Trang chính » Sáng Tác, Truyện ngắn Email bài này

Muộn màng

 

 

Năm đó, sau khi đoạt giải nhì (không có giải nhất) trong kỳ thi chuyên toán toàn tỉnh, tôi được chuyển lên học lớp 10 chuyên toán tại trường của tỉnh. Vào buổi học đầu tiên, tôi rất tự tin và cố gắng thể hiện hết khả năng với cả lớp. Điều ấn tượng nhất với tôi trong ngày đầu tiên không phải là thầy giáo toán tên tuổi đã nổi tiếng cả miền Bắc lúc đó mà là việc tôi thấy một bạn ngồi ngay phía trước, cả buổi cứ gục đầu trên bàn, chả ghi chép gì; thầy giáo cũng không hề nhắc nhở hay tỏ ra khó chịu.

Tan học, ra về lòng đầy xốn xang, tôi khá hài lòng với mình vì đã có ý kiến được thầy khen độc đáo. Nhưng tôi không tránh được cảm giác thất vọng vì tại sao thầy giáo và nhà trường lại để cho một học sinh có thái độ như thế trong một lớp chuyên. Đang lan man, tôi giật bắn mình vì tiếng nói như quát sát ngay tai “Này Diễn, mày có phát hiện thầy nói sai không?” Tôi quay lại và nhận ra ngay đó chính là cái thằng cả buổi cứ gục đầu trên bàn. Tôi ớ ra một chớp rồi đáp “Sao, thầy sai á?” “À. Thì ra mày cũng chẳng nhận ra.”, nó nói bằng một giọng rất mỉa mai rồi vượt lên trước mất hút.

Tôi về nhà cậu ruột tôi, giáo viên dạy chuyên văn ngay trong trường, nơi tôi ở trọ từ khi lên tỉnh học. Về tới nhà, thấy mợ tôi đang ngồi hì hục thái rau cho lợn, tôi hỏi: “Mợ ơi, cậu về chưa?” “Chưa, hôm nay cậu phải đi lấy đay chắc phải chiều mới về. Cháu vào ăn cơm trước với em Thắng đi, mợ còn cho lợn ăn xong rồi đợi cậu về ăn cùng.”

Cậu mợ tôi nhận thêm đay về tước vỏ thuê để cải thiện kinh tế gia đình. Cứ tước được 10 cân vỏ được trả công khoảng nửa cân gạo.

Tôi vào nhà thấy Thắng, con một của cậu mợ tôi, kém tôi 6 tuổi, đang ngồi trên chiếu trước mâm cơm đã dọn sẵn. Tôi nhìn mâm cơm thấy vui hẳn lên, hôm nay có canh cua, cà pháo và lạc quay*. Thằng Thắng giục tôi nhanh để ăn, trông mặt tôi biết nó đói lắm rồi. Tôi cởi vội bộ quần áo dài ra rồi ngồi xuống ăn cơm. Thằng Thắng gọi với ra ngoài “Mẹ ơi, mẹ không cho mì chính vào canh à?” Mợ tôi nói “Bữa này canh cua nên không cần cho mì chính. Tối nay canh rau muống mới cho.” Rồi mợ dặn tôi “Anh Diễn múc canh cua ra một bát riêng cho cậu mợ thôi, rồi hai anh em ăn hết canh đi nhé.” Tôi làm theo mợ tôi dặn và biết ý cẩn thận san già nửa đĩa lạc để riêng. Tôi lấy hai đũa cả xới tơi nồi cơm và chia ước chừng ngay trong nồi để phần cho cậu mợ. Con lợn nuôi ở cái hố cậu tôi đào sâu xuống nền nhà ngay gần chỗ chúng tôi ăn, chắc thấy mùi cơm bốc lên, eng éc sùng sục ầm lên.

Qua đầu giờ chiều, cậu tôi về. Vừa thấy cậu, tôi vội chạy ra đỡ xe và dỡ các bó đay xuống, chuyển vào nhà. Cậu tôi còn phải đi chuyến nữa. Nhưng trước khi đi tiếp, tôi và cậu phải hì hục mãi để bó lại chiếc lốp sau có mấy chỗ đã chửa gần vỡ. Tìm mãi không có thứ gì, tôi nhanh trí lấy tạm mấy cái chun ở quần đùi cả của cậu và của tôi ra bó. Trong khi vừa bó vừa phụ cho cậu, tôi nói “Cậu ơi, lớp cháu có một thằng lạ lắm.” Không nhìn lại tôi, cậu nói ngay “Thằng San phải không?” “Cháu chưa rõ tên nó. Nhưng cả buổi học mà nó cứ gục đầu trên bàn như ngủ ấy.” “Đúng thằng San rồi. Thôi được, tối rỗi cậu sẽ kể cho nghe về thằng này. Bây giờ, phải nhanh để cậu đi lấy nốt suất nữa. Hôm nay, may quá được gấp đôi mọi khi.”

Buổi chiều mợ đi làm về nói với cậu sang nhà dì vay ít dầu hỏa để thắp đèn và tiện thể vay mấy thìa mỡ để mợ nấu canh rau muống cho cả nhà ăn. Canh rau muống nấu mỡ mắm tôm có thêm ít mì chính ăn với cà muối là món cả tôi và thằng Thắng đều khoái vì ngon và được ăn gần như thỏa thích. Cậu tôi rủ tôi đi để cầm chai đựng dầu và lọ đựng mỡ. Trên đường cậu tôi kể cho tôi nghe về thằng San. Đúng như tôi phán đoán, thằng này là học sinh cá biệt, rất ba gai. Cậu tôi bảo nếu bình thường thằng này đã bị đuổi học và cho đi trại giáo dưỡng từ lâu rồi. Nhưng nó là con gia đình ưu tiên.

San là con nhà liệt sĩ hạng đặc biệt. Bố San hy sinh tại chiến trường B khi San 4 tuổi. Khi tôi biết San thì cả hai anh trai của San cũng đều đã thành các liệt sĩ chống Mỹ. San thành ra là con độc nhất. Mẹ San và San lúc đó được hưởng những ưu đãi, quan tâm rất đặc biệt của chính quyền và bà con hàng xóm. Cứ lễ tết, quốc khánh 2-9, ngày quốc tế lao động 1-5, nhất là ngày thương binh liệt sĩ 27-7, các đoàn thể, khách khứa vào thăm nhà San tấp nập. Các tem phiếu để mua muối, mắm, dầu-củi và cả thịt, vải nữa, toàn loại C. Hai mẹ con San sống đầy đủ hơn hẳn các gia đình xung quanh, không phải che giấu. Nhưng tình cảm giữa hai mẹ con San rất trục trặc. “Trục trặc” là từ ngữ bây giờ tôi nghĩ lại, còn lúc đó tôi chỉ nghĩ  San là một thằng con bất hiếu, ngỗ ngược, hư hỏng. Cậu tôi kể nhiều lần mẹ San lên tận trường kể lể chuyện hỗn láo của San và đã có lần còn đề nghị ban giám hiệu đuổi học San. “Các thầy cô đừng dạy thằng mất dạy này nữa. Chỉ phí cơm của Đảng và Nhà nước thôi!” mẹ San nói thế. Nhưng San không tham gia những trò trộm cắp, “cắc bọp” hay “hai ngón”, cũng không phải dạng hay gây gổ đánh nhau, xưng hùng xưng bá. Cái tật của San nằm ở chỗ khác, nguy hiểm và phản động hơn nhiều.

Cậu tôi kể thằng này mới sinh tật ra từ năm lớp 9. Hồi đó San đang ở lớp chuyên văn, thuộc số những học sinh chuyên được đánh giá giỏi và ngoan nhất trường. Kèm thêm hoàn cảnh ưu tiên đặc biệt, San luôn là tâm điểm hi vọng về thành tích của lớp chuyên văn và của toàn trường. Năm lớp 9, trong một giờ sử, San đã phát biểu cãi lại cô giáo ngay trên lớp khi bàn về triều hậu Lê. San dám chê cả Nguyễn Trãi trong Bình Ngô Đại Cáo, “Nhân họ Hồ chính sự phiền hà, để trong nước lòng dân oán hận…” Cậu tôi kể, qua những cuộc họp, tường trình sau đó, mới biết San cho rằng không thể kết tội Hồ Quý Ly thoán nghịch lật đổ nhà Trần làm cho nhà Minh Trung Hoa đánh chiếm nước ta. Bởi vì, theo San, cứ theo chính sử thì biết lúc đó nhà Trần đã rất mục ruỗng, phản động nên việc Hồ Quý Ly đoạt quyền để phục dựng đất nước là điều tất yếu và cần thiết. San còn nói phải ghi công Hồ Quý Ly đã có nhiều tư tưởng cải cách táo bạo, trong đó dám đưa môn toán pháp (toán học, gọi theo thời nay) vào giáo dục. Buổi học đó đã gây xôn xao toàn trường và nghe nói lan sang nhiều trường khác. Hôm đó, theo như các học sinh kể lại, cô giáo sử không thuyết phục được San làm cả lớp rất ngỡ ngàng.

Trên đường đi, cậu tôi chỉ cho tôi nhà San. Đó là căn nhà một tầng mái ngói ở ngay mặt một con phố nhỏ và gần ngay một ngã ba. Cạnh nhà San, cách một khoảnh đất nhỏ có nhiều cây, là thư viện tỉnh nằm trong một tòa nhà cổ thời Pháp rất to, vắng lặng.

Sau sự cố trong giờ sử đó, cô giáo sử bị chuyển khỏi trường đi đâu không biết. Riêng San phải làm kiểm điểm và từ đó San thay đổi hẳn. Cậu tôi là giáo viên chủ nhiệm lớp của San, lại là giáo viên chuyên văn nên được nhà trường giao nhiệm vụ phải theo rõi, giúp đỡ San, con nhà liệt sĩ đặc biệt. Cậu tôi kể năm đó kết quả học tập của San sút hẳn chỉ có môn toán là vẫn tốt không thay đổi. Riêng môn văn, theo đúng câu chữ của cậu tôi, “thằng này hỏng nặng”. Cuối năm học, bộ môn văn và chi bộ trường sau nhiều cuộc họp đã quyết định cho San từ năm lớp 10 chuyển sang chuyên toán để vừa giữ nguyên quân số chuyên của trường, vừa không ảnh hưởng tới chính sách con em gia đình liệt sĩ. “Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước”, “giải phóng miền Nam” lúc đó vẫn quyết liệt, mọi gia đình liệt sĩ phải giữ bằng được là những tấm gương sáng cho xã hội.

Nghe cậu tôi kể và nghĩ lại chuyện sáng nay tôi cảm thấy ghét thằng này vô cùng. Đáng đời mày.

Tôi mới nhập lớp nhưng đã được phân ngay vào cán bộ lớp, chức vụ lớp phó phụ trách học tập. Cuối học kỳ I tôi được làm phó bí thư Đoàn lớp và vào Ban chấp hành Đoàn trường. Tôi đã vào Đoàn ngay từ hồi cuối năm lớp 7 chưa hết cấp II. Trong lớp đến cuối học kỳ I, hầu hết đã vào Đoàn để còn chuẩn bị thi đại học. Chỉ còn một vài người là chưa, trong đó có San.

