an và bhagavad
gita đang vuốt ve lọn tóc dài sau tai mình như
mẹ tôi thường làm & từ miệng chúng hắt ra câu
“chừa chỗ cho sự kỳ diệu”–

mọi điều tôi hiểu chảy nhễu từ cằm
xuống ngực & được tóm lại như sau:

sự sống chỉ là
tạo trứng và tinh trùng
và hai món đó đụng độ nơi đâu
và thường xuyên và thành công cỡ nào
và cái gì chết ở đấy.

-ianbui dịch
2026.01.11

________
[*]

Ribosome: Bào-quan quan trọng trong tế bào, đóng vai trò tổng hợp protein bằng cách dịch mã ARN thông tin.

Endoplasmic: Mạng lưới nội chất, là một hệ thống các xoang và túi màng nằm trong tế bào nhân thực.

Lactic acid: Chất chính tạo ra cảm giác mỏi ở cơ bắp, sản phẩm của quá trình oxy hóa.

Stamen: Một bộ phận đực nhỏ, mỏng ở giữa bông hoa tạo ra phấn hoa.

IHOP: International House of Pancakes; chuỗi tiệm ăn mở cửa 24/24.

Qur’an: Kinh Kô-ran

Bhagavad gita: Chí Tôn Ca trong bộ sử thi Mahabharata của Ấn Độ.