Bài thuộc thể loại: Tiểu luận
Không đủ kiên nhẫn sống cuộc sống nghèo túng, nhàm chán suốt đời là tâm-thế-sống chung của thế giới đàn bà trong Cánh đồng bất tận, làm nên âm-hưởng-nữ-quyền chủ đạo của tác phẩm. Người vợ Út Vũ không cam chịu tình trạng hai túi áo quanh năm “mỏng kẹp lép”. Những người đàn bà quê mùa khác không cam chịu…
Dù cho trôi nổi khắp chốn sông hồ, dù cho phiêu bạt trong ngàn phương lữ thứ, dù có bươn chải đắm chìm trong chốn lợi danh, dù có say sưa miệt mài trong cõi văn chương hay mãi tĩnh lặng quán tưởng trầm tư nơi thâm sơn cùng cốc, rốt cuộc rồi chúng ta cũng phải nói lời tạm biệt với cõi đời, để về một cõi Quê chung, về với nơi mà ta đã thực sự từ đó ra đi.
Sự băng hoại đạo đức, sự phá sản những giá trị tinh thần trong xã hội chúng ta hiện nay đang gióng lên những hồi chuông báo động. Xã hội chúng ta đang đứng trước những cơn địa chấn tinh thần khiến toàn thể toà lâu đài đạo lý của cha ông bị lung lay dữ dội. Bức tranh truyền thống đạo lý tốt đẹp bao đời đã loang lở quá nhiều. Luân thường bị đảo lộn, giềng mối bị xới tung.
Từ giây phút trong cái vòng tròn thiêng ấy chỉ còn duy nhất THI SĨ sót lại, bắt buộc đảm nhận quyền lực của vua chúa, đảm nhận phẩm chất của giới quý tộc, thói quen nghi lễ của linh mục, bản năng chiến đấu của người quân nhân, tri thức về sự thật của quan tòa, nỗi say mê ngây ngất của nghệ sĩ, của nhà bác học—từ giây phút ấy nhà thơ đã vượt hẳn tầm vóc của nhà thơ.
Tác giả làm “phá sản” chính mình và tự xây dựng lại trên những đổ nát này để rồi lại tự huỷ diệt sau đó, quá trình này tiếp tục cho đến hết tác phẩm …. Nhưng tự huỷ diệt chính mình bằng hành động viết là một cách để đi vào vĩnh cửu : viết là những gì còn lại của một ai đó, của một cái tôi, những gì sẽ giúp nó tiếp tục tồn tại sau khi chết ….
Theo cung cách Hậu hiện đại, tiểu luận (theo thể loại tiểu truyện pha chất tiểu phẩm) này đề cập vô số tác giả và tác phẩm, sự kiện và quan niệm, vấn đề và chi tiết. Mà cái trò Hậu hiện đại lại tự mang trong mình nó tính đại hậu đậu. Xin nhận về các cao/tiên/hậu ý nơi quý vị để người viết sửa sai/chữa/sang. Đa/cảm (và sẽ có thể hậu) tạ!
Với những người mới gặp anh lần đầu dễ cảm thấy khó chịu vì cái vẻ như là hơi “kênh kiệu thờ ơ” của anh. Thật ra, anh chỉ lạnh với người lạ trong giao tế buổi đầu, nhưng quen anh lâu mới thấy anh là người rất tử tế và nồng nhiệt
Chỉ riêng về phương diện văn học mà nói, giới trẻ Hải Ngoại ở vào một vị trí vô cùng bất lợi nếu so sánh với những người bạn văn chương cùng trang lứa của họ tại Việt Nam. Ở đây, họ thiếu một quê hương để làm điểm tựa, một khối lượng độc giả đông đảo để thưởng thức tác phẩm của họ, và một dòng văn học năng động để học hỏi và kế thừa.
Lúc này đây chính là lúc cái nhìn vô vọng thực tiễn như vậy thật sự kinh khủng nhất đối với chúng ta, vì hơn bao giờ hết, đất nước đang đứng trước những nguy cơ chồng chất mà hy vọng duy nhất chỉ còn biết đặt vào một phong trào trí thức dấn thân, mang nặng bản chất dân tộc và trọng liêm sỉ.
