Trang chính » Giữa Người Viết & Người Đọc Email bài này

văn, hiện thực và nội thức của nguyễn thúy hằng-đặng thơ thơ

0 bình luận ♦ 7.06.2009

 

Cái … lửng lơ này, chẳng hiểu nên gọi là tiềm thức, là vô thức, hay (tôi liều, định danh là) nội thức. Cái ta biết, trong ta, không xếp đặt, hệ thống…nhưng tác động vào hành vi, ứng xử của ta, với vật giới, với con người, với sống-chết, tình yêu. Và với cái cõi, cứ gọi là tâm linh, thường phủ lên hiện thực một mức thăng hoa khiến có thơ, nhạc, tranh, tượng, nghệ thuật sắp đặt, vân vân .

Nguyễn Thúy Hằng-Đặng Thơ Thơ  (NTH-ĐTT)viết : ‘’…việc viết theo lối này đòi hỏi một số qui tắc, một hệ thống dựa trên sự hiểu biết nhất định để có thể dẫn dắt một câu chuyện mà người ta sẽ không tìm thấy cấu trúc và nội dung quen thuộc nào ngoài Cảm giác khi đọc truyện. Mặt khác, chúng tôi muốn sử dụng tính tự do một cách tuyệt đối trong sáng tác, quan niệm rằng không phải nhất thiết có nội dung thì mới được gọi là tác phẩm. Ở đây, trong truyện này, chúng tôi vui thú đi theo cảm giác và sự ngẫu hứng. Có thể thấy tính phá hủy nội dung nhằm đạt đến sự tự do là điều chúng tôi muốn hướng đến.

Tính phá hủy nội dung trong văn chương khá gần với tính trừu tượng về hình thức trong tạo hình. Cả hai đều dẫn đến sự mơ hồ, khó lý giải, khó nắm bắt về tư tưởng của tác phẩm. Nó nhằm đả phá những hình ảnh/cảm xúc thông thường, hay nói cách khác, người sáng tạo đã muốn tìm đến sự tự do tuyệt đối trong hình thức này, để thỏa mãn một tư tưởng/cảm xúc/chân lý nào đó của họ. Vì cách tìm đến sự tự do là bỏ rơi/phủ nhận những hình thể/trách nhiệm mà họ phải mang, bằng cách đó, sự xóa sạch hình thể, thay vào đó chỉ toàn màu sắc và sớ cọ, hoặc để khung vải trống trơn là cách để họ đánh rơi/hủy ký ức quen thuộc một cách hữu hiệu nhất.’’.

Đọc đi đọc lại, tôi tự hỏi, nội hàm của cái hai tác giả gọi là cảm giác là gì?

Có lẽ là nội thức chăng? S. Freud gọi là vô thức (inconscient) trong phân tâm học, phần lý trí không ‘’với đến’’. C. Jung tìm nó trong những giấc mơ… Tiếp đó, vào đầu thế kỷ trước, A. Breton ra tuyên ngôn siêu thực trong văn chương, phong trào automatisme (tự động) chào đời, Chagall vẽ người kéo vĩ cầm lơ lửng bay như diều, Kadinsky tìm ký hiệu qua mầu sắc và hình thể trừu tượng … Và cứ thế, hiện thực – kiểu mắt thấy tai nghe – từng bước lùi dần trong nghệ thuật.

Nội thức trở thành chất liệu nghệ thuật, nhưng có phải vì thế mà nó không có một tương quan nào với hiện thực không? Câu trả lời, theo thiển ý, là không. Nội thức cho phép tiếp cận một hiện thực khác, thứ hiện thực nội tại của người làm nghệ thuật. Nhưng tác phẩm nghệ thuật, nếu có, còn để chia sẻ: với người đọc, người xem tranh, người nghe nhạc… Thật ra, tác phẩm thành công là tác phẩm được chia sẻ với nhiều người, có tính dài lâu, và là hòn đá đặt chân cho những sáng tạo sau, sáng tạo khác. Thì ra, chí ít, hiện thực nội tại của nghệ sĩ không chỉ bó vào cái tôi của nghệ sĩ, mà còn tiếp cận với hiện thực của người thưởng ngoạn nghệ thuật. Giản dị : đồng thanh tương khí! Khi tác phẩm có mặt, tự nó là một hiện thực. Rất khách quan. Và đậm xã hội tính. Nó có thể phá bỏ nội dung, nhưng nó tạo ra một nội dung khác. Nội dung này, người thưởng ngoạn nghệ thuật phải chia trách nhiệm với nghệ sĩ.

Trong tác phẩm NTH-ĐTT ‘’ Có thể những ngày…’’, hai tác giả đã khéo léo trộn hai nội thức làm một, và đây là chuyện khá lạ. Xử dụng chất liệu rất tư riêng này, khó mà tìm thấy cái mẫu số chung nào mà cả hai, cảm, nhưng không biết. Dùng chất liệu nội thức trong văn chương Việt Nam chưa nhiều. Mong thay, hướng này sẽ là một hướng cho chúng ta có một thể loại văn chương đừng quá ‘’cằn cỗi hiện thực’’.

 

Nam Dao

bài đã đăng của Nam Dao


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch