Sự chuyển động trong thế giới của Tranströmer luôn hướng về tâm điểm. Hoa đăng của nhà thơ lóe sáng nhất ở hiện tại trong suốt… Trong cách chống trả ngấm ngầm những đồng nghiệp thích đuổi bắt thiên đàng, Tranströmer bắt đầu tập thơ đầu tay của mình với câu thơ, “Thức tỉnh là cách nhảy dù từ bến mơ.”

Triết lý thẩm mỹ của Steve làm tôi nhớ đến một thành ngữ đại loại như sau: “Thời trang là những gì trông đẹp mắt lúc này nhưng sẽ thành xấu xí về sau, còn nghệ thuật thì có vẻ xấu xí lúc này nhưng sẽ trở nên đẹp về sau.”

Căn bệnh trong làng thi ca nhiều trò nhiều kiểu, nói mãi không hết được. Thơ cũ chê thơ mới không biết niêm luật thơ. Thơ mới chê thơ cũ gò bó trong vần điệu lỗi thời. Bên nào cũng đúng. Có một điều quan trọng mà không bên nào chịu hiểu là làm thế nào cho thơ hay. Đó mới quan trọng.

Những năm gần đây, mọi quan điểm chính trị hễ cứ đơn giản hóa quá mức là thất bại, và chúng ta đều nhận thức rõ hơn tính phức tạp của xã hội mình đang sống, mặc dù không ai có thể nói rằng mình nắm trong tay một giải pháp.

Trình bày về thơ trong tóm gọn hai phút quả nhiên là chuyện bất khả. Tôi sẽ cố gắng, hy vọng gởi được tới các bạn một ấn tượng nhanh, một ghi chú gọn, một lời mời – có lẽ vậy.
Poetry. Để dịch một nghĩa tương ứng thì tiếng Việt có một chữ: Thơ

Cũng như những anh em đang bị tù đày, quản thúc và tất cả những người đang đấu tranh cho một tương lai tốt đẹp ở Việt Nam, chúng tôi luôn tin tưởng vào lương tri.

Ông Lưu đã nói rằng “Sự vĩ đại của tinh thần phản kháng bất bạo động là ngay cả khi con người phải đối diện với bạo quyền và khổ hạnh, nạn nhân vẫn đáp lại hận thù bằng yêu thương, thành kiến với lòng khoan dung, ngạo mạn với đức khiêm tốn, tủi nhục với phẩm giá, và bạo lực với trí tuệ.”

Anh hy vọng rằng anh sẽ là nạn nhân cuối cùng của những tòa án dị văn chương khôn cùng của Trung Quốc, và rằng từ nay về sau sẽ không còn ai bị buộc tội vì lời phát biểu.

Nhã Ca nói chuyện về “Đường Tự Do Saigon”
tại Thư Viện Tully, San Jose, 5-5-2007

(trích)

. . .

Chương trình Viet Reads do Học Viện Về Bảo Tàng và Thư Viện Hoa Kỳ bảo trợ hôm …

Tôi không hiểu tại sao tôi lại làm những việc tôi làm. Nếu tôi biết, có lẽ tôi sẽ không cảm thấy thúc đẩy nào để làm. Tất cả điều tôi muốn nói, một cách hết sức chắc chắn, là tôi đã cảm thấy sự thúc đẩy này ngay từ thuở mới lớn. Tôi muốn nói về việc viết lách, viết như một phương tiện kể truyện, những truyện tưởng tượng, không bao giờ xảy ra trong nơi chúng ta gọi là “thế giới thật”.