Trang chính » Biên Khảo, Chuyên Đề, Kiểm Duyệt Văn Hóa Nghệ Thuật, Phỏng vấn, Tư Liệu Email bài này

Phỏng vấn họa sĩ Nguyễn Kim Đính

 

 

Nguyễn Kim Ðính sinh năm 1962 tại Thừa Thiên-Huế. Hội viên Hội Mỹ Thuật Thừa Thiên-Huế. Tốt nghiệp Cao Ðẳng Mỹ Thuật Huế 1984. Năm 1985 làm họa sĩ cổ động trực quan cho Sở Văn Hóa-Thông Tin Gia Lai – Kon Tum, sau đó chuyển sang làm giáo viên mỹ thuật của trường trung học. Hiện đang là giáo viên mỹ thuật tại Thừa Thiên-Huế. Hoạt động triển lãm mỹ thuật:
– 1985: trại sáng tác mỹ thuật Tây Nguyên, triển lãm tác phẩm tổng kết trại sáng tác
– 1990-1995: triển lãm mỹ thuật tỉnh Gia Lai (Hội Văn Nghệ Gia Lai)
– 1997: triển lãm CLB Mỹ Thuật Trẻ TT-Huế, bắt đầu có những tác phẩm khỏa thân
– 1998: triển lãm mỹ thuật hai tác giả Nguyễn Kim Ðính – Phan Văn Thụy
– 1999, 2000: triển lãm mỹ thuật mùa xuân TT-Huế, triển lãm mỹ thuật Festival TT- Huế
– 2001: triển lãm nhóm tại Daklak (Hội Văn Nghệ Daklak)
– 1999-2007: triển lãm mỹ thuật khu vực Bắc Miền Trung
– 4/2009: triển lãm mỹ thuật hai tác giả Nguyễn Kim Ðính – Phan Văn Thụy, nhưng bất thành

 135-14

Một trong những tranh khỏa thân dự định triển lãm 

 

 

Da Màu: Xin anh tóm lược diễn biến dẫn đến việc các tác phẩm của anh bị cấm triển lãm.

Nguyễn Kim Ðính:  Tháng 3/2009 tôi và họa sĩ Phan Văn Thụy cùng nộp đơn lên Hội Mỹ Thuật Thừa Thiên-Huế xin triển lãm mỹ thuật.

Trung tuần tháng 3/2009 Hội Ðồng Mỹ Thuật được thành lập gồm: 
1/ ông Ðặng Mậu Tựu (Chủ tịch Liên Hội Văn Học Nghệ Thuật, Chủ tịch Hội Mỹ Thuật Thừa Thiên-Huế)
2/ ông Trần Thanh Bình (giảng viên trường Ðại Học Nghệ Thuật Huế, thành viên Hội Ðồng)
3/ ông Ngô Tâm (họa sĩ, thành viên Hội Ðồng)
4/ ông Phan Văn Thảo (chuyên viên Phòng Quản Lý Văn Hóa, Sở Văn Hóa-Thông Tin-Du Lịch)

Sau khi làm việc nghiêm túc, Hội Ðồng đi đến kết luận: 12 bức tranh của họa sĩ Phan Văn Thụy và 12 bức tranh của họa sĩ Nguyễn Kim Ðính đều đạt chất lượng nghệ thuật và không vi phạm thuần phong mỹ tục.

Tất cả thành viên Hội Ðồng đều nhất trí ký vào biên bản, vào trung tuần tháng 3/2009.

Hồ sơ xin triển lãm được Hội Mỹ Thuật Thừa Thiên-Huế trình lên Sở VH-TT-DL gồm: một đơn xin triển lãm mỹ thuật, một biên bản của Hội Ðồng Mỹ Thuật (có dấu của Hội Mỹ Thuật TT-Huế), hai lý lịch trích ngang của hai tác giả và hai danh sách tác phẩm của hai tác giả.

Hồ sơ được nộp vào phòng hành chính 1 cửa, được trả lại sau 3 ngày.

Tuy nhiên Phòng Quản Lý Văn Hóa đã không có được quyết định chính thức, họ đề nghị mở lần duyệt thứ hai với các thành viên Hội Ðồng và ông Giám Ðốc Sở. Nhưng ông Giám Ðốc Sở không thể đến đã bàn giao cho Phó Giám Ðốc, và ông Phó Giám Ðốc cũng bận. Cuộc họp giải tán mà không có kết quả.

Cho đến ngày 8/4/2009 (trước khai mạc hai ngày) Phòng Quản Lý Văn Hóa thừa lệnh ông Giám Ðốc đã chỉ cấp phép cho họa sĩ Phan Văn Thụy, còn họa sĩ Nguyễn Kim Ðính được thông báo không được cấp phép với lý do: "12 tác phẩm khỏa thân của họa sĩ Nguyễn Kim Ðính có một số tác phẩm chất lượng nghệ thuật chưa cao, có nội dung không phù hợp với thuần phong mỹ tục của Việt Nam, khi đưa ra phổ biến rộng rãi trước công chúng, dễ dẫn đến nhận thức thẩm mỹ không lành mạnh."

Ðó là toàn bộ diễn tiến dẫn đến việc các tác phẩm của tôi không được cấp phép.

 

Da Màu: Hiện nay, ở trong nước có những quy định và thủ tục nào dành cho các cuộc triển lãm nghệ thuật?

Nguyễn Kim Ðính: Tất cả thủ tục dành cho triển lãm là quá trình như tôi đã nêu. Riêng các quy định tôi không nắm rõ lắm, xin được không trả lời.

 

Da Màu: Những ai có quyền đưa ra lệnh cấm?

Nguyễn Kim Ðính: Người đưa ra quyết định là giám đốc Sở VH-TT-DL của tỉnh.

 

Da Màu: Trước đây anh có trưng bày những bức tranh khỏa thân này ở một cuộc triển lãm nào khác hay không?

Nguyễn Kim Ðính: Toàn bộ 12 bức tranh này đều được tôi vẽ trong năm 2008 để triển lãm vào tháng 4/2009, chưa trưng bày ở cuộc triển lãm nào khác.

 

Da Màu: Anh có thể nói thêm về khuynh hướng và ảnh hưởng hội họa của mình.

Nguyễn Kim Ðính: Như ta biết, với tính cách độc lập trong sáng tạo, người nghệ sĩ bao giờ cũng tìm cho mình một hướng đi riêng, một phong cách riêng trong sáng tạo nghệ thuật. Các trào lưu, trường phái, khuynh hướng là một thực tế sinh động của hoạt động nghệ thuật, thực tế này càng sinh động càng nói lên không khí tự do của sáng tạo. Trước thực tế đó, người nghệ sĩ tự đặt ra và tự trả lời câu hỏi: "Nghệ sĩ chịu sự chi phối hay đứng bên ngoài trào lưu, khuynh hướng?" Ðiều này quyết định sự nghiệp sáng tạo của người nghệ sĩ!

Với nghệ sĩ có bản lĩnh, họ sáng tạo cái mới theo cách riêng, theo khuynh hướng riêng của họ, dĩ nhiên với một tâm hồn nhạy cảm, họ đón nhận tất cả mọi tiếng nói với ý thức học tập nghiêm túc và trân quý. Tôi yêu tất cả các bậc thầy hội họa trên thế giới, các họa sĩ gây cho tôi ấn tượng sâu sắc về kỹ thuật tạo hình, về màu sắc là Vincent Van Gogh, Marc Chagall… và các họa sĩ trong nước thật sự làm tôi khâm phục về tài năng, nhân cách là Bùi Xuân Phái, Bửu Chỉ.

Với tôi, tôi chọn cho mình một phương cách sáng tạo phù hợp với thế giới riêng của mình, đó là hướng đến một thế giới của màu sắc (duy sắc), tình yêu (duy cảm) và cái đẹp (duy mỹ). Trào lưu, khuynh hướng nếu không được bắt nguồn từ tình yêu, cảm xúc sâu sắc trong cuộc sống thì trào lưu, khuynh hướng đó cũng sẽ chết yểu. "Sự sáng tạo cao cả nhất đó là chia sẻ nỗi đau với đồng loại."

Về vấn đề ảnh hưởng trong khi cầm bút vẽ của người nghệ sĩ thì tôi quả quyết rằng: không có họa sĩ nào không từng là một học trò mà các bậc thầy, các danh họa thế giới và trong nước đã không ít lần đến trong giấc mơ của họ. Không một nghệ sĩ nào cầm bút sáng tác là có ngay tác phẩm tốt được. Ðó là cả một quá trình rèn luyện bền bỉ, lâu dài. Dĩ nhiên trong quá trình đó, mọi giá trị sáng tạo của người đi trước là vô cùng quý báu. Ðó là những bài học lớn cho sự nghiệp của người nghệ sĩ, tất nhiên như vậy không có nghĩa rằng: ta là họ. "Kẻ nào tạo dựng được cho mình một thế giới riêng, kẻ đó là thượng đế!"

 

Da Màu: Sau lần bị kiểm duyệt này, anh có nghĩ mình phải thay đổi khuynh hướng hội họa?

Nguyễn Kim Ðính: Theo tôi quan niệm: con đường sáng tạo nghệ thuật là con đường rất dài của người nghệ sĩ, người nghệ sĩ như con chim có giọng hót trời ban, vô tư và tự do hót cho đời những âm sắc huyền diệu. Con chim hót cho đến khi khản cổ, giãy chết mới thôi, và người nghệ sĩ cũng thế, không quá bận tâm với những điều phiền toái mà nhiều khi cuộc đời gây ra cho họ.

Với tôi, là một họa sĩ, khi triển lãm, có thành công hay thất bại thì điều này không thể bắt tôi ngưng vẽ, tất cả những lời phê bình không thể làm cho tiếng chim ngưng hót! Tôi vẫn thế, như chim, hót giọng của mình. Tôi biết rằng khi tôi uốn éo giọng hót để sống được với đời, thì ngay giờ khắc đó tôi giãy chết. Tôi có một niềm tin tuyệt đối rằng: cái đẹp mãi mãi được tôn vinh, sự thật và lẽ phải sẽ chiến thắng!

 

Da Màu: Nếu có thể, xin anh định nghĩa sự khác biệt giữa nghệ thuật và sự kích dục (pornography).

Nguyễn Kim Ðính: Khi cầm bút vẽ, người họa sĩ bị thúc đẩy bởi nhu cầu của nội tâm: nghệ sĩ cũng chỉ là một con người, có những mơ ước, khát khao như bao kẻ khác. Trong tác phẩm nghệ thuật, nếu không đưa vào được cái khao khát, những nhục cảm của "con người" nghệ sĩ, thì tác phẩm sẽ mất đi sự sống của nó. Thế nhưng, người nghệ sĩ với tài năng của mình, phải làm cho cái khao khát, nhục cảm đó nâng lên thành cảm hứng sáng tạo, để vươn tới được giá tri cái đẹp của con người.

Tùy vào thế giới nội tâm của mình để chọn một cách nói phù hợp, bản thân tôi cũng không ngoại lệ, tội chọn cách mà mình thấy đơn giản nhất để bộc lộ được khao khát, đó là vẽ ra trên mặt vải vẻ đẹp của người nữ theo cách của mình. Có thể người xem nhìn thấy trong tranh của tôi là những hình hài méo mó, xô lệch không giống thật, nhưng để theo thị hiếu người xem và vẽ lại cho cân đối, tròn trịa, tôi hoàn toàn thất bại. Tôi không vẽ theo ý của người xem, và cũng không có quyền bắt họ phải công nhận tác phẩm của mình. Tôi đưa những bức tranh của mình ra và mong người xem đồng điệu.

Tôi hoàn toàn ý thức được rằng: để vươn tới sự hoàn thiện cần một nỗ lực to lớn và lâu dài và nếu dừng lại là đồng nghĩa với tự hủy. Ranh giới giữa nghệ thuật và dung tục đời thường rất mong manh, người nghệ sĩ chỉ một chút tự huyễn hoặc là bước chân về phía bên của dung tục trần trụi. Người nghệ sĩ càng phải nỗ lực tự hoàn thiện mình hơn và đem lại cho mọi người những gì tinh túy nhất có được. Giữa nghệ thuật và những khao khát, nhục cảm của người nghệ sĩ có mối quan hệ khắng khít với nhau. Nhiệm vụ của người nghệ sĩ là luôn trau giồi cho tài năng và tình cảm thẩm mỹ thăng hoa để biến khao khát, nhục cảm của mình đạt tới được chân giá trị thẩm mỹ. "Vẻ đẹp khỏa thân của người nữ là món quà của thượng đế ban cho, ý thức tà dâm về vẻ đẹp đó là sản phẩm của những đầu óc dung tục." Những tác phẩm tốt của người nghệ sĩ tài năng sẽ soi rọi và cảm hóa những ý thức tà dâm, kích dục.

 

Da Màu: Theo anh, quan điểm hiện nay của chính quyền có ảnh hưởng như thế nào đối với hội họa nói riêng và nghệ thuật nói chung?

Nguyễn Kim Ðính: Trong bối cảnh hiện nay, khi cả nhân loại đang tiến bộ từng giờ từng phút, theo tôi sự chậm trễ dẫn đến một hậu quả nghiêm trọng. Thế giới tân kỳ, ngồi ở nhà chi với một cái nhấp chuột, cả thế giới đã đến với mình, thế thì không lý gì chúng ta có một cách quản lý xơ cứng như vậy. Theo tôi không việc gì chính quyền phải can thiệp quá sâu, đến mức không cần thiết vào chuyên môn. Chúng ta cần mở ra trong quản lý nhà nước: nhà nước quản lý tầm cao, tầm rộng; các tổ chức, cá nhân làm việc của mình theo luật pháp. Có như thế vừa giải phóng được biết bao công sức, tiền của mà lại giải phóng được sức sáng tạo của cả xã hội.

Người nghệ sĩ, cũng là một công dân có trách nhiệm với cộng đồng và bản thân của họ, họ cần không gian rộng hơn để làm việc, sáng tạo và đóng góp tài năng công sức với xã hội và có cơ hội được sống tốt hơn với nghề nghiệp. Hơn ai hết, người nghệ sĩ có ý thức trách nhiệm sâu sắc đối với hành vi của họ, đối với xã hội mà họ đang sống. Với cách quản lý hiện nay, tôi nghĩ rằng không chỉ hội họa mà nghệ thuật nói chung sẽ rất khó phát huy sức sáng tạo.

 

Da Màu: Anh đề nghị chính quyền chỉ nên quản lý tầm cao, một giải pháp hành chánh. Như vậy, những cơ quan như Bộ Văn Hóa – Thông Tin & Du Lịch có nên tiếp tục giữ chức năng kiểm duyệt hay không?

Nguyễn Kim Đính: Sau sự việc không cấp phép triển lãm của tôi vừa qua, theo tôi có suy nghĩ là: Ngành VH-TT-DL không cần thiết giữ chức năng duyệt tranh đối với hoạt động triển lãm mỹ thuật và cần giao lại chức năng này cho hội đồng nghệ thuật của hội văn học nghệ thuật. Ngành VH-TT-DL quản lý bằng các quy định đã được nhà nước ban hành về văn hóa, văn nghệ là đủ.

 

Da Màu: Là một giáo viên mỹ thuật, anh có phải giải thích cho các học sinh của mình về vụ bị cấm treo tranh? Nếu có, anh đã nói với họ những gì? Hoặc giả, dù không phải giải thích, anh vẫn muốn nói với họ điều gì?

Nguyễn Kim Đính: Hiện tại tôi là giáo viên mỹ thuật (cấp phổ thông), ngoài giờ dạy tôi chuyên tâm cho sáng tác. Trong khi dạy các học sinh tôi luôn đề cao tinh thần tự do sáng tạo, tôi cố gắng hướng các em đến với ý thức độc lập trong học tập, làm việc và cuộc sống. Về sự việc không được triển lãm của tôi, thật sự tôi cũng không muốn đề cập nhiều, tuy nhiên nếu được các em hỏi, tôi sẽ giải thích cho các em rằng: Chúng ta làm việc và tôn trọng các quy định, chuẩn mực của xã hội đặt ra. Nhưng chúng ta phải biết được ý nghĩa và giá trị của công việc ta đang làm, trong hoàn cảnh nào đó ta chưa đạt được mục đích, với sự kiên trì, các em sẽ thực hiện được mơ ước của mình.

 

Da Màu: Xin cám ơn họa sĩ Nguyễn Kim Đính đã dành cho Da Màu cuộc phỏng vấn này.

5 bình luận »

  • Duy Lưu viết:

    Theo tôi nghệ thuật không phai là trần tục : người ta vẽ cái hoa không đơn thuần là cái hoa,tranh khoả thân của một hoạ sĩ chân chính thì chắc hẳn tác giả không đề cập tính kích dục trong đó…Bộ tranh nude của hoạ sĩ NKĐ là một thế giới màu sắc; tác giả mượn thân xác người phụ nữ cộng với kỉ thuật phối màu nhằm miêu tả thân phận, thế giới nội tâm của người phụ nữ Việt Nam… theo tôi bộ tranh này chẳng có gì gọi là kích dục cả…

  • bắc phong viết:

    biếm kiểm duyệt

    đã nghệ thuật phải là tao nhã
    đẹp đẽ gì tranh vẽ khỏa thân
    con người trí tuệ khác con vượn
    phải vẽ thêm cho mặc áo quần

    bắc phong

  • Trinh - Trung Lap viết:

    Xin được góp ý cùng Họa sĩ Nguyễn Kim Đính.

    Ở giác độ của người thưởng thức tranh, tôi cho rằng riêng về tranh khỏa thân, 1 bức tranh có thể đang mô tả lại 1 nét đẹp (chính diện, thiện) hoặc có thể là cái hình thể xấu xí (phản diện, tà ma) nào đó. Đằng sau cái hình hài trên bức tranh có thể còn là cái ý nghĩa khác mà 1 họa sĩ muốn thông điệp đến người xem (vì thế nên mới có hình thức triển lãm tranh).

    Riêng tôi rất nghi ngờ ý kiến cho rằng cây cọ nghệ thuật có thể nâng cái “nhục cảm” lên thành cái đẹp.

    Vì rằng người ta sẵn sàng treo 1 bức tranh khỏa thân đã được vẽ 1 cách tài tình đến nỗi khách đến chơi phải thốt lên: Ồ, đẹp quá. Nhưng người không thể treo lên 1 cái bức tranh mà khi khách đến nhà phải đỏ mặt vì bức tranh quá rõ 100% đến tận cái góc mà theo lệ thường cần phải che lại theo phép lịch sự. Tôi muốn nói đến cái lịch sự thôi là đã có vấn đề rồi.

    Vậy sự kiểm duyệt tuyệt vời nhất vẫn là của người mua/người xem?

    Xin cám ơn Họa sĩ.

  • Minh Đức viết:

    Về quan niệm gợi dục từ thân thể đàn bà có rất nhiều mức độ khác nhau tại các nước với các nền văn hóa khác nhau. Có xứ Hồi giáo cho việc phụ nữ để hở mặt là đã xâm phạm thuần phong mỹ tục, đừng nói chi ở truồng. Trong khi đó, Hòa Lan cho những người nộp đơn xin phép di cư đến Hòa Lan xem phim có cảnh phụ nữ ở trần, phơi ngực tắm nắng trên ban công, ngoài bãi biển để cho những người này biết phong tục của Hòa Lan là như vậy, có chịu như thế thì mới đến Hòa Lan sống. Nước Mỹ là nơi tạp chí Playboy, đăng hình phụ nữ khỏa thân, ra đời. Thế mà tại một số tiểu bang Mỹ, báo khỏa thân không được trưng bày lộ liễu mà phải để ở nơi kín đáo. Bìa báo không được để lộ đầu nhũ hoa. Nước Nhật tuy có phong tục vợ chồng con cái tắm truồng chung với nhau nhưng lại có luật bắt các phim con heo không được chiếu bộ phận sinh dục của nam nữ rõ ràng mà phải dùng kỹ thuật xóa mờ đi. Một số tiểu bang Mỹ không cho vũ nữ thoát y 100% mà chỉ 50% ở trên mà thôi, trong khi tại Canada thì 100%. Ngay cả trong cùng một nước Canada, mà tỉnh Québec cho phép người xem được sờ mó người vũ thoát y, mà các tỉnh khác thì không. Trong cùng nuớc Việt thì đàn bà Kinh để ngực trần đi ra đường thì không được nhưng đàn bà Thượng thì lại coi thế là tự nhiên. Thế thì quan niệm thế nào là phạm thuần phong mỹ tục không phải nơi nào cũng giống nhau. Nhưng tất cả đều xuất phát từ suy nghĩ là sự gợi cảm, hấp dẫn của đàn bà phải được kiểm soát nếu không sẽ sinh ra rối loạn xã hội. Tùy theo quan niệm từng dân tộc, từng địa phương mà người ta cho rằng đến mức đó thì phải ngưng, nếu không thì sẽ gây nguy hại cho đời sống xã hội. Tại nước dân chủ thì cái giới hạn đó được định ra do đa số ý kiến của quần chúng, nhưng tại xã hội khác thì cái giới hạn đó có khi do một thiểu số cầm quyền, hay lãnh đạo tôn giáo quyết định.

    Còn đối với những tranh vẽ của ông Nguyễn Kim Đính thì tôi không thích mặc dù xưa nay một số tranh vẽ hay ảnh chụp phụ nữ khỏa thân được trưng bày tôi không phản đối. Tôi không cho rằng “ý thức tà dâm về vẻ đẹp đó là sản phẩm của những đầu óc dung tục”. Tà dâm chẳng qua là bản năng tình dục của con người. Anh không thể vẽ tranh phụ nữ khỏa thân rồi kết án người khác nhìn thấy gợi dục là có đầu óc dung tục. Bản năng tình dục là bản năng tình dục nó không tà mà cũng không chính. Nhưng trong xã hội mà con người xây dựng nên, bản năng tình dục này nên được giới hạn có nơi và có lúc. Bà tổng thống không thể để ngực trần lên đọc diễn văn rồi bảo người nào phản đối là có đầu óc dung tục. Hay ông tổng thống cũng không thể ở trần hay ở truồng mà xuất hiện nói chuyện trước công chúng. Thế thì việc phụ nữ khỏa thân cũng phải giới hạn có nơi và có lúc. Cái giới hạn này có thể khác nhau tùy mỗi người, mỗi xã hội, nhưng nó vẫn có.

  • Huy Nhân viết:

    Đúng là chất lượng nghệ thuật của một số tranh chưa cao, tranh hoàn toàn không mang tính kích dục nhưng cũng không gợi được cảm xúc thẩm mỹ. Ta biết, cơ thể con người, nhất là cơ thể nữ là sản phẩm hoàn thiện hoàn mỹ của tạo hóa dù ở bất cứ điều kiện, hoàn cảnh nào ( dù đau đớn tột cùng ) cũng toát lên vẻ gợi cảm riêng. Dù họa sĩ có lý luận thế nào đi chăng nữa thì nhìn tranh khỏa thân của anh tôi chỉ thấy ghê sợ mà thôi.

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006*2018 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Scroll Up Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)