Ông Phạm Xuân Nguyên mô tả ông Hoàng Ngọc Hiến là một người “không ra khỏi một khuôn mẫu ông được đào tạo”, “không tách khỏi truyền thống chủ nghĩa Marxist trong tư duy”. Mô tả vậy là rất chính xác.
tôi thỉnh thoảng chạy trốn thế giới bận rộn
bằng cách đi ra một quán cà phê đầy người
nhìn người ta bận rộn
có vài người rán làm ra vẻ bận rộn
trong một số người bận rộn thật
nàng nhún nhảy
trên một quỹ đạo khập khiễng
như những kiều nữ Moulin Rouge
xinh như mộng.
Có phải cả đời đã quen nhìn xuôi
nên lòng rưng rưng mỗi lần nhìn ngược.
Cái nhìn ngược bỗng thấy đời chân thật
ngược cái nhìn từ đó đi lên.
Suy nghĩ không theo kịp bước chân tôi và tôi lại cảm thấy mình trống rỗng. Nhưng rồi, dù bước chạy không hề thay đổi, tôi vẫn nhận thấy tôi đang hụt hơi. Những con người xung quanh chuyển động nhanh đến mức tôi phải nhanh chóng thừa nhận rằng mọi sự tách rời của các thành phần cá nhân tôi chỉ giống như một trò đùa vô nghĩa.
những cái chợ tự phát bên lề đường không cần đóng thuế
những “gái chợ đông” ôm thúng co giò chạy khi thấy công an
những “trai giữa chốn ba quân” trơ mặt chạy xe ôm nám đen khuôn mặt
em hỏi tôi làm gì để mùa xuân vui
thành thật trả lời em rằng tôi chả biết làm gì
nếu có thể
tôi
làm thinh con mắt
tôi ngồi lại dưới kẹt nách đọc ý nghĩ mình qua những dấu chấm tròn tròn bỏ lâu lắm ngoài ngoặc kép
những ý nghĩ tôi tin đọc kỹ chí ít cũng giúp làm được cái sườn đỡ một linh hồn đang hiện hữu trước mặt
Ông Cao không phải là một nhà bất đồng chính kiến, [mà] là một thứ mà chính quyền Trung Quốc thấy còn đáng sợ hơn: một luật sư, trong khi theo sát luật lệ Trung Quốc, đã tìm cách đại diện những người bất đồng chính kiến, thành viên các nhóm tôn giáo thiểu số, và các nạn nhân khác bị Đảng Cộng Sản đàn áp.
Như vậy kể cũng may mắn: Đạn bom chưa giết chết Dự. Bệnh tật, đói khát, sơn lam chướng khí… trên rừng núi không vật ngã được anh. Dự vẫn sống nhăn răng để trở về và chịu đựng tiếp những khổ nạn của thân phận thằng ngụy quân cầm súng bắn phá cách mạng, chống lại nhân dân…
một con nhắm một con nhòe
con nhắm rõ rành như ban tối
con nhòe mơ hồ như ban khuya
hơi xuân ngọng nghiụ phồng líu cả lưỡi
Mèo có góc sân cỏ
Tôi có khung kính mờ
Hai ta cùng bé nhỏ
Niềm cô đơn vô bờ
Thằng chó nào đã lái xe tông nát nó
Thằng chó nào ẵm nó, búng mũi nó, đánh đít nó, vuốt ve nó, dẫm nó, hít nó vào phổi, ăn thịt nó trên đường
Thằng chó nào nặn ra nó thành một tác phẩm, rồi đột ngột chối bỏ nó
Người thông dịch của ông Hồ, không phải Chủ Tịch Trung Quốc, đã thốt ra mấy chữ “universal value” (giá trị phổ quát). Thật ra, điều ông Hồ thực sự nói là “nguyên tắc phổ quát” (universal principle) – một thứ ngôn ngữ rập khuôn lấy làm nền cho chính sách không suy chuyển của Trung Quốc.
giữa những cổ tự nhạt mờ đạo nghĩa
giữa lũ tượng đá lịch sử điếc câm
như con ba ba theo đàn cá lòa
bơi quanh viên kim cương quý
có một thế giới khác với thế giới này
thế giới không có gương soi
không có ảo ảnh
người không có bóng
vật không có bóng
ta chui vào tấm gương
ngọn lửa sình chướng
cuối cùng
nhắm mắt
Theo nhà phê bình Đỗ Lai Thúy, “Liệu có phải đặc trưng riêng của Hoàng Ngọc Hiến là chủ nghĩa độc đáo? Hay lỳ lợm? Có lẽ người làm phê bình ở Việt Nam ít nhiều cũng buộc phải lỳ lợm? … Chính sự chống lại lược thuật một cách hệ thống, chống lại lối tư duy kinh viện con tằm ăn lá dâu rồi nhả ra tơ… này tạo ra sự độc đáo [của] Hoàng Ngọc Hiến …
Anh phải bám vào tay vịn. Tôi ngồi bắt chéo chân trên chiếc ghế bành mây vẫn thường được đặt trong bóng tối, ngắm nhìn lớp da bị thời gian xô giật như đang chồng chất lên gáy anh. Sau mỗi bước chân lớp da ấy dường như bất động nhưng không hiểu sao tôi lại có những liên tưởng kì khôi về những con sóng biển.
một món quà năm trước
nằm trong lá nhớ lại mùi của đất
nhớ những người đã đi như phù sa
để lại mảnh đất quen cho đời gieo mạ
Và thành phố bị thương
Em cười lên khanh khách
Một lỗ chôn trăm người
Cho địa cầu thêm tươi
Khói bếp rõ cay khó nhíp mắt tôi tưng tức ngắm em trồng chuối ngược. Cặp chân dài bắp măng thuôn thuốt quắp thành giường cắn được thịt tôi các vuốt mèo cà tím. Giọng ư ử nhờn bọt bôi trơn cơ phận nổi tôi mũi chích tiêm tận tụy. Tàn thuốc chì ngắc ngứ rắc tiêu lên tấm bánh khúc lấm nước maggi gậm dở.
Tôi rất mê tranh Ấn Tượng, mê Monet…vì dễ hiểu. Cách nay một tháng, một người bà con mà cũng là bạn thân cho biết Ấn Tượng Âu châu chịu ảnh hưởng của hội họa Nhật bản nhưng tôi còn bán tín bán nghi, vì chưa có tài liệu kiểm chứng. Thì đây là một dịp may. Tôi quyết định về nhà mua vé qua mạng để xem hai cuộc triển lãm này.
Anh bạn, niềm khoái lạc thể xác luôn luôn là tài sản quý giá nhất của tôi. Tôi thờ phụng nó suốt đời tôi, và tôi muốn lìa trần trong tay nó: cái chết đang đến gần, sáu mỹ nữ đáng yêu hơn cả ban ngày đang ở phòng bên, tôi để dành các nàng cho giây phút này đây, để cùng vui trong bữa tiệc trần gian với tôi ….
chợt thấy
một ông già ăn nằm cùng chế độ
mắt trái bịt kín bằng dấu cộng trắng và đỏ
mắt phải nhìn phần đời còn lại, và
trên tay cái gậy tung tóe, phân trần điều gì đó
nửa đời đĩ rạc
chén thù chén tạc
ù ù cạc cạc
văn hóa làng mạc
ỉa bậy xả rác