Trang chính » Bài lưu trữ theo thể loại

Bài thuộc thể loại: Nghiên Cứu

Nhà kỹ nghệ và doanh nghiệp Việt nam – Trương Văn Bền (1884-1956) (phần 1) 11.05.2010 | Biên Khảo, Học Thuật, Kinh Tế, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Văn hóa | 1 bình luận Nhà kỹ nghệ và doanh nghiệp Việt nam – Trương Văn Bền (1884-1956) (phần 1)

Người Anh, Mỹ thường gọi những người đầu đàn trong kỹ nghệ là “captains of industry” (dịch nghĩa là “chỉ huy trưởng kỹ nghệ”) … mang lại phúc lợi cho người dân, cho đất nước không kém các đơn vị quân sự bảo vệ đất nước. Vì thế tôi gọi ông Trương Văn Bền là người “chỉ huy trưởng kỹ nghệ” đầu tiên của Việt Nam ở đầu thế kỷ 20.

Đền Cờn và nữ thần Cửa Chúa (Nghệ An) ở thế kỉ XVII trong ghi chép thực địa của giáo sĩ Đắc Lộ, từ góc nhìn nhân loại học lịch sử 24.04.2010 | Biên Khảo, Học Thuật, Nghiên Cứu | 0 bình luận Đền Cờn và nữ thần Cửa Chúa (Nghệ An) ở thế kỉ XVII trong ghi chép thực địa của giáo sĩ Đắc Lộ, từ góc nhìn nhân loại học lịch sử

ở bài viết này và những bài viết sau, chúng tôi sẽ sử dụng một nguồn tư liệu khác, có kết hợp với nguồn tư liệu Hán Nôm, để tiếp tục soi rọi vào lịch sử của xưng hiệu TVTN cũng như của đền Cờn.

việt nam khai quốc: NHỮNG NGƯỜI ĐI HÀNH HƯƠNG VÀ NHỮNG THƯƠNG NHÂN (chương 5, phần 3) 7.04.2010 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ, Văn hóa | 1 bình luận

Cảm tưởng bị lạc lõng, mất phương hướng, không muốn tin vào hiện trạng, cộng với sự hoang mang là nỗi niềm chung của những kẻ bị lưu đầy. Tuy nhiên, không phải là tất cả các quan đời Đường đều bị ép buộc hay phải miễn cưỡng xuống Nam …. Ngược lại, nhiều người lại thấy thích thú khi sống ở miền Nam nên quyết định ở lại đây vĩnh viễn.

việt nam khai quốc: kiểm tra dân số (chương 5, phần 2) 24.03.2010 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ, Văn hóa | 0 bình luận

Tuy phải đăng ký và chịu sưu cao thuế nặng cho các quan lại Trung Quốc, người Việt Nam vẫn luôn gìn giữ bản sắc của họ. Họ không bao giờ đánh mất ngôn ngữ và vẫn diễn tả những cảm xúc hay tư tưởng của họ một cách rõ rệt. Họ không bao giờ mất lòng tin ở quá khứ và luôn trân trọng các di sản văn hóa. Bằng cách bảo tồn di sản ấy, họ đã để lại dấu ấn của họ ….

Diệu nghĩa chữ «Không» 19.03.2010 | Biên Khảo, Học Thuật, Nghiên Cứu, Tôn Giáo | 18 bình luận

Chỉ khi cảm nhận được cái Không thì chúng ta mới hiểu thêm về cái Hữu, nói theo Simone Weil thì phải cảm nhận được hư không, và do đó phải cận kề với cái chết thì mới thể hội được chân lý …. Tồn tại trong cõi Không mới là sự tồn tại vô ngại, giữ được cái Tâm không thì mặt trời trí huệ sẽ tự nhiên chiếu sáng, và mới có thể “viễn ly điên đảo, mộng tưởng.”

việt nam khai quốc: an nam đô hộ phủ (chương 5, phần 1) 9.03.2010 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ, Văn hóa | 1 bình luận

Thật ra Giao Châu đã không trải qua một nền hành chánh rập khuôn theo kiểu Trung Quốc vì Trung Quốc chỉ luôn coi Giao Châu như là một địa hạt ở biên giới mà dân cư toàn là “bọn man di” không phải là người Trung Quốc; nhưng Giao Châu lại học được các kinh nghiệm của Trung Quốc nhiều hơn bất cứ châu nào khác …

việt nam khai quốc: nhà tùy xuống miền Nam (chương 4, phần 5) 2.03.2010 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ, Văn hóa | 1 bình luận việt nam khai quốc: nhà tùy xuống miền Nam (chương 4, phần 5)

Khi đi tìm ý nghĩa của thế kỷ 6 đối với lịch sử Việt Nam chúng ta cần phải nhìn vào cả quá khứ lẫn tương lai …. Việc chuyển cái móng từ người này qua người khác là theo một khuôn mẫu huyền tích sẵn có về hôn nhân và phản bội.

