Bài thuộc thể loại: Văn Học Miền Nam Việt Nam 1954-1975
Thơ, đối với ông, như một đóa Thạch Hoa. Thi sĩ, đối với ông, như một Thuật Sĩ luyện kim, hứng trọn Lộc Khổ Đau ở chốn trần gian nầy, trầm mình trong hồn cốt của Chữ, âm vang và sắc màu, để thấy, nghe, cảm ứng với cái Đẹp trầm thống, bi thiết và u uẩn của kiếp người.
Với mức cận thị 7 độ thì [Trần Hoài Thư] tưởng có thể giải ngũ hoặc xếp loại 2, nghĩa là không phải tác chiến. Đằng này không những ông phải cầm súng như bao nhiêu chiến binh khác, mà còn cầm súng ở một đơn vị luôn đối mặt với sự sống và cái chết rất mong manh ….
Nỗi lòng ưu uất của Đặng Kim Côn… dàn trải bằng chất liệu ngôn ngữ đa cảm… dẫn người đọc lần theo những cảm xúc chân thật có phần bỡn cợt “Ta muốn nhảy xuống hồ tự tử / Nhưng hồ nhỏ quá e hồ đau.”
Tuệ Sỹ là một bậc chân tu, ngài đã đứng bên ngoài của tất cả hệ lụy của cuộc sống. Còn tôi là thằng trần tục, thô lỗ …. Tôi viết được là vì những dâu bể của dòng đời cuốn hút lấy tôi mà tôi không thể nào dứt ra được.
Lên án chuyện đưa tình dục vào văn chương cũng là một … sự kỳ thị, kỳ thị với cuộc sống …. Với phân tâm học, tình dục đóng một vai trò khá quan trọng trong việc hình thành cá tính, quan điểm sống cũng như quan hệ với xã hội. Nó là một sức mạnh vô thức, phần nào chi phối các hành vi, cử chỉ và thái độ của con người.
Đọc thơ Nguyễn Đức Sơn, có lúc tôi như thấy hai thế cực Đông/Tây của mình được phối hợp. Đó cũng là một hạnh phúc không nhỏ cho những con người trong thế hệ “bị xẻ đôi” của chúng tôi.
Đúng là cuộc sống thường ngày có vẻ trôi đi và không quan tâm mấy đến những “dòng chữ ngoài luồng, ” nhưng thực tế khi có những cây viết dám bứt phá để quăng đi hết xích xiềng của ngôn ngữ (đến mức trần trụi) thì chúng ta, những người thầm lặng mong đợi và hưởng thụ sẽ vỗ tay và hưởng ứng rất mạnh mẽ.
Ni cô Diệu Tâm nuốt ực nước miếng. Một nỗi xót xa làm nước mắt bà ướt đẫm. Có cái gì chống đối trong từng thớ thịt, khớp xương của bà. Bà vụt nghĩ, nếu có một muỗng nước mắm chui vào bao tử bà thì có lẽ những chấn động, phản đối trong cái cơ thể mỏi mòn sinh lực của bà sẽ dịu xuống ….
Những chàng Kinh Kha của Lâm Hảo Dũng và những nhà thơ trẻ khác, những chiến binh khác lại giống như những tội đồ thời Trung cổ, bị đẩy ra chiến trường chứ không hề có ý thức chọn lựa.
Trong các sách vở khi định nghĩa “Bậu”: chữ nôm, nghĩa em, mầy như chữ em bậu, bậu bạn, qua bậu … như lớn nói với nhỏ, chồng nói với vợ … Trong những định nghĩa ấy đều không có trách móc, giận hờn, nhưng sao ca dao mỗi khi nhắc đến “bậu” lại dường như chữ “bậu” được dùng để gọi nhau khi lúc dỗi hờn, lúc cơm không lành canh không ngọt ….
Nhà phê bình Uyên Thao viết một bài điểm sách về Đời Thủy Thủ khá dài, chê có, khen có. Nhà văn Viên Linh thì viết một bài Tổng kết văn học năm 1969 đăng trên tờ Khởi Hành, trong đó chê bai rậm rề các tác phẩm viết về lính khiến nhà văn Phan Nhật Nam tạc zăng nổi giận ….
So với ngày nay, trong 10 khuynh hướng do Vũ Ngọc Phan mệnh danh, thì có đến 5 khuynh hướng hầu như không còn dùng được nữa đối với việc nghiên cứu ở đây: đó là những khuynh hướng tiểu thuyết luận đề, tiểu thuyết truyền kỳ, tiểu thuyết phóng sự, tiểu thuyết hoạt kê, tiểu thuyết trinh thám.
Người có mặt bên tôi khi tôi tỉnh dậy là đứa em gái mười chín tuổi của tôi. Tôi hiểu là vợ tôi đang lo cho con nhỏ ở nhà. Tôi cựa mình nhưng toàn thân tôi rơi vuột ra khỏi sự điều khiển của ý thức. Tôi bất động, hai tay, hai chân tôi đều bị trói vào thành giường. Không một cảm giác đau nhức nào chứng tỏ tôi vừa qua một cuộc giải phẫu.
Thi sĩ! Thi sĩ! Thằng người đó đã tự sát. Tên của chàng bị cướp bị bôi nhọ. Ngày nay còn toàn một bọn nhái giọng người chết. Mấy tên thư lại luồn cúi nịnh hót cũng là thi sĩ. Mấy tên cán bộ làm thơ như những bản thỉnh nguyện xin tha mạng sống…
Tác-phẩm của Thảo Trường đã phiền hà không ít giới trí thức và lãnh đạo nhất là những người điều khiển guồng máy chiến-tranh và đồng thời đối với giới văn-nghệ sĩ, ông cũng đã không cùng một chiếu …. [Văn của ông] là của những con người không lối thoát, không tin chiến thắng của vũ khí, luôn đi tìm chân-lý, những tín hiệu mới cho cuộc đời và phận người!
Đời sống của tôi chỉ nghèo nàn trong ba cái “thời chiến, thời tù, rồi thời loạn”, suốt cả một đời “quanh quẩn” trong những “khe núi” ấy, tôi không biết uống rượu, nhảy đầm, đánh bạc, lại cả không biết xã giao, thậm chí trong thực tế còn không biết nói chuyện với … đàn bà ….
Con kinh thẳng tắp dài hun hút kéo từ Gẫy Cờ Ðen đến quận lỵ Mỹ An, nhìn trên bản đồ nó èo ọt như một chiếc que đan. Hai bên bờ kinh cây cối …
Y không nhớ rõ y đến sống ở đây từ năm nào, y chỉ biết mình đã trải qua nhiều lần nhìn sự thay đổi của con hẻm. Và cũng trong suốt chừng đó năm tháng, chỉ có một khuôn mặt thường xuyên hiện ra với y là chủ nhân chiếc quán nầy. Chưa một lần nhờ vả nhau, cũng như chưa một lần có gì xảy ra để cần đến sự giúp đỡ…
Anh cố tình không quan tâm gì đến điều khiếm khuyết của mình, nhưng rốt cuộc, cái đó lại ám ảnh anh như thường lệ. Anh thấy mình rõ ràng bước đi khập khễnh, chân thấp chân cao, mọi vật nhấp nhô không đều trước mắt anh làm anh rịn mồ hôi trán. Anh cúi xuống nhìn chân mình hai ống quần rộng thùng thình, hậu quả của mấy tháng nằm ở quân y viện ốm hẳn người đi.
Tôi đang nằm dưới một pháo đài chìm, có khác gì nấm mồ hoang trong trí tưởng? Tôi nằm im. Tôi muốn tan ra trong sự yên lặng của đêm. Trí óc tôi có thể tự do ngắm nhìn thân xác. Tôi nhìn nó – cái thân thể có ở tôi suốt một phần tư thế kỷ nầy vẫn có thể làm tôi cảm thấy lạ hoắc? Tôi thấy lòng hoang vu khi nhìn xuống mỗi vuông da thịt.
Tôi chợt rùng mình sợ hãi khi chợt nhận thấy mình như một con kiến bò quanh quẩn mãi trong một vòng tròn rất rộng. Và lời hẹn thăm Thăng những ngày sắp tới chỉ như một cái mốc, mà ở đó tôi tưởng mình đã lên đường những chuyến rất xa, rất dài nhưng thật ra chỉ vừa trở về điểm khởi đầu trên con đường tìm kiếm.
Bài thơ là một chứng minh về sự không ngừng tìm tòi, sáng tạo của người thơ, đặc biệt nhà thơ trẻ, trong việc canh tân giòng thơ lục bát, không phải hôm nay, mà hôm qua, không phải bây giờ, mà cách đây gần 50 năm.
Sự canh tân cho thơ là một việc làm chung. Không phải cái ngôi vị được dành riêng cho một cá nhân nào.
Lão Lang đặt xác chết lên bàn đá, gọi thằng Kiên cầm chai rượu đổ vào hai bàn tay chụm lại của lão. Lão nắn cho cái xác nằm ngay ngắn. Kiên đưa bàn tay vuốt cẩn thận cặp mắt đã lạnh cứng, chợt nghĩ tới trận đánh mà hắn từng tham dự cách đây mấy năm. Hồi đó đâu đánh lớn như bây giờ. Thế mà hắn vẫn bị thương, bị mù một mắt…
Mỗi lần khuôn mặt tê dại ấy dần dần hiện rõ trước mặt Tứ, vành môi nặng chịch bắt đầu nhúc nhích như sắp nói, Tứ lại giật mình tỉnh dậy. Tiếng gió ào ào trút trên đồi thông sau nhà đã ngăn cản Tứ không được lại gần tiếng nói quen thuộc của cô anh. Mà lúc này anh lại khao khát tiếng nói ấy. Anh muốn chết trong một không khí đó.
Cái ưu điểm của Sóng Thần, và lý do tờ báo lôi cuốn được nhiều người tham gia, hỗ trợ, đó là, ngoài chủ trương chống tham nhũng làm sạch hậu phương để hỗ trợ tiền tuyến chống Cộng đặng bảo vệ một Miền Nam tự do, còn do chỗ này: đó là tờ báo do nhiều người làm chủ
[Trong] một truyện ngắn của Lê Văn Thiện trên tạp chí Bách Khoa trước 75, có tựa “Xuất ngoại bằng trực thăng võ trang” có đoạn viết đại ý: Không biết quốc vương Shihanouk có ngồi ỉa như tụi mình?… Sao cứ bắt ra trận đánh nhau hoài? Muốn tranh bá đồ vương thì lãnh tụ hai bên chọn bãi đất đẹp, hai người tha hồ quần thảo, kẻ thắng thì được, ai thua thì mất hết. Sao lại bắt dân đen phải hứng chịu?

