Trang chính » Sáng Tác, Tạp văn, Thơ xuôi Email bài này

Nhớ về những bến sông

 

 

Bạn ơi, trong dòng đời có bao giờ bạn đã một lần hay vài ba bận bạn chợt nhớ về những bến sông? Riêng tôi thì sông nước ấy biết bao mùa tôi khắc khoải… Lòng chạnh nghĩ lòng đầy bao thương mến mãi. Bến sông xưa nơi chốn cũ mãi quay về. Bạn có bao giờ ghé lại bến nước Tân Châu.  Dòng nước cuộn màu phù sa tháng Năm, con nước đổ. Rồi tháng Tám, nước dâng cao làm dòng sông Tân Châu lại chan hòa rộng mở. Nơi mé sông nay có bờ đá dựng giữ đất chuồi. Đường Bạch Đằng phố xưa giờ biến mất lâu rồi; bởi nước xoáy, nước cuốn trôi mất dấu. Khi biết được nước mềm nhưng nước vô cùng mạnh mẽ. Đời mong manh khu chợ quận cũng đành thôi. Nghĩ phần sông rồi lại nghĩ phận bờ xuôi. Nước sông lớn, nước xoáy giữa vàm kinh, nước mạnh. Con kinh cũ Vĩnh An Hà với hai người đi trên chiếc xuồng lênh đênh giữa dòng nước đổ. Họ về đâu và họ sống nơi nào? Phận bèo giạt, xuồng trôi đời không bến đậu. Xuồng ơi xuồng sông nước ấy lênh đênh…

clip_image001

Vàm kinh Vĩnh An Hà  (Tân Châu, An Giang)

clip_image002

Bờ sông Tân Châu (An Giang)

Bạn ơi, sông chảy xuống chiếc ghe cui bò lên vùng ngược nước. Ghe về đâu giữa mặt sông rộng bời bời phía trước. Ghe có phải chỉ về vùng sông nước Bắc Nam thôi; hay ghe còn ghé lại khu Bình Di, cánh đồng gần biên giới nữa. Nước tháng Chín, nước trôi xuôi ra biển lớn. Ghe tháng Mười, ghe rời bến biệt ngàn khơi. Sông không sóng mà thuyền lắc lư với sóng. Đời vẫn trôi, tôi trôi mãi theo đời. Bến bờ nào sông nước ấy mãi chơi vơi…

clip_image003

Ghe cui trên sông Tiền vào tháng Chín, vùng Tân Châu, Hồng Ngự (An Giang)

Bạn ơi, có bao giờ bạn nhớ bến Châu Giang? Chiếc phà cũ chở đầy bao nỗi nhớ? Ngày mới lớn khi chiều về tan lớp, nhớ! Tà áo ai bay phơ phất giữa đôi bờ. Sông nước này có chút gì làm nhớ lại tuổi ấu thơ. Nay trở lại, bến sông xưa dường như hơi là-lạ. Nơi bến cũ, hồn tôi nay không có gì thay đổi cả; nhưng dường như sông nước ấy đã qua rồi. Thôi cũng đành nhìn dòng nước chia đôi. Hai dòng chảy, trước và sau, hai lối rẽ. Đừng trách nước, trách sông, trách lòng người, bạn nhé. Hắt hiu nhìn bến cũ đã quên mình! Bạn ơi, có một bận tôi về qua bến đá màu xanh. Thăm lăng Thoại Ngọc Hầu, tôi theo ngõ hẹp bên lăng Ngài dẫn ra con đường cái. Con hẻm nhỏ nhưng sao đường dài hun hút mãi. Chìm giữa bờ tường chân đếm bước chân đi. Sao bỗng dưng tôi nghe lòng xao xuyến buổi phân kỳ; rồi chợt nhớ những ngày xưa, lần đầu tôi về qua Châu Đốc cũ…

clip_image004

Bắc Châu Đốc (An Giang)

clip_image005

Con đường bên hông lăng Thoại Ngọc Hầu (Châu Đốc, An Giang)

Bạn ơi, có bao giờ bạn về qua Long Xuyên? Tôi nhớ mãi bến sông xưa làm tôi lớn dậy. Mái trường cũ qua bao mùa thay đổi quá. Tường rêu phong, lớp học cũ đâu rồi. Tan trường về lớp lớp học trò vui. Qua Hoàng Diều, chiếc cầu bắc ngang dòng sông khá rộng. Long Xuyến ấy mấy mươi năm tôi đã sống. Nhớ bến sông là nhớ lấy phận đời mình. Những ân tình sông nước tưới muôn phương. Ngôi trường cũ làm nên niềm thương tưởng. Hàng phượng vĩ Thoại Ngọc Hầu, năm xưa, còn đâu nhỉ?… Tuổi học trò ngày ấy đẹp vô bờ. Thương lớp cũ, nhớ ơi từng cửa lớp; nhớ ân sư, nhớ lắm những ngày vui…

Bạn ơi, có bao giờ bạn về qua bến phà xưa; bắc Vàm Cống vẫn hoài trong tôi nỗi niềm lưu luyến thuở giờ. Năm tháng cũ những ngày tôi còn nhỏ. Những năm ấy đôi lần tôi qua bắc tối. Quê tôi xa, xa tuốt mãi cầu ngang. Chiều nắng xuống mặt sông buồn, sông ngủ sớm. Xuôi về biển, dòng nước trôi, trôi mải miết. Qua Cần Thơ, sông nước ấy kéo tôi về. Nhớ những ngày nằm chờ nước trên ghe. Tôi nhớ lắm những cù lao chạy dài theo lòng sông trôi, trôi mãi. Những năm xưa nơi Cái Côn, Trà Ôn cùng biết bao nhiêu bờ bãi. Những gốc bần phơi rễ giỡn nước vờn. Sông nước ơi, nay sông nước có phai tàn. Tôi vẫn nhớ Mương Khai, Mái Dằm, Cầu Quang và nhiều bờ bến nữa. Nếu bạn hỏi, những năm xưa tôi làm gì nơi chốn ấy. Cũng đành thôi, tôi vác gạch những mùa. Nhớ những ngày mưa bão gió te tua. Thân ốm yếu, rồi cũng qua những tháng ngày cơ cực ấy….

Bạn ơi, tôi làm sao quên nước chảy bến Kinh Năm. Nơi chốn ấy qua nhiều năm tôi làm nghề phá rừng, đốn củi. Tôi trồng khóm, dỡ chà, đào kinh, cấy lúa với bảy năm trường trong lao đao khốn đốn. Một đoạn đời, ghi nhớ mãi không thôi. Bến sông nay dù chỉ còn trong trí nhớ bồi hồi; nhưng sao tôi cứ mãi nhớ về như không dứt được. Để làm gì, tôi chỉ biết hỏi mình thôi; dù tôi biết có nhiều khi đêm về nằm mơ, giật mình, tôi rất sợ. Những năm tháng gió giao mùa luôn buốt giá, đã qua rồi cơn ác mộng của một thời… Biết làm sao khi trời đất đổi dời. Buồn lặng lẽ mình tôi, tôi rất hiểu…

clip_image006

Bắc Vàm Cống (Long Xuyên, An Giang)

clip_image007

Bắc chợ Vàm trên sông Vàm Nao (Chợ Mới, An Giang)

Bạn ơi, có bao giờ bạn qua bắc Vàm Nao. Con sông lớn chở đầy xuồng trên chiếc xe lôi bé nhỏ. Sông bao la, bắc cồng kềnh, lao xao sóng vỗ. Bến sông này giao lộ khắp bốn phương. Bạn có thể theo phà  về ngang qua nhiều vùng quen biết chốn cố hương. Xuôi về tây, bạn về hướng Long Sơn, rạch Cái Vừng, xứ nhãn. Bạn cũng có thể về qua Năng Gù, Chợ Mới, Mỹ Luông, Cù lao Giêng, Chợ Thủ… Sông nước ấy cũng dắt bạn về Bình Phước Xuân, Kiến Phong, Cao Lãnh nữa. Dòng nước xiết, phà cố gồng lên nhưng sông cứ chảy miết. Giữa dòng đời nước ngược vẫn thường nghe. Tôi chợt nhớ bắc chợ Vàm, lúc tôi qua, dường như đang vào mùa mưa bão nổi…

Bạn ơi, có bao giờ bạn về qua Long Sơn. Bạn có nghe ai nhắc về ngôi chùa Giồng nơi vùng nhiều vườn nhãn ấy. Tôi đến đấy vào buổi sáng tinh sương năm ấy. Nơi cổng chùa tôi bắt gặp những mảnh đời. Tấm thân trần gánh lấy những phần đời. Bao gánh nặng giữa đường lo cơm áo; khác biết mấy, trong kia, tôi vừa thấy. Nơi sân chùa, dù chùa cổ, vẫn se sua. Màu sơn mới ai sơn làm lòng tôi chùng lại; bởi đời tu đâu cần gì sơn phết mãi. Chánh pháp nào khuyến khích những tranh đua. Hơn với thiệt, tu hành, nào mấy ai bận bịu…

clip_image008

Cổng vào chúa Giồng Thành, xã Long Sơn (Tân Châu, An Giang)

clip_image009

Sân chùa Giồng Thành, xã Long Sơn, Tân Châu (An Giang)