Là lớp phó phụ trách học tập tôi cũng được giao nhiệm vụ chú ý theo rõi San. Các môn học San đều chỉ được điểm làng nhàng 5, 6 nhưng riêng môn toán điểm của San luôn đứng nhất, nhì. Thái độ của San trong lớp vẫn gần như hôm đầu tôi chứng kiến, nhất là môn toán. Trong giờ toán, hầu như thằng này toàn gục đầu trên bàn. Cả lớp và thầy cô dường như đã coi thái độ của thằng San là bình thường rồi nhưng riêng tôi vẫn rất khó chịu. Không thể nào học sinh lại có thái độ coi thường thầy cô và mọi người như vậy. Nhưng lần ấy đã làm cho tôi phải nghĩ lại. Hôm đó, thầy toán giảng một bài phụ về toán ma trận. Sau khi giảng xong phần lí thuyết thầy ra một ví dụ để cho cả lớp giải. Khoảng 20 phút sau, thầy hỏi có ai giải xong chưa, cả lớp đều ngơ ngác im lặng. Bỗng dưng thằng San nhỏm ngay dậy giơ tay. Thầy để nó lên bảng giải thử cho cả lớp xem. Tay thằng San thoăn thoắt viết ra các con số trắng rõ đều tăm tắp trên chiếc bảng đen bóng. Cả lớp như ngừng thở, không một tiếng động ngoài tiếng két két của viên phấn dưới tay thằng San. Rồi nó ngừng lại, chuyển phấn sang tay trái, bổ một dấu chấm và vạch ra một chữ “Hết”. Xong nó đi luôn về chỗ, trước khi ngồi xuống nó nhìn về thầy và nói: “Thưa thầy, lúc nãy thầy nói thiếu Ma trận con chính trước nên các bạn không giải được.” Vừa lúc này thì trống tan tiết gióng lên “tùng, tùng, tùng.” Thầy cho chúng tôi nghỉ. Tiết sau vẫn là tiết toán, thầy nói với cả lớp là thầy không nói đến Ma trận con chính trước vì đây không phải là chương trình chính của chúng tôi. Nhưng theo thầy, không biết điều này vẫn có thể giải được bài đó; thầy còn thừa nhận giải theo cách này dài hơn cách của San. Cả lớp đổ mắt nhìn về chỗ San. Trong lòng tôi không được nhẹ nhõm lắm.

Một thời gian sau tôi mới biết lớp và nhà trường đã từng họp nhiều lần để chỉnh thái độ “gục đầu” của nó trong giờ học ngay từ năm lớp 9. Nhưng phải thua nó vì nó nói thẳng với thầy hiệu trưởng: “Em cam đoan với thầy em gục đầu thế nhưng em vẫn tôn trọng thầy cô và có như thế em mới tiếp thu được bài.” Giờ toán thằng này cứ gục đầu thế nhưng có lần tôi kiểm tra vở của nó thì thấy có rất nhiều ghi chép, ký hiệu lằng nhằng tương ứng với các tiết toán. Ra là về nhà thằng này ghi lại theo cách của nó. Hầu hết mọi người đều đã thán phục tài làm toán của nó. Riêng tôi vẫn khó chịu.

Rồi gần cuối học kỳ II xảy ra chuyện tày đình. Trong giờ văn, khi phân tích bài Mẹ Tơm của Tố Hữu, đến phần liên hệ cho mọi người phải phát biểu, không hiểu tại sao thằng San lại bị cô giáo chỉ định phát biểu. Có lẽ nó là đứa duy nhất từ chuyên văn sang chuyên toán. Nó đứng lên và nói một thôi một hồi: “Theo em, đất nước ta có rất nhiều bà mẹ liệt sĩ như Mẹ Tơm trong bài thơ này. Nhưng trong đó chắc chắn cũng có bà chỉ muốn thành mẹ liệt sĩ để được…(thằng San ngừng vài giây và nhấn giọng)…thêm nhiều chế độ ưu tiên. (nghe hết câu này cô giáo văn hốt hoảng, mặt biến sắc và ngắt ngay lời thằng San bảo nó ngồi xuống, nhưng nó vẫn cố nói thêm) Chúng ta cần phải phân biệt rõ giữa hai loại bà mẹ này.”

Cả lớp chúng tôi đều sững sờ, cứ như vừa nghe xong một câu chuyện cảnh giác tối thứ Bảy hàng tuần. Tôi cũng không tin ở tai mình nữa. Sao nó lại có thể nói thế được nhỉ? Hay nó ám chỉ ai? Chắc tất cả đều có những ý nghĩ như thế nhưng không ai dám hé miệng. Cô giáo cho dừng ngay tiết học và lên ban giám hiệu báo cáo. Tôi cảm thấy như vừa cất đi một gánh nặng bấy lâu cứ đè mãi trong lòng.

Một tuần sau, thằng San bị đuổi học. Vụ việc của nó có cả người bên Ty Công an sang làm việc. Cô giáo văn lần này không bị khiển trách vì đã có xử lý nhanh chóng. Tôi cũng thấy mừng mình đã quyết định đúng vì tuần trước trong lần biểu quyết để cho thằng San vào Đoàn tôi đã bỏ phiếu chống. Ít nhất cũng đỡ được việc phải khai trừ Đoàn cho nó. Con đường học của thằng San coi như đứt. Kiêu ngạo lắm vào, cứ tưởng giỏi là được chắc? Có tài mà thiếu đức thì làm được gì. Tôi tự tin nghĩ thế và vui sướng vì từ nay trong lớp không còn nhân vật nào cá biệt nữa. Nhưng buổi học toán đầu tiên thiếu thằng San, cả lớp dường như chống chếnh. Cả thầy lẫn trò cùng trầm ngâm một điều gì đó nhưng không ai nói ra. Cái bàn chỗ thằng San vẫn hay gục đầu trên đó như có ma ám, mọi người đi qua đều lén mắt nhìn rồi rảo bước thật nhanh. Tôi cũng cảm thấy có điều gì khang khác trong lòng. Nhưng chỉ vài ngày, mọi việc trở lại bình thường. Chúng tôi phải lao vào thời kỳ nước rút chuẩn bị thi tốt nghiệp và vào đại học.

Cuối năm học đó tôi được chuyển tiếp đi học ở Liên Xô sau mấy tháng học thêm tiếng Nga trên Hà Nội.

Năm năm sau tôi về nước và tạt qua thăm cậu mợ một ngày trước khi về quê. Đất nước đã thống nhất, non sông liền một giải từ mũi Cà Mau tới địa đầu Móng Cái, như những gì báo đài thường nói. Nhà cậu mợ tôi vẫn nuôi lợn ở cái hố ngay trong nhà nhưng có thêm một chiếc xe đạp do bà con của mợ ở trong Nam cho thằng Thắng nay đã lớn bổng và đang ở năm cuối cấp III. Bên ấm trà buổi tối sau bữa cơm, cậu tôi chợt hỏi “Cháu còn nhớ thằng San không?” Tôi giật mình trả lời “Có chứ cậu. Nó giờ ra sao, hở cậu?” Cậu tôi im lặng cầm chén trà, rồi nói “Nó chết rồi, cháu ạ.”

Dạo ấy, sau khi bị đuổi học, mọi người bảo nó cũng không tỏ ra buồn bã gì cả y như lúc nhà trường đến lớp thông báo án kỷ luật. Ở nhà nhưng hàng ngày người ta thấy nó hay sang thư viện tỉnh cả buổi, chỉ về vào bữa cơm. Sau đó có đợt tuyển quân bổ sung, San xung phong nhập ngũ. Ban chỉ huy quân sự Tỉnh trả lại đơn xung phong, vì nó thuộc diện ưu tiên, con neo đơn gia đình liệt sĩ đặc biệt, hoặc có thể người ta ngại cái lý lịch trích ngang của nó khi học phổ thông. Sau khi mẹ San lên thẳng tỉnh đội đề đạt thêm nguyện vọng, San được nhập ngũ. Mười một tháng sau, San về nhà mang đầy đủ cả ba-lô, tư trang, đồng phục, quân hàm, quân hiệu. Về nhà vào buổi tối thì ngay đêm quân của Thành đội đến nhà San kiểm tra, phát hiện San đã đào ngũ. San bị dẫn ngay về Thành đội. San không phủ nhận đào ngũ. San nói Hiệp định Hòa bình Paris đã ký, Mỹ đã rút quân thì không cần phải đánh nhau nữa. Đánh nữa thì hóa ra người Việt giết người Việt chứ đâu phải là “cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước”. Sau một tuần làm việc trên Thành đội, San được cho về nhà sau khi ký cam kết không được ra khỏi tiểu khu nếu không được phép của Ủy ban Nhân dân. Từ Thành đội ra San thất thểu, hốc hác như một tù nhân vừa mãn án. Trên người chỉ là bộ xơ-vin nhàu nhĩ, dép lê. Quân phục, dép cao su đúc, ba-lô, xanh-tuya, mũ cối Trung Quốc và mọi quân trang khác bị thu giữ hết. Trở về nhà San lại vẫn sang thư viện như trước khi nhập ngũ. Quan hệ giữa hai mẹ con San xấu hơn trước vì San trở về mang theo một vết nhơ ghê tởm, “đào ngũ”, và không sổ gạo. Chín ngày sau khi San ở Thành đội về, sau tiếng còi ủ báo hiệu 1h chiều không lâu người ta nghe thấy bốn tiếng nổ đanh gọn vọng ra từ nhà San. Ngôi nhà bị phong tỏa gần như ngay tức khắc. Đội điều tra phải phá khóa chiếc cửa sắt thưa ở cổng nhà San để vào nhà. Ba xác người: mẹ San, San và ông bí thư Đảng ủy Tiểu khu. Người dân được thông báo đây là một tai nạn không may do nghịch kíp nổ.

