Bốn mươi năm trước, họa sĩ Hoa Kỳ Jaspers Johns đã phát biểu khuynh hướng chính trị của ông trong bức tranh áp phích Moratorium (Đình Chiến). Jaspers Johns vẽ lá cờ Mỹ, thay vì với màu sắc truyền thống đỏ, xanh lơ và trắng, thì lại dùng màu xanh của “chiến rừng Việt Nam” và màu đất nung của “chất độc da cam và thân phận da vàng.” Vòng tròn trắng ở tâm điểm của tranh tượng trưng cho lỗ thủng từ một viên đạn. Trong tuần lễ trước ngày lễ độc lập (mùng 4 tháng 7) thứ 233 của Hoa Kỳ, bức Đình Chiến của Jaspers Johns vẫn còn đầy vẻ thách thức. Màu xanh của lá cờ có lẽ cũng ám chỉ màu xanh của đô la, và màu vàng là màu dầu hỏa hay là nỗi trầm cảm tập thể của dân chúng Hoa Kỳ trước những bất trắc thời sự và kinh tế ở đầu thế kỷ 21?

Tuy nhiên, màu sắc hữu cơ trong bức áp phích của Jaspers Johns cũng hàm súc khái niệm linh hoạt, vượt thời gian và không gian của nghệ thuật và văn chương phản kháng. Trong tuần này, hầu hết những tác phẩm đóng góp, từ bài “Tôi thấy là sự thật” của Khaly Chàm, “Mật Ngôn” của Lê Huỳnh Lâm, “Ra mắt sách” của Lê Anh Hoài, “Xương rồng” của Nguyễn Hoài Phương, “Anh làm gì với tiếng hát em” của Nguyễn Tiến Đức, “Trời Châu Phi” của Kojo Laing (bản dịch Lê Đình Nhất Lang), v.v… đều thấm đượm nhiều u uẩn, bứt rứt, như những đợt sóng ngầm trước (một hứa hẹn của) mùa nổi loạn công khai. Tương tự, bài phỏng vấn với nhà biên khảo Ban Mai cũng đưa ra một câu hỏi đáng suy ngẫm, có đúng rằng, “Trong lãnh vực văn học nghệ thuật, chiến tranh chỉ là một thi pháp (poetics)”? Nói cách khác, ngôn ngữ nghệ thuật có còn giữ được phẩm chất văn chương hay hội họa qua cách phân tích vượt ra ngoài khuôn khổ của chính nó?