Bạn ơi, có bao giờ bạn qua Bình Thành, Tân Bình, Lấp Vò, vùng chợ quận xa xăm. Con sông cái dẫn nước đi về ba bề bốn hướng. Một về xuôi, theo Xáng Lớn cặp đường xe. Còn ngả kia nước chảy qua Cái Tàu, Tùng Sơn, đất Phật phía xa mờ… Xưa chạy giặc, tản cư, Tía má tôi thường bơi xuồng qua hướng đó.  Hình bạn thấy, vàm Tân Bình nơi làng quê tôi bé nhỏ. Nơi đầu doi chòi cũ “ông lái đò.” Con sáo sậu biết nói ngày xưa đâu còn từ độ bão tràn qua. Hoang phế lắm những năm dài quê tôi thời ly loạn. Nơi chợ quận, bến đò xưa qua về mỗi bận. Lòng nao nao nay chợt nhớ lại ông Tú Thường. Những mái chèo khua nước giữa nắng trưa buông. Thân nghèo khó, ông gánh gồng đời khốn khó. Nay chẳng còn ông, bến đò xưa nay cũng đâu rồi con đò nhỏ; hồn lao xao tiếng ếch giữa đêm mưa…

clip_image010

Vàm rạch Tân Bình (Lấp Vò, Sa Đéc)

clip_image011

Nhà cửa nơi ngã ba sông chợ Lấp Vò ( Sa Đéc)

Bạn ơi, có bao giờ bạn ghé lại xóm làng tôi. Nơi chốn ấy có một thời chuối trổ buồng gió làm te tua  tàu lá. Đời sóng gió, cỏ cây cùng nỗi khó. Lúc quay về tôi trồng được bụi chuối già xanh. Chuối lớn trái, lá xanh màu lá mới. Bạn có biết chuối dễ trồng; nhưng khó diệt. Chuối không mùa, chuối cứ ra trái mãn mùa. Thế mới hiểu gió mưa nào ướt mãi. Sông nước nào sóng gió mãi đâu sông?

clip_image012

Chuối lá ta với những tàu lá bị gió đưa gió đẩy làm rách nát tả tơi

clip_image013

Chuối già cui trổ buồng nơi những bến sông

Bạn ơi, có bao giờ bạn về qua những vườn tre. Tre với trúc bến sông xưa dường như không có gì xa lạ. Mùa mưa nào tre trúc cũng mọc đầy măng. Nơi chốn ấy vườn địa đàng cho những cánh chim trời không cần những căn nhà ngói đỏ. Hót reo vui, chim hót gọi mời nhau. Bạn cũng thấy hàng dừa cao vòi vọi trên cao… Dừa hút nước từ đất sâu làm nước ngọt. Mùa hạ tới chim muông về làm ổ. Nối đời nhau chim chóc dắt dìu nhau.

clip_image014clip_image015

Dừa cao vút dọc hai bên bờ  sông

Bạn ơi, có bao giờ bạn trở lại mảnh vườn xưa. Xoài trổ sớm những mùa xoài khác trước. Cây với lá xanh màu xanh của lá. Bông cùng bông chen chúc nhánh đầy bông. Lời của gió mang hương đi khắp chốn. Trái đầy cây thơm ngát những vườn quê. Bạn ơi, bạn có  bao giờ nhớ về những vườn xoài chín rộ năm xưa. Chim chuyền nhánh kiếm tìm xoài đang chín.

clip_image016

Xoài vào mùa

clip_image017

Xoài cát trúng mùa

Bạn ơi, có bao giờ bạn tiễn bạn nơi bến sông.  “Lâm giang tống hữu” câu thơ cũ. Đỗ Phủ thương người thấm ướt khăn. Ý thơ cổ làm tôi buồn khôn xiết. Người tóc bạc giữa trùng khơi sóng biếc. Nghe não lòng cho kẻ ở người đi… Nước mắt người xưa làm mình muốn khóc. Cảm thương người lữ khách, khóc tri âm.

“Sầu kiến châu hành phong hựu khởi
Bạch đầu lãng lý bạch đầu nhân.”(*)

Bạn ơi, ngồi buồn nhớ những bến sông, dòng đời đâu khác dòng sông chút nào. Nay già càng thấy thấm đau; xưa nay, đưa tiễn, vui đâu, bao giờ!
 

Lấp Vò, ngày 18-8-2009

 

———————————————–
Phụ chú:

(*)

Lâm giang tống hữu

Bi quân lão biệt lệ triêm cân
Thất thập vô gia vạn lý thân
Sầu kiến châu hành, phong hựu khởi
Bạch đầu lãng lý bạch đầu nhân.”

Đỗ Phủ


Đến bến sông tiễn bạn

Thương ông (đã) già, khi chia tay, nước mắt thắm ướt khăn.
Đã 70 tuổi mà không nhà, tấm thân muôn dặm biết về đâu.
Buồn khi thấy ghe đi mà gió nổi lên.
Trong lớp sóng bạc đầu có người đầu bạc…

Lưu Khôn dịch

(Theo Tự Học Chữ Hán của giáo sư Lưu Khôn, nhà xuất bản Khai Trí, Sài Gòn, 1965, trang 459)

bài đã đăng của Lương Thư Trung


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)