Cậu tôi ngừng lại như phân vân điều gì rồi kể tiếp. Mãi vài năm sau, người bạn thân của cậu làm bên công an tỉnh rỉ tai cho biết, khám nghiệm nhà San có ba xác người, một đàn bà và hai đàn ông. Người đàn bà và một người đàn ông bị ba phát đạn xuyên qua phổi và sọ, chết đè lên nhau, cả hai đều không mặc quần. Một khẩu súng K54 nằm cạnh xác người còn lại, thái dương bên trái có một lỗ thủng xuyên thấu. Sau nhà San có một vách tường gỗ ghép bằng các ván nhỏ có một ván bị rời ra tạo thành một khe hở thông sang vườn cây bên ngoài.

Sau 49 ngày, chính quyền cho xây trên mảnh đất nhà San một tượng đài Tổ quốc ghi công để thờ các anh hùng liệt sĩ, người có công với nước của toàn Tiểu khu. Nhà San, trừ San, tất cả đều có tên khắc trên tượng đài.

Tôi bàng hoàng, không bao giờ nghĩ số phận của San lại có kết cục đến thế. Cả đêm tôi không tài nào ngủ được. Tôi cố nằm chống đỡ những cơn ê ẩm do không đệm, mùi hôi của nhà và bóng dáng thằng San lởn vởn trong đầu. Khi loa phóng thanh vừa phát nhạc thể dục buổi sáng, tôi trở dậy xin phép cậu mợ ra bến xe về quê sớm.

Năm 2015, nhân tiện về Hà Nội làm một số thủ tục trước khi về hưu, tôi qua thăm cậu tôi tại một chung cư cao cấp. Sau khi về hưu cả gia đình cậu mợ tôi đã chuyển lên Hà Nội. Cậu tôi đi dạy thuê nhiều năm cho một số trường dân lập và thôi dạy từ khi mợ tôi lâm bệnh và qua đời vì ung thư. Thắng đã định cư ở Mỹ theo gia đình nhà vợ từ năm 2006. Bố vợ Thắng là cựu sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa. Đêm cuối cùng trước khi chia tay, hai cậu cháu thức trắng đêm chuyện trò, hàn huyên về nhân tình thế thái. Cả hai đều ưu tư, rất buồn cho tình cảnh nước nhà. Giữa đêm cậu tôi mở tủ lôi ra một chiếc cặp da đen cũ kiểu từ thời bao cấp căng phồng. Cậu lôi ra một tập, bên ngoài quấn mấy lượt giấy bóng, lục tìm mãi rồi rút ra một tờ giấy 5 hào 2. Cậu tôi cầm tờ giấy bằng cả hai tay, chăm chú đọc rồi đưa tôi.

– Cháu xem đi.

Tôi đón lấy tờ giấy. Một bài kiểm tra văn của học trò thời tôi. Ngày 18 tháng 2 năm 1971. Nhìn thấy số 8 tôi giật mình. “San”, trong đầu tôi vang lên. Kiểu viết số 8 đặc biệt này chỉ của thằng San, không có nét chéo mà là hai số 0 tròn xoe chồng lên nhau. Sau chữ “Họ và tên” là những vệt mực đen đậm bôi kỹ. Tôi nhìn cậu:

– Của San?

Cậu tôi không trả lời.

Mắt tôi bị hút vào những nét chữ rắn rỏi với màu mực “xanh Cửu long” đặc trưng của miền Bắc ngày xưa.

“Gạo đem vào giã bao đau đớn,

Gạo giã xong rồi trắng tựa bông.”

Tác giả nhìn sự vật hiện tượng bằng con mắt nhân cách hóa sự vật nhưng khá chủ quan, phiến diện. Bởi mỗi một sự vật, thậm chí mỗi cá nhân con người, đều có những đặc tính riêng biệt hoàn toàn không giống với những sự vật, cá nhân khác. Điều cho rằng “đau đớn” của kẻ này có khi lại là hạnh phúc, là khát khao của kẻ khác. Chả phải những cư dân ở xứ lạnh thường có tập tục sung sướng dầm mình trong nước giá của mùa đông băng tuyết? Chẳng phải có những tín đồ lấy sự đả thương thân xác họ trong những ngày lễ trọng là niềm hạnh phúc vô bờ? Chưa kể, tác giả còn tỏ ra chưa có nhiều hiểu biết hiện đại về dinh dưỡng của hạt lúa gạo. Nếu “giã” nhiều quá tới mức “trắng tựa bông” là đã làm cho hạt gạo bị mất đi nhiều dinh dưỡng quí giá có trong lớp vỏ lụa và bộ phận nảy mầm của hạt lúa. Tuy nhiên, tất cả những khiếm khuyết đó vẫn có thể cảm thông được nếu không có sự suy diễn chắc nịch tiếp theo:

“Sống ở trên đời người cũng vậy,

Gian nan rèn luyện ắt thành công.”

Đây thực là một nhận định, suy diễn hay khuyến dụ hết sức hấp tấp, hời hợt và nguy hiểm. Tác giả khuyên người ta khi “sống ở trên đời” phải chịu đựng khổ sở, phải rèn luyện, tuân thủ và kiên trì thì “ắt thành công”. Nhưng chưa chắc! Cuộc đời vốn hết sức phức tạp và nhiều cạm bẫy, ảo tưởng thì hẳn hệ trọng trước tiên đối với con người phải là sự tỉnh táo, tinh tường hơn là hăm hở, nhiệt tình, chịu đựng chứ? Ai kiên trì bằng “Dã tràng” và cũng ai dại dột, vô ích, ngu xuẩn như “Dã tràng”? Hẳn nhiên ta không thể đòi hỏi một nhà thơ phải có suy nghĩ đúng, càng không thể đòi hỏi họ phải có tư tưởng lớn. Nhưng nếu thiếu những phẩm chất này họ chỉ thuộc loại thi sĩ tầm thường và dưới tầm thường thôi. Vậy, theo em, bài thơ này chắc chắn không thể là của Bác Hồ kính yêu. Nhưng, nếu dùng tư duy khách quan của toán học, ta không thể bác bỏ được giả thuyết ngược lại. Xin lỗi, em không thể biết được, nhưng theo em đây là một bài thơ dở. Hết

Cậu tôi nói bài kiểm tra này cậu giấu kỹ không cho ai biết, không dám báo cáo ban giám hiệu vì sợ bị liên lụy như cô giáo sử. Sau đó cậu tìm cách để chuyển San khỏi lớp như đã xảy ra. Cậu tôi đứng lên, khoát tay dẫn tôi đi vào trong. Trong buồng thờ, ban thờ là một tủ gỗ mộc đơn sơ chỉ có một lư hương đặt trước bốn tấm ảnh đóng khung lớn bằng nhau. Cậu tôi rút ba nén hương thắp lên, hai tay kính cẩn cắm vào lư hương. Tôi im lặng đứng cạnh cậu, nhìn bốn bức ảnh. Ông bà ngoại tôi, mợ tôi và một gương mặt học trò rất trẻ đôi mắt mở to nhìn thẳng vào tôi.

 

Phạm Trọng Tri

Hà Nội, Tháng Tư 2017

 

 

* Chú thích: ‘lạc quay’ là một món ăn đặc trưng của miền Bắc, có tính chất xa xỉ hơn lạc rang mộc, trong những năm thiếu thốn sống dưới chế độ bao cấp hoàn toàn do chính quyền định đoạt, tư nhân không được sản xuất hay kinh doanh. Cách chế biến: Hạt lạc được rang với chút mỡ lợn; khi sắp chín, đổ thêm ít nước hòa muối, hoặc sang hơn là chút nước mắm và/mì chính, rồi đảo tiếp cho đến khi khô ròn và chín. Món lạc quay trông hấp dẫn hơn lạc rang thường vì có độ bóng của mỡ và khi ăn sẽ thơm và ngậy hơn.

bài đã đăng của Phạm Trọng Tri


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch