Trang chính » Bài lưu trữ theo thể loại

Bài thuộc thể loại: Nghiên Cứu

Tìm hiểu từ-ngữ gốc “Hán” (phần 4/4) 23.05.2018 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 2 bình luận

Sau đây là bảng liệt kê những chữ Việt Tàu (kể cả những chữ đã dùng ở các đoạn bên trên theo thứ tự A,B,C. Còn có một số chữ khác những chữ trong bài, vì ít dùng, hay ít phổ quát, nên chúng tôi không nhận ra. Lưu ý: các từ-ngữ dưới đây…

Tìm hiểu từ-ngữ gốc “Hán” (phần 3/4) 21.05.2018 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 1 bình luận

Chưa thoả mãn với hình thức chuyển tự, người Việt thuộc giới Nho sinh uyên bác đã tìm cách thoát khỏi ảnh hưởng trực tiếp của người Tàu nên đã sáng chế ra chữ Nôm. “Nôm” nghĩa là nói theo lối đơn giản, bình dân “nói nôm na”.

Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 2/4) 16.05.2018 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 3 bình luận Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 2/4)

Khi tiếng Tàu du nhập vào tiếng Việt để làm giàu cho kho tàng từ vựng của nước mình, người Việt thường thay đổi từ cách dùng chữ đến âm đọc để phù hợp với tinh thần người Việt. Nói cách khác, người Việt đã “Việt hoá” chữ Tàu chuyển tự, về mặt “ngữ âm” bằng nhiều cách.

Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 1/4) 14.05.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Nghiên Cứu, Ngôn Ngữ | 2 bình luận Tìm hiểu từ-ngữ gốc ‘Hán’ (phần 1/4)

Sự tiếp xúc giữa hai ngôn ngữ và dùng xen lẫn trong vài trường hợp là chuyện bình thường của cả thế giới; tuy nhiên, trường hợp của Việt và Tàu thành hình trên căn bản khá “bất thường”, tức là bị áp đặt…

Tia Sáng Rọi Vào Quá KHứ Bị Lãng Quên (kỳ 2/2) 15.03.2018 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Nhân Văn, Sang Việt ngữ | 0 bình luận Tia Sáng Rọi Vào Quá KHứ Bị Lãng Quên (kỳ 2/2)

thời kỳ văn minh đồ đá đầu tiên của miền bắc nước Tàu, thường được gọi là Yangshao, xuất phát từ văn hoá Hoà Bình trước đó mà có. Đó là một nhánh của văn hoá Hoà Bình di chuyển từ vùng bắc ĐNÁ lên mạn bắc trong khoảng thiên niên kỷ thứ sáu hay thứ bảy trước công nguyên.

Tia Sáng Rọi Vào Quá Khứ Bị Lãng Quên (kỳ 1/2) 14.03.2018 | Biên Khảo, Dịch Thuật, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Nhân Văn, Sang Việt ngữ | 0 bình luận Tia Sáng Rọi Vào Quá Khứ Bị Lãng Quên (kỳ 1/2)

Năm 1952 Carl Sauer, nhà nghiên cứu về địa lý, đi một bước xa hơn. Ông đặt giả thuyết rằng những loại cây trồng đầu tiên trên thế giới xuất hiện tại vùng ĐNÁ. Ông nghĩ rằng việc trồng cây do các người sinh sống tại chỗ thực hiện rất sớm, trước cả thời kỳ Đông Sơn. Đó là người Hoà Bình. Lúc ấy các nhà khảo cổ đều không để tâm đến lý thuyết của Sauer.

VÚ và MÔNG 6.02.2018 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 2 bình luận VÚ và MÔNG

Có những tác giả sử dụng bừa bãi thuyết tiến hóa như một dụng cụ siêu phàm hữu hiệu cho tất cả mọi lãnh vực, mọi sự kiện. Việc nầy dẫn đến những lỗ hổng trầm trọng trong lý luận và giải thích của họ. Họ không hiểu rằng thuyết tiến hóa chỉ áp dụng chính xác trong ranh giới nhất định của nó mà thôi.

Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 4/5) 26.01.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 2 bình luận

Thụ phong tước hầu Quan Phục, Ức Trai thuộc nhóm 100 công thần hàng đầu. Trong kháng chiến, Nguyễn không phải là nhân vật số hai sau Lê Lợi dù có thể đặt Ông vào vị trí số một trong lịch sử văn hóa Việt Nam. Nên phân biệt sòng phẳng hai trường hoạt động.

Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 3/5) 24.01.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 1 bình luận Nguyễn Trãi: Bề Tôi của Bốn Dòng Vua (phần 3/5)

Nguyễn Trãi ca ngợi quan tướng nhà Minh từ vị trí thấp hơn. Ông buộc lòng làm thế hay thực lòng nghĩ thế?

Ức Trai vốn hiểu thời nên tùy thời. Năm 1417/1418, Hậu Trần đã bị tiêu diệt. Tình hình tương đối ổn định vì các toán nổi dậy rời rạc không đe dọa sự tồn tại của chính quyền Giao Chỉ. Nhóm Lam Sơn chưa trở thành lực lượng có thể gây chấn động nền móng cai trị vững vàng

NGUYỄN TRÃI: BỀ TÔI CỦA BỐN DÒNG VUA (Phần 2/5) 18.01.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 0 bình luận NGUYỄN TRÃI: BỀ TÔI CỦA BỐN DÒNG VUA (Phần 2/5)

Văn nhân họ Nguyễn bình yên với sách vở tùy thân, duyên do gì chỉ còn sót mươi đơn vị thơ trong đó chẳng bài nào thể hiện công việc thực tế của tác giả? Theo thiển ý, đa phần thơ Ức Trai sáng tác tại Trung nguyên đã bị tiêu hủy có chủ định. Ai thực hiện việc đó, vì mục đích gì xin được bàn sau.

NGUYỄN TRÃI: BỀ TÔI CỦA BỐN DÒNG VUA (phần 1/5) 16.01.2018 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 0 bình luận

LTS: “Nguyễn Trãi: Bề tôi của bốn dòng Vua” của Lê Tư là một biên khảo công phu, dài hơi, dựng lại hành trạng của một trong những khuôn mặt chính trị và văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam là Nguyễn Trãi bằng cách phân tích thơ của ông mà tác giả xem như một thứ tự truyện, “tự truyện qua nhật ký thơ”, đồng thời đối chiếu với những dữ kiện lịch sử. Nguyễn Trãi ở đây có phần khác với Nguyễn Trãi mà ta thường biết qua sách sử,

Vài cảm nghĩ về đề nghị cải tiến chữ Việt của Bùi Hiền 29.12.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Nghiên Cứu, Ngôn Ngữ, Nhận Định | 2 bình luận Vài cảm nghĩ về đề nghị cải tiến chữ Việt của Bùi Hiền

Chúng ta thấy ngay tác giả đã sai lầm khi dùng ký hiệu phiên âm làm chữ viết. Đây là điều vô cùng cấm kỵ. Thí dụ: ký hiệu [c] dùng để phiên âm các chữ có “ch”, như chúng ta thì phiên âm là [cuŋ͡m ta:]…

HỢP TÁC VỚI QUÂN MINH: NGƯỜI KINH LỘ (kỳ 3/3) 10.05.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 4 bình luận

Hội nghị Diên Hồng mang dấu ấn cơ cấu Kuriltai của người Mông Cổ, chủ nhân trung nguyên lúc bấy giờ. Hội nghị trưởng lão tương tự vẫn thấy ở Afghanistan ngày nay dưới danh xưng Loya Jirga. Riêng Đại Việt, nơi hệ thống hành chánh phát triển hơn trên địa bàn chật hẹp, vua có thể trao đổi với lãnh đạo các phủ lộ để nắm tình hình địa phương nhưng vẫn triệu họp phụ lão, điều đó chứng tỏ hệ thống chính quyền không chặt chịa bao trùm toàn vương quốc. Nhiều khu vực vẫn tự chủ ở các mức độ khác nhau nên vua chỉ có thể trao đổi với thủ lĩnh địa phương thông qua cuộc họp này.

