Thứ Sáu đánh dấu một trong những ngày ảm đạm nhất trong lịch sử ngoại giao Hoa Kỳ.
(Đây là bài bình luận của Tom Nichols đi trên tạp chí “The Atlantic” ngày 28/2/2025 đề cập đến cuộc hội đàm Trump-Zelensky diễn ra tại Tòa Bạch Ốc vào buổi trưa cùng ngày. Bản dịch ban đầu do ChatGPT thực hiện. Trần Doãn Nho hiệu đính .)
(Hình: Jim Lo Scalzo /EPA/Getty)
Hãy tạm gác sang một bên, dù chỉ trong giây lát, sự thô lỗ đến mức khó tin mà Tổng Thống Donald Trump và Phó Tổng Thống J.D. Vance đã thể hiện khi tiếp Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Toà Bạch Ốc hôm nay. Cũng hãy bỏ qua cảnh tượng các nhà lãnh đạo Mỹ công khai đối xử với một đồng minh như thể ông ta là kẻ thù. Tất cả những điều kinh khủng mà Zelensky phải chịu đựng hôm nay không nên che lấp thực tế chính trị-địa lý của những gì vừa xảy ra: Tổng Thống Mỹ đã phục kích một đồng minh trung thành, có lẽ là để sớm đạt được một thỏa thuận với nhà độc tài Nga nhằm bán rẻ một quốc gia châu Âu đang chiến đấu vì sự sống còn của mình.
Các cố vấn của Trump đã tuyên bố cuộc gặp này là một chiến thắng cho việc “đặt nước Mỹ lên hàng đầu,” và những người bênh vực ông ta có lẽ sẽ cố gắng xoay chuyển và biện minh cho khoảnh khắc đáng hổ thẹn này như chỉ là một cuộc tranh luận căng thẳng—một kiểu đối thoại mà trong ngôn ngữ chính trị Washington trước đây được gọi là “trao đổi thẳng thắn và thành thực.” Nhưng cuộc gặp này lại bốc mùi của một cuộc tấn công được lên kế hoạch từ trước, với việc Trump tuôn ra những luận điệu của Nga nhắm vào Zelensky (chẳng hạn như đổ lỗi cho Ukraine vì làm gia tăng nguy cơ chiến tranh toàn cầu), tất cả đều nhằm mục đích bêu rếu nhà lãnh đạo Ukraine trên truyền hình quốc gia và tạo cớ để Trump làm điều mà ông ta đã nhiều lần ám chỉ muốn thực hiện: đứng về phía Tổng Thống Nga Vladimir Putin và chấm dứt chiến tranh theo điều kiện của Nga.
Hiện tại, có thông tin cho rằng Trump đang cân nhắc chấm dứt ngay lập tức toàn bộ viện trợ quân sự cho Ukraine do sự “cứng đầu” của Zelensky trong cuộc gặp.
Sự có mặt của Vance tại Toà Bạch Ốc cũng cho thấy đây là một cái bẫy được sắp đặt. Vance thường là một nhân vật mờ nhạt trong chính quyền này, với rất ít nhiệm vụ ngoài việc thỉnh thoảng châm chọc những người chỉ trích Trump. (Thực tế thì công việc thúc đẩy chính sách của Trump dường như giờ đã thuộc về Elon Musk.) Tuy nhiên, lần này, Vance không được gọi đến để khiêu khích các chính trị gia Mỹ khác, mà là để công kích một nhà lãnh đạo nước ngoài. Marco Rubio—trên lý thuyết là nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ—cũng có mặt, nhưng ông ta chỉ ngồi ủ rũ và im lặng, trong khi Vance thao thao bất tuyệt như một sinh viên cao học ngạo mạn.
Zelensky đã phản đối, và đúng là ông phải làm vậy, khi Phó Tổng Thống chỉ trích ông vì không thể hiện đủ lòng biết ơn cá nhân đối với Trump. Và rồi, trong một khoảnh khắc đầy đạo đức giả, Vance nói với Zelensky rằng: “Thật thiếu lễ độ khi ông đến Phòng Bầu Dục và tìm cách tranh luận điều này trước truyền thông Mỹ.” Nhưng có lẽ đây chính là kế hoạch ngay từ đầu—dụ Zelensky vào một cuộc tranh cãi trước ống kính truyền thông—và chẳng mấy chốc, cả Trump và Vance đều hét vào mặt Zelensky. (“Chương trình này sẽ rất hay trên truyền hình,” Trump nói trong cuộc họp.) Tổng Thống đôi lúc nghe giống như một tay trùm mafia—“Ông không có con bài nào cả”; “Ông đang bị chôn vùi ở đó”—nhưng cuối cùng, ông ta lại giống không ai khác ngoài chính Putin khi gào lên về việc “đánh cược với Thế chiến III,” như thể việc khơi mào cuộc chiến lớn nhất ở châu Âu trong gần một thế kỷ qua là ý tưởng của Zelensky vậy.
Sau cuộc họp, Trump gạt Zelensky sang một bên rồi đưa ra một tuyên bố khiến Moscow hẳn rất hài lòng:
“Tôi xác định rằng Tổng Thống Zelensky chưa sẵn sàng cho hòa bình nếu Mỹ can dự, vì ông ấy cảm thấy sự tham gia của chúng ta mang lại lợi thế lớn cho ông ấy trong việc đàm phán. Tôi không muốn lợi thế, tôi muốn HÒA BÌNH. Ông ấy đã thiếu tôn trọng Hợp chủng quốc Hoa Kỳ ngay trong Phòng Bầu Dục thiêng liêng. Ông ấy có thể quay lại một khi sẵn sang đàm phán về Hoà Bình.”
Trump có thể đã viết trước tuyên bố này trên Truth Social trước cả cuộc họp, bởi Zelensky chẳng có cơ hội nào để có một cuộc thảo luận thực sự tại Toà Bạch Ốc. Khi ông đưa cho Trump xem những bức ảnh về những binh sĩ Ukraine bị tàn sát, Trump chỉ nhún vai: “Thật là khắc nghiệt,” ông ta lầm bầm. Có lẽ ai đó đã nói với Zelensky rằng Trump không đọc nhiều và phản ứng mạnh hơn với hình ảnh, nhưng lần này Trump dường như quyết tâm giữ đúng thông điệp và gây sự.
Vance, về phần mình, hoàn toàn hóa thân vào vai một tay phụ tá lẻo mép trên truyền hình, chen vào để đảm bảo ngôi sao chính nhận được sự hỗ trợ cần thiết trong khi tấn công một khách mời. Phó Tổng Thống là một người thiếu nghiêm túc, luôn cố chen chân vào những khoảnh khắc quan trọng, nhưng lần này, rủi ro lại lớn hơn nhiều so với những cuộc tranh cãi thông thường với giới truyền thông hay phe Dân Chủ trong Quốc Hội. Ông ta cười cợt khi Brian Glenn, một nhà báo từ kênh cánh hữu Real America’s Voice (được cho là đang hẹn hò với Dân Biểu Quốc Hội Marjorie Taylor Greene), đặt một câu hỏi “gay gắt” với Zelensky về lý do ông không mặc vest trong Phòng Bầu Dục. (Có lẽ anh ta cũng nên hỏi Musk tại sao đội mũ và mặc áo thun khi dự cuộc họp nội các, nhưng tôi nghi ngờ điều đó.)
Sự bất lịch sự trắng trợn đối với một vị khách nước ngoài và một người bạn của nước Mỹ là điều đáng lên án về mặt ngoại giao, nhưng điều tồi tệ hơn là Trump và Vance hành xử như một cặp múa rối rẻ tiền của Điện Kremlin hơn là những nhà lãnh đạo Mỹ. Họ lặp lại những luận điệu mà họ biết rõ là sai, hoặc đáng ra phải biết là sai. Ngay cả khi Zelensky có thể nói tiếng Anh trôi chảy và hùng hồn như Winston Churchill, ông cũng không thể phản bác hết các thông tin sai lệch đang tuôn ra ào ào đó. Không, Mỹ không hề viện trợ 350 tỉ USD cho Ukraine. Có, Zelensky đã nhiều lần bày tỏ lòng biết ơn đối với Mỹ và Trump. Không, Zelensky không hề công kích chính quyền Mỹ. Nhà lãnh đạo Ukraine đã cố gắng hết sức để đối mặt với thái độ uy hiếp doạ nạt, nhưng Trump và Vance chỉ muốn diễn xuất trước ống kính và làm hài lòng lực lượng MAGA trong nước.
Vance cho thấy ông ta chỉ quan tâm đến việc ghi điểm chính trị hơn là hoạch định chính sách khi đưa ra một nhận xét hời hợt đến mức Zelensky có lẽ đã không kịp phản bác. Để nhấn mạnh tình thế hiểm nghèo của Ukraine, Vance nói rằng Zelensky đang đưa lính bị động viên ra tiền tuyến, như thể đây là một chính sách chưa từng có, chỉ những chế độ tuyệt vọng nhất mới dám thực hiện. Zelensky đã đáp lại rằng mọi quốc gia có chiến tranh đều gặp vấn đề, nhưng đáng ra ông có thể chỉ ra rằng Ukraine đang chiến đấu vì sự sống còn của chính mình, trong khi Mỹ đã từng đưa lính bị động viên đến những nơi xa xôi—bao gồm cả Đại Hàn và Việt Nam—để chiến đấu chống lại những đội quân được Kremlin hậu thuẫn.
Cuộc gặp hôm nay và lá phiếu đáng hổ thẹn của Mỹ tại Liên Hiệp Quốc hôm thứ Hai đã xác nhận rằng Hoa Kỳ hiện đang đứng về phía Nga và chống lại Ukraine, châu Âu, cũng như phần lớn thế giới. Tôi cảm thấy buồn nôn khi chứng kiến Tổng Thống Hoa Kỳ quát tháo một đồng minh dũng cảm, nổi giận ngay trong Phòng Bầu Dục như một lão già lú lẫn đang giơ nắm đấm vào màn hình TV. Zelensky đã phải chịu đựng những bi kịch và tính mạng bị đe doạ theo cách mà những người như Trump và Vance không thể nào tưởng tượng được. (Vance từng là một sĩ quan giao tế công chúng trong quân đội mạnh nhất thế giới; ông ta chưa bao giờ phải trốn dưới hầm tránh bom Nga.) Tôi cảm thấy xấu hổ cho đất nước mình; ngay cả khi Quốc hội có biện pháp hỗ trợ Ukraine, danh dự nước Mỹ ngày hôm nay thật khó lòng cứu vãn.
Nhưng dù ai có căm phẫn trước hành vi của Trump và Vance đến đâu đi nữa, thực tế chiến lược vẫn không thay đổi: Cuộc gặp này là một thảm họa cho Hoa Kỳ và thế giới tự do. Các liên minh của Mỹ giờ đây đang bị đe dọa—và đúng là như vậy: Trump công khai và hả hê phản bội tất cả những gì nước Mỹ đã bảo vệ kể từ khi đánh bại phe Trục 80 năm trước. Toàn bộ trật tự quốc tế về hòa bình và an ninh đang gặp nguy hiểm, trong khi những kẻ chuyên chế ở Nga, sau ba năm tàn sát dân thường, đang háo hức chờ hưởng chiến lợi phẩm từ cuộc xâm lược thay vì bị đưa ra xét xử vì tội ác chiến tranh. (Ngay sau khi Trump tiễn Zelensky khỏi Toà Bạch Ốc, cựu Tổng Thống Nga Dmitry Medvedev—cánh tay phải của Putin—đã đăng lên X: “Cuối cùng thì con lợn láo xược cũng bị dạy cho một bài học trong Phòng Bầu Dục.”)
Thứ Sáu, ngày 28 tháng 2 năm 2025, sẽ đi vào lịch sử như một trong những ngày đen tối nhất trong lịch sử ngoại giao Mỹ—khởi đầu của một thảm họa dài hạn mà mọi công dân Hoa Kỳ, mọi đồng minh của Mỹ và bất kỳ ai quan tâm đến tương lai của nền dân chủ sẽ phải gánh chịu. Với sự phản bội Ukraine tại Toà Bạch Ốc đánh dấu tháng hỗn loạn của chủ nghĩa độc tài tại Mỹ; Putin cùng với các nhà độc tài khác trên thế giới, cuối cùng có thể nhìn Trump và nghĩ: cùng phe với chúng ta.
Nguyên văn Anh ngữ
It Was an Ambush
Friday marked one of the grimmest days in the history of American diplomacy.
Opinion by Tom Nichols
Friday marked one of the grimmest days in the history of American diplomacy.
Leave aside, if only for a moment, the utter boorishness with which President Donald Trump and Vice President J. D. Vance treated Ukrainian President Volodymyr Zelensky at the White House today. Also leave aside the spectacle of American leaders publicly pummeling a friend as if he were an enemy. All of the ghastliness inflicted on Zelensky today should not obscure the geopolitical reality of what just happened: The president of the United States ambushed a loyal ally, presumably so that he can soon make a deal with the dictator of Russia to sell out a European nation fighting for its very existence.
Trump’s advisers have already declared the meeting a win for “putting America first,” and his apologists will likely spin and rationalize this shameful moment as just a heated conversation—the kind of thing that in Washington-speak used to be called a “frank and candid exchange.” But this meeting reeked of a planned attack, with Trump unloading Russian talking points on Zelensky (such as blaming Ukraine for risking global war), all of it designed to humiliate the Ukrainian leader on national television and give Trump the pretext to do what he has indicated repeatedly he wants to do: side with Russian President Vladimir Putin and bring the war to an end on Russia’s terms. Trump is now reportedly considering the immediate end of all military aid to Ukraine because of Zelensky’s supposed intransigence during the meeting.
Vance’s presence at the White House also suggests that the meeting was a setup. Vance is usually an invisible backbencher in this administration, with few duties other than some occasional trolling of Trump’s critics. (The actual business of furthering Trump’s policies is apparently now Elon Musk’s job.) This time, however, he was brought in to troll not other Americans, but a foreign leader. Marco Rubio—in theory, America’s top diplomat—was also there, but he sat glumly and silently while Vance pontificated like an obnoxious graduate student.
Zelensky objected, as he should have, when the vice president castigated the Ukrainian president for not showing enough personal gratitude to Trump. And then in a moment of immense hypocrisy, Vance told Zelensky that it was “disrespectful for you to come into the Oval Office and try to litigate this in front of the American media.” But baiting Zelensky into fighting in front of the media was likely the plan all along, and Trump and Vance were soon both yelling at Zelensky. (“This is going to be great television,” Trump said during the meeting.) The president at times sounded like a Mafia boss—“You don’t have the cards”; “you’re buried there”—but in the end, he sounded like no one so much as Putin himself as he hollered about “gambling with World War III,” as if starting the biggest war in Europe in nearly a century was Zelensky’s idea.
After the meeting, Trump dismissed the Ukrainian leader and then issued a statement that could only have pleased Moscow:
I have determined that President Zelensky is not ready for Peace if America is involved, because he feels our involvement gives him a big advantage in negotiations. I don’t want advantage, I want PEACE. He disrespected the United States of America in its cherished Oval Office. He can come back when he is ready for Peace.
Trump might as well have dictated this post on Truth Social before the meeting, because Zelensky didn’t stand a chance of having an actual discussion at the White House. When he showed Trump pictures of brutalized Ukrainian soldiers, Trump shrugged. “That’s tough stuff,” he muttered. Perhaps someone told Zelensky that Trump doesn’t read much, and reacts to images, but Trump, uncharacteristically, seems to have been determined to stay on message and pick a fight.
Vance, for his part, fully inhabited the role of a smarmy talk-show sidekick, jumping in to make sure the star got the support he needed while slamming one of the guests. The vice president is an unserious man who tries to insert himself into serious moments, but this time the stakes were much higher than the usual dustups with the media or congressional Democrats. He chuckled as Brian Glenn, a journalist from the right-wing channel Real America’s Voice who is reportedly dating Representative Marjorie Taylor Greene, asked Zelensky the tough and incisive question of why he had not worn a suit in the Oval Office. (Perhaps he’ll ask Musk why he wore a hat and T-shirt to a Cabinet meeting, but I doubt it.)
The sheer rudeness shown to a foreign guest and friend of the United States was (to use a word) deplorable as a matter of manners and grace, but worse, Trump and Vance acted like a couple of online Kremlin sock puppets instead of American leaders. They pushed talking points that they either knew or should have known were wrong. Even if Zelensky were as fluent and capable in English as Winston Churchill, he would never have been able to rebut the flood of falsehoods. No, the U.S. has not given Ukraine $350 billion; yes, Zelensky has repeatedly expressed his thanks to America and to Trump; no, Zelensky was not attacking the administration. The Ukrainian leader did his best to stand up to the bullying, but Trump and Vance were playing to the cameras and the MAGA gallery at home.
Vance showed how dedicated he was to point-scoring rather than policy making with an observation so shallow that he was lucky that Zelensky was too off-balance to call him out for it. To emphasize Ukraine’s perilous situation, Vance noted that Zelensky was sending conscripts to the front lines, as if this was an unprecedented policy that only the most desperate regime would dare enact. Zelensky said that all nations at war have problems, but he might have pointed out to Vance that Ukraine is fighting for its very existence, while the United States has dragged conscripts to places far from home—including Korea and Vietnam—to fight against troops supported by the Kremlin.
Today’s meeting and America’s shameful vote in the United Nations on Monday confirmed that the United States is now aligned with Russia and against Ukraine, Europe, and most of the planet. I felt physically sick watching the president of the United States yell at a brave ally, fulminating in the Oval Office as if he were an addled old man shaking his fist at a television. Zelensky has endured tragedies, and risked his life, in ways that men such as Trump and Vance cannot imagine. (Vance served as a public-relations officer in the most powerful military in the world; he has never had to huddle in a bunker during a Russian bombardment.) I am ashamed for my nation; even if Congress acts to support and aid Ukraine, it cannot restore the American honor lost today.
But no matter how disgusted anyone might be at Trump and Vance’s behavior, the strategic reality is that this meeting is a catastrophe for the United States and the free world. America’s alliances are now in danger, and should be: Trump is openly, and gleefully, betraying everything America has tried to defend since the defeat of the Axis 80 years ago. The entire international order of peace and security is now in danger, as Russian autocrats, after slaughtering innocent people for three years, look forward to enjoying the spoils of their invasion instead of standing trial for their crimes. (Shortly after Trump dismissed Zelensky from the White House, Putin’s homunculus, former Russian President Dmitry Medvedev, posted on X: “The insolent pig finally got a proper slap down in the Oval Office.”)
Friday, February 28, 2025, will go into the history books as one of the grimmest days in American diplomacy, the beginning of a long-term disaster that every American, every U.S. ally, and anyone who cares about the future of democracy will have to endure. With the White House’s betrayal of Ukraine capping a month of authoritarian chaos in America, Putin, along with other dictators around the world, can finally look at Trump with confidence and think: one of us.
https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2025/02/ukraine-us-relations-trump/681880/