Trang chính » Bài lưu trữ theo thể loại

Bài thuộc thể loại: Học Thuật

Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 1/4) 14.05.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Nghiên Cứu, Ngôn Ngữ | 3 bình luận Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 1/4)

Sự tiếp xúc giữa hai ngôn ngữ và dùng xen lẫn trong vài trường hợp là chuyện bình thường của cả thế giới; tuy nhiên, trường hợp của Việt và Tàu thành hình trên căn bản khá “bất thường”, tức là bị áp đặt…

Kiếp sau … chớ làm phụ nữ Nepal 15.03.2018 | Ký Sự, Phụ Nữ & Giới Tính, Tôn Giáo, Văn hóa | 1 bình luận Kiếp sau … chớ làm phụ nữ Nepal

Hành động treo tấm tranh nghệ thuật ở nơi công cộng của Liv Strömquist như một thách thức đối lại thành kiến xã hội về thời kỳ kinh nguyệt của phụ nữ. Nếu bạn có đến Nepal bạn mới thấy phụ nữ xứ này khổ sở biết bao với phong tục dành riêng cho người phụ nữ khi tới kỳ “thấy tháng.”

Tia Sáng Rọi Vào Quá KHứ Bị Lãng Quên (kỳ 2/2) 15.03.2018 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Nhân Văn, Sang Việt ngữ | 0 bình luận Tia Sáng Rọi Vào Quá KHứ Bị Lãng Quên (kỳ 2/2)

thời kỳ văn minh đồ đá đầu tiên của miền bắc nước Tàu, thường được gọi là Yangshao, xuất phát từ văn hoá Hoà Bình trước đó mà có. Đó là một nhánh của văn hoá Hoà Bình di chuyển từ vùng bắc ĐNÁ lên mạn bắc trong khoảng thiên niên kỷ thứ sáu hay thứ bảy trước công nguyên.

Tia Sáng Rọi Vào Quá Khứ Bị Lãng Quên (kỳ 1/2) 14.03.2018 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Nhân Văn, Sang Việt ngữ | 0 bình luận Tia Sáng Rọi Vào Quá Khứ Bị Lãng Quên (kỳ 1/2)

Năm 1952 Carl Sauer, nhà nghiên cứu về địa lý, đi một bước xa hơn. Ông đặt giả thuyết rằng những loại cây trồng đầu tiên trên thế giới xuất hiện tại vùng ĐNÁ. Ông nghĩ rằng việc trồng cây do các người sinh sống tại chỗ thực hiện rất sớm, trước cả thời kỳ Đông Sơn. Đó là người Hoà Bình. Lúc ấy các nhà khảo cổ đều không để tâm đến lý thuyết của Sauer.

Bức tranh tôn giáo “Phật Ông, Phật Bà” gây nhiều tranh cãi 12.02.2018 | Câu chuyện Nghệ thuật, Tôn Giáo, Văn hóa | 1 bình luận Bức tranh tôn giáo “Phật Ông, Phật Bà” gây nhiều tranh cãi

Tượng hay tranh vẽ theo hình tượng “Yab-Yum” này đã làm nhiều người xem khó chịu, nhất là các phật tử những giáo phái khác vì họ cho rằng hình ảnh khiêu dâm này phỉ báng Phật Giáo. Tuy nhiên với bên Mật Tông, tranh ảnh trong tư thế đậm tính sắc dục này vừa rất phổ biến mà lại là một phương pháp tu tập thiền định đi đến giác ngộ của phái Kim Cang Thừa.

Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 5/5) 1.02.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Tư Liệu | 3 bình luận Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 5/5)

Qua hai lần tranh luận được sử sách ghi chép, chúng ta phát hiện cả hai lần Nguyễn Trãi đều có hành vi tấn công cá nhân (ad hominem) đối tượng tranh luận.(237) Vì vậy, nếu ngày nay phải chứng kiến hành động thay mặt quan tòa của giới “có chữ”, nên mỉm cười khoan thứ vì thói quen đó của trí thức Kinh có lịch sử hết sức sâu dầy.

