Trang chính » Chụp và Chép, Email bài này

Đi thăm Taos và ‘Vòng Tròn Mê Hoặc’ ở New Mexico

Dạo đã lâu, thằng con đi qua New Mexico có ghé thăm Taos, một thành phố nhỏ nằm ở trung bắc của tiểu bang này, về mô tả thành phố đó như sau: “Ở California đi ra bờ sông thấy người ta thả cần câu cá. Còn ở Taos ra bờ sông chỉ thấy toàn họa sĩ dựng giá vẽ phong cảnh.” Cái địa danh trở nên gắn liền với nghệ thuật đã đành, mà còn có vẻ gì đó triết lý, đối với tôi, vì Tao, từ đó Taoism, là chữ Anh của Đạo Lão có nhà ông Trang Tử nằm mơ thấy mình hoá thành bướm, tỉnh ra lẩn thẩn tự hỏi không biết mình là bướm mơ hoá thành người, hay ngược lại. Thực ra, Taos là tên gọi một thổ dân Da Đỏ ở đây, đã được dùng làm tên thành phố và cả quận hạt Taos.

Từ dạo đó, có đến cả chục năm miệt mài chuyện cơm áo, tôi vẫn ao ước có dịp thăm Taos. Mãi tới giữa thu năm 2006, không lâu sau khi quyết định rũ áo đứng dậy về hưu non, cùng với một cô bạn cũng mê nghệ thuật, chúng tôi bay từ Houston qua Abuquerque, rồi thuê xe bắc tiến đi thăm Taos. Đi vào giữa thu, lại tới nơi có cao độ trên 7,000 feet, đã hẳn là trời lúc ấy đã lạnh, tuyết đã lất phất đó đây vào đêm khuya, chả ai đem giá vẽ ra bờ sông vẽ vời làm chi cho khổ cái thân nghệ sĩ vốn đã khổ sẵn.

Cái cảnh tôi định đi tìm không thấy, nhưng bù lại tôi bắt gặp cái “Vòng Tròn Mê Hoặc” (Enchanted Circle) dài 80 miles ôm quanh ngọn Wheeler Peak cao nhất New Mexico (13,161 feet), mà thành phố Taos, với dân số khoảng 5,000 và là một trong những cái nôi của giới làm và yêu nghệ thuật, là điểm khởi hành và kết thúc sau khi du khách viếng khoảng chục danh lam thắng cảnh nằm trên Vòng Tròn Mê Hoặc này.

Hai chị em tôi thuê phòng ở Quality Inn, khá tiện nghi và lịch sự — $55/đêm giá dành cho người lớn tuổi và là hội viên của Hội American Association of Retired Persons, ăn sáng miễn phí và có wireless Internet (rất cần thiết cho “bạn đồng hành” của tôi là cái laptop). Ai bảo già ở Mỹ khổ, chứ tôi thấy mình được hưởng nhiều đặc biệt, và đặc biệt nhất với tôi là có được cái thẻ miễn phí vô hạn định để đi thăm tất cả các công viên quốc gia của xứ này.

Dự tính ở lại Taos ba đêm hai ngày, nên chúng tôi dành một ngày đi thăm thành phố, một ngày đi viếng Enchanted Circle và chỉ ghé lại vài nơi mình thích thôi, để còn giữ sức vì còn những chương trình thăm viếng khác ngoài Taos ở New Mexico.Vả lại, cô bạn đồng hành bị nhức đầu hoài vì không chịu được cao độ.

