Khỏa thân, cũng như một thí dụ khác – tĩnh vật, là một đề tài quen thuộc trong hội họa. Khi mình vẽ tranh gọi là “khỏa thân”, hay “tĩnh vật”, hay “phong cảnh”, hay “bố cục”, thì phần nào trong đầu mình không coi đề tài là quan trọng, mà chỉ chú ý tới đường nét, sự phối hợp…

Trịnh Công Sơn là một người rất biết cách chia sẻ với đồng loại. Những giai điệu của nhạc Trịnh không chỉ vang lên trên sân khấu [mà còn] vang lên trên các hành lang ký túc xá, giữa những quán rượu, hay chính từ miệng người huýt sáo bâng quơ….

[Trong nhạc Trịnh], chữ Tình không bị giới hạn chỉ bởi tình yêu nam nữ, mà[còn là] là tình người, là tình yêu thương chia sẻ cảm thông … giữa thân phận với thân phận, là tình anh em … tình đồng bào và tình yêu với đất mẹ.

Hành trang của một nhà văn lưu vong, bất cứ ở đâu, lúc nào cũng lỉnh kỉnh vấn đề …. Với tôi, nỗi niềm của ông ta “hương xa” hay “toàn cầu tính” không phải là vấn đề hàng đầu, mà là khả năng truyền đạt bằng phuơng tiện dịch thuật.

Do thói quen đào sâu vào sống, dừng ngắm sinh hoạt, khám phá khía cạnh khác của “gì” mà người xung quanh không quan tâm, thi sĩ đã nuôi trong lòng một khối lượng, sức mạnh của sáng tác.

Nhà văn Võ Phiến có lần bàn về dịch, ông nói bài thơ là con cá. Dịch là bộ xương của con cá đó. Bạn thấy: Con cá đầy vảy màu, vây múa …. Sánh làm sao với bộ xương thuộc khoa nghiên cứu. Cho dù tài hoa cách mấy. Vẽ lại con cá cũng không bơi được.

Làm thơ như đi băng rừng. Có phương hướng. Có mục đích ra khỏi rừng nhưng không rõ sẽ đi như thế nào? Thấy gì? Gặp gì? Cảm giác ra sao? …. Nếu biết trước hết những sự kiện này, người làm thơ đang đi trong khu rừng của Disney Land. Rừng giả. Và bài thơ giả.

Lady Gaga như Picasso, vẽ lại bên trong thời đại của họ. Khác chăng, Picasso vẽ trên khung vải. Gaga vẽ lên thân thể, mặt mày, áo quần và cuộc sống của cô. Cái mới và cái lập dị giống nhau bên ngoài, khác nhau bởi sự trung thực bên trong.

Chúng ta có thể “đi” nhờ vào con mắt và cái nhìn người khác , như qua phim ảnh, tài liệu, tra khảo…, nhưng cái “đi” và nhìn của mỗi người mới thật sự mang thêm cho chính mình những cảm xúc, suy nghĩ cùng kinh nghiệm sống. Chúng có những giá trị riêng, khó có thể thay thế bằng sách vở.

Hễ có dịp bù khú rượu chè với nhau tại nhà anh, Nguyễn Trọng Khôi luôn có giấy bút và giá vẽ sẵn sàng. Anh vẽ Chân Phương, vẽ Nguyễn Ngọc Phong … vẽ tôi… và tự soi gương để vẽ mình.

Tôi đọc bản Truyện Kiều song ngữ với phần dịch thuật của Huỳnh Sanh Thông. Tôi đã run vì xúc động với cái đẹp trong thơ Nguyễn Du. Khi đọc đến dòng “Con tằm đến thác vẫn còn vương tơ,” tôi gần té ngã vì rung động.

Quá trình dịch thuật có sự mâu thuẫn vì quá trình này không bao giờ chấm dứt, chính vì một bản dịch không bao giờ là một bản dịch bất diệt. Một bản dịch sẽ bị “diệt” và được “hồi sinh” lại qua nhiều quãng đời và nhiều không gian, để chứng minh cái vô biên của văn bản.

“băng qua khoảng trống” là hoài bão được trở về một thế giới hoàn hảo và gần gũi. Dịch cũng là cách kéo lại giây đồng hồ, trở về với quá khứ, hướng đến tương lai, hoặc để … sống mãi trong hiện tại – trong khuôn khổ một bài thơ, trong thế giới văn chương của một truyện ngắn, hay một tác phẩm tiểu thuyết.

Thơ mang đến tâm hồn tôi cảm giác ấm cúng vì nó cho tôi tỏ bày được những rung động thầm kín của mình. Sau, tôi bắt đầu viết nhiều hơn. Tôi bước vào diễn đàn Talawas hồi Talawas mới được thành lập không bao lâu, với những bài tranh luận và tiểu luận.

Thứ ba, điều khác nữa tôi đã thấy là thực tế khi phụ nữ bước ra khỏi những vai trò truyền thống của mình, việc này tạo nên một cảm quan khẩn trương nơi những nhà lãnh đạo chính trị. Bạn thấy điều lo âu ấy ở những người cầm quyền nam giới…

Với khuynh hướng nghệ sĩ, bạn là một loại kền kền lượn lờ trong đám đông: vì bạn luôn chủ tâm khai thác những … người chung quanh. Mặc dù nghệ thuật, trong khái niệm này, là một sự bóc lột, nó cũng là một cống hiến, và do đó, tương quan với tình yêu. Đôi khi tôi không thể tưởng tượng được sự tuyệt vời và nét đẹp của con người.

Nếu được mô tả về thời đại của mình, đa số dân làm thơ sẽ bảo nó tối ám, buồn rầu, điêu đứng. Ấy không là một lời ta thán quá đáng. Nhìn ở một góc độ nào đó thực thì thời đại của chúng ta đang sống có lúc tối ám, buồn rầu, điêu đứng. Dưới mắt thơ ca chúng trầm trọng hơn…

Tôi cũng quá mệt mỏi làm cư dân của xóm thơ nhà lá. Nhà thơ hoàn toàn vô hình và vô dụng trong xã hội này. Trong lúc xã hội Mỹ suy sụp, nhà thơ chẳng có gì để đóng góp vào cuộc hội thoại. Rất ít người lên tiếng, và những người dám lên tiếng cũng chả được ai nghe.

Quả tình tôi cũng chẳng hiểu tại sao! còn bảo đâu đó người ta rung chuông báo tử thơ (…) tôi thực sự không biết có chuyện ấy, dẫu có đi chăng nữa thì làm sao thơ chết được mà báo tử (!) và thưa chị, tôi không hề [có tham vọng] hướng tới một thứ thơ nào cả, lực bất tòng tâm chăng?

Nếu tôi chú trọng tới việc quảng bá mạnh mẽ những “quê hương ca” thì tôi không muốn truyền bá “xã hội ca,” chứng cớ là “tục ca, vỉa hè ca” không in được in ra và hát lên (nếu cần thì tôi cũng sẵn sàng khai tử chúng). Cũng có thể trong tương lai, khi lòng người VN rộng rãi hơn là khi chúng ta vừa ra khỏi thời tao loạn… thì “xã hội ca” sẽ được công nhận chăng?

Chúng ta khó chối bỏ rằng việc ra đời một trang mạng văn học nghệ thuật tiếng Việt đầu tiên và trẻ trung trong giai đoạn phôi thai của internet đã có một vai trò đầy ý nghĩa trong việc phổ biến, cổ súy và gìn giữ văn hoá cùng ngôn ngữ Việt vào giai đoạn này. Nó là một cuộc flashmob tụ hội ngẫu nhiên, tươi vui, có ý nghĩa.

…nếu không muốn nói là anh chưa tìm được người đồng điệu, tri âm, tri kỷ, ít nữa là đồng điệu trong cách suy nghĩ, trong cách diễn đạt, và cả trong cách giải trí giản dị nhất mỗi ngày là anh muốn làm cho thơ mình khác với cái cũ

Thông thường theo lệ cổ, “Lúc trẻ bỏ xứ ra đi lúc già mới trở về -Tóc râu đều bac cả mà giọng quê không đổi (theo Hạ Tri Chương),” Nguyễn Hàn Chung đi ngược với cái trình tự kinh điển ấy. Bao nhiêu năm làm nghề gõ đầu trẻ ở quê nhà Quảng Nam bây giờ già khèn trí cùn lực đoản còn phải uốn môi, uốn lợi học tiếng nước người nên liều mạng đặt tên tập thơ.

Hơn hai năm trước Công ty Nhã Nam đề nghị tôi dịch Trò chuyện trong quán La Catedral của Mario Vargas Llosa …. Trò chuyện cho tôi cơ hội nhìn lại mình và quê hương mình qua những sự kiện xảy ra ở một nơi khác, xa xôi mà gần gũi.

Quách Tấn viết: “Viết địa phương chí cũng như viết truyện ký, phải viết bằng “cây bút trí” chấm vào “bình mực lòng” thì mới làm cho cảnh sống người sống.

Hồi còn nhỏ, đi theo cha tôi vào một cái chùa Miên, tôi thấy trên tường có treo một bức tranh vẽ 3 người Miên châu đầu vào nhau, một cái nồi nước bắc lên trên 3 cái đầu đó, rồi đốt lửa lên nấu nước, một người “An Nam” đứng coi nấu nước, phía dưới bức tranh ghi lời nói: “Đừng nhúc nhích đổ nước của ông.”