Nguyễn Trãi có tự phát hiện điểm yếu của mình? Dường như có! Nhưng Ông phần nào xem đó là điểm mạnh

Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 4/5) 26.01.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 2 bình luận

Thụ phong tước hầu Quan Phục, Ức Trai thuộc nhóm 100 công thần hàng đầu. Trong kháng chiến, Nguyễn không phải là nhân vật số hai sau Lê Lợi dù có thể đặt Ông vào vị trí số một trong lịch sử văn hóa Việt Nam. Nên phân biệt sòng phẳng hai trường hoạt động.

Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 3/5) 24.01.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 1 bình luận Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 3/5)

Nguyễn Trãi ca ngợi quan tướng nhà Minh từ vị trí thấp hơn. Ông buộc lòng làm thế hay thực lòng nghĩ thế?

Ức Trai vốn hiểu thời nên tùy thời. Năm 1417/1418, Hậu Trần đã bị tiêu diệt. Tình hình tương đối ổn định vì các toán nổi dậy rời rạc không đe dọa sự tồn tại của chính quyền Giao Chỉ. Nhóm Lam Sơn chưa trở thành lực lượng có thể gây chấn động nền móng cai trị vững vàng

Nguyễn Thị Minh Ngọc và “Cải lương dẫy chết” (kỳ 3) 19.01.2018 | Câu chuyện Nghệ thuật, Phỏng vấn, Tư Liệu, Văn hóa | 1 bình luận Nguyễn Thị Minh Ngọc và “Cải lương dẫy chết” (kỳ 3)

Bây giờ tôi đã định cư ở Mỹ, có lẽ làm gì cũng khó. Tôi biết tình hình bi đát và khó khăn lắm vì kịch bản cũ cứ tái diễn lại, kịch bản mới thì không có, túng quá phải dùng kịch bản cũ rồi diễn trích đoạn. Tuổi thọ của một vở cải lương làm ra ngắn dần, nên người ta không muốn đầu tư nữa.

NGUYỄN TRÃI: BỀ TÔI CỦA BỐN DÒNG VUA (Phần 2/5) 18.01.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 0 bình luận NGUYỄN TRÃI: BỀ TÔI CỦA BỐN DÒNG VUA (Phần 2/5)

Văn nhân họ Nguyễn bình yên với sách vở tùy thân, duyên do gì chỉ còn sót mươi đơn vị thơ trong đó chẳng bài nào thể hiện công việc thực tế của tác giả? Theo thiển ý, đa phần thơ Ức Trai sáng tác tại Trung nguyên đã bị tiêu hủy có chủ định. Ai thực hiện việc đó, vì mục đích gì xin được bàn sau.

NGUYỄN TRÃI: BỀ TÔI CỦA BỐN DÒNG VUA (phần 1/5) 16.01.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 0 bình luận

LTS: “Nguyễn Trãi: Bề tôi của bốn dòng Vua” của Lê Tư là một biên khảo công phu, dài hơi, dựng lại hành trạng của một trong những khuôn mặt chính trị và văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam là Nguyễn Trãi bằng cách phân tích thơ của ông mà tác giả xem như một thứ tự truyện, “tự truyện qua nhật ký thơ”, đồng thời đối chiếu với những dữ kiện lịch sử. Nguyễn Trãi ở đây có phần khác với Nguyễn Trãi mà ta thường biết qua sách sử,

Nguyễn Thị Minh Ngọc: Thoại kịch ở Việt Nam đang hấp hối (kỳ 2) 5.01.2018 | Bàn Tròn: Nghệ Thuật & Chính Trị, Kịch, Kiểm Duyệt Văn Hóa Nghệ Thuật, Phỏng vấn, Tư Liệu, Văn hóa | 0 bình luận Nguyễn Thị Minh Ngọc: Thoại kịch ở Việt Nam đang hấp hối (kỳ 2)

Tôi thấy khá là phí phạm chất xám và công sức của các anh chị em khi làm kịch mà tỷ lệ 10 thành công lực bỏ ra chỉ có 1 thành công lực là sáng tạo, 9 phần còn lại phải lo đối phó với những người giống như kiểu “Họ cho tất cả điều họ nói đều đúng, và nói chuyện với họ không phải đối thoại mà chỉ là độc thoại thôi.”

