Không cần phải to lắm đâu
Và cũng không cần phải quá mạnh như ống bơm ở những trạm xả lũ
Cái ống hút chỉ bình thường thôi cũng đủ
Cho bát súp thời gian hữu hạn của con người

Hãy tưởng tượng một ngày nào đó
Đang tự nhiên bỗng nghe đến kịch
Cái ống hút vẫn chưa hết công suất
Đã chạm đáy bát súp thời gian của họ rồi

Hãy tưởng tượng một ngày nào đó
Một ngày vô lý nhất trần gian
Cái ống hút không còn gì để hút
Bát súp thời gian của ai cạn kiệt rồi

Hãy tưởng tượng một ngày nào đó
Cái ống hút dù đã cố gắng hết sức
Thì cũng chỉ tạo lên những tiếng kêu khịt khịt
Bát súp thời gian của người nào có còn giọt nào đâu

Hãy tưởng tượng ở một nơi nào đó có căng tin thời gian của Thượng đế
Vẫn vô cùng tấp nập những người ra người vào
Với những bát súp đầy những bát súp vơi
Mà cái bát của ai đã hết sạch sanh rồi

Hãy tưởng tượng một hôm nào đó
Ta cầm cái bát không và chạy đi chạy lại
Theo cô bán căng tin vô cùng nguyên tắc
hời gian còn nhiều mà không chịu bán thêm

.

Đấy là khoảng tháng sáu, tháng bảy năm 2010. Lúc này, giải bóng đá thế giới ở Nam Phi đang thời kỳ quyết liệt, và vì thế mà hấp dẫn nhất, nhắc tới, chắc không ai là không biết, nên cũng là một khoảng thời gian dễ xác định đối với bất cứ một ai.

Khi đó, nếu cứ như nhiều người nghĩ, thì tôi cũng đã tương đối trưởng thành cả về tuổi tác lẫn nghề nghiệp. Tức là đã viết một số kha khá những truyện ngắn, truyện dài, truyện vừa, đã hoàn thành mấy trăm bài thơ cho Cỏ May, An, Hạnh, hoặc cho mấy tạp chí của Hoàng Linh, Thơ Thơ, Khế Iêm hoặc thỉnh thoảng là một trong số rất nhiều những tạp chí khác của cộng đồng.

Đấy cũng là trong khoảng thời gian tôi đang suy nghĩ tìm một cách thể hiện khác cho những tác phẩm của mình. Vì, thực sụ là từ lâu rồi, tôi đã khá chán ngấy cách viết theo lối hiện thực hoặc một cái gì tương tự như vậy. Tôi thấy trí tưởng tượng hay sự hư cấu của mình dù phong phú, đa dạng đến đâu đi nữa thì cũng không thể bằng một phần chứ đừng nói gì đến chuyện theo kịp thực tế. Với lại, theo tôi, viết để cho ai cũng thấy giống như thực tế thì viết làm gì. Công việc ấy là giành để cho mấy tay nhà báo, nhà văn lười biếng chứ không phải là những sáng tạo. Vậy nên, khi trên tạp chí Da Màu xuất hiện loạt truyện đặc biệt, phi lý, thì tôi rất khoái, thỉnh thoảng lại ghé vào đọc một đọan xem có gì thật sự là mới, là đột phá, xuất sắc không. Và phải thú thực là tuy chưa đọc hết, nhưng tôi đã rất thích những truyện ngắn này. Không phải vì nó lạ, mà là vì nó thực sự là sản phẩm của trí tuệ và vì thế rất xứng đáng được gọi là tác phẩm.

Tôi cũng đang có ý định thử nghiệm, viết ít nhất là một tác phẩm theo phong cách này. Đã manh nha một vài ý tưởng. Chẳng hạn như đưa các nhân vật vào hoạt động trong những cái ống hút, như kiểu ống hút chất lỏng trong các phòng thí nghiệm, ống hút chất thải trong các bể chứa, bể phốt, bồn rửa, bồn cầu, hay đơn giản, phổ biến nhất là ống hút các loại nước lọc, nước khóang, nước ngọt hoặc nước sinh tố trong công nghệ giải khát.

Một đêm, khi tôi đang miên man suy nghĩ, tìm cách cho một nhân vật của mình đào hầm, hay thực chất là đào địa đạo, đột nhập phòng ngủ của một nhân vật khác, thì một nhân vật thứ ba, tuy rất quen mặt nhưng tôi vẫn không sao nhớ nổi tên, không biết là ai, từ đâu đó chạy đến rủ đi gặp Trịnh Công Sơn.

Mà sao lại cứ phải là Trịnh Công Sơn nhỉ? Lúc đầu tôi cứ thắc mắc như thế mãi, cứ tưởng là mình nghe nhầm hoặc nhân vật kia nói nhầm. Nhưng càng về sau thì tôi lại càng thấy điều đó là đúng. Cái người có khuôn mặt ngăm ngăm và ánh mắt hiền từ rất quen thuộc nhưng không biết là ai kia, quả là trước sau vẫn muốn rủ tôi đi gặp Trịnh Công Sơn thật.

Chúng tôi đi qua một khu tập thể mà chẳng hiểu sao tôi cứ nghĩ là khu tập thể giáo viên hoặc khu tập thể văn công, với những dãy nhà tranh, vách đất khá hoang vu. Tất cả các mái lá đều xiêu vẹo, lụp sụp, mục nát, nham nhở và bạc màu thời gian. Tất cả các lối đi đều thăm thẳm, hun hút và vắng vẻ, không có đến một bóng người. Mà cũng phải nói luôn là cái kiểu khu tập thể này rất quen thuộc đối với tôi. Cũng như những thành phố với những ngôi nhà cổ, những nhà thờ, tu viện, nhà ngục, những con đường bộ, đường thủy huyền bí như những mê lộ, những khu rừng hoang vu từ một thời nào đó rất xa xưa…, tôi rất hay gặp những khu tập thể kiểu này trong những giấc mơ, và lần nào đi vào cũng bị lạc lối, không tìm thấy đường ra, cũng không biết là đi đến đâu, rất là không có lối thóat.

Song lần này thì có hơi khác một chút. Nghĩa là sau khi đi xuyên dọc, xuyên ngang, xuyên chéo, vào ngõ này ra ngõ khác, mãi rồi đoàn chúng tôi cũng đến được một ngôi nhà mà theo tôi nghĩ đấy là nhà của Trịnh Công Sơn. Nhưng nhạc sỹ không có nhà. Qua cái khung cửa tối om như một màn đêm thăm thẳm đến vô tận, tôi cố căng mắt ra nhìn nhưng không thấy ai mà cũng chẳng thấy cái gì.

Chỉ có một sợi dây lòng thòng, ngoằn ngoèo như dây kéo chuông ở nhà thờ từ đâu đó và vì thế mà rất có thể là từ mái nhà rủ xuống trước mắt chúng tôi. Và, một cách rất thành kính, tôi thấy nhân vật cùng đi với mình bám lấy, vừa đu hẳn người lên sợi dây ấy vừa cất tiếng hát lên một giai điệu nào đó trong những bài hát của Trịnh Công Sơn.

Thế rồi, đang lúc tôi có cảm giác như những tiếng hát ấy cất lên, nỉ non, tha thiết như một bài kinh cầu, dài lê thê và tưởng như không bao giờ chấm dứt ấy, thì đột ngột, từ mặt nước xanh đen của con sông sâu thẳm ngay mé bên ngôi nhà, Trịnh Công Sơn và mấy người nữa đột ngột xuất hiện. Trong những bộ bà ba mầu nâu đất rộng thùng thình, gầy gò, lam lũ và im lặng, họ theo nhau bước từng bước như những kẻ lữ hành qua trước mắt tôi để vào ngôi nhà kia, lúc đó chẳng hiểu vì sao mà sáng rực cả lên để ai cũng có thể nhìn rõ là gồm một cái sảnh, nơi đang tụ tập khá nhiều người và một hành lang dài hun hút dẫn tới đâu đó…

Song chẳng hiểu sao mà tôi lại không theo đoàn những nhân vật của mình và của Trịnh Công Sơn. Một cách rất tự nhiên, tôi nhận ra những người đang ngồi ở sảnh đều quen biết cả, và vì thế mà bèn ngồi xuống cùng với họ. Hình như chúng tôi có nhắc lại với nhau những kỷ niệm gì đó rất vui vẻ và vì vậy mà cả bọn cùng cười thật to một cách rất khoái chí…

Tuy nhiên, sự hứng khởi ấy diễn ra không lâu. Ít nhất là đối với tôi. Vì ngay sau đó, có ai đấy giục tôi đứng lên để cùng đến chỗ Trịnh Công Sơn. Và ừ thì đứng dậy. Ừ thì đi. Chúng tôi sải những bước dài dọc theo hành lang và thấy tùy từng phòng mà có những nhóm người đang sinh hoạt với những công việc hết sức khác nhau. Đám thì chơi bài, chơi cờ, đám thì may vá thêu thùa, đám thì gấp chăn, gấp chiếu, gấp hoặc là quần áo…

Đi mãi rồi chúng tôi cũng gặp Trịnh Công Sơn và mấy người nữa trong một căn phòng ở phía cuối dãy nhà. Mọi người đang nói chuyện gì đó mà theo tôi nghĩ thì rất có thể là thơ. Và có lẽ cũng vì vậy mà Trịnh Công Sơn bảo tôi đọc một bài thơ nào đó của mình đi. Tôi nhớ là đã đọc cho anh nghe một bài thơ dài. Vâng, một bài thơ dài lắm. Dài đến tôi có cảm giác như mình đang đọc một bản trường ca, hay đúng hơn là một bản tình ca bất tận. Chỉ có điều là nội dung bản tình ca ấy như thế nào thì đến lúc này tôi không thể nào nhớ được nữa.

Dù sao thì tất cả cũng chỉ là trong một giấc mơ. Và bình thường thì tôi chỉ đủ thời gian để chép cho An những bài thơ ngăn ngắn.

./.

Con thằn lằn của A cũng
là con thằng lằng của B và
ngược lại, con thằng lằng của B
cũng là con thằn lằn của A.

A – Bắc B – Nam, A – Đông B
- Tây, A – Đàng Ngoài, B – Đàng Trong . . .  
A là A và B là B,
là những cá thể rất khác nhau

mà cũng rất giống nhau, như mới
nghe cứ tưởng thằn lằn và thằng
lằng là một con và một thằng
nhưng thực chất đều là con thằn

lằn hoặc con thằng lằng  của A
hoặc của B, tức là đều có
khả năng đổi từ mầu này sang
mầu khác cho thích nghi với mầu

sắc của môi trường. Như A là
A mà cũng có thể là B,
hoặc như B là B mà cũng
có thể là A, cả hai đều

có thể lúc rất là quốc gia
lúc lại rất là cộng sản, lúc
có thể rất thân Tầu, thân Nga,
lúc lại có thể rất thân Mỹ,

nhưng có lúc có thể rất ghét
Tầu, ghét Nga, lúc lại có thể
rất ghét Mỹ . . . Vân vân . . . Và . . . Vân
vân . . . Tức là, lúc rất có thể

thế này lại có lúc rất có
thể thế kia . . . hệt như những con
thằn lằn hoặc những con thằng lằng
lúc nào cũng là những con thằn

lằn hoặc những con thằng lằng, vì
sự tồn tại mà đổi mầu sắc
rất nhanh giống hệt như những mầu
sắc đang thịnh hành của môi trường.

 
./.

22 – 4 – 10
 

*thằng lằng: Tức là con thằn lằn (tiếng ở một số địa phương)

.

Chẳng biết từ bao giờ tôi đã bị tiêm nhiễm một tư tưỏng rằng đã là chuồn chuồn thì lúc nào và thế nào cũng đẹp. Và khi tôi mang những suy nghĩ ấy kể lại cho em nghe, thì Hạnh nói: Sao lại “tiêm nhiễm”, hả anh? Người ta chỉ bị tiêm nhiễm những cái xấu thôi. Còn chuồn chuồn, theo anh, đẹp như vậy, thì làm sao có thể gọi là tiêm nhiễm được. Anh dùng từ không chính xác rồi, thi nhân ơi…

Tôi định chống chế rằng cái gì cũng chỉ là tương đối mà thôi. Có thể rất đẹp với người này nhưng với người khác thì lại rất xấu. Thí dụ khi nghe tôi nói có những cái đẹp rất tự nhiên nhưng cũng rất mơ hồ, khó hiểu, rất khó diễn tả, nắm bắt, như cái đẹp của chuồn chuồn chẳng hạn, thì Liên giẫy nẩy lên, bảo: Anh tiểu tư sản quá. Bằng này tuổi đầu rồi mà anh không tìm được cái gì khác để quan tâm và suy nghĩ đến hay sao?

Nhưng tôi chỉ mới “định” vậy thôi chứ chưa nói gì với Hạnh. Vì rất có thể là em nói đúng, và tiêm nhiễm chỉ nên dùng khi có dính dáng đến cái gì xấu xa.

Như rất nhiều người khác, thật sự là đến tận bây giờ tôi cũng vẫn chưa hiểu “tiểu tư sản” là cái gì. Và tôi đoán chắc là Liên cũng vậy. Chắc là cũng như tôi, Liên chắc cũng chỉ biết đến ba chữ ấy qua đài báo hay các cuộc họp, các cuộc thảo luận mà thôi. Thấy người ta nói tiểu tư sản là không tốt, phải lên án thì cũng chỉ biết nói theo, nghĩ theo là nó không tốt, là phải lên án nó. Còn tại sao lại như vậy thì chịu chết. Thế nên, khi nghe Liên bảo “anh tiểu tư sản quá đấy” thì tôi cũng sợ. Một cái sợ mơ hồ thôi nhưng mà cũng rất rõ ràng. Tuy không nhìn thấy, và thậm chí là cả không nghe thấy nữa, nhưng tôi cảm thấy rất rõ rằng, cứ dính dáng đến ba chữ này là cuộc đời đi đến chỗ tăm tối, đến ngõ cụt rồi. Tôi mơ hồ cảm thấy đâu đó xung quanh mình có những tiểu tư sản này, tiểu tư sản kia đang bị theo dõi một cách sát sao, đang phải kiểm thảo, kiểm điểm, đang bị giam lỏng hoặc thật sự đang trong vòng vào tù ra tội. Mà vào tù ra tội, để rồi bị tra tấn, bị bỏ đói, bị xỉ nhục; bị hành hạ, bị những cái gỉ cái gì nữa… thì tôi chẳng muốn tí nào. Tôi còn quý mạng sống của của tôi lắm. Càng quý hơn là sống và được tự do. Thì chí ít cũng là được tự do ngắm chuồn chuồn.

Tôi không tin và cũng chẳng thích sự phải thật chính xác của chữ nghĩa cho lắm. Chính xác tuyệt đối thì lại càng không. Hình như ông Lê nin có nói ở đâu đó rằng: Trên đời này chỉ có một sự tuyệt đối là mọi cái đều tương đối. Và tôi tin là ông ta nói đúng. Mà cũng tuyệt đối tin luôn, nhất là trên phương diện chữ nghĩa vốn đầy dẫy những ma mãnh, éo le, rắc rối này. Nhưng dù có chắc chắn như vậy đi chăng nữa thì tôi cũng chưa bao giờ muốn là tín đồ của Lê nin cũng như của bất cứ ai khác. Lê nin hay bất kỳ ai đi nữa thì cũng có những cái và những lúc tin được, cũng có những cái và những lúc chẳng thể nào tin được. Như chuồn chuồn không nhất thiết là cứ phải bay thẳng. Có lúc nó phải bay dọc, lại có lúc nó phải bay ngang. Có lúc nó phải bay cao, có lúc nó phải bay thấp. Có lúc nó phải tiến. Có lúc nó phải lùi. Có lúc nó phải đứng yên.

Nhưng cũng là chỉ nói vậy thôi. Chứ nhiều khi tôi cũng vẫn quan tâm, phân vân về sự chính xác của chữ nghĩa lắm. Biết cái gì cũng chỉ là tương đối thôi, nhưng phải phải vừa vừa như thế nào là đủ, là được, như thế nào là quá lố, quá đáng. Sự thật là khi nghe hoặc đọc ở đâu mấy chữ của câu thành ngữ: hoa thơm bướm lượn, tôi cũng suy nghĩ lắm. Vì ai mà chẳng biết, giống như cái tầu lượn với sải cánh rất dài, khi những con chim, đại bàng, bồ câu, diều hâu…. chẳng hạn, muốn lượn loanh quanh trên bầu trời thì đôi cánh của chúng cũng phải bất động cho đúng quy luật của khí động học và đúng định nghĩa của chữ nghĩa, ít nhất là theo từ điển. Đằng này, trừ những lúc đậu yên ở đâu đó, cánh bướm lúc nào cũng phấp phới, phớp phới. Mà đã vậy thì làm sao có thể nói là bướm lượn được. Phải nói là bướm bay mới đúng chứ. Bướm đậu rồi bướm ối a nó bay, và hình như là chỉ có hai trạng thái đó thôi. Với lại, chắc gì bướm đã thực sự lượn vì hoa thơm. Theo tôi thì khả năng bướm lượn vì sự rực rỡ, vì sự sặc sỡ nhiều mầu sắc của hoa là nhiều hơn chứ.

Tôi vẫn hay lang thang, cả trong thực tế lẫn trong tâm tưởng, theo những cánh chuồn chuồn đi khắp mọi nơi mọi chốn. Và vì thế mà tôi có cơ sở để nghĩ rằng chỉ có chuồn chuồn là lượn theo đúng nghĩa của cái từ này nhất. Nhưng trong thực tế thì có lẽ ngoài các nhà khoa học, các nhà thiết kế chế tạo máy bay ra, rất ít người và ít khi người ta nói chuồn chuồn lượn. Thực tế người ta chỉ nói chuồn chuồn bay. Chuồn chuồn có cánh thì bay / Có thằng cu tí bắt mày chuồn ơi. Thực tế là đã lâu lắm rồi và có lẽ sẽ còn rất lâu nữa, có thể sẽ là mãi mãi tôi sẽ không còn được gặp lại những thằng cu tí một thuở nào đó của mình. Buồn thật. Buồn miên man. Và có lẽ còn miên man buồn hơn biết bao nhiêu vào những đêm dài không ngủ được như thế này.

Cũng như bao nhiêu người khác, thực tế là chưa bao giờ tôi biết chuồn chuồn ngủ ở đâu. Hình như thực tế là chẳng ai biết đâu là tổ của những con chuồn chuồn cũng như chẳng ai biết là thực tế chuồn chuồn có tổ hay không nữa. Và cũng như những con bướm, chuồn chuồn có ngủ không nhỉ? Chắc là có. Và cũng chắc là chúng cũng ngủ mơ nữa. Chắc là những giấc mơ của chúng cũng rất đẹp, rất nên thơ. Vậy chúng có mất ngủ không? Chắc là không. Chắc là trong số đồ ăn và đồ uống của chúng, chẳng thứ nào có chất kích thích tương tự như nước chè xanh hay cà phê, như của tôi, hồi chiều tối hôm qua chẳng hạn, chúng cũng chẳng phải suy nghĩ hay toan tính điều chi phức tạp.

Chuồn chuồn có tình yêu không? Một lần nào đó, nghe tôi hỏi như vậy; Hạnh đáp rằng: Phải có chứ, anh nhỉ? Em đã nói thế, vậy thì chắc là chuồn chuồn cũng có tình yêu. Và vậy thì cũng chắc là một tình yêu hết sức thầm kín. Vì rất ít, rất ít khi có ai đó thấy được hai con chuồn chuồn sát cánh bay bên nhau. – Thế thì cũng buồn, anh nhỉ? Hạnh bảo vậy. Ừ. Buồn quá đi chứ. Yêu nhau mà chẳng được bay khắp nơi cùng nhau thì còn gì đáng buồn hơn nữa. Tôi đáp vậy. Miệng cười mà mặt nhăn nhăn nhó nhó, buồn rũ rượi.

Theo em thì chuồn chuồn có biết buồn không, Hạnh? Tôi lại hỏi tiếp. Em cũng không biết nữa. Hạnh trả lời. Thế thì tại sao rất ít khi chuồn chuồn bay với nhau? Chắc là do hoàn cảnh thôi…

Ừ, đúng đấy, chắc là do hoàn cảnh thôi. Dù chưa biết là hoàn cảnh gì, hoàn cảnh như thế nào…. Nhưng đã yêu nhau thì ai mà chẳng muốn lúc nào cũng ở bên nhau, ở bên nhau mãi mãi. Phải không mọi người? Phải không em?

Chỉ có bướm là hay bay thành đàn thôi. Ít khi người ta thấy chuồn chuồn bay thành đàn, nhưng từng đàn bướm tung tăng thì hình như ai cũng thấy. Chỉ những khi trời sắp mưa và cũng họa hoằn lắm người ta mới thấy một đàn mươi mười lăm con chuồn chuồn là là bay sát mặt sông hay mặt ao hồ. Nhưng những đàn bướm thì sáng, trưa, chiều và cho đến tận hoàng hôn, hình như lúc nào cũng có thể trông thấy được.

Nhưng anh nghĩ là bướm vẫn cô đơn, Hạnh ạ…. Một buổi chiều, khi cùng nhau bước trên những thảm cỏ rất êm bên bờ sông Châu Giang, tôi nói với em như vậy. Để rồi nghe Hạnh ngạc nhiên: Anh nói sao cơ? Cả một đàn bướm hàng ngàn con thế kia? Nhưng Hạnh ơi, em cứ để ý mà xem… Hàng ngàn con thật, nhưng chúng chỉ chấp chới, chấp chới loạn xạ lên thế kia mà thôi. Có con nào bay với con nào đâu? Ừ nhỉ. Vậy nên anh nghĩ bướm cũng cô đơn lắm. Và cả đàn bướm rất nhiều kia, thật ra chỉ là tập hợp của những cá thể rất cô đơn lại mà thôi. Thế cũng buồn, anh nhỉ? Ừ… Và có khi còn buồn hơn là cả chuồn chuồn nữa. Nhưng chỉ là buồn về phương diện tình yêu thôi, phải không anh? Có thể chúng phải tập hợp thành đàn vì sự tồn tại?. Có thể như thế lắm. Nhưng tồn tại mà chẳng có tình yêu thì tồn tại làm gì phải không em?

Có một con chuồn chuồn đậu im lìm như một cái que trên cành táo, mầu xanh xanh, bạc bạc của nó hòa với mầu xanh xanh bạc bạc non xanh của cành lá, nếu không để ý thì rất khó phát hiện. Chúng tôi đến gần hơn một chút nữa và chăm chú ngắm con chuồn chuồn. So với cơ thể của chính nó thì mắt chuồn chuồn quả là khổng lồ. Nhưng sự mất cân đối ấy, chẳng làm mất vẻ đẹp vốn có của nó đi tẹo nào. Mà ngược lại là đằng khác. Hạnh bảo: Em thấy yêu cặp mắt của những con chuồn chuồn này quá. Chúng nó có thể quan sát cả thế giới một cách dễ dàng. Anh cũng thế. Anh cũng yêu những chiếc cánh của nó. Em yêu sự nhẹ nhàng của nó. Ừ, cái gì của nó cũng đáng yêu cả em ạ. Cả sự im lặng của nó nữa chứ? Đúng rồi! Cả sự im lặng của nó nữa.

Chúng tôi hay nghĩ, hay nói về chuồn chuồn một cách viển vông như vậy. Và rõ ràng là thừa biết ở đâu đó, chuồn chuồn vẫn bí mật ngốn ngấu những con bọ gậy và đã cắn là cắn rất đau thì chúng tôi vẫn thấy nó đẹp và vẫn yêu nó vô cùng. Tôi đã mấy lần để chuồn chuồn cắn cho đến chảy máu ngón tay. Nhưng điều đó đâu cũng có hề chi, vì chỉ sau một lần để chuồn chuồn cắn rốn, sau đúng bốn ngày, thì dù hãy còn bé tí, tôi vẫn có thể bơi lội như thường.

Liên vẫn bảo tôi là bảo thủ và đôi khi là kiêu căng, là thiếu khiêm tốn nữa, mặc dù trong các cuộc tranh cãi điều qua tiếng lại rất hiếm hoi giữa hai người thì phần thắng khi nào cũng thuộc về cô và chỉ thuộc về cô mà thôi.

Cũng đã lâu lắm rồi tôi và Liên không nói chuyện với nhau về chuồn chuồn. Vì nói làm sao được khi đụng đến đề tài này là cô cứ một mực khăng khăng quy cho tôi là tiểu tư sản, khăng khăng nhất quyết bắt tôi phải sửa đổi.

Vậy nên, tôi mới hết sức ngạc nhiên khi một buổi chiều tháng năm rất thanh bình tự nhiên cô từ đâu chạy về và cầm tay kéo một mạch tôi chạy ra bờ con sông nhỏ gần nhà. Chúng tôi đứng trên cầu và nhìn xuống dòng nước trong veo lững lờ chảy. Chợt Liên chỉ cho tôi một mảng gì đó lấp lánh ánh bạc đang từ từ trôi đến và cất giọng rất lạ: Anh nhìn kìa.

Tôi nhìn cái mảng bạc càng lúc càng trôi đến gần ấy và dần dần nhận ra đấy là những cánh chuồn chuồn. Tôi không thể biết là chuồn chuồn từ đâu ra mà nhiều đến vậy, và lại càng không thể biết tại sao chúng lại đồng loạt chết hàng đàn lớn lớn như thế này, trên ngay con sông này.

Rất nhiều… rất nhiều những ánh mặt trời phản chiếu từ mặt sông và từ những cánh chuồn chuồn hắt lên làm tôi lóa mắt. Vẫn đẹp quá, phải không em? Tôi nói với Liên mà như nói với Hạnh và vì thế mà cũng không thấy ngạc nhiên lắm khi nghe cô khẽ đáp: Vâng!

./.

12 – 05 – 10

.

Sự thật là hắn không biết hắn
là chủ ngôi nhà này hay con
khỉ là chủ ngôi nhà này. Cũng
như hắn không biết là hắn mời

con khỉ về ngôi nhà này hay
con khỉ mời hắn về ngôi nhà
này. Sự thật là hắn không biết
có phải hắn là hắn hay con

khỉ là hắn, cũng như hắn không
biết có phải con khỉ là con
khỉ hay hắn là con khỉ . . . Và
vì thế mà sự thật là hắn

không biết tổ tiên của hắn là
con khỉ hay tổ tiên của con
khỉ là hắn . . . Sự thật là lưng
hắn đang còng dần vì ngồi nhiều,

trước màn hình máy thu hình và
màn hình máy tính hay sau những
chiếc bàn . . . để xem, đọc, nghe, nhìn
những gì có liên quan đến nghị

quyết của bộ chính trị và bộ
chí trịnh và có thể là hắn
sắp phải sử dụng thêm cả hai
tay nữa, những khi cần di chuyển

./.
19 – (5 – 1) – 10

.