HỢP TÁC VỚI QUÂN MINH: NGƯỜI KINH LỘ- kỳ 2/3 5.05.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

Có thể nói ý thức về vương quốc Đại Việt tách biệt khỏi các triều đại phương Bắc vào thế kỷ XV không mạnh mẽ lắm tại châu thổ Nhĩ hà. Cảm nhận về giới hạn Nam-Bắc xuất hiện trong thơ Nguyễn Trung Ngạn hay Phạm Sư Mạnh đã phai mờ theo quyền lực Thăng Long. Điều này cho thấy ảnh hưởng của di dân Tống chạy trốn nhà Nguyên tác động tiêu cực như thế nào. Văn hóa thâm nhập từ trung nguyên khiến một bộ phận cư dân vùng đất nay là bắc bộ và duyên hải bắc trung bộ càng thêm thấm nhuần văn minh Hán, đặc biệt về giáo huấn Tống Nho. Họ là tác nhân của tiến bộ xã hội nhưng tâm thức dễ dao động giữa thế giới người nói tiếng Việt và thế giới người viết chữ Hán.

hợp tác với quân Minh: người kinh lộ (kỳ 1/3) 21.04.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

hậu duệ Mạc Đăng Dung lại khuynh đảo một triều đại xuất thân từ Thanh Hóa. Lần này, họ Mạc không phục vụ ai mà tự lập làm hoàng đế. Tính chất “bắc hướng” của tộc Mạc thể hiện rõ ràng khi Đăng Dung trói mình quỳ lạy tướng Minh ở cửa ải đồng thời xác nhận chủ quyền Trung Hoa trên dải đất phên dậu, hành động tủi hổ chưa vị vua phương Nam nào đủ can đảm thực hiện.

Nguyễn Phi Khanh- Nhà Nho Khoáng Dật, Sầu Muộn, và Lỡ Thời 7.04.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Văn hóa | 0 bình luận

So với tâm thức Phật giáo của vua Nhân Tông đầu đời Trần, vốn xem mọi sinh linh có tính Phật như nhau, nên đã gả Huyền Trân cho Chế Mân để gầy dựng một liên minh phòng vệ trước đế quốc Mông Cổ quá hùng mạnh, nhận thức chính trị của tầng lớp biết chữ tại châu thổ sông Hồng cuối Trần đầu Hồ có bước lùi đáng kể. Chính nho gia góp phần tạo ngăn cách giữa Chiêm và Việt, làm suy yếu cả hai dân tộc, tự mình biến thành mồi ngon trước Đại Minh đang bước vào giai đoạn toàn thịnh.

Nguyễn Phi Khanh Nhà nho khoáng dật, sầu muộn và lỡ thời (phần 3/4) 1.03.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

Hay nhắc đến thiếu thốn và cố sức hài lòng với nó chứng tỏ Ứng Long sống trong ám ảnh giàu sang. Cái nhàn của Chu Văn An xuất phát từ tâm nguyện, cụ từ tạ mọi ân sủng của triều đình một cách quyết liệt cực đoan. Cái nhàn của Ứng Long mang màu sắc thời thượng, nó giống như vật trang sức thanh tao giúp các nhà nho bớt căng thẳng trên đường lập công danh.

Nguyễn Phi Khanh- Nhà nho khoáng dật, sầu muộn và lỡ thời- phần 2/4 15.02.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

Ứng Long có xu hướng trầm trọng hóa điều mình chịu đựng, ngoài thủ pháp văn chương, nó phản ánh tâm hồn quá nhạy cảm theo hướng tiêu cực. Hai câu đầu đưa chúng ta ngược về bài hành Lũng Tây nổi tiếng, khi Trần Đào (812 – 885) nhìn thấy đống xương bên sông Vô Định, di cốt lương nhân của nhiều phụ nữ xuân sắc, những người vẫn ngỡ chồng mình sẽ trở về.

Nguyễn Phi Khanh- Nhà nho khoáng dật, sầu muộn và lỡ thời- phần 1/4 7.02.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Văn hóa | 0 bình luận

Dưới triều Trần, Phi Khanh tên Ứng Long. Thời trẻ, Ứng Long là lại viên thuộc Tam quán Kiều tài, đồng thời dạy kèm con gái tướng quốc Trần Nguyên Đán tên Trần Thị Thái. Bà Thái sau trở thành vợ Ông.

Ông sinh hoạt tài tử từ thuở thanh niên, vụng về khiến học trò có bầu rồi bỏ trốn, phiền nhạc phụ tương lai phải chấp nhận cuộc tình sôi nổi. Theo sử cũ, vì xuất thân bình dân lấy vợ quý tộc nên dù đậu Tiến sĩ, Ứng Long bị Thượng hoàng Nghệ Tông ghét bỏ

LÊ THƯƠNG: Chúng ta đã biết gì về phẩm cách, tài năng của ông? 3.02.2017 | Âm Nhạc, Biên Khảo, Nghệ Thuật, Nghiên Cứu | 1 bình luận LÊ THƯƠNG: Chúng ta đã biết gì về phẩm cách, tài năng của ông?

Sinh thời ông không bon chen, lặng lẽ giữ cho mình một thái độ sống thật chuẩn mực cho nên dù nhạc của ông được phổ biến khắp nơi nơi, từ thành phố đến thôn quê, từ các em nhi đồng cho đến người lớn tuổi ai cũng biết, cũng thích, nhưng thanh danh ông lại ít được nhắc đến. Nếu tôi không lầm thì ông chưa hề được những tổ chức về âm nhạc từ trong nước đến hải ngoại vinh danh, dù một lần

Thoả hiệp Paris về khí hậu thay đổi 2.02.2017 | Biên Khảo, Nghiên Cứu, Tư Liệu | 0 bình luận Thoả hiệp Paris về khí hậu thay đổi

Tổng thống đắc cử Donald Trump đã có lần tweet đi — cái tweet ấy đã được truyền đi hàng trăm ngàn lần sau đó, và được đưa ra trong cuộc tranh biện giữa hai ứng cử viên tổng thống hồi tháng Chín năm rồi — rằng hiện tượng khí hậu thay đổi do nhiệt hoá toàn cầu gây ra bởi sinh hoạt của loài người là bịa đặt của Trung Hoa – a Chinese hoax – nhằm làm suy yếu ngành kỹ nghệ chế biến của Hoa Kỳ.

Trần Nguyên Đán (1325 – 1390) Đại thần, nho sĩ, nhà thiên văn kiêm đạo gia (phần 2/2) 30.01.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu, Văn hóa | 0 bình luận Trần Nguyên Đán (1325 – 1390) Đại thần, nho sĩ, nhà thiên văn kiêm đạo gia (phần 2/2)

Trần Nguyên Đán là nhà nho chính thống. Hoạt động cùng tâm cảm của vị quan nho học thể hiện trong hầu hết các tác phẩm còn truyền. Chính ông cũng khẳng định lựa chọn của mình khi tự ý rời bỏ chức vụ ở đài Ngự sử : “Nho phong bất chấn hồi vô lực” (儒風不振回無力), Ông sẽ gửi mình chốn sông hồ nếu phong hóa đạo Nho không được chấn hưng. Nói cách khác, Ông chỉ thích làm quan trong môi trường nho thuật được tôn trọng.

Trần Nguyên Đán (1325 – 1390) Đại thần, nho sĩ, nhà thiên văn kiêm đạo gia (phần 1/2) 23.01.2017 | Biên Khảo, Học Thuật, Lịch Sử, Nghiên Cứu | 0 bình luận

Chúng ta sẽ tìm hiểu nhiều khía cạnh trong tâm hồn Nguyên Đán qua từng bài thơ để lại. Dù rời rạc về chi tiết thực tế, nhưng một tinh thần điềm đạm, quan tâm tới dân chúng, bình tĩnh trước thế cuộc vẫn xuyên suốt trong các vần thơ. Qua đó, có thể hình dung lại giai đoạn xáo trộn, bi thương mà chính sử không phản ánh hết.

Một Phật Giáo Phi Tín Ngưỡng, Phi Tôn Giáo 20.01.2017 | Biên Khảo, Nghiên Cứu, Nhân Văn, Tôn Giáo | 5 bình luận Một Phật Giáo Phi Tín Ngưỡng, Phi Tôn Giáo

Theo Thích Ca, muốn diệt Khổ thì phải 1/ nhận biết những loại Khổ trên đời, rồi 2/ nhận biết nguyên nhân của các loại Khổ nầy, rồi 3/ nhận biết rằng có thể đoạn diệt được sự Khổ, và 4/ nhận biết cách thức để đoạn diệt sự Khổ.

Tôn Thất Đào đậm đà tình núi Ngự sông Hương* 11.01.2017 | Hội Họa, Nghệ Thuật, Nghiên Cứu, Tạo hình | 0 bình luận Tôn Thất Đào đậm đà tình núi Ngự sông Hương*

Trong “Các Họa Sĩ Trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Đông Dương” [nxb Mỹ Thuật Hà Nội (1993)], tác giả Nguyễn Quang Phòng đã không công bằng khi “quên nhắc” đến hai vị giám đốc của hai trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định và Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế là Lê Văn Đệ và Tôn Thất Đào, và cũng không in tranh của hai ông.

Thông điệp Standing Rock 19.12.2016 | Biên Khảo, Nghiên Cứu, Nhận Định | 1 bình luận Thông điệp Standing Rock

Là một người quan tâm tới môi trường và vốn có cảm tình với lịch sử chống nạn diệt chủng của thổ dân Da Đỏ, giống dân mà tổ tiên của họ đã có mặt trên đất Mỹ đã từ ngàn xưa, tôi nghe trong tôi có tiếng reo vui — niềm vui thực sự đầu tiên mà tôi có được từ sau ngày bầu cử đầy độc tố, chia rẽ, hoang mang, bất ổn vừa qua.

CÁT BỤI 20.10.2016 | Biên Khảo, Nghiên Cứu | 2 bình luận

Mỗi hệ thống tín ngưỡng truyền giảng mỗi cách khác nhau về chuyện gì sẽ xảy ra sau khi bạn chết.

Những lời hứa hẹn và hăm dọa trên nói chung chú trọng vào cái gọi là “phần hồn”. Còn về “phần xác”, cái thân thể mà sau khi qua đời bạn sẽ bỏ lại thế giới nầy, thì mỗi tôn giáo cũng có những nghi thức tang lễ khác nhau của riêng họ. Những nghi thức nầy, thường rất rườm rà và khó hiểu, hầu hết không phản ảnh những gì xảy ra đến thân thể bạn sau khi chết.

Tác Giả và Tác Phẩm trong Thời Đổi Mới 15.07.2016 | Biên Khảo, Chuyên Đề, Nghiên Cứu, Văn Chương Nam Mỹ | 0 bình luận

Họ sáng tác những tác phẩm hoàn toàn mới, đoạn lìa dòng văn học Âu Châu và Hoa Kỳ, và là những tác phẩm có phẩm chất cao về trí tuệ lẫn văn chương. Sự đoạn lìa này chính là sự ngạc nhiên và khâm phục của thế giới Tây Phương, vốn là cái nôi của văn học thế giới.

Những tôn sư này kết hợp với nhau bằng tính thần thoại, hoang đường có gốc rễ từ dân gian truyền thuyết của các sắc dân trong Châu Mỹ Latin.

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)