Vài cảm nghĩ về đề nghị cải tiến chữ Việt của Bùi Hiền 29.12.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Nghiên Cứu, Ngôn Ngữ, Nhận Định | 2 bình luận Vài cảm nghĩ về đề nghị cải tiến chữ Việt của Bùi Hiền

Chúng ta thấy ngay tác giả đã sai lầm khi dùng ký hiệu phiên âm làm chữ viết. Đây là điều vô cùng cấm kỵ. Thí dụ: ký hiệu [c] dùng để phiên âm các chữ có “ch”, như chúng ta thì phiên âm là [cuŋ͡m ta:]…

Nguyễn thị Minh Ngọc nói về Thoại Kịch (kỳ 1) 22.12.2017 | Kịch, Phỏng vấn, Tư Liệu, Văn hóa | 1 bình luận Nguyễn thị Minh Ngọc nói về Thoại Kịch (kỳ 1)

Tôi được biết họ xếp tôi vào loại có sạn trong đầu, là loại “không thể cải tạo được, nhưng dùng được” thì người ta dùng, giống như 1 nhân vật kịch kêu là “dùng thì dùng, nhưng tin thì không tin”. Dĩ nhiên không ai dám tin tôi, đến nỗi một cô giáo đạo diễn (đã mất) dạy tôi rất tin tôi, kết quả cô bị nhà trường kỷ luật …

SỰ THẬT 18.12.2017 | Bàn tròn, Biên Khảo, Nhận Định, Triết Học | 1 bình luận SỰ THẬT

Ai cũng muốn tìm thấy, và đạt đến, sự thật. Sự thật do đó vô cùng quan trọng và quý báu. Tuy vậy, có câu nói “Sự thật sẽ giải thoát bạn, nhưng trước khi đó nó sẽ làm bạn vô cùng khổ sở!”

Điểm Thất Lợi của sự Phổ Biến Khái Niệm Phi Tôn Giáo Phi Tín Ngưỡng 5.07.2017 | Bàn Tròn: Tôn Giáo & Chính Trị, Biên Khảo, Học Thuật, Lý Luận, Nhận Định, Tôn Giáo | 1 bình luận Điểm Thất Lợi của sự Phổ Biến Khái Niệm Phi Tôn Giáo Phi Tín Ngưỡng

đạo đức là một sản phẩm phát xuất từ quá trình tiến hóa tự nhiên trong các chủng loại; tôn giáo không phải là nền tảng của đạo đức. Sự kiện nầy dựa vào định luật tiến hóa tự nhiên của chủng loại, một kiến thức khoa học tự nhiên đã được kiểm chứng và xác nhận qua những quan sát và thử nghiệm lâu dài khởi xuất từ khi Charles Darwin đưa ra một lý thuyết mang cùng tên vào đầu thế kỷ 19

HỢP TÁC VỚI QUÂN MINH: NGƯỜI KINH LỘ (kỳ 3/3) 10.05.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 4 bình luận

Hội nghị Diên Hồng mang dấu ấn cơ cấu Kuriltai của người Mông Cổ, chủ nhân trung nguyên lúc bấy giờ. Hội nghị trưởng lão tương tự vẫn thấy ở Afghanistan ngày nay dưới danh xưng Loya Jirga. Riêng Đại Việt, nơi hệ thống hành chánh phát triển hơn trên địa bàn chật hẹp, vua có thể trao đổi với lãnh đạo các phủ lộ để nắm tình hình địa phương nhưng vẫn triệu họp phụ lão, điều đó chứng tỏ hệ thống chính quyền không chặt chịa bao trùm toàn vương quốc. Nhiều khu vực vẫn tự chủ ở các mức độ khác nhau nên vua chỉ có thể trao đổi với thủ lĩnh địa phương thông qua cuộc họp này.

HỢP TÁC VỚI QUÂN MINH: NGƯỜI KINH LỘ- kỳ 2/3 5.05.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

Có thể nói ý thức về vương quốc Đại Việt tách biệt khỏi các triều đại phương Bắc vào thế kỷ XV không mạnh mẽ lắm tại châu thổ Nhĩ hà. Cảm nhận về giới hạn Nam-Bắc xuất hiện trong thơ Nguyễn Trung Ngạn hay Phạm Sư Mạnh đã phai mờ theo quyền lực Thăng Long. Điều này cho thấy ảnh hưởng của di dân Tống chạy trốn nhà Nguyên tác động tiêu cực như thế nào. Văn hóa thâm nhập từ trung nguyên khiến một bộ phận cư dân vùng đất nay là bắc bộ và duyên hải bắc trung bộ càng thêm thấm nhuần văn minh Hán, đặc biệt về giáo huấn Tống Nho. Họ là tác nhân của tiến bộ xã hội nhưng tâm thức dễ dao động giữa thế giới người nói tiếng Việt và thế giới người viết chữ Hán.

hợp tác với quân Minh: người kinh lộ (kỳ 1/3) 21.04.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

hậu duệ Mạc Đăng Dung lại khuynh đảo một triều đại xuất thân từ Thanh Hóa. Lần này, họ Mạc không phục vụ ai mà tự lập làm hoàng đế. Tính chất “bắc hướng” của tộc Mạc thể hiện rõ ràng khi Đăng Dung trói mình quỳ lạy tướng Minh ở cửa ải đồng thời xác nhận chủ quyền Trung Hoa trên dải đất phên dậu, hành động tủi hổ chưa vị vua phương Nam nào đủ can đảm thực hiện.

THẮC MẮC VỀ PHỤC SINH 17.04.2017 | Lý Luận, Quan Điểm, Tôn Giáo | 14 bình luận THẮC MẮC VỀ PHỤC SINH

Ngay cả trong Công Giáo cũng có một số tín đồ xem sự kiện phục sinh là một huyền thoại có tính biểu trưng và có tác dụng nuôi dưỡng tâm linh; ý niệm phục sinh không phải là một sự kiện lịch sử nhưng chỉ là một thái độ tôn giáo. Những người theo khuynh hướng này bác bỏ luận điểm cho rằng Giê-su đã thật sự sống lại trong thể xác.

Nguyễn Phi Khanh- Nhà Nho Khoáng Dật, Sầu Muộn, và Lỡ Thời 7.04.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Văn hóa | 0 bình luận

So với tâm thức Phật giáo của vua Nhân Tông đầu đời Trần, vốn xem mọi sinh linh có tính Phật như nhau, nên đã gả Huyền Trân cho Chế Mân để gầy dựng một liên minh phòng vệ trước đế quốc Mông Cổ quá hùng mạnh, nhận thức chính trị của tầng lớp biết chữ tại châu thổ sông Hồng cuối Trần đầu Hồ có bước lùi đáng kể. Chính nho gia góp phần tạo ngăn cách giữa Chiêm và Việt, làm suy yếu cả hai dân tộc, tự mình biến thành mồi ngon trước Đại Minh đang bước vào giai đoạn toàn thịnh.

Nguyễn Phi Khanh Nhà nho khoáng dật, sầu muộn và lỡ thời (phần 3/4) 1.03.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

Hay nhắc đến thiếu thốn và cố sức hài lòng với nó chứng tỏ Ứng Long sống trong ám ảnh giàu sang. Cái nhàn của Chu Văn An xuất phát từ tâm nguyện, cụ từ tạ mọi ân sủng của triều đình một cách quyết liệt cực đoan. Cái nhàn của Ứng Long mang màu sắc thời thượng, nó giống như vật trang sức thanh tao giúp các nhà nho bớt căng thẳng trên đường lập công danh.

