Cưới một đứa con gái da đen, chấp nhận một người con dâu như vậy, thà chết còn sướng hơn. Ông như ngồi trên lửa từ khi thằng con dẫn con bạn gái về nhà. Ông thuyết phục, giảng dạy, giận dỗi, nổi cáu, đe dọa rồi xuống nước năn nỉ, thiếu điều muốn sụp lạy nó…

Một bản hợp tấu màu vàng và nâu nơi cô gái. Cô nhìn thẳng phía trước như đang chăm chú theo dõi những dòng xe nườm nượp chạy ngắt quãng theo những tín hiệu xanh vàng đỏ của đèn lưu thông. Những dòng xe trôi liên miên bất tận đó trông chẳng khác gì những món hàng…

Làng ấy, dần không chứa nổi thân hình gầy guộc, 40 kg của cô giáo Mỹ. Tôi biết vậy, bởi thời gian này, mỗi lần đi qua nhìn vào ngôi trường lại có cảm giác nó bé đi một chút. Hay tại học sinh lớn quá nhanh?

Như vậy kể cũng may mắn: Đạn bom chưa giết chết Dự. Bệnh tật, đói khát, sơn lam chướng khí… trên rừng núi không vật ngã được anh. Dự vẫn sống nhăn răng để trở về và chịu đựng tiếp những khổ nạn của thân phận thằng ngụy quân cầm súng bắn phá cách mạng, chống lại nhân dân…

Ni cô Diệu Tâm nuốt ực nước miếng. Một nỗi xót xa làm nước mắt bà ướt đẫm. Có cái gì chống đối trong từng thớ thịt, khớp xương của bà. Bà vụt nghĩ, nếu có một muỗng nước mắm chui vào bao tử bà thì có lẽ những chấn động, phản đối trong cái cơ thể mỏi mòn sinh lực của bà sẽ dịu xuống ….

Lấy được cảnh sơn môn chùa Zojoji, tôi cảm thấy tác phẩm của mình đã hoàn chỉnh như thể dây cung đã được kéo căng hết sức giống như mặt trăng tròn vậy….

Tôi viết di chúc. Một trăm trang “kỷ niệm”. Bây giờ tác phẩm “Kỷ niệm” ấy đã trở thành tác phẩm đầu tay của tôi. Tôi nghĩ mình đã viết ra một cách trần trụi những việc xấu xa mà tôi đã làm từ thuở thiếu thời cho đến nay. Đó là vào mùa thu năm hai mươi bốn tuổi.

Đôi khi mi nghĩ nàng có chút nhảm nhí và trẻ con. Nàng có cách đặt câu hỏi của một người chưa trưởng thành. Và hình như mi cũng hơi quá đáng khi nghĩ rằng đàn bà vốn là trẻ con nhưng ưa đẻ ra người lớn. Mà nghiệt nỗi người lớn lại ứng vào đàn ông vì chỉ có đàn ông mới ưa cá độ bóng đá và ưa khám phá đàn bà bằng mọi giá…

Từ một người đơn giản và hào phóng, tôi trở nên chi li và keo kiệt. Tôi hạn chế chi tiêu và mua sắm, đi chợ sớm khi tan làm và cò kè giá cả. Mươi năm tuổi xuân của tôi bị hút mất trong vài nắm giấy. Nhưng tôi không nguôi được nỗi lo. Ngày nào cũng vậy, khi trở dậy lúc hai giờ chiều, tôi lại soi gương.

Cả việc cả chủ lẫn khách vây quanh ché rượu, cùng cầm lấy những chiếc cần cùng uống thứ chất vừa ngọt ngào vừa cay đắng, cũng là hình thành từ cuộc sống xưa cũ. Những phút bầy đàn, nhằm củng cố sức tồn sinh. Cho nên lúc men rượu đã đủ bổ sung cho sức sống, mọi người đều đòi kể Giót. Tức trở về với cội nguồn của mình.