Câu chuyện em bé đói, lạnh nhường phần ăn của mình cho người khác tạo cơn địa chấn trong tôi. Câu chuyện như ngọn đèn rực sáng vào bóng đêm vị kỷ trong lòng tôi …. như một gáo nước lạnh xối vào làm bừng tỉnh lối sống ích kỷ hiện hữu nơi tôi.

Âm thanh không phải nhan sắc mà vẫn làm lòng người nao nao mấy phần trăm. Những khóm lục bình cọ vào be rào rạo tưởng đâu lưng cá sấu cọ vào nghe giật mình. Đâu đâu cũng thấy lục bình tụ thành bè, rậm rịt bám vào nhau.

Năm 2006, nhiều phụ nữ Kayan tháo bỏ vòng đeo cổ để phản đối họ bị lạm dụng văn hóa vào việc kinh doanh du lịch. Năm 2008, các cô gái trẻ cũng tháo bỏ vòng đeo cổ trước khi vào trại tỵ nạn tại Mae Hong Sorn. Cùng năm đó, Liên Hợp Quốc kêu gọi chính phủ Thailand hãy để bộ tộc này sống tự do…

Tôi cố đi cho hết đồi cát để nghe mấy em trải lòng ra với trời cao cùng biển xanh thăm thẳm. Bên ni đồi cát ngó qua bên tê đường lộ, biệt thự khách sạn tương tự như dinh thự của vua chúa ngày xưa nhìn quá cao sang mượt mà dưới nắng gió. Từ đây đến đó các em đi một đời người không tới.

Người Chămpa đa phần ở đây theo đạo Hồi, thờ thánh Allah. Năm lần trong một ngày, sáng sớm hừng đông, trưa ngọ, xế chiều, hoàng hôn và khuya họ đến giáo đường trong xóm đi lễ. Họ quay mặt về hướng Tây, hướng thánh địa Mecca đọc kinh Koran cầu nguyện.