Nguyễn Phi Khanh- Nhà nho khoáng dật, sầu muộn và lỡ thời- phần 2/4 15.02.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

Ứng Long có xu hướng trầm trọng hóa điều mình chịu đựng, ngoài thủ pháp văn chương, nó phản ánh tâm hồn quá nhạy cảm theo hướng tiêu cực. Hai câu đầu đưa chúng ta ngược về bài hành Lũng Tây nổi tiếng, khi Trần Đào (812 – 885) nhìn thấy đống xương bên sông Vô Định, di cốt lương nhân của nhiều phụ nữ xuân sắc, những người vẫn ngỡ chồng mình sẽ trở về.

Đầu Thai và Luân Hồi 8.02.2017 | Nhận Định, Quan Điểm, Tôn Giáo | 2 bình luận Đầu Thai và Luân Hồi

Trong “thần giao cách cảm”, kiến thức truyền phát qua không gian hầu như lập tức giữa hai cá nhân khác nhau. Trong “đầu thai”, kiến thức truyền phát qua không gian lẫn thời gian. Trên phương diện lý luận, giả thuyết “kiến thức truyền phát” không hề kém giá trị gì cả so với quan điểm “đầu thai” (cũng chỉ là một giả thuyết).

Nguyễn Phi Khanh- Nhà nho khoáng dật, sầu muộn và lỡ thời- phần 1/4 7.02.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Văn hóa | 0 bình luận

Dưới triều Trần, Phi Khanh tên Ứng Long. Thời trẻ, Ứng Long là lại viên thuộc Tam quán Kiều tài, đồng thời dạy kèm con gái tướng quốc Trần Nguyên Đán tên Trần Thị Thái. Bà Thái sau trở thành vợ Ông.

Ông sinh hoạt tài tử từ thuở thanh niên, vụng về khiến học trò có bầu rồi bỏ trốn, phiền nhạc phụ tương lai phải chấp nhận cuộc tình sôi nổi. Theo sử cũ, vì xuất thân bình dân lấy vợ quý tộc nên dù đậu Tiến sĩ, Ứng Long bị Thượng hoàng Nghệ Tông ghét bỏ

Luật Nhân Quả 1.02.2017 | Phật Đản, Quan Điểm, Tôn Giáo, Văn hóa | 0 bình luận Luật Nhân Quả

Thay vì dùng luật Nhân Quả mơ hồ để làm chuẩn mực cho cách hành sử hàng ngày thì tại sao chúng ta không cứ làm điều thiện chỉ vì chúng ta muốn làm điều thiện hay chỉ vì chúng ta cảm thấy vui sướng khi làm điều thiện? Tại sao chúng ta cần phải cân nhắc, lo nghĩ là mỗi việc chúng ta làm sẽ có nhân quả ra sao?

Trần Nguyên Đán (1325 – 1390) Đại thần, nho sĩ, nhà thiên văn kiêm đạo gia (phần 2/2) 30.01.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Văn hóa | 0 bình luận Trần Nguyên Đán (1325 – 1390) Đại thần, nho sĩ, nhà thiên văn kiêm đạo gia (phần 2/2)

Trần Nguyên Đán là nhà nho chính thống. Hoạt động cùng tâm cảm của vị quan nho học thể hiện trong hầu hết các tác phẩm còn truyền. Chính ông cũng khẳng định lựa chọn của mình khi tự ý rời bỏ chức vụ ở đài Ngự sử : “Nho phong bất chấn hồi vô lực” (儒風不振回無力), Ông sẽ gửi mình chốn sông hồ nếu phong hóa đạo Nho không được chấn hưng. Nói cách khác, Ông chỉ thích làm quan trong môi trường nho thuật được tôn trọng.

Trần Nguyên Đán (1325 – 1390) Đại thần, nho sĩ, nhà thiên văn kiêm đạo gia (phần 1/2) 23.01.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

Chúng ta sẽ tìm hiểu nhiều khía cạnh trong tâm hồn Nguyên Đán qua từng bài thơ để lại. Dù rời rạc về chi tiết thực tế, nhưng một tinh thần điềm đạm, quan tâm tới dân chúng, bình tĩnh trước thế cuộc vẫn xuyên suốt trong các vần thơ. Qua đó, có thể hình dung lại giai đoạn xáo trộn, bi thương mà chính sử không phản ánh hết.

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)