Ðánh đến que diêm thứ hai mươi chín thì Ngân đến. Y như trong truyện cổ tích! Nghiêng đầu nhìn tôi, Ngân nheo nheo mắt sau cặp kính cận:

- Anh đợi Ngân lâu không? Tại métro có problème technique.

Vẫn như ngày xưa, ở Sài Gòn, hơn mười năm trước. Tôi vẫn chờ, táy máy quẹt rồi vứt vung vãi những que diêm cháy ngún quanh chỗ ngồi. Ngân vẫn đến trễ, không bao giờ xin lỗi và viện dẫn ra một cái cớ nào đó, rất là… không chính đáng! Ngân kéo ghế ngồi xuống bên tôi, mái tóc dài hất qua một bên vai:

- Ðừng có quạu! Anh kêu dùm Ngân ly nước cam đi.

- Ngân gọi đi. Thằng bồi liếc ngang liếc dọc anh từ cả tiếng đồng hồ rồi, bây giờ anh gọi, chắc nó không đến đâu!

- Ai biểu anh đã không kêu nước uống, còn xả rác tùm lum làm chi!

Tức cành hông! Ai biểu? Chẳng lẽ bây giờ tôi lại phun ra: anh muốn chờ Ngân… Nhưng cái cục tự ái đã kịp thời chặn lại ngang cổ. Trời ơi! Hơn mười năm rồi mà Ngân vẫn mãi là một con bé ngang bướng, và tôi, vẫn chưa thoát khỏi những dằn dỗi trẻ con. Bình tĩnh! Bình tĩnh! Gần bốn mươi tuổi đầu, già rồi chứ còn nhỏ nhít gì nữa đâu! Nuốt đánh ực xuống cái cục tự ái, tôi cố dịu giọng, và pha trò:

- Anh hết xu rồi, đợi Ngân đến gọi cà-phê để còn trả tiền dùm anh nữa chứ!

Ngân chẳng những không cười mà lại nhìn tôi, cái nhìn thật sâu, rồi chép miệng:

- Anh cứ làm như hồi xưa…

Hồi xưa của Ngân và tôi không có công chúa với hoàng tử. Chỉ có một con bé học sinh nhỏng nhảnh và một thằng sinh viên kiến trúc nghèo kiết xác. Cũng không có bà tiên hay ông bụt. Thay vào đó là những thùng quà thơm mùi tư bản mà gia đình con bé nhận được đều đặn mỗi tháng và món tiền thường niên mà anh thằng sinh viên ở trời xa ky cóp chắt chiu từng đồng một để gửi về. Cũng đủ để dệt nên một chuyện tình thơ mộng. Không có lâu đài tráng lệ, chẳng có rừng già âm u. Ðiểm hẹn mỗi ngày là cái quán cóc ven đường nằm xeo xéo trường Kiến trúc. Thằng sinh viên ngồi đó đốt diêm chờ con bé đến sau giờ tan học. Thường thì đầu tháng, với chút lương sinh viên còm, hắn đủ sức mỗi ngày bao con bé một ly cam vắt và tự thưởng cho mình hai tách cà-phê. Chỉ vừa đúng một tuần. Ba tuần còn lại, con bé thầu hết. Ðôi lần hắn dợm muốn bán mười mấy ký gạo và mớ nhu yếu phẩm cho đám con buôn chợ đen để có thêm chút tiền. Ai đời đi cua đào mà lại để cho đào bao! Mất mặt bầu cua thấy mồ! Nhưng rồi nghĩ đến mẹ thức khuya dậy sớm với sạp hàng ngoài chợ, đến con em thèm thuồng một chiếc áo mới, đến ông anh ở xa ngày đi học, tối tối lặn hụp bên đống chén đĩa nhà hàng, chà chà rửa rửa, hắn lại thôi. Mấy thằng bạn thân tán: mày hên, tu mấy kiếp mới vớ được con bồ vừa đẹp người vừa đẹp địa. Lũ xấu bụng trong lớp xì xào: đúng là chuột xa chĩnh gạo, cái mồm nó nhọn hoắt, đào mỏ nghề thiệt! Vân vân và vân vân. Dù được khen hay bị chê, hắn vẫn tức anh ách. Có muốn như thế đâu! Chẳng hiểu có phải nguyên nhân từ cái chuyện ngược đời đó hay không mà hắn đâm ra mẫn cảm, hay dằn dỗi, còn con bé thì càng lúc càng tai quái ngược ngạo, thích châm chọc và lâu lâu tặng cho hắn một cú đau điếng. Vô tình hay cố ý, hắn không cảm nhận ra điều ấy. Hắn đang bận điên, bận khùng, bận cuồng lên vì yêu. Vì ghen. Ghen với đám bạn trai học chung với con bé mà hắn đã có lần đụng độ. Ghen với ông thầy dạy văn đẹp trai có giọng nói mê hồn nào đó mà con bé vẫn hay nhắc đến. Và hắn đã bắt đầu lẩm cẩm ghen với thằng bạn cùng lớp ở chung xóm nhà con bé. Ði đâu, hắn cũng sẵn sàng giương lên cặp mắt nghi ngờ, như muốn soi thủng để tìm cho ra những ý nghĩ tối ám nằm sâu trong óc, trong đầu mấy thằng đàn ông lượn lờ quanh con bé. Còn con bé cứ thản nhiên cười, thản nhiên nói, thản nhiên trêu chọc. Thản nhiên làm cho hắn giận đùng đùng bỏ đi ngày hôm trước và thản nhiên tấp xe đạp vào lề, đặt mông ngồi xà xuống cạnh hắn bên cái bàn xếp thấp lè tè của quán cóc ven đường ngày hôm sau. Con bé đã thản nhiên chi địa, thản nhiên nhìn hắn si, hắn ghen, hắn chờ đợi, hắn quẹt diêm, hắn dằn dỗi như thế đâu được gần hai năm. Rồi một hôm, con bé đi. Vượt biên. Và thản nhiên gửi lại lời nhắn qua miệng bà chị họ, đại loại: "Hẹn ngày tái ngộ!". Con bé cất bước, phủi tay, để lại sau lưng những tàn tro của cuộc tình vãi tung ra, tứ tán. Hắn cũng rã ra, nhưng không bay lửng lơ theo gió mà rơi xuống cái hố đặc đen tuyệt vọng. Ở đó lổn nhổn thuốc ngủ và râu ria, tóc tai bờm xờm và áo quần hôi hám. Ở đó, hắn thấy mình nhếch nhác, mặt mày héo hon, mắt mũi ngơ ngác, chân tay lòng thòng như một con ma lai, nhiều lúc muốn rút ruột ra mà chết cho rồi! Cứ như vậy, hắn bềnh bồng trong cơn mê hoảng thừa sống thiếu chết suốt hai tháng trời. Và để cuối cùng nhận ra rằng, con bé không yêu hắn, đến với hắn chỉ với một dụng ý duy nhất là để vui chơi cười cợt. Rồi thôi. Chấm hết. Không, con bé còn muốn để lại những dấu chấm lửng trong hắn với một thùng quà nhận được sau đó khoảng một năm, không địa chỉ người gửi. Rồi lại bặt tin…

- Rồi anh có tính kêu nước không đây? Thằng bồi lăm lăm cuốn sổ trong tay đứng kế bên anh cả mười phút rồi kìa!

Câu nói với những chữ cuối đãi dài ngoằng ra của Ngân kéo tôi trở về với hè phố Paris. Ừ, thì một ly cam vắt với một tách cà-phê. Tôi nhìn Ngân, chợt liên tưởng đến mấy câu thơ của Trần Mộng Tú:

Anh bây giờ đã khác

Trán đã hằn nếp nhăn

Em bây giờ cũng khác

Má đã phai sắc hồng…

Trán tôi có nhăn thật, nhưng Ngân trước mặt son phấn đằm thắm như đoá hoa mãn khai, làm sao tôi biết em có còn hây hây má hồng như thời con gái? Tôi hỏi Ngân một câu, chẳng ăn nhập gì đến những suy nghĩ trong đầu:

- Ngân hẹn anh đến đây có chuyện gì vậy?

- Bí mật!

- Vừa phải thôi chứ! Trong điện thoại, Ngân nói "bí mật", nghe còn lọt lỗ tai, còn kích thích cái tính tò mò của anh. Chứ đến đây rồi mà còn bí mật nữa, nghĩa là làm sao?

Cũng vẫn cái nheo nheo con mắt trái trêu ngươi. Cũng vẫn cái nghiêng đầu, tóc hàng hàng chảy đổ bên bờ vai phải. Ngân cười cười:

- Làm gì mà dữ vậy? Anh cái tật Trương Phi đánh… bủm phì phì hoài chưa có bỏ!

Mà tôi nóng thật! Với ai kia, tôi còn kiên nhẫn, chứ với Ngân, câu trước câu sau là máu nóng đã rần rật bốc lên đầu rồi!

- Ngân đã biết vậy sao còn hay chọc tức anh? Ngân nghĩ coi, đã bốn, năm năm không liên lạc, đùng một cái, Ngân gọi đến nhà, đòi gặp mặt gấp. Anh cứ lo lắng trong bụng từ hôm qua đến giờ, không biết có chuyện gì quan trọng, vậy mà Ngân cứ cà rỡn… Y như là con nít!

- Anh có lớn hơn hồi xưa chút nào không mà đòi…

Ðến mức này nữa thì tôi nghẹn họng. Chẳng lẽ lại đấm tay xuống bàn đánh xầm một cái cho tung toé ly tách rồi một mạch đứng dậy quay lưng xách xe đi thẳng như ngày xưa? Tợp một cái hết cả cái chất cà-phê đắng nghét – lại quên bỏ đường, rõ khổ – tôi dằn mạnh cái tách xuống mặt bàn. Chẳng hiểu cái đường nứt mờ mờ nâu trên nền sứ trắng có dài thêm chút nào không. Mặc kệ! Ðang bực mình. Im. Không nói nữa!

- Ngân xin lỗi anh, đừng có giận nữa mà! Ngân muốn gặp để khen truyện ngắn mới viết của anh.

Trời đất ơi! Tôi có nghe lầm không? Ngân mở miệng xin lỗi, và còn nhắc đến những truyện ngắn của tôi?

- Ngân thích nhân vật Ngọc Uyên …

Tôi chợt đỏ mặt tía tai. Ngân khen, Ngân bỡn cợt, hay Ngân đang mỉa mai tôi đây? Những nhân vật nữ. Của tôi. Sadique, khinh người, tự mãn, hời hợt, lăng loàn, thù ghét và lợi dụng đàn ông. Những nhân vật hư cấu ấy là muôn ngàn mảnh nhỏ của chiếc gương vỡ, chiếc gương đã ít nhất một lần soi lấy bóng dáng Ngân. Tôi giật mình tự hỏi, chẳng lẽ mình hèn mọn đến mức đó sao, chẳng lẽ trong vô thức, tôi đã dựng nên trong truyện những người con gái mang hơi hướm của Ngân, để rồi hằn học trả thù, chà đạp và vỗ tay kêu gào đắc thắng. Cái thằng tôi thú tính, cái thằng tôi thù dai như đỉa, cái thằng tôi không biết làm gì hơn là giày vò cái bóng của người mình yêu… Cúi gầm xuống nhìn những vằn vện của mặt bàn giả đá hoa cương, tôi lúng búng đánh trống lảng:

- Sao Ngân biết anh viết lách?

- Tình cờ, thấy tên anh trong mục lục một tờ báo, tò mò mua đọc thử, thích rồi cứ từ đó theo dõi hoài. Mà… Ngân hỏi thiệt, bộ anh giận Ngân lắm hả?

- Tại sao Ngân lại hỏi vậy?

- Ngân nhìn thấy mình trong ngôn từ, trong dáng vẻ và cách cư xử của các nhân vật nữ của anh. Anh giúp Ngân hiểu về mình nhiều hơn, thiệt đó! Nhưng mà, sao Ngân cứ tội tội cho họ. Ngân nghĩ chắc anh giận Ngân lắm nên mới giành cho họ những phần số nghiệt ngã như vậy…

Tránh tia nhìn của Ngân, tôi chống chế. Yếu xìu.

- Ngân đừng có nói bậy. Tại anh theo trường phái misogyne, và cứ muốn thắt nút mở nút hoài hoài trong truyện, dầm tiêu mắm tỏi ớt cho thêm phần éo le gay cấn, nên rốt cuộc… Nhưng mà trong truyện của anh, có thằng đàn ông nào được hạnh phúc trọn vẹn đâu, hay nói đúng hơn, có thằng đàn ông nào hạnh phúc đâu…

- Anh có đang hạnh phúc không?

Giọng nói của Ngân cho tôi biết, ít ra đây không phải là một lời bỡn cợt. Cũng không phải là một cái bẫy.

- Anh đang có công việc vững chắc. Anh đang yêu quý vợ con anh. Ngân có nghĩ như vậy là anh đang hạnh phúc không?

Ngân chịu đựng cái nhìn của tôi vài giây rồi cúi xuống chớp mắt. Tôi nhìn ra đường. Buổi chiều mùa hè, bảy giờ còn chói nắng. Ðại lộ Saint Michel vắng bóng những cô cậu sinh viên trẻ trung nhốn nháo, thay vào đó là khách du lịch từ tứ phương đổ về, lấp đầy chỗ trống. Paris có khi nào mà lại không ồn ào náo động. Những luồng người dời đổi, thay chỗ, chồng chất lên nhau, nhịp nhàng ăn khớp với từng mùa, từng đổi thay của thời tiết, và cả từng biến động. Mà ở đâu chẳng thế. Những chỗ ngồi của Ngân và tôi ngày xưa bên hè phố Sài Gòn chắc hẳn cũng đã có những số phận riêng của chúng. Thay cho Ngân và tôi là những cặp tình nhân khác, những gã sinh viên khác, những cô bé đỏng đảnh khác, những người Sài Gòn hay không-phải-Sài Gòn khác đến, ngồi xuống, gọi nước uống, tâm tình, suy tư, nhìn thiên hạ qua lại, rồi đứng dậy, đi. Hay biết đâu, đã không còn quán hàng, lề đường đã trồng hoa, trồng cỏ, xoá hết những dấu tích của một thời? Tôi chưa có dịp trở về để nhìn lại hè phố cũ. Ngân, hình như cũng vậy. Hiện giờ, chúng tôi đang ngồi đây, biết đâu lại đúng vào vị trí ngày xưa Cung Trầm Tưởng cùng người em gác trọ tóc vàng sợi nhỏ đã đến ngồi tán gẫu, ngắm người ngắm phố, tình tự và hôn nhau… Có lẽ Ngân đã quên, hay không muốn trả lời câu hỏi của tôi. Ngân im lặng. Cái im lặng đồng tình? Cái im lặng phản đối? Hay cái im lặng hoang mang, không biết trả lời sao cho hợp lý? Tôi không để Ngân im lặng lâu hơn.

- Nhưng… Ngân hẹn gặp chỉ để khen truyện của anh thôi sao?

Ngân nhìn tôi, con mắt đăm đắm sau lần kính loá nắng. Con mắt không nheo, con mắt không cười. Con mắt buốt lạnh như viên đạn đồng đen.

- Ngân mới ra toà ly dị hôm qua.

Vậy mà tôi đang thiếu điều vỗ ngực tự nhận mình đang hạnh phúc! Ðồ tồi! Ðồ vô liêm sỉ! Tôi hình dung ngay ra người đàn ông của Ngân. To cao, đẹp trai. Ít ra cũng hơn được tôi ở hai điểm ấy! Chúng tôi gặp nhau ở chợ Tàu. Sau khoảng một giây ngỡ ngàng, Ngân thản nhiên (thản nhiên hay vội vã?) tuôn ra một tràng: đây là chồng em, đây là bạn cũ của em ở Sài Gòn, chị đây hả anh, trời ơi, cháu bé dễ thương quá, mấy tuổi rồi con, anh chị lập gia đình lâu chưa, tụi em mới có một năm, còn là vợ chồng son đó, trời ơi, mừng quá, đúng là trái đất tròn… Tôi thì quay cuồng trong cơn lốc những câu hỏi tối tăm mặt mũi của Ngân. Và tôi cũng không rõ mình đã trả lời ra sao, đã nói những gì. Tôi chỉ nhớ đã giương mắt mở trừng nhìn người đàn ông của Ngân. Ðể biết, lần này mình thực sự thua cuộc. Thêm dăm ba câu xã giao, chúng tôi cũng trao đổi được cho nhau số điện thoại, rồi chia tay. Con của tôi cứ léo nhéo suốt ngày hôm ấy: cô Ngân đẹp quá há bố, cô Ngân dễ thương ghê, cho con cục kẹo ngon ơi là ngon! Vợ tôi buồn buồn, uể oải. Tôi biết vợ tôi ghen ngầm khi nhìn thấy cái thần sắc ngẩn ngơ của tôi lúc gặp lại Ngân. Nhưng độ một tuần sau, đâu lại vào đấy. Cũng giống như khi người ta lôi quần áo cũ ra soạn lại để cho hội hồng thập tự, có thể tần ngần mươi mười lăm phút trước một chiếc áo gợi nhớ vài kỷ niệm, rồi khẽ thở dài, gấp lại, bỏ qua một bên, quên đi. Sống quay cuồng vội vã ở chốn này, hiện tại còn không có thì giờ và đầu óc để nhớ, nói gì đến kỷ niệm! Tôi quên bẵng Ngân đi. Số điện thoại ghi vội trong sổ tay nằm yên ở đó. Năm năm cộng với thêm năm năm nữa, con người ta già thêm, chai sạn thêm, những giọt tình cảm dường như cũng khô đi, hoá đá. Tôi cần cù đi làm, yêu vợ, thương con, thỉnh thoảng viết lách lăng nhăng để hưởng cái thú làm ông trời nhỏ, xây dựng rồi đập phá các nhân vật của mình, miệt thị những nhân vật nữ, dằn vặt những nhân vật nam, rồi xoa tay tự đắc nghĩ rằng mình đang hạnh phúc nhất đời trong cái vỏ kén hiện tại. Còn Ngân vẫn chăm chú theo dõi những sinh hoạt của tôi, thầm lặng, ở một góc nào đó của thành phố này. Nhìn sang Ngân, con bé đỏng đảnh tôi yêu điên yêu mê ngày nào, bây giờ ngồi đó, rưng rưng. Thiên hạ, có ai vui vẻ đâu khi lôi nhau ra toà ly dị. Tôi không muốn đào sâu thêm vào nỗi buồn của Ngân, cũng chẳng muốn buông ra một câu an ủi phải phép. Tôi nắm lấy bàn tay đặt hờ hững trên mặt bàn.

- Anh có thể giúp gì được cho Ngân không?

Bàn tay Ngân khô cứng. Tôi có cảm tưởng mình đang cầm một bàn tay hình nhân, bằng nhựa, bằng gỗ, bằng kim loại hay bằng một chất nào đó, không phải thịt da con người. Bàn tay vô cảm nằm yên, không phản ứng, không rung động. Và tôi hiểu Ngân không chờ đợi gì ở tôi cả. Như ngày xưa.

- Không. Cám ơn anh. Ngân chỉ muốn báo cho anh biết, vậy thôi!

Tôi bỗng cảm thấy hơi bực mình vì bị mất phương hướng. Và vì không biết phải ứng xử như thế nào. Tôi sẽ nói gì với Ngân bây giờ đây để tiếp tục câu chuyện? Lúng túng xoay xoay cái tách cà phê. Tìm ý.

- Anh còn nhớ anh Nghĩa không?

Nghĩa. Nhớ chứ. Nhưng cứ giả nai. Và mừng vì Ngân mở lối, chuyển câu chuyện sang một hướng khác.

- Nghĩa nào?

- Thì anh Nghĩa học cùng lớp kiến trúc A80 với anh đó!

- À, nhớ rồi. Ở chung xóm với Ngân chứ gì! Hồi đó anh ghen với nó muốn chết!

- Chuyện cũ rích mà sao anh cứ nhắc lại hoài ! Ngân mới gặp lại ảnh hồi năm ngoái đó.

Nghĩa cũng lưu lạc đến đây à? Mà tại sao không? Tôi nhớ có nghe loáng thoáng đâu đó nó có bà chị du học ở Âu châu từ trước năm bảy mươi lăm. Biết đâu bà chị tốt số và tốt bụng đó đã bảo lãnh cho gia đình nó sang đây? Thì mừng cho nó chứ sao!

- Anh Nghĩa thay đổi nhiều lắm, Ngân nhận không muốn ra!

Tôi mường tượng một Nghĩa "bột", trắng trẻo, nhút nhát của mười mấy năm về trước. Con nhà lành. Lạc lõng đến tội nghiệp giữa cái đám sinh viên kiến trúc quỷ quái chúng tôi. Nhưng lại có nhiều hoa tay và sáng kiến nhất lớp. Nhìn bài vẽ của nó, đứa nào cũng mê. Ðâu ra đó. Ðủ cả tiêu chuẩn kỹ thuật lẫn nghệ thuật, lại luôn luôn nộp bài đúng ngày. Và điều kỳ lạ nhất mà không đứa nào trong lớp hiểu nổi là chuyện Nghĩa đi đến đâu cũng có một lũ đệ tử lớp dưới xúm đen xúm đỏ vào, sẵn sàng làm nègre không công, thức ngày thức đêm phụ nó chấm cỏ, kẻ chữ hay tô bóng. Tôi cứ nghĩ giản dị, ừ, thì chắc kiếp trước nó tu đúng đường nên kiếp này được hưởng, miễn nó đừng có xớ rớ đến gần Ngân của tôi là tốt rồi! Nhưng thật ra, Nghĩa hiền và tốt bụng, rất tốt bụng. Trong cái thời buổi khó khăn, khi mà đứa sinh viên kiến trúc nào cũng quý mực như quý máu, quý bút chì như quý xương, Nghĩa sẵn sàng cho bạn bè mượn dụng cụ, và luôn luôn tặng thêm một nụ cười. Vậy mà cũng có đứa ghét, nói xỏ xiên cái đồ đạo đức giả, cái mặt con nhà giàu làm phách… Tôi với Nghĩa, tính ra sau mấy năm học chung, chẳng ơn chẳng oán, chỉ phải tội cái thằng tôi thời đó hay đem cây si tới trồng trước cửa nhà Ngân, thỉnh thoảng lại gặp Nghĩa cười cười đạp xe ngang qua để về nhà ở cuối xóm, đâm ra ghen sảng, cứ canh me theo rình coi lửa gần rơm có bén hay không. Cho tới ngày Ngân đi. Tôi chúi thẳng từ đám mây ngũ sắc xuống đất rắn, không dù, không nịt dây an toàn khi hạ cánh. Và chẳng còn ai để rình, để ghen, để cáu sườn. Như con kỳ nhông, tôi chuyển hẳn từ màu đỏ rần rật sang xanh lè xanh lét, lơ mơ học, lơ mơ chơi, rồi cầm mảnh bằng tốt nghiệp lơ mơ bước vào đời. Tôi quên bẵng Nghĩa đi cùng với ông thầy dạy văn và đám bạn trai chung lớp của Ngân, như quên đi những phụ tùng nhỏ nhặt, những đôi bông tai à la mode, chiếc kẹp tóc ngoại, dây chuyền với thánh giá bằng gỗ, ngón tay út bàn tay trái có đeo nhẫn mặt ngọc đỏ… Quên đi, tôi muốn quên đi, tôi cố quên đi, và quên đi thật. Nhưng xểnh một cái, như lúc này đây, những chi li vụt vặt của bao nhiêu ngày tháng cũ cứ ào ạt đổ về, không cách gì kềm giữ được. Ra tôi vẫn còn nhớ về Ngân nhiều hơn tôi tưởng, nhưng có lẽ là Ngân của Sài Gòn mười mấy năm trước, không phải là Ngân đang ngồi cùng tôi lúc này, bên hè phố Paris đang dần nhạt nắng.

- Nghĩa lúc này mập ốm thế nào? Ngân mà còn không nhận ra ông hàng xóm cũ, chắc dám có ngày anh đập lộn với thằng bạn xưa học cùng lớp mà không biết lắm à!

- Anh này, lúc nào cũng cà rỡn không hà! Hung hăng con bọ xít vừa vừa thôi chứ, già rồi, coi chừng có ngày đứt gân!

Rồi làm như bị cụt hứng, Ngân im bặt. Tôi phải gợi lại câu hỏi:

- Ngân thấy Nghĩa thay đổi nhiều lắm hả?

- Gần như hoàn toàn, gần như là một người khác trùng tên trùng họ vậy đó! Anh Nghĩa bây giờ chững chạc, ra dáng đàn ông lắm, lại còn có vẻ playboy nữa mới lạ chớ!

Nghe như có sự khen ngợi trong giọng nói. Tôi bắt đầu nong nóng hai vành tai và ngưa ngứa ở đầu mũi. Ừ, thì hơn mười năm rồi, thằng con trai nào mà chẳng trở thành đàn ông, chẳng phong trần hơn xưa? Còn Nghĩa "bột" hay Nghĩa playboy thì mắc mớ gì mà Ngân ca tụng hắn trước mặt tôi? Tôi tung liền độc chưởng. Nước trị lửa, mưa trị nắng.

- Còn anh thì sao, có thay đổi nhiều không?

- Không, Ngân thấy anh vẫn vậy. Nói cho đúng ra thì già đi, thường người ta bớt khùng, bớt ngông hơn, phải không?

Ngân nhìn tôi, nụ cười trêu chọc. Như thách thức. Như coi thường độc chưởng đã bị quái chiêu hạ sát ván. Ngân muốn gì ở tôi? Có phải Ngân đem Nghĩa ra để làm một thứ thuốc thử, một loại phong vũ biểu dò xét nắng-mưa-tôi? Cứ đùa cợt tôi đi em, cứ hành hạ tôi đi em, năm năm mới có được một lần, đừng bỏ lỡ dịp, uổng lắm!

- Nếu như Ngân nói Ngân yêu anh Nghĩa, anh nghĩ sao?

Quả bom nổ toác. Lá bài lật ngửa. Hay vẫn là một động tác giả? Ðối thủ lừa bóng. Mục đích vẫn là để sút vào gôn, ăn điểm, chiến thắng. Nhưng kẻ lừa được hả hê hơn nhiều và kẻ bị lừa cay cú gấp bội. Tôi thận trọng bước vào bãi mìn. Dò dẫm.

- Nghĩa hồi đó dễ thương. Nghĩa bây giờ…, Ngân biết rành hơn anh. Ngân yêu Nghĩa, pourquoi pas?

- Nhưng, anh có ok không?

- Anh đâu có phải là bố già hay vú em của Ngân đâu mà gật hay lắc. Vả lại, có gật hay lắc thì cũng vậy thôi, có bao giờ Ngân thèm chiều theo ý anh đâu!

- Còn anh, từ hồi đó tới giờ, anh có chịu nhường Ngân một tiếng nào đâu, toàn là ăn miếng trả miếng không hà!

Giọng nói phụng phịu hờn dỗi. Cái giọng nói mà đáng lẽ tôi phải được nghe từ ngày xưa, cái thời của con bé nhỏng nhảnh và thằng sinh viên nghèo kiết xác. Nhưng không, đây là lần đầu, lần đầu tôi thấy Ngân yếu ớt, đáng thương. Có phải vì tôi vẫn còn đầy mặc cảm tự ti, có phải vì Ngân mãi mãi thản nhiên, kiêu ngạo, hay vì những khoảng thời gian năm mười năm không gặp dài dặc quá, chúng tôi không ở gần để thấy nhau dần trưởng thành, dần thay đổi, mà vẫn giữ mãi trong trí nhớ những cố tật meo mốc của nhau? Hay, như người ta thường nói, Ngân và tôi khắc khẩu, trong bụng ngọt ngào, nhưng lời nói hễ tuôn ra khỏi miệng thì toàn chua cay chát đắng? Bỗng chốc, tôi quên hết những móng vuốt, những gai nhọn phòng thủ.

- Anh xin lỗi Ngân. Xin lỗi em.

Ngân nhìn tôi, con mắt có những riềm mi ươn ướt. Vì nước mắt hay vì mascara? Không biết. Nhưng tôi chợt nhận ra, cái bóng ma dĩ vãng đã ám ảnh, dằn vặt, đã đè nặng trĩu tâm hồn tôi từ bao năm nay không cách gì trừ giải, bỗng chốc tan biến. Như một cái phẩy tay. Như khói. Như gió. Giây phút này, Ngân có đang ngộ, có đang thay đổi như tôi đang, hay không?

Có tiếng còi xe, hai lần. Ngân đứng vụt dậy.

- Ngân có hẹn, phải đi đây. Anh ráng giữ gìn sức khỏe, và nhớ viết cho đều. Ngân sẽ luôn là độc giả trung thành của anh. Bye.

Tôi nhìn theo cái dáng hấp tấp của Ngân. Tôi nhìn theo chiếc BMW xám bạc cho đến khi nó biến mất sau góc quẹo trái. Như những dấu tích cuối cùng của Ngân. Như một thùng quà không địa chỉ người gửi.

Mặt trời đã khuất hẳn sau dãy nhà bên kia sông, nhưng những tia nắng leo lét vẫn làm hửng được bầu trời mùa hạ còn đang rất xanh. Paris dọn dẹp những bận bịu của một ngày vất vả để chuẩn bị những rộn rã cho một đêm hội hoa đăng. Tôi thì không. Tôi còn bận đi tìm những ẩn ngữ mà Ngân đã để lại. Vì người đàn ông ngồi bên Ngân trong xe tóc màu hạt dẻ. Vì đó không phải là Nghĩa.

Tôi bảo đảm. Không phải là Nghĩa.

 
PARIS 12.1998

Tắm lửa. Những ánh vàng ánh đỏ lay đêm trong cuộc tắm lửa của những người đàn bà ở Mật khu A2 luôn ám vào người tôi. Tôi chợt nghe được cả bầu âm thanh rạo rực, tiếng người thì thào đứt quãng, tiếng củi lửa lép bép. Tôi chợt nghe cả quãng lặng kì vĩ mà đớn đau trong trường canh nóng rực của khúc nhạc núi rừng ngày nào. Tôi chợt cảm nhận được mùi người, mùi chồng, mùi vợ đậm quyện trong mùi khói lửa, mùi đất cát, ngỡ như cái mùi ấy trước mũi chứ không phải đâu xa. Khi Mật khu bị bao vây ráo riết, những giọt nước ít oi trở thành những giọt vàng. Người ta chỉ được quyền ngửa cổ lên chạm vào bi đông thấm liếm làn môi nứt nẻ khi cơn khát đến độ lả người.

Đêm ba mươi tết, tiếng súng tạm yên, cái bóng rình rập của chết chóc tạm thời rút lui. Những người đàn bà ở Mật khu bò ra khỏi hầm. Những khẩu súng AK đầu gắn lưỡi lê đặt chụm lại theo hình tháp. Những khúc củi khô cũng đặt chụm đồng dạng. Họ đốt lửa ngay giữa lòng suối khô. Mười người đàn bà cởi hết quần áo ngồi chồm chồm quanh đống lửa. Mặt nghiêng bên này, nghiêng bên kia. Đứng lên. Xoay vòng. Chầm chậm ưỡn người. Chầm chậm vặn vẹo. Ai đó bị khét, mùi khét của lông tóc cháy. Tiếng khúc khích lan ra một thoáng, những nét mặt lại nhanh chóng giãn mềm, lại chăm chú xoay trở, lộn vòng cho cơ thể nóng đều. Càng lúc họ càng áp gần lửa hơn. Mắt bắt đầu hực say. Đường cong bắt đầu lượn say. Da thịt bắt đầu căng say. Say lửa. Một cơn say nóng ran trong những cơ thể thanh tân, những trái chín căng mộng. Lửa hừng hực từ bên ngoài. Lửa hừng hực từ bên trong. Mồ hôi tuôn túa. Họ bắt đầu kì cọ. Khuôn mặt. Tay chân. Bụng ngực… Mười người chợt quay thành năm cặp, họ kì cọ cho nhau. Những bàn tay mơn trớn. Những cơ thể áp lưng vào nhau uốn lượn, chà xát lên xuống, xuống lên. Những cặp tâm hồn đã trở nên đồng điệu, sẻ chia. Mồ hôi, đất bụi quện quyện trườn chảy thành dòng trên da thịt. Trong ánh lửa bập bùng, thân hình những người đàn bà vàng bóng nhuễ nhại trông như những khối đồng đang nóng chảy. Mùi đậm dần. Mùi con gái. Mùi đàn bà. Mùi thơm phức trinh nguyên. Mùi khát khao mặn mòi. Mùi của họ thấm đẫm vào nhau, thân thuộc, khăng khít. Họ lau khô cho nhau bằng chiếc khăn rằn quấn cổ hàng ngày. Khi cả cơ thể chỉ còn một khối da thịt ửng hồng, ráo hoảnh, khi tất cả đã mát thơm trong chiếc áo bà ba hăng khét mùi thuốc súng thì cái mùi của họ vẫn còn trong nhau nồng nàn.

***

Người nữ cựu chiến binh ấy chỉ cho tôi ngôi biệt thự lớn nhất khu thị trấn và nói đó là “tổ ấm” của người đồng chí, đồng đội đã từng bắt cặp tắm lửa ngày xưa. “Sau này, cô ấy còn tắm nhiều lần nữa nhưng với người yêu, với chồng bất chấp lệnh “Ba khoan” của tổ chức…” Giọng nói của người nữ cựu binh có vẻ buồn buồn, hờn dỗi. Quay mặt đi một thoáng, cô ấy lại trở nên nhiệt tình, sôi nổi trở lại: Tôi nhớ hồi chồng đi học tận Hà Nội, cô ấy có khoe với tôi về gói bưu phẩm đặc biệt vừa nhận được. Chồng gửi cho vợ yêu một chiếc áo thun mặc lót hàng ngày. Người vợ ấy đã ôm chầm vào người, hít lấy hít để, hôn quýnh hôn quíu trong nước mắt ràn rụa, những giọt nước mắt nhớ nhung, hạnh phúc. Cô ấy còn khoe đã áp chiếc áo ấy vào mặt vào bụng mà ngủ hằng đêm. Không có mùi chồng làm cho cô ấy cứ thao thao thức thức, canh cánh nỗi lo sợ, nỗi thiếu vắng mơ hồ, chưa một lần giấc ngủ được bình yên.

Theo chỉ địa chỉ mạng người nữ chiến binh cung cấp, tôi dễ dàng tìm được trang blog Mua Thu, trang có câu đề từ rất ấn tượng: Kí ức ơi, xin ngủ yên! Tôi đọc say sưa từng entry và biết rằng nhờ trang blog này mà sau ba mươi bảy năm, câu chuyện của người đàn bà tắm lửa được kết nối.

Entry 01012010

…Rỗng. Lạnh. Mình là người đàn bà sầu muộn mênh mang nên thật sự là mình thích cái tên Mùa Thu. Không phải vì “Mùa Thu” lười biếng đến nỗi môi má chảy xệ xuống, không buồn nói, không buồn ăn, không buồn nghĩ ngợi mà vì “Mùa Thu” là một con bệnh.

Mới sáng sớm mà sao ý tưởng để viết ít dòng đã bay biến. Khi mình nằm thì bao tâm tình khốc hại hiện rõ mồn một, còn bây giờ chúng lại bỏ mình mà đi. Mình có hàng trăm điều để viết ra nhưng khi cần quy tụ chúng thì lại là việc quá sức. Bác sĩ khuyên mình nên viết tất cả ra. Con trai mình nói “Vì con, má hãy viết tất cả ra trang blog này. Má không cần đọc lại. Chỉ đơn giản là má gõ bàn phím để chữa bệnh. Nghĩ gì viết nấy nghen má!”.

Rõ ràng mình bệnh mà vẫn rất sáng suốt, mình biết về tình trạng mê loạn của mình. Mùa Thu mê loạn, nghe thật buồn, thật thương. Tối qua, mình đã cố nhấc người dậy đi kiểm tra cái bếp gaz. Mình nghĩ dại là có ai đó đang cố giết mình bằng cách xả gaz ra. Mình đã đi xuống bếp hàng chục lần. Biết chắc chắn là cái van đã khóa mà mình vẫn ngồi bật dậy và xuống bếp lần nữa. Lần này thì mình không phân biệt nỗi kéo qua phải là khóa hay kéo qua trái là khóa, cứ thế mình đứng hàng giờ, hết kéo qua phải lại kéo qua trái.

Đêm hôm khuya khoắc, mình lại để cái nhìn của mình dán nghiêng qua cái vòm giếng trời của căn nhà. Một vùng bàng bạc, đen không ra đen, trắng không ra trắng. Mình thèm có anh lúc này biết bao. Anh à, anh có tin bàn tay em đang biết thở không? Nó thở. Nó đòi cử động, đòi bấm siết vào đâu đó. Em đang sợ bàn tay của chính mình. Em ước sao nó chết đi! Cả đôi môi hé mở của em cũng nên chết đi. Em ước sao chưa từng có cái mùi anh trong máu thịt em, chưa từng có cái mùi yêu thương ấy trên đời này!

Em cố nén người mình lại một cách mệt mỏi. Hai chân cứng đơ, em cố lún sâu cơ thể mình xuống nệm. Hơi lạnh tích tụ từ chiếc nệm bốc lên. Chiếc mền lông màu hổ phách hâm hấp phần trên, lưng, gáy, tim, gan vẫn lạnh. Tấm ra trải giường như da người phơi khô, mỏng trơ và vô hồn. Em mệt mỏi quấn hai tay mình lại với nhau, em quấn đến mức đã hình dung các đốt xương cọ lún vào nhau. Em hít mùi lạnh chết, mùi sơn nước, mùi bê tông, mùi bức tường, mùi của vòm giếng trời đen không ra đen, trắng không ra trắng. Em đếm từng hơi thở rã rời của mình. Em muốn thở hắt ra thật mạnh nhưng không đủ sức, lồng ngực cứng đơ, hai bầu vú em đã xẹp xuống, teo lại, đã chết.

Entry 02012010

Hôm nay, xe chở về cái máy giặt hiện đại. Mình chẳng còn hào hứng gì lắm với những máy móc tiện nghi càng lúc càng đầy nhà. Nhớ ngày sắm chiếc máy giặt đầu tiên, mình phải giặt riêng áo quần của ông chồng mình ngoài thau. Mình ngồi vò vò mân mê hết cái này lại cái kia mà không sao cầm được nước mắt. Mình cố bám víu vào chút mùi ít oi của chồng mà mình cảm nhận được để biết mình còn gắn kết với chồng, để biết mình còn có chồng. Anh ấy loáng thoáng về nhà rồi loáng thoáng ra đi, chiếc xe êm ru lướt đi lướt về như một cái bóng. Mình chỉ còn biết bám víu vào những thứ sót lại trên quần áo sau một ngày của anh ấy. Mùi chồng mình bây giờ vốn đã quá mơ hồ vậy mà chiếc máy giặt đã nỡ cắt đứt những sợi dây mỏng manh ràng buộc cuối cùng. Quá buồn. Quá giận. Mình bưng thau quần áo đổ ào vào máy giặt rồi lao về buồng, nước mắt ướt nhèm mép gối…

Entry 03012010

Xe lại lăn bánh, “chiếc bóng” đi rồi. Sao càng ngày mình càng cạn kiệt tính kiên nhẫn. Mình đã bao nhiêu lần rút chiếc nhẫn cưới ném xuống nền nhà. Nhẫn nhịn này! Nhẫn nhục này! Chẳng còn gì luyến tiếc. Chỉ tội thằng con. Không có nó mình chẳng sống nổi trong ngôi biệt thự này. Thoáng nghĩ lại mình lồm cồm chui xuống gầm giường. Tìm được mình lại mừng. Nước mắt ướt đẫm. Mình vừa cười vừa khóc như ông Trời vừa nắng vừa mưa. Đêm. Đầu mình nặng như chì. Ngày nào cũng mang chì như một thợ lặn. Chỉ khác là khi hụt thở thì người thợ lặn bung đống chì ấy ra mà ngoi lên, còn mình thì không thể, chì đã dán dính vào từng tế bào, từng hơi thở, từng tấm khung kí ức nóng rát. Tối, mình nằm mơ thấy mất con búp bê nhựa màu hồng cũ kĩ, gẫy chân trái, món đồ chơi yêu thích, gắn bó với mình suốt thời thơ ấu. Khóc như cha chết, mình quẫy tìm. Mình lao theo cái gì đó mơ hồ nửa quen nửa lạ. Mình chạy mãi, vừa la khóc vừa chạy cho đến khi té lao đầu xuống vực. Tim muốn vọt khỏi lồng ngực. Giật mình, mồ hôi ướt lạnh hai bên thái dương. Ngồi bật dậy giữa đêm, dụi mắt hồi lâu mình mới hiểu ra có lẽ do cô đơn lạnh lẽo mà mình đã mang cả những mất mát, chia cắt vào giấc ngủ, giấc mơ, giấc chập chờn thao thức. Buồn run người. Giận run người. Buồn giận nhưng bất lực, chỉ tội cho con mình. Bao nhiêu năm trôi qua, sự chịu đựng đã quá sức của một con người. Nhưng rồi cũng phải sống, im lặng sống, sống không phải vì ta nữa mà là vì những người ta thương yêu.

Em bằng lòng, mãn nguyện, mừng vui với những thứ anh đưa về ngày càng chật nhà chật cửa? Cũng có đấy! Em là đàn bà mà. Nhưng em thà sống trong nghèo khổ thiếu thốn mà không bị bỏ rơi. Người đàn bà, dù là bỏ rơi trong máy móc tiện nghi, trong biệt thự nguy nga thì vẫn là bị bỏ rơi, thậm chí còn tuyệt vọng hơn. Ngụp lặn và câm lặng. Nhà của chúng ta chỉ có con cưỡng bông trong lồng kia là còn nói tiếng người. Chúng ta không còn gì để nói với nhau nữa sao? Bóng ma anh bước dài, trôi đi. Bóng ma em co lại ẩn dật. Em cứ nghĩ mãi rồi chua chát cười một mình: Đi qua cuộc chiến tranh, ai người ta cũng bị ám ảnh bởi chết chóc, mất mát, còn chúng ta lại bị ám ảnh bởi điều chúng ta đã từng có được, bởi cái mùi đã quyện chặt lấy anh và em. “Khốn nạn!” Em thường đay nghiến như vậy phải không? Em nanh nọc, độc ác với anh? Cũng có đấy! Thường thì anh đi rồi em cứ ngồi ngẩn ngơ. Không hiểu sao mình lại như thế. Người ta có thể sống với một tâm hồn đã chết không? Cũng có đấy! Là em. Và có lẽ cũng là anh.

***

Phải khó khăn bao phen tôi mới làm quen được với viên cán bộ địa chính này. Khi đã quen nhau, qua không biết bao nhiêu cuộc nhậu lên bờ xuống ruộng, những tâm sự của anh ta mới được chắp nối lại với nhau.

…Tay bác sĩ dáng dấp bệ vệ, vừa khó khăn đưa người vào xe vừa dặn đi dặn lại: Canh hoa hiên, dễ nấu lắm. Rửa sạch ba mươi gam hoa hiên, mười gam hột sen, một ít táo đỏ, hầm nhừ xong đổ mật ong vào là xong. Giải buồn trừ uất cực kỳ hay. Mười lăm ngày, mười lăm thang. Xong.

Tôi đánh xe đưa bác sĩ về. Tay bác sĩ thở dài hạ giọng: Vợ trầm uất là thử thách mà tạo hóa đã nhẫn tâm dành cho đàn ông. Tôi ậm ừ cám ơn. Tôi biết tay này nói để tôi đẹp lòng, lẽ nào một bác sĩ mà không lờ mờ hiểu rằng chính đời sống gia đình tôi, chính tôi là nguyên nhân của căn bệnh. Mà có khi tay này nông cạn thật, ai trong chăn mới biết chăn có rận.

…Bao năm qua, để trả thù những tủi nhục và cay đắng của một thời tuổi trẻ, tôi đã bất chấp, cố tạo ra sự vượt trội. Khi đủ đầy biệt thự sang trọng, xe hơi đắc tiền thì cũng là lúc tôi nhận ra mình đã mất tất cả. Vợ con trở nên xa lạ. “Phải để cho chị nhà xả hết nỗi lòng ra thì mới đỡ bệnh. Bệnh của chị là bệnh không bệnh. Một cái máy tính nối mạng. Xong.” Tay bác sĩ leo lẽo.

Tôi vừa lái xe vừa nghĩ đến liệu pháp vừa được gợi ý. Kể chưa tin lắm, nhưng đến nước này, coi như cứu lửa gần. Tôi từng nghe nói một người quen nhờ say mê internet mà quên bệnh nhưng tôi không ngờ vợ tôi lại tới lúc phải chữa bằng phương pháp này. Những chì chiết, than vãn, lầm bầm ngày càng dày lên của cô ấy đã làm tôi kiệt sức nhưng sự bất động chẳng thèm ăn uống còn làm cho tôi quá lo lắng mà kiệt sức nhanh hơn. Tôi đã chọn cho mình giải pháp sống trong chiếc xe nhiều hơn ở nhà. Từ căn bản đời sống, mặc dù tôi nghĩ mình là người hy sinh cho gia đình nhưng càng ngày tôi càng thấy mình là kẻ bất hạnh. Đôi lúc tôi trở nên thù hận cuộc đời này, cuộc thù hận kiêu căng, có khi với chuyện không đâu tôi lại nổi đóa đùng đùng, lại bốc lên cơn nóng máu âm ỉ. Cả ngày, tôi đã pha trộn hàng chục phản ứng trái ngược nhau.

Mọi cố gắng vun vén, đánh đổi, chịu đựng nhục nhã của tôi đã đổ ào xuống vực thẳm. Tôi ngỡ ngàng với những rã rượi trong tâm hồn của hai vợ chồng. Cái thứ tâm bệnh này đốn ngã con người ta rất nhanh. Tôi biết làm sao đây khi mà chính mình cũng không còn là mình nữa. Khuôn mặt giả nói giả cười giả tươi giả vui giả của tôi như một thứ vẩy đóng trên vết thương ngăn cho khỏi xì mủ mà thôi. Tôi ngáp, một tay tì vô lăng, tay bóp mạnh xương quai hàm giữ chặt cho khỏi trẹo. Ngáp thành tật. Tật mệt mỏi của thời đại tôi đang sống. Một loại tật bệnh đang được tôn vinh.

***

Từ ngày khánh thành nhà đến nay, tôi mới ngồi trước hồ bơi này lâu đến vậy. Tôi nhìn chăm chăm vào làn nước xanh trong. Hồ này được tôn tạo sửa sang trong sân vườn cũng chỉ làm cho sang chứ nhà có ai bơi lội tắm táp hay nuôi cá nuôi tôm gì đâu. Chiếc Benz E300 gắn bó với tôi nhiều hơn cái chỗ nửa nhà nửa biệt thự này. Tôi suốt ngày lượn xe đi chỗ này chỗ kia. Điếu thuốc đỏ lóe, hai sợi khói trườn ra mũi, mơn man lượn lên trán lên tóc. Từ ngày hình thành khu du lịch này, rồi khánh thành cáp treo, cuộc đời tôi đã trôi đi như sợi khói này, thấy thì đang bốc lên nhưng kì thực là xiêu dạt. Điếu thuốc lại đỏ lóe khi cái tàn chưa kịp thành tro. Thật ra là người đàn bà ngũ đoản ấy thay đổi cuộc đời tôi là chính mụ ta chứ những nguyên nhân khác chẳng là cái đinh gì. Cái giá phải trả của người ra nước sâu chỉ một mình tôi biết, bước chân xiêu dạt chỉ một mình tôi biết, sống mà thật ra đã chết bao nhiêu lần rồi chỉ một mình tôi biết.

Điếu thuốc lại đỏ lóe. Hôm qua, dự cuộc tiệc của dân làm ăn và những tay cán bộ lãnh đạo huyện. Rượu quá nhiều đã làm tôi không kềm chế với mụ ta. Tôi kéo mụ ta ra ngoài, nói thẳng:

-Cô đã dùng cái gọi là lòng tốt, sự cao đạo mở cửa tôi, có được tôi rồi cô lại ném cái chìa khóa ấy đi. Sợ quá!

Mụ ta quay nghiêng đầu cười hắt ra rồi mềm giọng:

-Cả tiền bạc nữa chớ cưng yêu. Không có tiền sao mở được cửa? Cưng nhìn hết những người ở đây đi, có ai sống bằng sự cao đạo mãi không. Đấy, họ đấy, có ai “lý tưởng” bằng họ không? Bây giờ, cái gì họ cũng chỉ vào túi. Luật đời mà!

-Càng ngày tôi càng thấy rõ mình bị sập bẫy.

-Sao hôm nay ra vẻ văn chương chữ nghĩa dữ hà? Sến! Mà này, cưng nói thẳng thì tôi cũng chỉ thẳng cho cưng thấy sự sòng phẳng: Tôi cho cưng giàu sang, cưng bù đắp tình yêu cho tôi. Có gì lạ đâu? Ai cho không ai? Biệt thự. Xe hơi. Trên trời rơi xuống hả? Bẫy biệt thự. Bẫy xe hơi. Bẫy tình. Giống nhau hết à cưng. Tôi đưa cưng lên được thì hạ cưng xuống được. Tôi chọn cưng. Cưng có được chọn không? Giờ thì không. Không bao giờ được quyền từ chối, nghe chưa. Nói cho mà biết, kẻ nào chống tôi kẻ ấy thân tàn ma dại.

-Cô đừng hù dọa tôi. Tôi biết tỏng là cô rửa tiền chứ giúp đỡ gì tôi.

-Thôi mà cưng! Chuyện đó đâu phải chuyện cưng quan tâm… Nói vậy thôi chớ em nỡ lòng nào làm cho cưng bị tổn thương… Tôi hơi lạnh xương sống khi nhìn thấy đột ngột người đàn bà ngũ đoản quắt mắt lên, nghiến răng: “Em chỉ búng tay một cái là cưng để tang vợ con ngay. Đừng để em phải xuống tay!

-Chết thì chết hết…

-Ấy chết! Cưng làm cho em thành người lắm lời rồi. Bản tính em đâu có vậy, phải không?

-Chết thì chết hết…

Nói cứng nhưng tối hôm sau thấy điện thoại rung: “Cưng ơi, cưng à”, tôi lại đánh xe vòng vèo rồi cuối cùng xe lượn vô cổng nhà trọ. Mụ ta khoá trái cửa, vứt cái khăn tắm trắng tinh xuống nền nhà, mắt mụ dại si ép tôi vào tường, mụ xà vào kéo khóa quần, rút sợi dây nịt. Phải hơn mươi phút sau, mụ mới đẩy tôi xuống giường. Tôi nằm bật ngửa ra nhắm mắt chịu đựng, mụ ta muốn vật vã tôi thế nào cũng xong. Nỗi nhục chất ngất trong lòng đã làm tôi đơ ra chẳng phản ứng gì được nữa. Tâm hồn tôi chỉ tràn ngập nỗi ê chề của một thằng điếm nhận tiền trước, một gã mạt hạng “bán lúa non” để bây giờ bầm gan tím ruột mà trả nợ. Sức tôi càng ngày càng kiệt đi, hai đầu gối lỏng xịch lỏng xạc, có lúc lên xuống xe đã muốn khuỵu chân, rã rời. Tôi thường chua chát tự hỏi: Lần này là lần thứ mấy trăm? Có đủ “lúa” để “đong” hết đời cho con dâm nữ này không?

Những lúc thấy lòng trống rỗng tôi thường đạp ga cho chiếc xe lao đi bất định trên con đường quốc lộ hun hút tối. Thường tôi tắt máy lạnh, mở cửa cho những cơn gió núi xoắn giật khô khốc quất roi vào mặt. Nhớ lại ngày đầu nhận cuộc hẹn với mụ ta, lòng tôi vui mừng biết bao. Là một cán bộ địa chính, cuộc sống kha khá cũng đã chuyển được màu chàm đổ trên khuôn mặt tôi trở nên hồng hào hẳn ra. Vợ tôi thì mỗi ngày đều là ngày vui, cứ giao một quyển sổ đỏ tại nhà bao giờ cô ấy cũng nhận được quà cáp gì đó. Chính sự đủ đầy kiểu hớt váng đó cũng góp phần thôi thúc khát khao vượt trội, khao khát trở thành đại gia trong tôi. Người đàn bà ngũ đoản nhìn thẳng vào mắt tôi, răng môi không hở, chỉ nghe từ đó một giọng nói lơ lớ: Cưng đẹp trai, phong độ thật! Cưng rất xứng đáng được tôi chọn lựa để đặt niềm tin. Tôi nghe mà mở cờ trong bụng và biết mình đang cầm cơ hội đổi đời trong tay. Chuyện lo cho mụ vài chục mẫu đất rẫy gần khu du lịch là chuyện trong tầm tay của tôi. Chỉ thế thôi mà tôi sẽ nhận được hàng tỷ đồng, một khoản tiền mà trước đây, ngay cả trong giấc mơ tôi cũng không dám nghĩ tới. Giấc mơ tỷ phú đã khiến tôi nhẫn tâm hất đi bát cơm của bao người, lúc lừa phỉnh, lúc dọa nạt những người nông dân khố rách áo ôm mà có được những mảnh đất liên canh mênh mông. Hồ sơ giấy tờ, sổ đỏ sổ hồng là chuyện nhỏ khi tôi là một cán bộ địa chính đầy uy quyền ở cái thị trấn này.

Thời gian đời người thật như ngựa chạy tên bay, mới đó mà đoạn đường trượt dài nhơ nhuốc của tôi đã đi qua năm thứ năm. Tôi ngồi nhìn chăm chăm làn nước trong cái hồ bán nguyệt trước nhà. Tôi suy nghĩ mông lung rồi thành tâm ao ước một con đường hóa giải nào đó, một con đường mà đi vào đó tôi có thể giũ bỏ, tẩy sạch hết những sai lầm, những tội lỗi của mình. Tôi chợt rùng mình, thoạt đầu cứ ngỡ có cơn gió lạnh. Ở đây, gió núi thường bất chợt như thế. Tôi vội đưa tay khép cổ áo. Nhưng rồi những cơn dợn lạnh lại liên tiếp ve vuốt sống lưng. Tôi định đứng lên nhưng có một sức hút kì lạ nào đó đã kéo ghịt, không thể nhúc nhích. Nước hồ dường như đang dâng lên lao xao, tiếng nước vỗ vào thành hồ ngày càng mạnh. Một khung sáng chợt hiện hình dưới đáy nước, nó từ từ sậm dần lại, tôi thấy rõ ràng nơi đó có sự chuyển động kì bí khó hiểu. Dường như có một vách ngăn vô hình giữa cái khung vuông đó với làn nước xanh kia nên sóng nước bên ngoài cứ lao xao mà không tràn vào được. Tôi dụi mắt mấy lần, nhịp tim như nhịp trống trong lồng ngực. Mắt tôi căng hết cỡ muốn rách cả mí, tôi đang bị một sức hút ghê gớm nào đó khống chế. Từ cửa sổ ấy, một đốm lửa hiện dần, to dần rồi nguyên hình mồn một là đống lửa lớn hình tháp. Tôi kinh ngạc thấy cặp nam nữ trần truồng đang kì cọ cho nhau, mắt họ long lanh mê mẩn với nhau. Da thịt họ ửng hồng, bập bùng. Một trái pháo nổ tung đất đá, chém rạt cây rừng. Chỉ dừng lại một thoáng, đôi bàn tay người đàn ông lại mơn trớn chạy lướt khắp cơ thể người đàn bà. Đôi tay mềm nữ tính cũng như là bàn tay biết nói, chỉ nói bằng thứ ngôn ngữ riêng mình, lúc miết nhẹ, lúc mân mê, lúc quấn riết, lúc mềm dây leo, lúc căng cáp thép. Đôi mắt họ đờ dại, khép lại. Hai cơ thể đã hòa quyện thành một, một xương một thịt. Họ lại giang ra. Hai cánh mũi hồng hồng của người đàn bà miết hít, xoay vòng trên đôi ngực đá tảng của người đàn ông, càng lúc hai cánh mũi ấy càng quýnh quíu dịch chuyển, lần lên má lên môi, đột ngột lần xuống bụng, nhanh nhẹn nhập xuống giữa hai đùi người đàn ông. Mái tóc dài bung ra lắc lư, bồng bềnh…

Không hiểu sao chính tôi, một kẻ đã lạnh giá lâu rồi, nay thấy cảnh tượng ấy cũng nhanh chóng có lại cái cảm giác đê mê tột đỉnh của ngày nào. Ngay lúc tôi vặn mình muốn bay lên thì người đàn ông trong khung cửa đáy hồ cũng xoắn người lật phắc trong cơn cuồng mê dông bão. Những chiếc lá rừng như những con mắt bị thôi miên bất động. Rừng yên. Trời lặng. Khi những cơn sóng thôi không còn vồ vập thì đôi mắt người đàn bà nửa quen nửa lạ ấy lại hiện ra long lanh, đen láy. Lời thì thào khe khẽ rót vào tai người đàn ông: Em yêu anh… Em nghiện mùi anh mất rồi…

Tôi bàng hoàng dụi mắt, kì lạ thay, cơ thể đang co giật từng cơn, tôi không còn kiểm soát mình được nữa, tôi mơ hồ nghĩ tới căn bệnh thượng mã phong. Tất cả cứ trào ra ướt nhèm. Tôi cố giữ, cố kềm lại như đang cố níu kéo sự sống chính mình nhưng tất cả cứ đang trào ra, vọt ra, cảm giác nhơm nhớp khắp cơ thể. Tôi yếu dần nhưng cơ thể vẫn chảy, tôi mất cảm giác nhơm nhớp, mất cả các loại cảm giác. Cơ thể tôi lạnh. Chỉ đầu óc chợt nóng ran, lóe sáng, tôi hiểu từ trong miền sâu thẳm của tâm hồn mình cái nguyên nhân bi kịch gia đình tôi, nguyên nhân căn bệnh của tôi. Tôi ngã vật ra ngay trên bờ hồ, tê lạnh dần cho đến khi trút hơi thở cuối cùng.

***

Blog Mua Thu. Entry cuối.

Mình tỉnh ngủ giữa khuya và bắt gặp ánh mắt êm ái căng thẳng của chồng. Khép hờ chờ đợi. Bàn tay anh ấy vòng sang. Mình khẽ hít thật sâu, cố tìm lại hơi hướm của chồng ngày nào. Vẫn một mùi xa lạ. Mùi một người đàn bà nào nó thấm đẫm trong da thịt anh ấy đã làm cho mình tự dưng dị ứng. Cơ thể mình khép lại, cứng đơ, lạnh lẽo. Có gì lan ướt hai khóe mắt. Ước gì mình khóc nấc lên được, mình gào thét lên được như mưa gió ngoài kia.

Mình quá đau đớn, quá bất ngờ vì đó là đêm cuối cùng của vợ chồng mình. Tan nát. Trống rỗng. Một kết thúc khi đang sống không con người nào dám nghĩ đến. Nó đã đến với mình. Người ta xì xào về sự ra đi khó hiểu của anh ấy. Mình vốn mệt mỏi càng thêm mệt mỏi. Mình nghĩ đến cửa chùa. Chỉ có cửa chùa là chốn nương náu cuối cùng của mình. Mình không cần đến trang blog này nữa. Vĩnh biệt tất cả! Mình biết rất rõ tình trạng mê loạn của mình. Biệt thự. Xe hơi. Tiện nghi. Để mà làm gì khi con người không còn là chính mình? Mình không chịu nổi cuộc sống này. Màu mè. Mê như chồng mình rồi cũng ra về tay không. Cái mình cần nhất ở anh ấy thì lại không còn nữa. Cái mùi chồng, mùi vợ, mùi người của những ngày tắm lửa với nhau chỉ còn trong giấc mơ, trong xa mù kí ức.

Mình lên chùa thật. Lần đầu tiên mình sai người sắm hoa quả lên chùa. Khói nhang nghi ngút. Mình phải dụi mắt liên tục mà vẫn cứ cay sè. Mình cúi đầu khấn nguyện rồi bước vòng phía sau chánh điện. Tượng ông ác đen xì, nhe nanh đe dọa ở bên trái. Tượng ông Thiện trắng trẻo có nụ cười bao dung hiền từ bên phải. Mình đi thắp nhang cho tất cả. Không biết loay hoay thế nào mà mình cứ lòng vòng, như là bị ma đưa lối quỷ dẫn đường, không trở ra cửa được mà đi qua hướng khác cũng không được. Mình cứ luẩn quẩn chẳng biết do con đường phải trái đã đổi chỗ hay do chính ông Thiện, ông Ác đã đổi thay. Mồ hôi lạnh hai bên thái dương cứ tuôn túa. Mình quỵ xuống nghĩ dại rồi lại ước sao nguyên nhân chỉ đơn giản là thuộc về mình, chắc quá kiệt sức, quá mỏi mệt nên đầu óc chập choạng đó thôi.

Đà Lạt, 3/2011

NH

một góc trời – Ảnh: Cổ Ngư

- Cậu đi chơi Maroc thật à?

- Vâng, cuối tháng này.

Ông Aziz ngập ngừng nhìn tôi đang lựa mấy trái cà chua trong cửa tiệm chạp phô nhỏ xíu của ông.

- Tôi… tôi muốn nhờ cậu một chuyện. À, mà cậu định đi thăm những đâu?

- Tôi cũng chưa biết nữa. Tính tôi thích lang thang… Nhưng có lẽ tôi sẽ chọn miền nam Maroc.

- Vậy thì tuyệt quá! Nếu có ghé thành phố Ouarzazate, cậu chụp hộ tôi một tấm ảnh nhé?

- Ouarzazate nằm ở đâu vậy ông Aziz?

- Cậu không biết Ouarzazate à, nó là cửa ngõ chính để vào sa mạc. Ngày xưa tôi ở đó. Lâu lắm rồi…

Tôi đã giữ đúng lời hứa. Không phải một tấm hình mà gần hết cuộn phim. Tôi cố ghi lại bằng hình ảnh tất cả những điều mà ông Aziz đã kể cho tôi nghe bằng một giọng run run hồi tưởng: cánh cửa nhà ông bằng gỗ nâu bóng có vẽ bàn tay nàng Fãtima, cánh cửa xanh nhà đối diện với ngôi sao David, ngôi đền cổ, nghĩa địa xưa, máy nước công cộng và quảng trường rộng lót đá trắng, nơi thường diễn ra những cuộc hội hè, đình đám của dân trong xóm. Tôi đã tìm về cái ngày xưa của ông Aziz, cái thời chú bé tóc xoăn mắt sáng còn thoăn thoắt khắp các hẻm ngang ngõ dọc phía sau ngôi thành cổ Taourirt. Người thanh niên tôi nhờ dẫn đường đã ngạc nhiên, không hiểu sao một gã đàn ông da vàng lạ hoắc lạ huơ ở đâu tới lại rành rẽ đường đi nước bước đến thế ở trong cái khu bàn cờ này. Anh ta hỏi tôi, câu hỏi mà tôi đã nghe hơn một chục lần kể từ lúc đặt chân lên phần đất Phi châu này:

- Ông là người Nhật hả?

- Không, tôi người Việt Nam.

Thấy mặt anh ta ngẩn ra, tôi phải bồi thêm: nước tôi hơi xa nước Nhật một chút, nằm phía nam nước Tàu, kế bên nước Thái. Tới đây thì một người Maroc bình dân đã có thể thoả mãn với câu trả lời rồi. Nhưng còn tôi, với cái tự ái dân tộc vỗ ngực xưng danh con rồng cháu tiên gần năm ngàn năm văn hiến? Người Nhật, người Tàu, người Thái, xứ sở họ được cả đến những người berbère miền núi Atlas lẫn dân du mục sa mạc Sahara biết đến, nhắc đến với sự ngưỡng mộ, còn người Việt, họ ở đâu vậy kìa?

Tôi mời Mohammed Hassan, người thanh niên dẫn đường, vào quán uống nước. Ở Maroc mới vài ngày, tôi đã như muốn quên hẳn tách cà-phê để quay sang mê ly cam vắt ngọt ngào mát rượi hay bình trà bạc hà đậm đà ngát hương. Mohammed muốn Coca-Cola, và như nhiều, rất nhiều công dân của địa cầu những năm cuối thế kỷ hai mươi này, chàng thanh niên vùng ven sa mạc mặc áo sơ-mi, quần jeans và mang giày thể thao. Mohammed đưa cho tôi xem một tấm hình. Mặt trước anh thắt cà-vạt. Mặt sau, anh ghi tên tuổi, địa chỉ với nghề nghiệp: diễn viên điện ảnh.

- Anh là diễn viên điện ảnh?

- Vâng, tôi có đóng một vai phụ trong phim "Kundun". Mà ông đã xem phim đó chưa?

Tôi cười, lắc đầu. Phim ảnh, hình như không nằm trong sở thích của tôi, nhưng câu nói của Mohammed làm tôi nhớ đến ông Aziz.

- Tôi có biết một ông già ngày xưa cũng ở thành phố này. Ông ta nói có đóng vai phụ trong phim "Lauwrence d’Arabie" thì phải.

Mắt Mohammed như rực lên. Vậy đó, họ là một trong hàng trăm, hàng ngàn diễn viên phụ chỉ xuất hiện đôi phút, thậm chí một vài giây trên màn ảnh, nhưng cái ánh hào quang nhỏ nhoi ấy cứ mãi chói chan trong trí tưởng của họ suốt cả cuộc đời. Có thể tôi nghĩ sai về Mohammed chăng, khi câu hỏi tiếp theo của anh như đột ngột chuyển sang một hướng khác.

- Ông có quen người Maroc nào khác ở Pháp không?

- Tôi có vài người bạn thời sinh viên. Bây giờ cũng có, làm chung sở.

- Người ông quen là bạn trai hay bạn gái, khoảng bao nhiêu tuổi?

Tôi nhìn Mohammed. Ðâu phải công an trá hình. Cặp mắt nâu trong veo trước mặt tôi đầy thành khẩn. Anh chàng này muốn gì đây?

- Ðủ cả, tuổi thì cỡ tôi, hoặc trẻ hơn một chút, cỡ anh…

- Tôi muốn nhờ ông một việc. Ông có thể chuyển tấm hình này cho một người bạn gái Maroc của ông được không, cô nào cũng được, nhưng phải chưa có gia đình…

Ðến đây thì tôi hiểu ra điều Mohammed muốn nói đến. Một đám cưới. Một đám cưới "trắng" với những giấy tờ hợp lệ, sẽ đưa anh rời khỏi vùng đất khô cằn này để bước vào nơi rực rỡ ánh sáng, bước vào một "giấc mơ Pháp" diễm lệ. Không muốn bóp vỡ những ảo ảnh óng ánh cầu vồng của Mohammed, nhưng cũng không thể làm kẻ lừa mị, tôi hỏi:

- Anh muốn bỏ xứ à?

Mohammed đảo mắt nhìn quanh trước khi trả lời. Thật nhỏ:

- Vâng!

- Tại sao vậy?

- Ở đây cực quá! Anh em họ của tôi ở Pháp viết thư về, nói đời sống bên đó sung sướng, tiện nghi hơn nhiều.

- Mấy người đó đi lâu chưa?

- Ðâu cũng hai mươi lăm, ba chục năm gì đó…

- Anh muốn đi Pháp, vậy anh có đọc báo hay coi truyền hình để theo dõi tình hình không?

- … không…

- Vậy thì tôi chỉ có một lời khuyên thôi: anh đừng quyết định vội. Hoàn cảnh của nước Pháp hiện tại và hoàn cảnh của nước Pháp cách đây hai mươi lăm năm khác nhau xa lắm. Anh hãy nghe, nhìn và nghĩ cho kỹ đi đã…

- Ông muốn nói…

- Tôi chẳng có quyền gì ngăn cản hoặc khuyến khích anh cả. Nhưng với một dự tính quan trọng như vậy, anh nên suy nghĩ cho chín chắn. Cuộc sống thật bao giờ cũng phức tạp hơn nhiều so với những lời lẽ viết trong thư.

- Vậy là, ông không giúp tôi?

Tôi lắc đầu dứt khoát.

- Không được đâu!

Mohammed cúi xuống xoay xoay lon Coca. Tôi nhìn những lọn tóc của anh lay nhẹ theo từng đợt gió nóng. Thời tiết dự báo một trận bão cát. Lòng anh có đang nổi gió không?

ooOoo

Buổi sáng. Không phải vội vã tung chăn bật người dậy theo tiếng réo gọi của đồng hồ báo thức, rồi cuống cuồng đuổi theo những đoàn tàu điện ngầm để đến sở đúng giờ. Không phải đi một vòng bắt tay chào xếp lớn xếp nhỏ, bạn đồng nghiệp dễ thương, bạn đồng nghiệp dễ ghét. Không phải xếp hàng chờ đến lượt mình bỏ mấy đồng bạc vào máy, ấn nút và nhận được một ly cà-phê lỏng le, chua loét. Buổi sáng hôm nay, tôi thảnh thơi ngồi nhón hai ngón tay nhúng cục đường trắng tinh vào tách cà-phê. Chờ cho màu nâu lan dần đến hai phần ba cục đường, tôi mới thả tay rồi khuấy khoắng. Tiếng lanh canh của kim khí chạm vào thành sứ tách cà-phê bao giờ nghe cũng vui tai. Như tiếng reo của phong linh trong gió. Tôi nhìn sang Michel đang cặm cụi phết mứt dâu lên lớp bơ miếng bánh mì nó cầm trên tay. Michel, hỗn danh Mic, đi Maroc và về Pháp cùng chuyến bay với tôi. Nhưng chúng tôi chỉ thực sự cùng nhau thăm thú cảnh quan ở Marrakech ngày đầu và hai ngày cuối của chuyến đi mà thôi, còn thì mạnh đường ai nấy đi, hồn ai nấy giữ. Vì, trong khi tôi bị vùng núi Atlas và sa mạc Sahara quyến rũ thì nó lại thích lê la ở Casablanca, Agadir và các thành phố ven biển khác. Michel mê biển, thèm biển, một năm mà không trông thấy được biển thì muốn phát điên. Dân vùng Normandie, con cháu giống Viking có khác! Tôi nghĩ mình chắc cũng có gần năm mươi phần trăm máu rồng như ai, nhưng tổ tiên có lẽ theo mẹ Âu đi sâu vào núi sinh cơ lập nghiệp, nên đến đời cháu chắt chút chít xuống biển vượt biên suýt bị chết chìm. Từ đó tôi đâm sợ, cứ thấy biển là rờn rợn trong người. Biển của tôi không có tiếng hát nhân ngư mà chỉ ngụp lặn rống gào từng bầy thuồng luồng, thủy quái… Nhưng có lẽ Michel và tôi cùng có chung một điểm: thích lang thang và bị cái mới, cái lạ, cái bất bình thường, cái khác-mọi-ngày mê hoặc. Hai thằng du mục, đồng nghiệp trong sở vẫn gọi đùa như vậy. Xểnh một cái là chúng tôi lại khăn gói quả mướp lên đường. Ngang dọc khắp các đồng đất Âu châu, độn thổ thăm Luân Ðôn, đằng vân viếng xứ Mỹ, rồi bây giờ quá hải đến đây. Tôi vẫn mơ sẽ có ngày cùng Michel khám phá đất nước tôi. Hà Nội, cho đến lúc này, vẫn chỉ thơ mộng trong lời kể lại của bố mẹ. Huế vẫn chỉ trầm mặc trong những tấm bưu ảnh, những bài hát tha thiết. Và Sài Gòn. Sài Gòn một thời của tôi… Tôi nhớ Sài Gòn da diết. Mà không nhớ làm sao được, khi đang ngồi nhâm nhi tách cà-phê buổi sáng trong bóng mát của những cành đa lòng thòng rễ phụ, giữa cái nóng khô rang như nắng mùa Tết xưa, và trước một tường hoa giấy, hoa dâm bụt, hoa trúc đào ngũ sắc. Quê hương, ai mà không nhớ, đứng ngồi ở đâu mà chẳng nhớ? Nhưng cái nhớ một cơn mưa bóng mây, một trận giông ngày bão rớt hay cái nắng xanh trời mùa giáp Tết của Sài Gòn chỉ thì thầm trong tôi mười mấy năm qua. Cái nhớ chìm sâu xuống, nhường chỗ cho những lượng thông tin mới ồ ạt dồn đến từ ngũ quan. Mười mấy năm ở trời tây, hết thảy đều lạ lùng, bỡ ngỡ, từ ngôn ngữ, cử chỉ của người chung quanh cho đến nhánh cây, ngọn cỏ, bông hoa, cánh bướm. Nắng cũng khác, mưa cũng khác, còn tuyết và băng thì làm sao tìm được trong ký ức về một cõi Sài Gòn mới 20°C đã rực rỡ áo len, áo khoác? Tôi đã dửng dưng với bụi trúc vườn Luxembourg, với rừng hồng Bagatelle, với cả con cọp sở thú Vincennes. Chúng không giống, không gợi lại những gì tôi đã thấy, đã nghe, đã ngửi, đã nếm, đã sờ mó. Chỉ đôi khi, bâng khuâng một chút lúc chợt bắt gặp mùi đất ải sau cơn mưa, mùi khói lá đốt trong vườn nhà, mùi cỏ ngái khi vừa xén, hay, một lần, giữa những kênh rạch chằng chịt Venise, cái mùi bùn tanh tanh của con lạch cầu Trương Minh Giảng. Còn ở đây, như đất hạn gặp mưa rào, nỗi nhớ được dịp tưng bừng mở hội, trương cờ gióng trống, ào ào trỗi dậy chiếm lĩnh tôi. Nắng đó, hoa đó, lá đó, ngay cả tiếng chim líu lo đâu đây dường như cũng quen thuộc. Cổng nhà tôi ngày xưa có dàn hoa giấy tím. Vườn nhà em ngày xưa có hàng rào dâm bụt đỏ. Cây đa đường Nguyễn Du gần trường cũ. Những cánh hoa dừa nước, hoa móng tay, những con sâu róm gớm ghiếc chờ ngày hoá bướm trong thân nhộng ánh vàng ánh bạc treo lủng lẳng dưới phiến lá trúc đào thuôn thuôn thời thơ ấu. Nỗi nhớ bóp tôi muốn nghẹt thở. Nỗi nhớ đè tôi muốn tắt hơi. Tôi một mình vùng vẫy, chống chọi. Không có ai để chia để xẻ nỗi nhớ dùm tôi, không có ai để tôi xả đi, để tôi vứt bớt cho nhẹ gánh quá khứ. Michel ngồi kế bên, tỉnh queo. Làm sao nó hiểu nổi vẻ mặt đờ đẫn đần độn của tôi lúc này. Nó vẫn giữ nguyên cái háo hức của kẻ phiêu lưu đi tìm vùng đất lạ. Như tôi đã từng có, những giờ phút đầu, khi chưa bị nỗi nhớ gặm nhấm, hành hạ đến phát điên, phát sốt lên. Và thống khoái hả dạ trong cái đau, như thời bé tí cầm cây kim gút nhấp nhấp rồi đâm lút vào chiếc mụn bọc mưng mủ. Chất lỏng phọt ra. Nhói. Sợ. Nhưng cái tưng tức của da bị căng, cái nhưng nhức của thịt bị nén cũng mất. Sướng. Thoả mãn. Thở phào. Nhẹ nhõm. Tôi chợt nhận ra nỗi nhớ cũng như một chiếc mụn độc, cần được giữ cho chín, rồi phải đem khơi, đem cạy, nặn cho vỡ toé ra, để lũ chân rễ ngòng ngoèo của nó không còn dịp đâm sâu vào những giấc mơ, mà khi thức dậy, đôi khi đã thấy đầm đìa nước mắt. Hình như khóc khi ngủ dễ dàng hơn lúc thức. Con người trần trụi không mặt nạ tướng, không áo hề, không bằng cấp danh phận gần với con người cha sinh mẹ đẻ hơn là con người cứng ngắc thấy được trong gương mỗi sáng trước giờ vào sở. Con người trong giấc mơ chân thật với chính mình hơn, hiểu mình hơn, và cũng dễ dàng tha thứ cho mình hơn. Tôi trong giấc mơ, đã hơn một lần lòng vòng đạp xe mãi mà không tìm ra được nhà thằng bạn thân, cuối cùng buồn bã nhận ra rằng mình đã ở thật xa Sài Gòn. Tôi, trong giấc mơ, cũng đã hơn một lần bị em từ chối môi hôn, chỉ vì vòng tay ôm cứ càng lúc càng lỏng lẻo theo nỗi hãi sợ đã đến rồi ngày mãi mãi phải chia xa. Và tôi đã khóc ngon lành như đứa bé đánh mất con gấu bông yêu quý nhất của mình, trong mơ. Tôi đã mất Sài Gòn, với những ngày tháng cũ của nó. Mãi mãi…

Michel hỏi tôi :

- Sáng nay coi bộ mày hơi ít nói. Bộ còn nhớ tới ông già gặp chiều hôm qua hả?

Cái thằng cũng kỳ! Hình như cuộc gặp gỡ ngẫu nhiên giữa chúng tôi và người cựu binh lê-dương đã để lại trong nó một dấu ấn lớn. Cứ lải nhải nhắc hoài! Ừ, thì cũng đáng để ghi nhớ (lại nhớ!), dặm mắm dặm muối, hoa hoè hoa sói thêm vào chuyến đi này. Michel cứ trố mắt há mồm làm người chứng cho cuộc đối thoại giữa ông già ả-rập và tôi trong chợ chiều Marrakech.

- Anh người Ðông dương hả?

- Sao ông biết hay vậy? Ai cũng nói tôi là Nhật hay Thái.

- Nhật làm sao được! Nhìn là biết người Ðông dương.

- Tôi người Việt Nam.

- Việt Nam à? Xứ Bắc, xứ Trung hay xứ Nam?

- Bố mẹ tôi người Hà Nội, còn tôi sinh ở Sài Gòn.

- Sài Gòn hả? Vậy anh có biết cap Saint Jacques không?

- Ông muốn nói tới vùng biển ở gần Sài Gòn phải không? Chúng tôi gọi là Vũng Tàu.

- Ờ… ờ… lâu lắm rồi… Tôi có thời gian đóng quân ở đó, có lúc ở Hoà Bình, có lúc ở Tourane.

- Ông có biết nói tiếng Việt không?

- Có chứ, mấy chữ thôi, "bẩm quan", "tốt lắm". Tôi thích xứ đó lắm, nhớ xứ đó lắm!

Người lính lê-dương già ấy đã trải qua một phần đời ở đất nước tôi, có thể đã ngạo nghễ trước Ðiện Biên Phủ và cúi đầu chấp nhận thất trận cùng tù tội sau Ðiện Biên Phủ. Người lính lê-dương già ấy bây giờ sống nốt chuỗi ngày tàn, bằng lòng với chân gác cổng một cơ quan chính phủ. Ðằng sau nụ cười móm mém và đôi mắt hấp hem kia, biết đâu chính là kẻ đã bắn chết bác tôi và hãm hiếp cô tôi trong một trận càn năm xưa. Sao tôi không nghe lòng hận thù sôi sục, vung gươm tuốt súng? Tôi chỉ biết đến người bác chết trẻ qua tấm hình mờ nhạt để trên bàn thờ. Tôi chỉ nghe nhắc đến người cô út bỏ đi tu kín rồi kẹt lại miền bắc sau hiệp định Genève và được cả nhà xem như đã mất tích. Thằng Michel ngồi cạnh tôi có cả một gia đình ông cậu họ xa bị Nhật giết ở Hà Nội ngày đảo chính. Chúng tôi đứng từ những vị trí khác nhau và cảm nhận những đồng vọng khác nhau về cuộc chiến cũ. Với Michel, có thể đó chỉ là một loại chuyện cổ tích hương xa. Với tôi, đó đã là lịch sử, được xếp ngang hàng với thuở dân Việt xâm hai chữ Sát Thát lên cánh tay trước giờ ra trận. Thời chiến tranh huynh đệ tương tàn, thời lính Mỹ kéo vào rồi rút khỏi miền Nam, thời Sài Gòn sụp đổ, thời đất nước thống nhất trong đói nghèo và khủng bố đã đủ ngập đầy cái tầng ký ức của những năm thơ dại rồi, còn chỗ đâu cho mấy cái kỷ niệm-được-nghe-kể-lại về cuộc chiến tranh Việt Pháp chen chân vào. Nhưng còn người lính lê-dương già, ông đã tham dự, có thể đã để một phần máu thịt lại cho cuộc chiến ấy, ông nói nhớ nhiều đến xứ sở tôi. Thời trai trẻ, ông, cũng như tôi lúc này, có lẽ đã nhìn bóng lá, màu hoa mà nhớ về quê cũ, nhớ gia đình, nhớ những nàng fatma kiều diễm. Tâm tình của ông đối với miền đất ở mãi cuối trời Á ấy, có thể vì vậy mà sâu đậm hơn chăng, so với những xứ sở khác mà ông đã ghé chân qua trong suốt chặng đường binh nghiệp máu lửa triền miên để bảo vệ quyền lợi cho một nước Ðại Pháp cuối thời, già nua, tàn tạ? Tôi dường như cảm thông hơn với người Maroc sau chuyến đi này. Về đến Paris, tôi sẽ đem tặng ông Aziz xấp hình mới chụp, để sẽ lại nghe ông kể lể về thời thơ ấu, về những ngày đầu xuất ngoại, làm thợ nề thợ mộc cho một nước Pháp hậu chiến đang tái thiết, về một chuỗi dài những lên voi xuống chó, lấy vợ đẻ con, về cái chắt bóp tằn tiện nuôi đủ bầy con sáu đứa nên người, đến nỗi mãi mà không dám bỏ tiền ra làm một chuyến du lịch về thăm quê cũ. Rồi để lại nghe ông ấy chép miệng: mà có còn ai để về thăm đâu cậu, gia đình tản lạc hết cả rồi, lớp chết, lớp làm ăn xa, còn hàng xóm láng giềng thì chắc đâu có ai còn nhớ tới mình. Nghĩ đến mà buồn! Về đến Paris, tôi sẽ tìm cắt vài bài báo về hiện tình kinh tế, chính trị nước Pháp để gửi cho Mohammed Hassan. Ðịa chỉ nhà anh nằm phía sau tấm hình tôi vẫn giữ trong bóp. Có lẽ tôi sẽ gửi thêm những bài báo nói về cộng đồng người Maroc sống ở đây, về chủ nghĩa phân biệt chủng tộc của đảng Mặt trận Quốc gia đang hồi ầm ỹ. Tôi sẽ cố tìm cho đủ những thông tin để giúp Mohammed không áy náy ân hận sau khi quyết định, dù đó là quyết định ở lại hay ra đi. Về đến Paris, tôi mong Michel sẽ giữ đúng lời hứa khi nó gật đầu không dụ dự sau câu hỏi của tôi, lúc chiếc xe Toyota mà chúng tôi mướn đang phóng vèo vèo trên những con lộ thưa vắng của vùng ngoại ô khô cằn quanh Marrakech:

- Ê Mic, năm tới, mày với tao làm một chuyến thăm Việt Nam, đồng ý không?

Cổ Ngư

CHOISY-LE-ROI 03.1999

Edvard Munch, Girl on a Bridge (Thiếu nữ trên cầu)

Khi về lại phòng trong tay vẫn cầm theo cái ví. Áo tắm còn khoác trên người, kéo theo cái khăn lết phết sũng nước, nàng đứng tần ngần giữa phòng kiểm lại những gì vừa xảy ra và nhớ lại tường tận mọi thứ. Đúng rồi, sau khi dùng khăn lau khô bên ngoài ví nàng mở vạt ví và trải nó trên băng ghế.

Vì đã chủ tâm đi tàu điện nên trước đó nàng phải lục ví xem lại cho chắc ăn coi có còn đủ lộ phí không và mừng húm khi tìm thấy bốn mươi xu trong ngăn đựng bạc cắc. Nàng đã tính sẵn sẽ quyết tự trả lộ phí dẫu cho Camilo theo thói quen cứ hễ trông thấy nàng bước lên cầu thang là nhét một đồng kẻng vào trong máy trước khi đẩy nhẹ cánh cửa quay cho nàng đi qua, cùng với cử chỉ lịch thiệp cúi chào.  Camilo tế nhị nên biết cách thể hiện những xã giao lịch lãm nhỏ,  coi như không cần biết đến những vấn đề lớn lao, đáng quan tâm hơn. Nàng đã đi cùng anh ta ra ga dưới trời mưa như trút, do biết anh ta cũng nghèo xêm xêm mình nên khi nghe lời mời đi taxi nàng một mực chối từ: "Mình hiểu nhau quá mà, đâu cần phải làm vậy !" Anh chàng đội cái mũ màu kem sáng đẹp, bởi vì đời nào chàng ta lại chịu mua bất cứ vật gì có màu sắc thông dụng kia chứ. Nàng miên man, mới lần đầu tiên đem ra dùng mà gặp cơn mưa thế này chắc hẳn mũ sẽ lấm lem hư hết rồi nghĩ, "Chết thật! chả biết Camilo có  kiếm đâu ra được cái mũ khác nữa không," chả bù với những cái mũ của Eddie, lúc nào cũng như đã được dãi dầu ngoài mưa đúng bảy năm, và chúng được đội với phong cách thong dong, phớt tỉnh rất thích hợp với con người của Eddie. Nhưng Camilo thì khác xa, nếu phải đội một cái mũ tồi tàn, đối với chàng ta đây là điều đáng hổ thẹn, nó sẽ làm chàng mất mặt. Nếu không ngại chuyện Camilo sẽ buồn lòng vì anh chàng cứ thích giữ những lễ nghi ga-lăng khách sáo, hẳn nàng đã bảo với anh chàng lúc rời nhà Thora rằng: "Anh về nhà đi! Tôi có thể tự tới ga được mà."

Camilo khăng khăng: “Chắc chắn bọn mình có số mắc mưa tối nay rồi, nào cùng đi thôi!”

Khi đến cuối sân ga tàu điện ngầm nàng đi hơi lắc lư – cả hai đều đã uống rượu khá nhiều trong bữa tiệc cốc-tai nhà Thora-nàng nói: “Camilo à, xin để tôi lên cầu thang một mình được rồi, còn anh chắc nên đừng theo tôi lên làm gì vì anh sẽ phải quay xuống ngay lập tức, và biết đâu anh sẽ bị té gãy cổ!”

Anh chàng cúi chào ba lần, anh là người Tây Ban Nha, rồi phóng mình trong đêm mưa. Nàng đứng lại lặng ngắm người đàn ông trẻ trung uyển chuyển, thầm nghĩ có thể sớm mai khi nhìn lại cái mũ đã bị hư và đôi giày sũng nước biết đâu anh chàng chả đổ cho mình là nguyên nhân gây ra điều khốn khổ đó. Đang mải nhìn thì anh ta ngừng lại ở một góc khuất xa bỏ mũ ra, giấu sau áo khoác. Nàng cảm thấy có lỗi khi đã nhìn trộm như vậy, bởi lẽ anh ta sẽ xấu hổ khi biết nàng vẫn dõi theo, quan sát cách anh ta xoay xở bảo vệ cái mũ. Giọng Roger chợt vang lên từ phía sau giữa tiếng mưa xối xả trên hiên trạm tàu điện, anh ta ré lên hỏi sao lại đứng làm chi dưới mưa đêm hôm thế, bộ muốn dầm mưa à? Với khuôn mặt  điềm tĩnh giữa cơn mưa ròng, Roger vỗ nhẹ vào cái áo khoác đã gài khuy nói: "Mũ anh nhét trong đây rồi." "Nào, chúng ta gọi tắc-xi đi."

Roger vòng tay ôm choàng ngang vai, nàng ngả người ngồi dựa vào, cả hai trao đổi một ánh nhìn chứa chan tình bạn thân thiết, thăng trầm qua nhiều năm tháng, rồi nàng nhìn cơn mưa qua cửa kính xe đã biến chuyển hình thể mọi vật, cùng những màu sắc. Chiếc tắc-xi lạng lách giữa các hầm cột trụ tàu điện cứ trợt nhẹ mỗi khi qua khúc quanh khiến nàng thốt lên: Xe càng trượt em lại càng cảm thấy dễ chịu êm ả – hẳn là em bị say rồi!

“Em cần say.” Roger nói. “Xe gì mà chạy điên cuồng bạt mạng. Chính anh cũng muốn dùng một ly cốc tai ngay lúc này đây.” Xe bị kẹt trên giao lộ đường 40 và đại lộ 6, có ba thanh niên cứ ám phía trước, đành phải ngồi chờ. Dưới ánh đèn bọn họ giống như những tên bù nhìn hoạt náo, tất cả đều ốm nhom khoác những bộ đồ cắt may cẩu thả, đeo cà ra vát sặc sỡ. Trông họ cũng là những tên say, cả bọn dừng ngất ngưởng trước mũi xe, có một vụ tranh cãi trong bọn. Họ đứng châu đầu vào nhau trong tư thế như đang sẵn sàng cất lời ca. Người đầu tiên nói: "Khi tôi kết hợp với ai đó nào phải chỉ vì hứng lên muốn kết hôn, tôi sẽ tiến đến hôn nhân vì tình yêu, rõ chưa nào ?", người thứ hai tiếp lời: "Hãy đi mà nói điều vớ vẩn đó với ẻm, tại sao không?" người thứ ba la ó lên: "Quỷ thần ơi, cha này muốn khổ à, rồi thì sẽ được cái quái gì kia chứ?" Và người đầu tiên lại nói: "Á à hãy câm cái miệng lại, tao có quá đủ rồi!" Tiếp đến cả bọn la lối,  băng lúc thúc qua đường  trong lúc đấm thùm thụp vào lưng tên thứ ba, xô đẩy hắn ta.

“Điên,” Roger phán, “Lũ này điên thật rồi.”

Có hai đứa con gái ở đâu lại trờ tới lướt qua xe, trên người khoác loại áo mưa mỏng ngắn, đứa màu xanh đứa màu đỏ, đầu co rút dưới cơn mưa, đứa này nói với đứa kia " Đúng! Tao biết chứ! nhưng còn tao thì sao đây? Mày thì lúc nào cũng thương hại hắn ta!" Và cả hai lại tiếp tục chạy, hai cặp chân cò lất phất trong mưa.

Tắc xi bất chợt quay đầu lại, vọt lên trước, xe chạy được một lát Roger tâm sự: "Hôm nay anh nhận được bức thư  từ Stella, nàng sẽ về nhà vào ngày 26 anh tin rằng nàng đã chuẩn bị tinh thần và vấn đề coi như đã được giải quyết.”

Nàng đáp: "Em cũng vừa nhận được một thông điệp hôm nay, em nghĩ bây giờ cũng là lúc anh và Stella nên có một quyết định rõ ràng."

Khi xe tắc-xi dừng lại ở góc phố năm mươi ba phía Tây, Roger bàn: "Em có mười xu không thì bù thêm vào đây là vừa đủ trả tiền cuốc xe tắc-xi," trong khi nàng lục ví đưa một cắc, anh ta buột miệng khen: "Ôi! cái ví đẹp ghê!"

"Quà sinh nhật của em đó, trông thích quá há anh," " Còn buổi triển lãm tranh của anh sao rồi?"

“Ồ! thì nó vẫn còn đó, nhưng anh không ghé qua. Chưa bán được gì cả! Ý anh là vẫn tiếp tục đi theo con đường mình đã chọn, họ muốn thế nào thì mặc họ. Vậy thôi anh không có gì để bàn cãi nữa.”

“Cần một mực kiên trì phải vậy không nào?”

“Kiên trì cũng gian nan lắm đấy!”

“Chào anh, chúc ngủ ngon nghe Roger.”

“Em cũng ngủ ngon nhé, nên uống một viên aspirin và tắm nước nóng, em có vẻ đã bị cảm lạnh.”

“Em sẽ làm theo lời anh.”

Tay kẹp ví, nàng lên cầu thang, vừa đặt chân tới nơi Bill đã ló đầu ra tóc tai bù xù, mắt đỏ ngầu reo lên: "Ơn Trời vào đây đi em, uống với anh một ly đã. Anh đang gặp chuyện xui xẻo đây."

Bill xuýt xoa:"Em ướt mèm hết trơn rồi." Thế là cả hai ngồi uống rượu với nhau và Bill bắt đầu kể lể vụ ông giám đốc đã xếp xó kịch bản của anh ta ra sao, sau khi đã tuyển diễn viên hơn hai lần và trải qua đến ba lần diễn tập." Anh nói với ông ta rằng "Tôi có nói nó là một tuyệt tác đâu, tôi nói nó là một vở diễn tốt, vậy thôi." Và ông ta bảo rằng:" Một vở kịch không phải chỉ diễn để giải trí, anh hiểu không? Nó cần có tính hàn lâm, tính triết." "Bởi vậy anh bị kẹt, kẹt lắm em ơi!" tới đây Bill gần như muốn bật khóc trở lại. "Anh mượn rượu để quên sầu." Rồi anh ta tiếp tục xin nàng cho anh khất món tiền nhuận bút đang nợ nàng và hiểu cho rằng anh ta đang lâm vào tình trạng khánh kiệt vì cái thói xa hoa của cô vợ. "Anh đã gởi cho cổ mười đôla mỗi tuần trong cuộc đời khốn đốn của anh mà thật sự anh đâu có trách nhiệm gì với cổ kia chứ! Cổ dọa sẽ kiện anh đi tù nếu anh không gởi cho cổ, nhưng sức mấy mà làm được!  Trời ạ! cứ thử làm xem nào! Cổ không có quyền được nhận cấp dưỡng và cổ dư biết điều đó mà! Anh gởi tiền cho cổ vì tính anh không thể chịu được khi nhìn thấy ai đó khốn khổ. Vả lại anh cũng còn nguồn hỗ trợ từ cây đàn dương cầm và cả cái máy thu dĩa victrola nữa."

Nàng lảng sang chuyện khác: -Anh à, cái thảm này đẹp ha anh.

Bill nhìn đăm đăm chiếc thảm vừa hỉ mũi. "Anh mua lại nó từ tiệm của Ricci với giá chín mươi lăm đô-la, Ricci nói nó đã từng thuộc quyền sở hữu của Marie Dressler với giá là mười lăm nghìn đôla nhưng trên thảm có một vết cháy. Em nghĩ có bao giờ mình mua được với giá rẻ hơn giá này không?

“Nhất định là không.”

Lại uống với nhau thêm một ly nữa và nàng trở về phòng mình ở tầng trên chung cư. Tại đó nàng nhớ rõ mồn một nàng đã lấy bức thư khỏi ví trước khi trải ví ra phơi. Nàng ngồi xuống, đọc lại bức thư : có những đoạn bắt buộc phải đọc đi đọc lại nhiều lần, nó rời rạc không ăn nhịp với các đoạn khác, để rồi khi nàng cố tình lướt qua thì những đoạn ấy cứ bám theo, lởn vởn trước mắt khiến không thể nào né tránh được " Suy tư về em nhiều hơn là anh tưởng…vâng anh thậm chí còn nói chuyện về em…sao em lại quá nóng vội để rồi làm tan vỡ…nếu ngay lúc này anh có thể gặp em anh sẽ không…tất cả mọi điều khả ố đó chả nghĩa lý gì…cuối cùng…"

Nàng xé nát lá thư, quẹt diêm đốt trong lò sưởi.

Sáng sớm hôm sau khi nàng còn đang tắm thì người quản gia chung cư gõ cửa phòng, một lát sau bà ta bước vào nói to rằng muốn xem lại cái lò sưởi trước khi khởi động chuẩn bị cho mùa đông. Đi đi lại lại vài phút sau đó bà ta rời khỏi phòng đóng sập cửa thật mạnh.

Bây giờ đây, khi từ phòng tắm ra nàng đi tìm cái ví tính lục bao thuốc châm một điếu hút. Cái ví không cánh mà bay. Nàng đi thay đồ, pha cà-phê rồi ra ngồi nhâm nhi bên khung cửa sổ. Chắc chắn mụ quản gia đã trộm ví, và hẳn là không thể lấy lại cái ví mà không phải qua một màn kích động. Thây kệ ra sao thì ra. Nghĩ vậy bỗng dưng sôi máu lên ức quá chịu hết nổi. Đặt khẽ ly ngay giữa bàn, nàng loạng choạng bước xuống lầu, rồi qua ba dãy thang dài, qua phòng ăn nhỏ, xuống cầu thang ngắn dốc đứng vào tầng hầm, nơi đây người quản gia mặt mày lấm lem đang khởi động bếp lò. " Bà làm ơn trả lại cái ví đi! Tiền trong đó có còn bao nhiêu đâu. Nhưng cái ví là món quà sinh nhật tôi không thể mất nó được." Bà quản gia quay lại nhưng không đứng dậy, đôi mắt đỏ rực sắc lẻm thấp thoáng ánh lửa phản chiếu từ bếp lò nhìn xoáy vào nàng. "Chị nói gì, ví nào của chị?

Nàng nói: "Cái ví vải màu vàng bà lấy từ băng ghế gỗ trong phòng tôi chứ còn ví nào nữa, hãy trả lại đi!"

"Thề trước Chúa tôi không hề để mắt tới cái ví của chị, thật đó mà." bà quản gia cãi lại.

"À ra là thế, vậy thì cứ giữ nó đi," giọng nàng thật chua chát "Nếu bà muốn nó đến thế thì cứ việc giữ lại."  Và nàng quay lưng cất bước.

Nàng nhớ lại tại sao trong đời không bao giờ thèm khóa cửa phòng, dường như nàng theo chân lý khước từ bản thân như cách chống trả mặc cảm sở hữu những đồ vật, cùng với tính ngang bướng trước lời cảnh giác của bạn bè, ngông nghênh tuyên bố rằng nàng chẳng bao giờ mất trộm một đồng nào; nàng đã từng hài lòng với khuynh hướng bất cần đời này, tạo ra để chứng minh một niềm tin không di dịch, nhưng thật ra bấp bênh, vô cớ đã áp đặt lên đời sống nàng mà không cần biết đến quyền tự quyết của nàng.

Lúc này, nàng cảm thấy như mình đã bị cướp đi biết bao điều đáng giá, hữu hình lẫn vô hình: những mất mát đổ vỡ do chính nàng gây ra, những gì nàng bỏ quên trong những ngôi nhà khi di dời, những cuốn sách mượn không trả, những chuyến du lịch được  dự trù nhưng không bao giờ thực hiện, những lời nàng khao khát nghe mà không được nghe, những ứng xử buộc phải gay gắt, những đổi thay quá quắt và tồi tệ hơn sự trống rỗng tột cùng, nỗi khổ phải chịu đựng tình bạn dần phôi pha, và cái chết không nguyên cớ của một cuộc tình  – tất cả những gì nàng từng có, cùng những điều nàng đã bỏ lỡ, tất cả mất hết rồi, giờ đây sự mất mát gấp bội trong cơn đất vỡ của những mất mát bị gợi lại.

Người quản gia bám theo nàng lên cầu thang trong tay cầm cái ví vẫn với ánh nhìn có ánh lửa lấp loáng trong mắt. Bà ta ném ví về phía nàng khi hai người chỉ còn cách nhau sáu nấc thang rồi nói: -“Đừng  bao giờ báo cáo chuyện tôi làm nhé. Chắc tôi bị khùng rồi. Thỉnh thoảng tôi vẫn hay nổi cơn. Thật mà, con trai tôi có thể nói cho chị biết đấy."

Nàng cầm ví trong tay, một lúc sau bà quản gia lại tiếp tục kể lể: – Tôi có một cháu gái sắp bước sang tuổi mười bảy. Nó là một đứa con gái xinh đẹp và tôi muốn tặng cái ví này cho nó. Nó cần một cái ví đẹp. Tôi hẳn bị khùng rồi, cứ nghĩ là chị không màng, thấy chị để mọi thứ vương vãi, có vẻ ít lưu tâm tới.

Nàng nói: “Tôi nhớ cái ví, vì nó là món quà sinh nhật của một người tặng tôi .…”

Người quản gia đáp: “Bồ chị sẽ kiếm cho chị cái khác nếu chị mất cái này. Cháu gái tôi còn trẻ và cần những đồ trang sức đẹp, chúng ta nên rộng lượng với bọn trẻ. Con nhỏ đang được một người đàn ông theo đuổi và có thể sẽ xin cưới. Nó cần những thứ đẹp. Nó rất cần những thứ đó ngay lúc này. Chị là một phụ nữ đã trưởng thành, chị đã có một thời son trẻ lẽ ra chị phải thông cảm chứ!"

Nàng chìa ví đưa cho bà ta: "Bà nói gì vậy? Đây, bà cầm lấy. Tôi đổi ý rồi. Tôi thật sự không cần cái ví này nữa."

Người quản gia ngước nhìn nàng hằn học: "Giờ tôi cóc cần nữa. Cháu gái tôi trẻ đẹp, nó không cần phải sửa soạn nhiều, dù thế nào đi nữa nó vẫn trẻ và đẹp mà. Tôi nghĩ chị cần cái ví nhiều hơn là nó đấy!"

"Thật ra bà mới là người không có quyền nói vậy." Nàng vừa đáp trả vừa quay lưng cất bước. "Bà nói như thể tôi mới là người lấy cắp của bà không bằng."

"Chị đâu lấy cắp của tôi, chị tước mất cơ hội của cháu tôi kìa," Nói xong người quản gia quay lưng xuống lầu.

Nàng đặt ví lên bàn, ngồi xuống, tư lự bên ly cà phê đã lạnh tanh. Thật ra chẳng có tên trộm nào khiến mình phải e sợ ngoài chính bản thân mình, vì chính mình cuối cùng sẽ tự làm mình trắng tay.

Em đi trăm núi nghìn sông
Nào tìm thấy lá diêu bông bao giờ…

Lá diêu bông – Hoàng Cầm

Người đàn bà bắt đầu đi nhặt lá từ sau sinh nhật bốn mươi tuổi. Như một cái duyên, chiếc lá vàng rơi đúng xuống những ngọn nến cắm trên bánh, cháy hực lên. Mấy đứa bé vỗ tay reo cười. Người đàn ông nhíu mày, cho là điềm gở. Còn người đàn bà, dửng dưng, xem điều đó ngẫu nhiên. Chớm thu. Trời nắng đẹp. Buổi tiệc sinh nhật ngoài trời. Một chiếc lá khô, gặp lửa, cháy. Có gì để vui? Có gì phải lo lắng?

Nhưng rồi trong đêm, hình ảnh chiếc lá co rúm lại, những vết nám loang dần rồi hở toác ra cùng lửa và khói khét cứ ám lấy người đàn bà. Ðáng lẽ đám tro than ấy phải rơi lả tả xuống mặt bánh để chồng con người đàn bà xúm lại thổi, hớt, thì chúng vụt xòe ra như một bàn tay xanh ngắt đầy sức sống, rồi úa, rồi cháy, rồi lại phục sinh. Vòng luân hồi của chiếc lá xoay càng lúc càng nhanh, giấc mơ của người đàn bà chóng mặt ngã xấp xuống mặt nệm nồng hương da thịt và ướt đầm mồ hôi.

Trời rạng sáng. Người đàn bà rời bỏ giấc mơ về chiếc lá, bước vào đời sống thực. Nhưng đã không còn là đời sống thường nhật của một lũ ngày tháng y khuôn đúc. Bây giờ là ngày đầu tiên của tuổi bốn mươi mốt, là buổi sáng đầu tiên sau giấc mơ của chiếc lá – phượng hoàng phục sinh từ tro than. Người đàn bà chợt tìm ra công việc cho đời sống tẻ lạnh của mình: đi nhặt lá.

Những chiếc lá đầu tiên được gom lại từ vườn nhà. Lá hồng ba nhánh răng cưa, lá cúc rách đều đặn, lá tre nham nhám, lá mimosa lăn tăn. Nhưng người đàn bà thích nhất những lá nho dại. Mỗi lần gió lớn, một loạt lá rơi, để lộ mảng tường đen bẩn. Người đàn bà chạy tuôn ra, nhặt lấy nhặt để, so sánh, lựa chọn. Ðến cuối mùa thu, mảng tường xanh lá đầu hạ chỉ còn lại những thân rễ bám ngoằn ngoèo và vài chùm quả teo tóp, nhưng người đàn bà đã có trong bộ sưu tập của mình hơn hai mươi chiếc lá nho dại, với một gam màu trải rộng từ xanh đậm qua vàng nâu cam đến đỏ bầm. Người đàn bà dán những chiếc lá đã được ép thẳng thớm ấy vào một mảnh bìa cứng, lồng kính rồi treo nơi phòng khách. Như để tự khẳng định. Như tiếng còi bắt đầu một trò chơi lớn.

Những mùa thu sau, người đàn bà đi xa hơn vườn nhà, đem về nhiều chiếc lá ngộ nghĩnh. Lá dẻ nhặt ở công viên, lá sồi nhặt nơi bìa rừng. Những chiếc lá có lông mịn trên phiến, có gai nhọn nổi nơi gân, có dấu vết gặm nhấm của loài sâu, có những hầm hào ngoằn ngoèo của giống rệp. Những chiếc lá không còn chất sống được người đàn bà cẩn thận sắp xếp theo giống loài, ghi tên họ, ngày chết, nơi qua đời. Chúng đột nhiên trở nên quan trọng, sang cả đẹp đẽ sau lần giấy bóng kính, nằm ngay ngắn trong cuốn album bìa đỏ gáy mạ vàng, trong khi anh em cùng lứa đã mục rữa trong đất ẩm sau mấy tháng mùa đông…

Nhiều mùa thu nữa trôi qua, người đàn bà đã có dịp trở về những nơi chốn kỷ niệm, cầm trên tay chiếc lá bàng đỏ ối thuở mẹ sai đi nhặt về đun bếp. Cây bàng già rũ theo năm tháng, nhưng người đàn bà lại thấy tuổi thơ của mình hiện ra tươi tắn, quẩn quanh dưới gốc. Lò cò, ô ăn quan, rồng rắn, đánh đũa, nhảy dây. Những lá bàng xanh xòe ra như quạt nan che nắng. Những lá bàng đỏ khô nẻ nổ lốp bốp trong bếp, khói hăng cay hắt hơi chảy mũi. Lá bàng cắt đôi làm tiền mua, lá bàng thái nhỏ để bán quán. Vô tư đã ở lại với những lá bàng. Người đàn bà tiếc nuối và chảy nước mắt.

Xuôi nam. Thơ ấu lớn dần lên, tóc mềm hơn, áo dài guốc mộc đạp xe đến trường. Ðó là thời của lá me, lăn tăn vàng rơi xuống bám đầy lên tóc rối. Ðó là thời của tình yêu học trò, của sách đèn, phấn bảng. Những hàng cổ thụ trăm năm đan cành đưa lối cho những lứa tình nhân hai mươi tuổi. Nhiều thế hệ đã đi qua. Và người đàn bà quay trở lại lững thững một mình trên con đường cũ, cúi nhặt những chấm lá me thuôn đều rơi vãi. Ðể nghe gối mỏi, lưng đau. Ðể thở dài và lại chảy nước mắt.

Lá khoai, lá sắn, lá buông, lá sống đời buổi chiếm đóng, lá thốt nốt, lá chuối, lá dừa ngày tị nạn, lá ngô đồng vùng biển phương nam nắng ấm, lá phong núi đồi phương bắc lạnh lùng, dấu vết những chiếc lá vẫn còn tươi nguyên trên cột mốc đánh dấu từng phần đời phẳng lặng của người đàn bà. Và thời gian đẩy mãi những bước chân người đàn bà tới trước, đều đặn vòng quay năm-tháng-ngày-giờ-phút-giây. Người đàn bà, con rối, người máy mộng du đi theo một hướng đã được định sẵn, trên một con đường đã được vạch sẵn. Có lúc đồng hành là chồng, đôi khi là con, hay họ hàng, bạn bè. Nhưng rồi có người rẽ sang lối khác, có kẻ vượt qua mặt, có kẻ bị bỏ rơi lại sau lưng, để, sau một thời gian dài lầm lũi bước, người đàn bà giật mình ngẩng mặt, thấy mình trơ trọi giữa một rừng lá hàng lớp xếp chung quanh. Những chiếc lá dường như cũng muốn mời người đàn bà vào nằm chung với chúng sau lớp giấy bóng kính trang nhã để trở thành bất tử, để người đời sau bái lạy, chiêm ngưỡng. Nhưng người đàn bà thấy con đường phía trước còn dài, bèn quyết định bước tới, dù chỉ một mình.

Một hôm, người đàn bà nhận được lá thư không đề tên và địa chỉ người gửi. Bên trong chỉ có hai lá thông nhọn hoắt dính vào nhau. Ðâm xuống ngón tay thấy đau. Người đàn bà nhớ lại lần trao thân trên đồi, cách đây một nửa đời trước. Cái đau bên trong bên ngoài thân thể vì những vật nhọn đâm xuyên. Tiếng cành lá thông khô gãy rào rào bên dưới thân thể. Mùi nhựa thông hăng hắc. Mùi mồ hôi nồng nàn. Mùi môi hôn mằn mặn. Trăng sao trên trời và đôi mắt người tình rơi tõm vào vực sâu ký ức, đột ngột trồi lên cùng với nhánh lá khô. Một nửa đời sau đã tìm được dấu vết nhau. Nhưng rồi để làm gì? Người đàn bà tự trả lời bằng cách dán nhánh lá thông vào trang giấy, ghi ngày qua đời của nó: một nửa đời trước, thời thanh xuân.

Thêm một vài mùa thu. Người đàn bà không còn sức nhặt lá, bèn đi mua. Những cửa tiệm bán lá khô có thêm một khách hàng trung thành. Xuân hạ thu đông, dù trời mưa trời nắng, ngày trong tuần, ngày cuối tuần hay ngày lễ, người đàn bà đều siêng năng xách giỏ đi một vòng thành phố chọn lá khô. Những chiếc lá mới của bộ sưu tập ngày càng lạ, càng đẹp so với đám lá quê mùa thuở trước. Nhưng người đàn bà dần dần mất hứng khởi. Những chiếc lá mua từ cửa hàng được khử trùng, sấy khô cẩn thận, được phết một lớp dầu bóng chống ẩm mục, chúng lộng lẫy và giả tạo. Chúng không có kỷ niệm, và nhất là không có ngày qua đời. Còn người đàn bà lại cần biết về chi tiết của từng chiếc lá, ghi lại để đánh dấu, để nhớ thay cho bộ óc cùn mằn ngày càng lười hoạt động. Buồn bực, người đàn bà quyết định ngưng mua lá khô.

Ðứa cháu ngoại vừa kịp lớn. Người đàn bà nhờ nó đi nhặt lá hộ mình. Ðứa cháu đem về thật nhiều hoa và những chiếc lá tươi mởn . Nó thích vói tay hái hoa lá mới trên cành hơn là khom lưng bươi tìm những tàn tích cũ. Người đàn bà không hài lòng, nhưng để chiều cháu, cũng chọn được một chiếc lá để dán vào bộ sưu tập, với lời ghi chú « chết non ». Cho thay đổi. Người đàn bà nghĩ vậy.

Ðành phải quay về với những chiếc lá khô trong vườn nhà. Vài cây ăn trái đã được trồng thêm để lấy bóng mát. Cây mimosa và cây hồng đã chết. Những bụi cúc, trái lại, nhảy khắp nơi, hoa nở mọi xó xỉnh. Lá nho dại với những sắc màu biến đổi, từ lâu đã không còn là mối bận tâm của người đàn bà nữa. Dần dà, có thêm vài lá táo, lá anh đào nho nhỏ vào nằm khiêm nhường trong bộ sưu tập. Như để điền vào chỗ trống, thay cho những dấu chấm lửng cuối câu. Bỗng, người đàn bà nảy ý định dựng những bức tranh hoành tráng bằng lá tre. Kiểu thủy mặc. Người đàn bà vội bắc thang, săm soi cắt tỉa, chải chuốt từng nhánh tre khô, rồi kết chúng thành một bức tranh lớn, treo giữa nhà. Bức tranh như một hoài niệm đường thi, như tiếng còi chấm dứt cuộc chơi lớn.

Mùa thu cuối cùng, người đàn bà dành trọn thì giờ ngồi bên cửa sổ đếm lá bay. Những ngày đầu, khi con số lên đến hàng trăm thì người đàn bà dừng lại vì trời tối ập xuống. Những ngày sau, số lá rơi thưa thớt dần. Người đàn bà chán nản, lôi bộ sưu tập của mình ra ngắm nghía. Bỗng rơi ra mảnh giấy cũ ố, có ép một chiếc lá hình trái tim, nửa đỏ nửa xanh, chiếc lá kỳ lạ nhất mà người đàn bà thấy được trong suốt cuộc đời mình. Thêm một dòng chữ phai mờ bên cạnh. Người đàn bà cúi sát, lẩm nhẩm đọc. «Tặng em, người tôi yêu quý và thù ghét ».

Nét bút của người đàn ông, đã chết từ lâu.
 

CERGY 04.1997