Trước hết, một số câu hỏi có thể được đặt ra: Tác phẩm nghệ thuật là gì? Yếu tính của tác phẩm nghệ thuật được nhìn nhận như thế nào? “Tác phẩm” và “nghệ thuật” đối với ai? Đối với quần chúng nào?… Cứ đặt câu hỏi như thế, đi cho thật rốt ráo, cuối cùng, người ta sẽ chạm vào câu hỏi có tính cách trầm trọng nhất: Nghệ thuật là gì?
Điều ray rứt của người lính trong chiến tranh biên giới Việt-Trung 1979, là sợ bị xã hội lãng quên. Đó là một cuộc chiến “tế nhị” mà cả hai nước đều không muốn nhắc đến. Chính vì vậy khi đọc báo thấy tin “mối quan hệ giữa hai nước Trung Quốc và Việt nam đã bắt đầu bình thường hóa,” hồn ma Hoa Trung Quang khóc than trong nấm mồ. “Tiếng khóc rất dễ lây lan, nhiều chiến sĩ cũng bật lên khóc nức nở” …
Nói “vẻ đẹp của thiền” thì bản thân phát ngôn này đã là hàm chứa mâu thuẫn nội tại. Nói “thiền không có vẻ đẹp” cũng lại là một mệnh đề sai lẫn khác. Với thiền thì mọi phát ngôn, mọi kí tự nhằm miêu tả nó đều thiếu sót. Như thế, ta gọi là thiền! Tức, ngôn ngữ cũng có vai trò của chúng đối với thiền. Vì thế, cũng không có gì sai trái khi ta nói về mĩ học thiền.
Dưới mắt chúng ta, tất cả sự vật đều bao hàm ý nghĩa lịch sử, chúng ít nhiều là kết hợp một chuỗi lô-gíc những biến cố, những thái độ, những việc làm. Khi còn ở tuổi thiếu niên, tôi nhớ thật rõ niên đại những tác phẩm tôi ưa thích.
Cũng có những nhà thơ đích thực bị lịch sử lôi cuốn đến nỗi lớn tiếng phủ nhận những “lời ru” để hăng hái “đập bàn quát tháo”. Xuân Diệu là một ví dụ. Chế Lan Viên là một ví dụ khác. Cả hai nhà thơ lớn của thi ca Việt Nam đều đã nằm xuống. Cả hai về già chỉ muốn nhớ lại họ là tác giả của những lời ru.
Có nhiều cách để để phân biệt một chế độ độc tài chuyên chế và tự do dân chủ. Một trong những cách đó là dùng ngay tự do ngôn luận như một thước đo. Theo đó, có thể nói: Độc tài là một chế độ trong đó chính quyền không bị hạn chế về thông tin đối với dân, nhưng người dân bị hạn chế tối đa về thông tin đối với chính quyền.
…, tôi tin rằng, trong đầu óc của những nhà trí thức hay nhà văn nhà thơ mà các sản phẩm được sản xuất ra đầy lập trường “chính thống” nhất trong nước hiện nay, đều tự biết mình đang là cái trống không. Và ai cũng có sẵn những văn bản kiểu “Đi tìm cái tôi đã mất” hay “Ai? Tôi?” cất giấu đâu đó mà họ xem là cái tôi chân thật của mình.
Ta không thể nhìn thấy nước nhưng nhờ vào sự sắp xếp của các tảng đá mà ta cảm nhận thấy một thác nước đang ào ào trút xuống, bọt tung trắng xóa, rồi trắc trở luồn qua những khe đá. Như vậy: là thác nước, không phải là thác nước, nên mới gọi là thác nước.
Trong hiểu biết của tôi, kiến bò, ong bay. Kiến ở hang. Ong gầy tổ. Cùng ưa ngọt. Kiến, đường. Ong, mật. Hai loài này có một tổ chức xã hội khá chặt chẽ, tính kỷ luật rất cao, phân bố trách nhiệm rõ ràng. Có phải chỉ do mỗi phần bản năng, chỉ thuần nhất trong cấu trúc phi-tri-thức mà chúng hợp nhất, đồng điệu chăng.
Như tất cả các nhân vật lịch sử khác, cuộc đời của ông, không sớm thì muộn, sẽ được phân tích, soi rọi từ nhiều góc độ. Đừng chờ đợi sự toàn hảo. Nhất định chúng ta sẽ bắt gặp những ứng xử rất người và ngay cả những lầm lỗi rất người của Trịnh Công Sơn.
Sự tương tự của nội dung và số lượng các bài viết cáo buộc Trịnh Cung “mua lòng chiến hữu” được tung ra bất chấp thủ đoạn khiến người ta liên tưởng đến một chiến dịch theo kiểu “trục tà” (witch hunt) nào đó mà nhân cách của Trịnh Cung, và không chỉ của Trịnh Cung, là mục tiêu săn đuổi.
Bày tỏ quan niệm sáng tác của mình, Nguyễn Mộng Giác nói rất rõ và rất cụ thể. Theo ông, tiểu thuyết là “một thể loại văn chương nhằm thỏa mãn nhu cầu muốn ngóng …
Nếu tin vào lời Homer, Sisyphus chính là kẻ khôn ngoan và hiểu biết nhất trong thế giới loài người. Tuy nhiên, theo một giai thoại khác thì anh ta lại được khoác cho cái nghề mãi lộ. Tôi không thấy hai điều đó có gì tương phản. Người ta có những ý kiến giải thích khác nhau về lý do anh ta bị biến thành kẻ lao lực miệt mài vô vọng trong cõi âm.
Buộc ở vào một tình thế vô cùng khó khăn (thực hiện điều bất khả), dịch giả cần thiết phải lựa chọn “kiểu” hoặc “phong cách” dịch mà kết quả sẽ hoặc là một phiên bản gần gũi nhất của nguyên bản [mà dịch giả có thể đạt đến] về phương diện ngôn ngữ hoặc là một văn bản trong đó phần chuyên chở cảm nhận của người dịch về nguyên bản là mục tiêu trước và trên hết.
Tâm hồn nghệ sĩ phương Đông muốn tìm thấy “Nguyên hóa tâm” trong thơ và rượu, còn những đầu óc thông thái phương Tây lại luôn chứng minh “Nguyên hóa tâm” bằng những phương trình!
Nguyễn Thị Hải Hà chuyển ngữ
Tại sao phải quan tâm? Tại sao chuyện này lại quan trọng? Nó quan trọng bởi vì khi độc giả và các nhà văn đồng tính được biết đến tên tuổi nhiều hơn và họ tự tin hơn, những quan điểm chính trị về giới đồng tính luyến ái thêm vị trí ổn định và nghiêm trọng, lịch sử về giới đồng tính luyến ái trở nên huyết mạch của lai lịch của giới đồng tính luyến ái
Hoàng Chính chuyển ngữ
Những trang bị về vệ sinh sẽ được liên bang tài trợ và được phát hoàn toàn miễn phí. Dĩ nhiên, một số ông vẫn sẽ bỏ tiền ra để mua những sản phẩm thương mại có tiếng như Băng Vệ Sinh Loại Đặt Trong Cửa Mình của Paul Newman, Băng Vệ Sinh Dựa-Dây-Chịu-Đòn của Muhammad Ali,
Cuối thế kỷ 20, bước qua đầu thế kỷ 21, “đồng tính luyến ái” gần như được “bình thường hóa” trong xã hội con người của nhiều vùng đất trên thế giới. …
Thân xác, cảm thức, khẩu vị, tình yêu, cô đơn, sự giao tiếp thân mật của thể xác, sự hoang trống để lại từ tình yêu, cái chết, tất cả có ý nghĩa khi con người được nhìn thấy như một cá thể ý thức, một cá thể yêu đương.