Độc giả có thể vô Web link  http://www.newmexico.org/place/loc/bymap/page/DB-place/category/158/place/638.html để tìm hiểu thêm về những thắng cảnh khác ngoài những nơi tôi sẽ đề cập bên dưới.

clip_image002 clip_image004

Bản đồ vùng Trung Bắc New Mexico và Taos Enchanted Circle. (Maps courtesy of New Mexico Tourism Department, http://www.newmexico.org/place/loc/bymap/page/DB-place/category/158/place/638.html)

Thành phố Taos

Thành phố Taos chính thức được thành lập vào năm 1934, nhưng nó đã được biết đến như là một Làng Hoạ Sĩ (Artist Colony) từ cuối thế kỷ 19 khi New Mexico vẫn chưa sát nhập vào lãnh thổ Hoa Kỳ (Mexico trở thành tiểu bang thứ 47 vào năm 1912). Vào năm 1898, hai họa sĩ Mỹ, Ernest Blumenschien và Bert Phillips, trong một chuyến xuyên lục địa từ New York xuống Mexico để vẽ minh hoạ do tờ McClure’s Magazine đặt, tình cờ lạc vào Taos khi xe wagon do ngựa kéo của họ bị gẫy bánh và cần chỗ sửa.

Bị lôi cuốn bởi vẻ đẹp của thung lũng Taos với những ngôi nhà kiểu Tây Ban Nha pha với kiểu adobe của thổ dân Da Đỏ và người dân hiền hoà, sau chuyến công tác nọ, Phillips ở lại Taos lập nghiệp luôn, trong khi Blumenschien trở về New York sau mấy tháng họa phong cảnh ở đây. Tin về Taos như một vùng đất huyền hoặc đã lôi cuốn nhiều nghệ sĩ tìm đến Taos thăm viếng, sáng tác, và nhiều nguời đã ở lại đây sinh sống luôn. Taos hiện có khoảng 40 phòng triển lãm và là một trong những trung tâm nghệ thuật nổi tiếng của New Mexico. Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm về lịch sử nghệ thuật của Taos tại http://www.collectorsguide.com/ts/tsfa06.shtml.

Hai chị em tôi đi bộ lục lọi các hang cùng ngõ hẻm của Taos, say sưa ngắm những ngôi nhà có kiến trúc mang tên là pueblo-style adobe đặc biệt của New Mexico, một phối hợp duyên dáng giữa nghệ thuật kiến trúc của thổ dân Da Đỏ vùng Tây Nam nước Mỹ và Tây Ban Nha. Tôi chưa thấy ở đâu tại những vùng tôi đã đi qua tại Mỹ mà lại có một rạp chiếu bóng mang tên như Storyteller, tức người kể chuyện, một đề tài rất được các nghệ nhân ở đây ưa chuộng khai thác, vẽ hoặc nắn tượng, với hình ảnh quen thuộc là một phụ nữ Da Đỏ với cái miệng mở tròn vo và một bầy con nít bu quanh. Ở Santa Fe, khoảng 90 miles về phía nam của Taos, còn có một rạp hát bóng có tên là Dreamcatcher nữa. Có một cái gì lãng mạn và hồn nhiên trong những cái tên gọi đó, và cũng rất phù hợp với bản chất của phim ảnh nữa.

Tưởng cũng nên thêm một ghi chú nhỏ ở đây là hai nhân vật tên tuổi đã chọn Taos làm nơi cư trú, đó là nữ tài tử Julia Roberts và Donald Rumsfeld, cựu bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ.

clip_image006 clip_image008

clip_image010 clip_image012

clip_image014 clip_image016

clip_image018 clip_image020

Vài hình ảnh của thành phố Taos, một trong những cái nôi nghệ thuật nổi tiếng của New Mexico. (Ảnh Trùng Dương)

Taos Pueblo

Sau khi ăn trưa và nghỉ ngơi chút đỉnh, hai chị em đi thăm Taos Pueblo nằm ở phía bắc của thành phố Taos. Phải mua vé vào cửa $10 một người, với $5 cho một máy chụp hình. Chúng tôi đồng ý chỉ đem vào cái máy hình của tôi vì tôi có sẵn back-up battery.

Taos Pueblo là một làng của người Da Đỏ, có cả ngàn tuổi song duy nhất ở chỗ vẫn còn người ta sinh sống, lễ lạc và cả chết trong đó. Pueblo đã được liệt kê trong cả hai danh sách National Heritage và World Heritage, với những ngôi nhà có cái cao tới năm tầng, xây bằng gạch phơi nắng (sun-dried brick, do đấy gọi la adobe), có thang tre để leo lên tầng trên. Theo thống kê năm 2000 thì dân số của Pueblo là 1,264 người, nhưng thực tế thì chỉ có độ 200 người sống thường trực tại đây. Để bảo tồn ngôi làng Da Đỏ lớn nhất tại Mỹ này, những tiện nghi như điện, nước không có, nhưng hơi propane thì được phép dùng để sưởi và thắp đèn, nên nhiều cư dân ban ngày vô Pueblo để trông cửa tiệm bán đồ kỷ niệm hoặc giải khát hoặc làm hướng dẫn viên (tình nguyện, song có nhận tiền tip) cho du khách, còn buổi tối thì ra Taos nghỉ. Độc giả có thể tìm hiểu thêm về ngôi làng Da Đỏ độc nhất vô nhị này tại Web site chính thức của Pueblo tại http://www.taospueblo.com/.

Hôm chúng tôi ghé thăm Pueblo, trời đầy mây xám và khá lạnh. Thực ra thì cả mấy ngày chúng tôi ghé thăm Taos thời tiết đều như vậy, nên chụp hình thiếu nắng cũng mất sướng đi nhiều. Cô bạn đồng hành không đem đủ đồ ấm, lại đã từng một mình đến Taos và thăm Taos Pueblo trước đây, nên sau khi thăm một tiệm bán đồ kỷ niệm và đứng cho tôi chụp vài tấm hình mà tôi hay gọi đùa là để cho hình có cái “human dimension” cho thấy đồ vật hoặc cảnh trí bao lớn hay nhỏ, cô ra xe ngồi chờ. Còn lại một mình, tôi xách máy lang thang trong ngôi làng với những ngôi nhà kiến trúc độc đáo, mà có người đã mệnh danh đây là kiến trúc nguyên thủy thực sự của Mỹ và không chịu ảnh hưởng của Âu châu. Taos Pueblo có cả một cái nhà thờ và một cái nghĩa địa mà tôi để ý có vài nấm mộ mới có vài tuổi.

Tôi không hình dung mình có thể sống trong những ngôi nhà ở Pueblo vì thiếu tiện nghi. Song tôi vẫn thích thú vì hình thể bố cục của những ngôi nhà này: nhìn toàn diện, Taos Pueblo trông giống như những tác phẩm điêu khắc đồ sộ, trông rất đã mắt.

clip_image022 clip_image024

clip_image026 clip_image028

clip_image030 clip_image032 clip_image034

clip_image036 clip_image038

clip_image040 clip_image042

clip_image044 clip_image046

Những cảnh trong Taos Pueblo, ngôi làng của dân Taos đã cả ngàn tuổi, tuy cổ điển song vẫn còn người sinh sống ở trong đó. Taos Pueblo được liệt kê trong cả hai danh sách Di Sản Quốc Gia và Thế Giới. (Ảnh Trùng Dương)

Rio Grande Gorge Bridge

Sau một đêm nghỉ ngơi, sáng ra chúng tôi chuẩn bị đi một vòng Enchanted Circle theo chiều kim đồng hồ, bắt đầu nhắm hướng tây rồi lên bắc, rồi qua đông, vv. Chúng tôi ghé thăm cây cầu sắt nổi tiếng Rio Grande Gorge xây vào năm 1966, nằm cách mặt sông Rio Grande 650 feet. Cầu này đã từng xuất hiện trong một số phim như “Natural Born Killers”, “Twins” và “She’s Having a Baby”. Cầu có ba nhịp, hai nhịp hai bên dài mỗi nhịp 300 feet, với nhịp giữa dài 600 feet, đã đoạt giải là cây cầu đẹp nhất khi vừa hoàn tất của American Institute of Steel Construction.

Người yếu bóng vía không nên đi bộ trên cầu vì không những có thể bị chóng mặt nếu nhìn xuống giòng sông dưới xa, mà mỗi khi xe đi qua cầu thì cả cây cầu rung lên như sắp… gẫy, và gió thì hơi mạnh. Thế nên chỉ có mình tôi đi bộ qua cầu trong khi cô bạn đồng hành vốn sợ chiều cao lái xe qua cầu với đôi mắt tuyệt đối nhìn thẳng trước mặt. Bạn đọc có thể vô cái Web link này để xem cây cầu ở 360 độ,  http://virtualguidebooks.com/NewMexico/PuebloCountry/UpperRioGrande/RioGrandeGorgeBridge.html

clip_image048

Cầu sắt Rio Grande Gorge được xây vào năm 1966, nổI tiếng là đẹp nhất của thời ấy. (Photo courtesy http://en.wikipedia.org/wiki/Image:NMtrip-05-02)

D. H. Lawrence Ranch và Memorial

Từ Rio Grand Gorge Bridge, chúng tôi nhắm hương bắc đi tìm cái trang trại của tiểu thuyết gia D.H. Lawrence của Anh, tác giả của tác phẩm nổi tiếng đã từng bị coi là dâm thư và bị cấm đoán, “Lady Chatterley’s Lover”. Trang trại Lawrence, mua bằng bản thảo cuốn “Sons and Lovers”, nằm cách Taos về phía bắc khoảng 17 miles, hiện do trường Đại Học New Mexico quản lý. Lawrence sống ở đây với bà vợ, Frieda, cùng một bà bạn hoạ sĩ Dorothy Brett, cũng người Anh, ở cái cabin nhỏ kế căn nhà lớn của hai vợ chồng, từ 1924 tới 1925. Lawrence mất ở Provence, Pháp, vào năm 1930. Năm năm sau thì bà vợ đem tro của ông về Taos, nơi bà vẫn sống từ sau khi ông bỏ về Âu châu, trộn với xi măng và xây thành cái ban thờ đặt trong một cái đền nhỏ sơn trắng, trên đỉnh có tượng một con phượng hoàng bằng xi măng cũng sơn trắng. Ngôi đền dựng ở trên một ngọn đồi, với phía trước là mộ của Frieda mất vào năm 1956, ở bên hông mấy căn nhà và cabin nay đã cửa đóng then cài.

Riêng cửa đền thờ Lawrence thì không khóa, chỉ đóng với một cái que cài ở hai cái móc gắn ở hai cánh cửa. Khách có thể vô viếng bất cứ lúc nào, có thể ngồi lại bao lâu bên ban thờ của nhà văn tùy ý, có thể để lại dấu tích thăm viếng của mình bằng cách viết vào cuốn sổ lưu niệm ở trên một cái bàn gần đó nếu muốn, với phía trên cheo vài bản sao tài liệu, trong đó có giấy khai tử bằng chữ Pháp, có lồng khung. Cô bạn tôi, gốc người miền Nam, đã để lại dấu vết của mình như sau: “11/12/06 – Hello Uncle Lawrence! We have traveled long and far to see you. (Signed)” Còn tôi, với tính thận trọng thà-thừa-còn-hơn-thiếu của một phóng viên , thì … chụp lại tất cả những dấu vết của bà con để … phòng hờ lỡ mình có cần tới, tổng cộng trên 50 trang vở đủ loại bút tích và mầu mực.

Việc Lawrence tới Taos và thời gian ông ở đây đã được Henry Shukman của The New York Times ghi lại khá chi tiết trong bài “D.H. Lawrence’s New Mexico: The Ghosts That Grip the Soul of Bohemian Taos”, đăng trong mục Cultured Traveler ngày 22 tháng 10, 2006. Bài này có sẵn tại Web link http://travel2.nytimes.com/2006/10/22/travel/22culture.html

clip_image050 clip_image052

clip_image054 clip_image056

clip_image058 clip_image060

Ngôi đền thờ của nhà văn D.H. Lawrence và trang trại của ông nay thuộc Đại Học New Mexico. Ngay cửa bên tay trái bên lối vào đền thờ Lawrence là phần mộ của Frieda Lawrence, vợ của nhà văn. (Ảnh Trùng Dương)

The Vietnam Veterans Memorial State Park: Khi người cha khóc con tử trận

(Nguyên là Vietnam Veterans National  Memorial)


Phải đi cả 5 miles từ đền Lawrence mới ra tới đường cái, từ đó chúng tôi tiếp tục đi theo cái Enchanted Circle, qua một số địa danh  như Taos Ski Valley, Red River, Enchanted Forest Cross Country Ski Area, Wheeler Peek, Elizabethtown, Eagele Nest Lake, Angel Fire Resort, vv. nhưng không dừng lại đâu mà chỉ “cưỡi ngựa xem hoa”, vì cô bạn đồng hành nói chị phải viếng cái Vietnam Veterans Memorial, em đã tới đó, nơi đó là cả một câu chuyện cảm động của một người cha khóc con tử trận tại Việt nam.

Đài tưởng niệm được khởi xây vào năm 1968, do kiến trúc sư Ted Luna của Santa Fe vẽ kiểu theo lời yêu cầu của Bác sĩ và Bà Victor Westphall sau cái chết của con trai, Trung úy Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ David Westphall, tử trận tại Việt Nam cùng năm. Đài được xây trên một ngọn đồi giữa một vùng đồi bao la trong vùng Angel Fire nằm ở phía đông của Enchanted Circle, gồm một nhà nguyện là hai bức tường từ hai phía lượn tới gần nhau rồi cùng song song vươn lên như hai bàn tay chắp lại thanh khần, với khoảng không gian bên dưới được quây lại thành nơi cầu nguyện. Gần đó là phòng trưng bầy hình ảnh và các kỷ vật về cuộc chiến Việt Nam, có hai pho tượng bằng đá đen, một diễn tả David và một là người cha, cả hai cùng có nét mặt trầm uất. Bên cạnh phòng triển lãm là phòng chiếu phim tài liệu và thời sự liên hệ tới người và cuộc chiến, với đây đó là những hộp khăn giấy để người viếng dùng lau nuớc mắt khi không ngăn được xúc động.

Đây là đài tưởng niệm tử sĩ của cuộc chiến Việt Nam đầu tiên được xây cất tại Mỹ vào lúc phong trào phản chiến đang ở cao điểm, do ông bà Westphall bỏ tiền túi ra. Sau khi cả hai ông bà cùng qua đời vào năm 2003 và 2004, người con trai còn lại, Walter, tặng cả đất lẫn đài lại cho Tiểu Bang New Mexico, và nơi này trở thành The Vietnam Veterans Memorial State Park. Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm qua Web link này, http://www.angelfirememorial.com/the_memorial/index.html.

Trời đã về chiều và khá lạnh. Cũng vì muốn giữ lại âm hưởng của cuộc viếng thăm đài tử sĩ, chúng tôi quyết định trở về thành phố nghỉ ngơi, đế mai dời Taos tiếp tục cuộc hành trình.

clip_image062 clip_image064

clip_image066 clip_image068

Đài Vietnam Veterans Memorial: Nhà nguyện vào mùa đông, hình bên trái trên cùng (Photo courtesy http://www.angelfirememorial.com/index.html); Tượng cố Trung úy David Westphall ngồi viết thư cho cha mẹ bên lối vào, hình bên mặt trên cùng; hình trên tay mặt và hai hình dưới, bên ngoài và trong phòng triển lãm di vật và hình ảnh cuộc chiến Việt Nam. (Ảnh Trùng Dương)

Tháng 6, 2007

.

bài đã đăng của Trùng Dương


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch