Làm sao họ đã có thể, những người đàn ông ấy, những kẻ hung bạo bằng tay không vật lộn với thú dữ, tạo nên những hình ảnh kiều diễm đến thế? Làm sao họ đã có thể vạch nên những đường nét như tơ, những đường nét như thể từ đá vút lên và thoát đi? Làm sao họ đã làm được như thế, những người đàn ông ấy?

Giữa đám đông đang nở ra ngàn ngạt người, gã đứng im lặng, vừa như dửng dưng vừa bối rối vì thấy mình thừa thãi.
Đôi chân trên mặt đất như hai cái cây gầy khẳng, không gió và khắc khổ.
Trong đám tang, gã lạc ra như đứa trẻ không thuộc một nhóm chơi nào, không cười không nói, không biết lộ vẻ buồn đau.

Nhưng, trong những thời điểm lịch sử nhất định, như thế kỉ tàn bạo vừa qua, nghệ sĩ không thể vì ý thức về nghệ thuật như thế mà quên đi số phận con người. Nghệ thuật không thể nhân danh chính nó mà khoan thứ cho cường bạo áp chế lên con người, càng không thể biến mình thành tiếng hát ca cường bạo.

Nhưng bản thân sự có mặt / không (thể) có mặt của họ trong đời sống nghệ thuật đương đại thì với tôi thật nhiều ý nghĩa. Nghệ thuật là tự do tuyệt đối và đẹp đẽ. Xã hội đáng sống là xã hội chấp nhận được thứ tự do đặc biệt ấy.

Nước Đức có hơn sáu mươi năm để ngoái nhìn cuộc chiến của mình, để nhận chịu trách nhiệm lịch sử của mình, để chuộc lỗi với các dân tộc từng là nạn nhân của nó. Chúng ta đã có ba mươi năm. Chẳng lẽ cũng cần ba mươi năm nữa để người Việt mình có thể chuộc lỗi với nhau?

Anh hỏi có phải “cái ‘nhân cách’ dù là ‘nhân cách nhà quê’ đi chăng nữa, cũng là điều đáng trân trọng trong mỗi con người…?” Xin thưa, trong cái đầu nghiêng lệch của tôi, nó là điều duy nhất có thể cứu rỗi được trần gian này, chứ không riêng gì một nước Việt.

Dân Hà Nội dặt dẹo quê người còn đồng thanh tương ứng đổi tên một con đường Berlin thành Phố Phan Đình Phùng cho tiêu tán bớt hoài nhớ. Nhiều khu vực ở Berlin tính đầu cây còn nhiều hơn đầu dân cư ngụ. Cây, bóng lá đùa trên những khoảng đường trưa rười rượi nắng là một trong những lí do tôi thiết tha với thành phố này…

Cứ cho rằng mi là một ý niệm, một ý niệm mơ hồ có khát vọng khám phá. Nhưng mi hoàn toàn lạc lối. Mi luôn cho rằng trên đời này có sự thật. Vậy ta hỏi mi sự thật là cái gì. Có nhiều sự thật hay là chỉ có một sự thật duy nhất. Nếu như có nhiều sự thật cùng tồn tại một lúc thì đâu là chân lý.

Ngươi sẽ không còn là ngươi khi nói rằng thế giới của hình bóng là thế giới của hư vô, của tính chất tạm bợ và đương nhiên không bao giờ là vĩnh cửu. Ngươi sẽ đứng ngoài và không bao giờ dám gõ cửa, thậm chí ngươi sẽ không có đủ bản lĩnh bước lên bậc thềm thứ nhất.

Hôm qua, chiều, leo lên chiếc xe ôm của một gã ốm nhách chừng hơn ba mươi tuổi một chút. Vừa leo lên ngồi đã thấy hối hận. Cái thằng gầy nhom mỏng như tấm ván ép. Cái mông cũng lép kẹp, gã ngồi chừa cho ta một khoảng quá dư dả khiến cho mỗi lần gã thắng xe…

chiều nay khi dạy con đánh vần
nhớ dạy thêm giùm cái tên quen
mai sau người mỹ da vàng ấy
còn có trong lòng chút việt nam

Tôi được quyền chọn lựa, biết điều mình muốn và cả những điều mình không muốn. Tôi yên tâm với sự chọn lựa của mình. Scott không phải của tôi, chưa bao giờ là của tôi, mà sao tôi thấy trong sự chọn lựa này có nhiều mất mát đến độ làm tôi đau đớn.

Như một bông hoa, cô nở. Cô khác đi từng ngày. Thắm thoắt, cô lật. Cô bò. Cô ngồi. Bây giờ cô biết đòi mẹ. Cô có vẻ đã nhận ra người thân. Mỗi lần tôi ghé thăm, cô mở to hai con mắt nhìn và rồi cười và vươn hai tay về phía tôi, chào đón.

Bài ca đã thả cho nỗi âm thầm là bài ca trường thiên bất tận của những xót xa đã ngủ vùi trong đêm mê man vùng vẫy, quẫy quần, mân mải không trốn thoát khỏi chính mình. Thì có chạy đi đâu, cũng là vô nghĩa.

Rồi sẽ có lúc tôi nói với em về Keb’ Mo’, về khoảng thời gian 9 giờ đêm của tôi với cái lưỡi mềm nhũn, nói về những lúc nhớ em thì trông tôi sẽ như thế nào nữa, tôi nói tất. Dù cho là những điều tôi sẽ nói ở đây có thể sẽ khá lung tung, manh mún.

Ngày cuối cùng, tôi muốn nắm tay Maria mà chạy. Chúng tôi sẽ ra nơi đón đầu ngọn gió. Chúng tôi sẽ vượt qua đại dương. Và quên sạch những bài ca ủ dột, mê mải, âu sầu một mùa nắng đã qua

Có thượng đế hay không, chẳng ai biết. Nhưng có lẽ chính ngài cũng ghét sự nhàm chán, sự lặp đi lặp lại. Chính thượng đế thỉnh thoảng cũng xóa bỏ một vài thiên hà, công trình do ngài sáng tạo lên… Nhưng xóa bỏ cũng vẫn là sáng tạo. Chẳng có thiên hà nào biến mất, chúng chỉ thay đổi vị trí và do đó mà có tên gọi khác trong vũ trụ mà thôi.

Berkeley.CN.9.19.04

sự kiện trong thành phố

Sáng, khoảng trăm chiếc xe đủ màu, đủ kiểu diễu hành ngang thành phố, không khí nhộn nhịp, kèn trống, tiếng người hò la, máy chụp hình, nhà báo phỏng vấn dân chúng, chống chiến tranh và đòi trục xuất Bush khỏi ghế tổng thống.

Trong suốt những tháng cuối năm 2008 tôi đã giật mình và nhìn nhận lại những gì mà mình đang nghĩ suy theo một cách tỉnh táo nhất, tôi đã có hai con người, một vào buổi ngày và một vào đêm, một khi bắt gặp ánh nhìn của ai đó và một khi tôi nhìn nhận vào chính bản thân tôi. Nhưng trớ trêu thay vào những lúc ấy là lúc tôi thường quên mất sự hiện hữu của bản thân mình.

Câu chuyện của những hạt mưa: Chúng tôi từ mặt đất, mơ lên thiên đường và ngã xuống đau đớn. Tất nhiên, người ta vẫn nghĩ chúng tôi êm dịu lắm. Thực ra chúng tôi đã phải trả giá đắt. Cho những giấc mơ. Những thế hệ này và thế hệ khác vẫn viết tiếp về giấc mơ ấy. Đó là vòng luân hồi.

Cô gái tôi đang lầm lạc, tôi khẳng định một cách chính xác với nhìn nhận của mình là cô gái ấy đang lầm lạc. Đột nhiên tôi thấy điều đó sau một khoảng dài thời gian gặp lại, ban đầu tôi nghĩ tại sao tự nhiên cô lại như vậy.

Anh chị là người của những hôm nay, cũng là người của những ngày mai…, là những tác giả và những tác giả…, là chủ nhân của những trang viết và những trang viết…, của những nỗi kiêu căng và những nỗi khiếp sợ… của những hy vọng hão huyền và của những tuyệt vọng thật sự…

Tại sao lại là xương rồng nhỉ? Chắc chắn chẳng ai có thể trả lời dù một phần của câu hỏi ấy. Kể cả các nhà thơ và bọn trẻ con. Kể cả các nhà hiền triết, các nhà thông thái. Xương rồng là xương rồng. Thế thôi. Và có thể sinh tồn, có thể phát triển trên bất kỳ miền đất nào.

Trước đó, cũng một nhà thơ có tiếng, cũng là một chức sắc văn nghệ, cũng thao thao. Ông nói duyên dáng, cuốn hút, nhưng những gì ông nói chỉ sau hai phút đã rơi vào quên lãng.

Hắn nằm nghiêng, đầu tựa lên hai chiếc gối, một tay cầm cuốn sách, tay kia gác hờ trên đầu, mắt chăm chú nhìn vào trang giấy. Đọc. Ánh đèn neon trắng mờ soi rõ …

Cái gì không phải của mình thì trước sau cũng không lâu bền chi bằng mình mang giúp một người nào đó đang gặp khó khăn. Mình tặng lại điều may mắn ấy, chứ không phải mình mang cái của “quỷ thần” ấy cho người ta lãnh!
Cô nghĩ vậy đó. Rồi cô ung dung mua vé số.

Hôm qua
Kẻ cướp đột nhập vào vườn
Đập vỡ chum vại xưa
Cái kiệu to
Ôm bụng
Kêu gào

Và dưới tận cùng của đáy valy, cùng với gần chục ký sách và bản thảo của suốt hành trình, là ngài Giả-Phật của ta với nụ cười thơ trẻ cùng ông khán hộ Chăm đen đủi già nua và cái linga yoni lượm về từ phía biển.