Về bông điên điển và vài khía cạnh khác trong cuốn “Hương Vị Ngày Xưa” của tác giả Trần Văn Chi 1.03.2010 | Biên Khảo, Giới thiệu tác phẩm, Nghiên Cứu, Phê Bình | 0 bình luận Về bông điên điển và vài khía cạnh khác trong cuốn “Hương Vị Ngày Xưa” của tác giả Trần Văn Chi

Đọc xong cuốn “Hương vị ngày xưa” của tác giả Nam Sơn Trần Văn Chi, tôi mới nghiệm ra một điều là viết về nhà quê coi đơn giản vậy mà rất khó viết vì nó đòi hỏi cái chất liệu thật nhiều hơn là hư cấu, nó cần cái vốn trải nghiệm của chính tác giả ….

Sự thật về bản thân là bất khả 26.02.2010 | Biên Khảo, Nghiên Cứu, Tiểu luận | 0 bình luận

Tác giả làm “phá sản” chính mình và tự xây dựng lại trên những đổ nát này để rồi lại tự huỷ diệt sau đó, quá trình này tiếp tục cho đến hết tác phẩm …. Nhưng tự huỷ diệt chính mình bằng hành động viết là một cách để đi vào vĩnh cửu : viết là những gì còn lại của một ai đó, của một cái tôi, những gì sẽ giúp nó tiếp tục tồn tại sau khi chết ….

Suy nghĩ về tứ thơ 24.02.2010 | Biên Khảo, Nghiên Cứu, Phê Bình | 3 bình luận

Chia ra một loại tứ thiên vê tạo hình, một loại tứ thiên về dòng suy nghĩ liên tưởng cũng là cách phân biệt giản đơn cho tiện trình bày. Thông thường các nhà thơ thường thể hiện một tứ lớn bằng cách sử dụng xen kẽ các biện pháp tạo hình và biện pháp biểu hiện nên khó có sự phân chia rạch ròi.

Pablo Neruda: nhà thơ đa dạng 22.02.2010 | Biên Khảo, Giới thiệu tác giả, Nghiên Cứu | 2 bình luận Pablo Neruda: nhà thơ đa dạng

Việt Nam chưa có và có lẽ không cần lắm phải có một Neruda. Nhưng rất cần một thái độ sám hối và hòa giải chân thành từ nhà cầm quyền Cộng Sản, biến nó thành một lễ hội quốc gia. Như nước Chile đang làm, chẳng hạn. Hãy thử quên đi những kiêu hãnh phù du về quá khứ. Vì bất kỳ một chiến thắng nào cũng chứa đựng trong bản thân nó vô số bi kịch.

việt nam khai quốc: lý phật tử & sư tổ tỳ ni đa lưu chi (Vinitaruci) (chương 4, phần 4) 18.02.2010 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ, Văn hóa | 1 bình luận việt nam khai quốc: lý phật tử & sư tổ tỳ ni đa lưu chi (Vinitaruci) (chương 4, phần 4)

Phái Tỳ Ni hay còn gọi là Thiền Tông Phái là phái thứ nhất trong ba tông phái Thiền Phật Giáo chính trong lịch sử Việt Nam. Ba tông phái Phật Giáo Việt Nam này [Thiền Tông, Tịnh Tông, và Mật Tông] đã đóng vai trò quan trọng trong thời kỳ độc lập sơ khai và kéo dài mãi cho tới thế kỷ 13.

việt nam khai quốc: triệu quang phục (chương 4, phần 3) 2.02.2010 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ, Văn hóa | 1 bình luận

Triều đại Triệu Quang Phục đã để lại ấn tượng sâu đậm trên tâm tư người dân bản xứ nhưng chỉ có Lý Bí và Lý Phật Tử được sử Trung Quốc nhắc đến, còn Triệu Quang Phục thì không. Họ Lý được Trung Quốc nói đến vì tổ tiên là người Trung Quốc và đã được Bắc Triều chính thức bổ nhiệm. Vì họ Triệu đã đi sát với văn hoá bình dân bản địa và mang sắc thái riêng của Phật Giáo Giao Chỉ nên Trung Quốc không muốn nhắc đến.

Trông vời quê mẹ… 1.02.2010 | Biên Khảo, , Nghiên Cứu | 1 bình luận Trông vời quê mẹ…

Mùa hè năm rồi nhà văn Nguyễn Tường Thiết, nhân chuyến nghỉ hè ở nhà tôi cùng với vợ, chị Thái Vân, và nhà thơ Trần Mộng Tú và chồng, anh Frank, đã đặt tên cho hòn đá này là Hòn Vua, khi tôi chỉ cho anh xem và nói cảm tưởng của tôi về hòn đá có dáng giống như một ông quan An Nam ngồi lặng lẽ ngóng ra biển trông về quê mẹ bên kia bờ Thái Bình.

James Joyce, Ulysses và thách đố mới 29.01.2010 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 1 bình luận James Joyce, Ulysses và thách đố mới

Theo Helen Cixous, bản dịch Pháp ngữ Ullysses của Gallimard năm 2004 không chỉ là một dịch phẩm mà là một “siêu dịch” (ultraduction), vì các dịch giả trong bản Pháp dịch mới đã “dám Joyce-hóa văn bản” (oser joycer le texte), nghĩa là dám đưa vào bản dịch tất cả những sắc thái mà trong nguyên bản Joyce cố tình tạo nên, sáng tác một tác phẩm hết sức khó đọc, đã từng bị tố cáo là dâm đãng và tục tĩu và cũng được coi là vĩ đại nhất của thế kỷ 20.

TINH THẦN ĐẠI HỌC: PHIẾM LUẬN CHUNG QUANH VẤN ĐỀ ĐẠI HỌC 19.01.2010 | Biên Khảo, Đọc và Đọc lại, Nghiên Cứu, Nguyệt san Tình Thương | 0 bình luận

Một buổi tối mùa Thu năm Nhâm Dần, cùng với vài người bạn họp nhau trong phòng sách: áp vào bốn bức tường là những giá sách uy nghi: những rặng sách chuyên môn còn thơm mùi giấy mới vững vàng đứng với những kinh truyện cổ xưa; triết lý sát cánh cùng khoa học, văn nghệ sánh vai với học thuật. Câu chuyện tự nhiên cũng lên tới những vùng cao rộng…

Tìm Lại Thời Gian Đã Mất: NGUYỆT SAN TÌNH THƯƠNG 1963-1967 18.01.2010 | Biên Khảo, Đọc và Đọc lại, Nghiên Cứu, Nguyệt san Tình Thương, Văn Học Miền Nam Việt Nam 1954-1975 | 2 bình luận Tìm Lại Thời Gian Đã Mất: NGUYỆT SAN TÌNH THƯƠNG 1963-1967

Thời gian ở trường Y khoa, đó thực sự là những năm xanh của một đời người. Không phải chỉ có học, chúng tôi còn có những bận rộn ngoài chuyên môn y khoa như hoạt động sinh viên và cùng với các bạn trông nom tờ báo Tình Thương. Tờ báo ấy ra đời trong một hoàn cảnh và thời điểm đặc biệt ngay sau biến động tháng 11 năm 1963.

Việt Nam khai quốc: cục diện thế kỷ thứ vi xét theo sử liệu Trung Quốc (chương 4, phần 2) 11.01.2010 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ, Văn hóa | 1 bình luận

Chúng ta có thể kết luận rằng vào thời ấy, sau hơn 5 thế kỷ dưới ảnh hưởng Trung Quốc, chủ đề độc lập tự chủ đã có từ thời tiền Trung Quốc vẫn mang những ý nghĩa sống còn cho dân tộc Việt.

Kẻ sùng tín – chương 1 9.01.2010 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ | 0 bình luận

♦ Chuyển ngữ:

Sự thật hiển nhiên là khi tham gia một phong trào cách mạng đang mọc lên, nhiều người đã bị thu hút vào đó vì viễn tượng của sự thay đổi đột ngột và hoành tráng trên những điều kiện sống của họ. Phong trào cách mạng vốn là công cụ dễ nhận thấy của biến chuyển.

việt nam khai quốc: địa phương tự chủ trong thế kỷ VI (chương 4, phần 1) 21.12.2009 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Sang Việt ngữ | 2 bình luận việt nam khai quốc: địa phương tự chủ trong thế kỷ VI (chương 4, phần 1)

Tổ tiên Lý Bí thuộc trong số những người Trung Quốc di cư tị nạn xuống miền Nam để trốn những rối ren bất ổn do loạn Vương Mãng (9-23 SCN). Đến thế kỷ thứ 6, thì họ Lý đến định cư ở bờ Bắc sông Hồng, tại Vũ Bình gần Tân Xương, dưới chân núi Tam Đảo.

CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC Ở NƯỚC TA NHỮNG THẬP NIÊN ĐẦU THẾ KỶ XX VÀ NHỮNG ÔNG NGHÈ CUỐI CÙNG CỦA NỀN KHOA CỬ PHONG KIẾN. 11.12.2009 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 5 bình luận

Buổi sáng hôm đó, hiệu trưởng không được phép vắng mặt. Khi thầy đồ lên lớp “Phải có người giám sát sao cho việc dạy chữ Nho của thầy đồ đúng với phương pháp dạy chữ Nho đã được Tổng thanh tra học chính thông qua”. Về phía học sinh, học hay không, không bắt buộc.

Những vai phụ "láy", "đệm" trong ngôn ngữ Việt 10.12.2009 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 26 bình luận Những vai phụ "láy", "đệm" trong ngôn ngữ Việt

Vì hay ngủ gật trong xuất hát ba, bốn màn dài thậm thượt, nên tôi không nhớ gì nhiều, ngoài một vài vai chính. Còn những vai phụ, tôi quên tuốt.
Đó là chuyện tuồng tích cải lương, còn chuyện ngôn ngữ? Việt ngữ cũng có những vai phụ như vậy.

Nỗi băn khoăn của "con" và "cái" trong tiếng Việt 19.11.2009 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 11 bình luận Nỗi băn khoăn của "con" và "cái" trong tiếng Việt

Tôi nhớ, thuở nhỏ, đọc được ở đâu đó một bài viết về mạo từ trong tiếng Việt. Tác giả, không nhớ là ai, cho biết, Việt ngữ chỉ có một mạo tự giống đực duy nhất là “đực rựa”, còn lại rặt giống “cái”. Không hiểu bài tiểu luận ngôn ngữ ấy được viết theo khuynh hướng nào…

Trên những đường bay của chữ 2.11.2009 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 20 bình luận

Bài viết này muốn đóng góp một vài ý nhỏ vào câu chuyện ngôn ngữ được thảo luận trong thời gian qua trên diễn đàn Da Màu. Đặc biệt, tôi cũng muốn chia sẻ và bổ túc một số những suy nghĩ được trình bày trong bài “Ngôn Ngữ Ngậm Ngùi” của anh Lê Hữu.

tân hình thức: ba bài thơ và các bình luận 26.10.2009 | Biên Khảo, Nghiên Cứu, Sáng Tác, Thơ | 0 bình luận

mỹ rộng quá biết đâu
mà hỏi em đẹp thế
biết sao mà hỏi cũng
vì ta đã có bàn
chân đã có con tim

Học hành tục ngữ, ngôn ngữ 20.10.2009 | Biên Khảo, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 3 bình luận Học hành tục ngữ, ngôn ngữ

Bài này viết cho mạng Da Màu, trả lời thắc mắc của vài bạn đọc Da Màu về ngôn ngữ. Nó chỉ có nội dung ngôn ngữ học thuần túy, từ tốn đóng khung trong việc chữ nghĩa. Vô bổ cho nhiều người.

Theo dấu Huyền Trang 8.10.2009 | Biên Khảo, Học Thuật, Nghiên Cứu, Tôn Giáo | 2 bình luận Theo dấu Huyền Trang

Muốn trở thành một Bồ tát mà không vướng víu khát vọng trở thành Bồ Tát trông hơi giống như một trò đùa. Nói thế cũng chẳng khác gì nói: để biết một điều gì thì phải quan sát nó, nhưng ngay khi ta đang quan sát thì nó thay đổi và đó là một điều phi lý.

MÊNH MÔNG TRỐNG VỌNG BIỂN DÂU 30.09.2009 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 3 bình luận

Bao nhiêu hùng tâm tráng chí, biết bao ngạo khí của kẻ hùng tài đại lược đều bị cơn lốc vô thường của cõi thế cuốn bạt đi tất cả, chỉ còn để lại những mảnh xương thơm của một người nổi tiếng dung nhan tuyệt đại một thời. Bá lăng Phi Yến mai hương cốt !

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)