Trang chính » Chuyên đề Flash, truyện thử nghiệm, Phỏng vấn Email bài này

Như Quỳnh de Prelle trả lời chuyên đề Truyện chớp / Truyện thử nghiệm

 

Hiện nay ở Hoa Kỳ, các tác giả kỳ cựu của thể loại truyện chớp là các nhà văn Donald Barthelme, Lydia Davis và Grace Paley (Paley mất năm 2007). ở bên Nga có Ludmilla Petrushevkaya. Truyện của họ cô đọng và tinh vi như thơ, và thường bắt đầu ở giữa diễn biến — in media res, được coi như những câu đố, trò đùa ngôn ngữ, nói chung là những thử nghiệm nghệ thuật khá điêu luyện. Theo như quan điểm của Hoshi Shinichi và Esaka Yuu, những tác giả kỳ cựu Nhật Bản về thể loại này, thì truyện chớp có vẻ mang nhiều tính chất ngụ ngôn, thương mại hoặc phổ biến, mà ai cũng có thể thực hành sau "40 phút học bí quyết," và thường được tiêu thụ nhanh qua điện thoại di dộng, trong xe điện trên đường vào sở, v.v.

 

1) Nếu như vậy thì truyện chớp có giá trị văn chương lâu dài, hay không?

Như Quỳnh de Prelle (NQDP):  Cái gì đã tồn tại thì nó sẽ tồn tại. Chúng ta không nên quá kỳ vọng vào sự lâu dài hay vĩnh cửu ở các tác phẩm văn học khi lịch sử loài người còn nhiều biến đổi, biến động khác. Ở các tác phẩm cổ điển nó vẫn tồn tại đến bây giờ do giá trị mà chúng ta xác nhận ở những thời kỳ mà văn minh của công nghệ chưa xuất hiện. Ở các tác phẩm văn học hiện đại và hậu hiện đại xuất hiện khi máy móc can thiệp vào đời sống như những phương tiện không thể thiếu, đời sống văn chương cũng thay đổi đi nhiều. Thay vì viết trên giấy và bút, chúng ta viết trên máy tính, điện thoại, và có thể không lưu lại ở bất cứ file nào, mà lại lưu lại ở facebook hay các trang báo mạng online.

Vì thế, truyện chớp xuất hiện và cho người đọc một món ăn khác, ngắn gọn mà sâu sắc, nhớ lâu thì trong một khoảnh khắc đọc như thế, cũng là một sự tồn tại rồi, một chớp nhoáng. Có phải chăng chúng ta sẽ quên đi vì có quá nhiều tác phẩm được xuất bản, nhiều tác giả, nhiều cách đọc để người đọc tìm đến với văn chương mà không khỏi dằn vặt, vật vã. Với tôi, viết xong là xong. Xuất bản là xong. Còn bạn đọc còn nhớ hay quên, đó là lịch sử thời hiện tại chúng ta đang sống. Tôi luôn nhớ những ký ức tôi đọc từ nhỏ. Ở tuổi trưởng thành, vì cần phải đọc quá nhiều thứ khác ngoài cả văn chương, tôi ít khi lưu lại quá lâu mọi thứ trong trí nhớ của mình từ các tác phẩm. Tôi cần sống và làm nhiều việc khác nữa. Ngay cả khi công việc sáng tác của tôi tự do, độc lập thì tôi càng không thể phụ thuộc vào bất cứ tác giả nào. Người đọc tìm đến văn chương cũng như thế, đôi khi là thói quen, đôi khi là thử thách. Các nhà phê bình, chú ý đến tính thời đại đang sống, mà viết cho đúng giá trị tác phẩm là một điều quan trọng dành cho tác phẩm.

(2) Nên đinh nghĩa yếu tố "thú vị" của truyện cực ngắn như thế nào? "Thú vị" chỉ là "mua vui," hay có thể thử thách và quấy nhiễu, thậm chí "khủng bố" tâm trí của người đọc?

NQDP: Nhân vật truyện chớp thường chỉ là đôi nét chấm phá nhưng phải gây ấn tượng mạnh để bắt cóc người đọc “nhập” vào mạch truyện.  Ngôn ngữ rất quan trọng trong việc tạo không khí/bối cảnh truyện chớp. Diễn biến là điều phải có trong truyện chớp. Diễn biến  có thể là một kết quả/hậu quả nào đó xảy ra cho nhân vật, có thể là sự thay đổi trong cách nhìn  của nhân vật, hoặc sự thay đổi nơi người đọc về nhân vật hoặc tình huống trong truyện.

Thú vị với tôi đôi khi chỉ là một chữ trong tác phẩm hay một tứ. Truyện có thể mua vui giải trí, có thể có tư tưởng từ những thứ vụn vặt, không phô trương… và không thể thiếu sự thử thách, bất ngờ, đôi khi sự bất ngờ nó không hiển hiện mà tuỳ thuộc vào cách đọc và nhận thức riêng của từng người, sự bất ngờ ấy thấm dần sâu vào cõi thưởng thức. Khủng bố tâm trí người đọc có lẽ là sự khác lạ, dám viết ra và vượt khỏi những rào cản văn hoá, các giá trị …. Đôi khi sự thú vị lại chính là chất thơ của truyện trong cách kể của mỗi tác giả.

(3) Ngoài ra, còn những yếu tố nào nữa, theo anh/chị, cần thiết cho một truyện chớp hay?

NQDP:  Tôi nghĩ là ý tưởng hoặc ý nghĩa riêng biệt nào đó, giá trị từ truyện theo nghĩa chớp mà không hề chớp. Đọc xong ám ảnh và bị thôi miên.

(4) Yếu tính nổi bật nhất của truyện chớp, tự thân, và trong tương quan với những thể loại khác?

NQDP: Chớp có thể như một tóm tắt từ truyện ngắn, tiểu thuyết hay ý tưởng từ kịch bản của 1 phim điện ảnh. Chớp có thể như một bài thơ.

Và khi đứng độc lập, chớp là chớp chứ không thể là thể loại khác được vì dung lượng chữ, vì cách truyền tải nội dung, thể hiện của nó.

Chớp gắn với đời sống hàng ngày thường xuyên hơn các thể loại khác chăng, trong từng ý nghĩ, từng khoảnh khắc … và người viết có chịu khó ghi chép lại, ngồi xuống để cạn lọc hay không.

Dung lượng ngắn là một đặc trưng duy nhất mà các thể loại khác không thể có được.

Cảm ơn BBT Da màu có những chuyên đề như thế này để chúng tôi được chia sẻ và hiểu hơn về các tác giả, tác phẩm.

Trân trọng,

Như Quỳnh de Prelle

bài đã đăng của Như Quỳnh de Prelle


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch