Trang chính » Chuyên Đề, Ngày 30 tháng Tư, Sáng Tác, Trích đoạn tiểu thuyết Email bài này

Quán cà phê Tổng Hội

Hạnh đi thế là đã chín ngày. Có thể nội hôm nay hay ngày mai là nàng sẽ về. Lục không mấy nôn nao, vì đã quen với những đợt  vắng nhà dài ngày của nàng. Thường thường thì nàng đi một tuần, chậm lắm là mười ngày. Sau khoảng thời gian  đó, cha con anh sẽ thấy Hạnh từ trên chiếc xích lô hay xe đạp thồ đổ ngay trước cửa, bước xuống, gọi anh, gọi con ríu rít ra bưng đồ vào. Cũng có lúc nàng về lúc nửa đêm hay ba, bốn giờ sáng. Anh thật vô tâm. Nàng nhọc nhằn buôn bán, lên hàng xuống hàng, đi vô đi ra, tính tính toán toán, mà anh thì như kẻ ngoại cuộc. Nàng chỉ đâu làm đó. Không thì thôi. Xong việc, anh vơ vẩn ngồi đọc đi đọc lại mấy cuốn sách cũ. Hoặc nghe đài. Hoặc nhìn cây nhìn cối. Hoặc đi nhà bạn nhậu nhẹt, tán gẫu. Có bữa, Hạnh từ Sài Gòn ra, tự động mở cửa, nằm ngủ bên anh, thế mà anh chẳng hay biết. Sáng ra, thấy nàng nằm đó, anh ngạc nhiên tự hỏi không biết cô ta ra hồi nào.

Gần trưa, đang giờ cơm, người phát thư mang cho anh cái điện tín của Hạnh. Ðiện tín viết:

“ Con đang đau.Em phải ở lại săn sóc cho đến khi lành hẳn. Có gì cần, anh cứ lên bà nội hỏi mượn. Về, em sẽ tính sau”.

Lục giật mình. Con đang đau, nghĩa là hàng chưa bán được.  Vậy là hàng đứng mất rồi. Không thấy Hạnh nói đến ngày về.  Vậy là nàng ở lại, đợi. Ðợi đến khi nào? Sao nàng phải đợi?  Hàng bán không được, thì người ta trở ra, chứ có ai ở trong đó, đợi dài dài. Tự dưng, anh lo. Hàng chưa bán được thì việc chi tiêu phải hạn chế. Anh ôm thằng con út vào lòng:

-   Thế là mẹ chưa về cu Tơ ơi.

Thằng bé nhìn anh thất vọng, nước mắt rơm rớm:

– Mạ chưa về bữa nay ba há?

Anh lấy tay lau nước mắt cho con, an ủi:

-     Chắc vài hôm nữa mạ về thôi. Hàng bán chưa được.

Thằng bé gỡ tay anh ra, chạy đi báo cho hai đứa lớn. Anh nói theo:

-     Coi chừng cái chân chưa lành đó cu Tơ.

Thằng bé chạy cà nhắc, ra nhà bếp tìm con Ngân và thằng Ðồng. Lát sau, cả ba đứa đến vây quanh anh, mặt mày đứa nào cũng buồn thiu buồn thỉu. Anh ôm ba đứa con, hôn lên những đầu tóc khét nắng. Chúng còn nhỏ quá, rất cần hơi mẹ, cần bàn tay chăm sóc của người mẹ, từ miếng ăn đến giấc ngủ. Là đàn ông, dù có giỏi giang đến đâu, so với bàn tay và tấm lòng của người mẹ, anh cũng không thể nào bằng. Chúng cần người để nép mình, để vòi vĩnh, để làm nũng. Nói cho cùng, tình cảm của người mẹ bao giờ cũng tỏa ra chung quanh, chan hòa với con cái. Tình cảm đàn ông lúc nào cũng thu nén vào bên trong.  Sâu sắc thật, nhưng dửng dưng. Ðôi khi lạnh lùng, vô cảm.  Ngay chính anh, lớn là thế, cũng cần cái dịu dàng của đàn bà, huống gì con anh. Do sinh kế, Hạnh trở thành đàn ông mất rồi.  Nàng vắng nhà thường xuyên. Những lúc ở nhà thì vội vội vàng vàng, nhấp nha nhấp nhỏm như ngồi trên đống lửa.  Thỉnh thoảng nàng có nựng con cũng nựng lấy lệ. Anh dù quán xuyến trong ngoài, nhưng không thể ban cho chúng những cái vuốt ve ngọt dịu, không thể chuyền vào chúng hơi ấm của tấm lòng. Anh đẩy chúng ra xa hơn là kéo chúng lại gần. Biết thế, nên rất nhiều lúc, anh cố tỏ ra thật hiền dịu với con, nhưng không được bền. Hễ không vừa ý một cái gì là cái bản tính đàn ông lập tức trổi dậy ngay, không kềm được. Lại la, mắng, trừng, gắt.

Anh buông con ra, an ủi:

-    Thôi đi chơi đi. Vài hôm nữa bán hàng xong, mạ lại về thôi. Ðồng, đi rửa chén đi con. Cu Tơ, không được đi chơi xa.  Ngân, vô làm toán.

Mấy đứa con đi rồi, anh ngồi tính nhẩm số tiền còn lại.  Lần này Hạnh đưa tiền nhiều hơn thường lệ nên mấy cha con anh còn thừa ít nhất là cho hai ngày nữa, dù lần này, anh có tiêu hoang. Qua lá thư, anh đoán rằng Hạnh chưa thể về được trong mấy ngày tới. Phải mượn thêm tiền thôi. Anh vội vàng lên gặp mẹ.

Bà cụ nghe Lục hỏi mượn tiền, ngạc nhiên:

-    Nó đưa không đủ tiêu hay sao mà lại phải mượn?

-    Dạ, đủ. Khi mô cũng đủ cả, dư nữa. Nhưng lần này cô ta ở thêm ít ngày để đợi bán hàng, nên thiếu chút đỉnh.

Giọng bà cụ nghe ra hơi khác :

-     Lại chưa ra! 

Lục biết mẹ không bằng lòng, nhưng anh im lặng. Nói sao bây giờ? 

-     Giờ muốn mấy đây?

-     Mạ cho mượn năm trăm đi.

-     Gì mà nhiều thế? Bộ hắn ở trong cả tháng sao? 

Lục bực mình:

-     Mạ muốn cho mượn thì cho mà không thì thôi. Con mượn con trả, ai có xin mạ mô mà mạ thắc mắc.

Bà cụ không nói gì, lẳng lặng đi lấy tiền. Ðưa tiền cho Lục, bà nhìn anh, ngập ngừng một chút rồi nói nhanh:

-     Mạ nói thật, con nên coi chừng vợ con. Ðàn bà con gái mà cứ đi xa như vậy hoài, không hay ho chi.

Kệ bà, bà muốn nói gì cứ nói, cãi bà làm gì cho thêm phiền. Nghĩ thế, anh cầm tiền đi ngay. Nhưng lòng bực bội.  Mạ anh vẫn nhiều lần xa gần nhắc anh về chuyện anh để cho Hạnh đi buôn đường dài. “Ðàn bà mà cứ cho đi đứng lêu bêu như vậy không tốt đâu,” bà nói. “Cứ xem gương con mệ Thu đầu xóm này, hiền lành chuyên chính là thế, rứa mà rồi bỏ chồng cái rụp. Mụ Bảo cũng vậy, lên tàu xuống tàu buôn bán rốt cuộc bỏ theo thằng tài xế. Rồi con mụ Biều xóm dưới cũng bỏ chồng.” Thì  làm sao được bây giờ, anh nghĩ. Anh vô tích sự, không nhờ Hạnh đi buôn đi bán thì cha con anh sống sao đây. Thời buổi này, hàng vạn đàn bà đi buôn chứ đâu có chỉ mình vợ anh. Không lẽ ai cũng hư hết. Mấy bà kia, người thì là vì có chồng đi cải tạo, người thì chồng nghiện ngập. Họ cô đơn, đau khổ nên dễ bị dụ dỗ. Còn anh, anh ở nhà nuôi con nuôi cái đàng hoàng. Hạnh lại yêu chồng thương con hết mực, mấy bà kia làm sao sánh được.

Càng nghĩ, anh càng giận mẹ.

*

Trên đường về, anh ghé cái kiosque bán báo ở gần cửa Ðông Ba, xem báo “cọp”. Tuy anh chẳng mấy thích báo nhà nước vì toàn là báo tuyên truyền, nhưng thói quen đọc báo khiến anh đôi khi cũng tò mò, xem thử có gì mới lạ không.  Thỉnh thoảng anh mua tờ Văn Nghệ hay Văn Nghệ Quân Ðội.  Tờ Văn Nghệ Quân Ðội ấy thế mà còn đọc được hơn tờ Văn Nghệ của Hội Nhà Văn. Truyện trong đó tương đối ít nghe mùi tuyên truyền. Ðôi khi anh tìm thấy vài truyện ngắn đọc rất được.

Ðang lật tờ Văn Nghệ Hà Nội khổ lớn ra xem, thì bỗng nghe một giọng dòn tan từ phía sau:

-    Kìa, anh Lục. Gió đâu thổi anh tới đây?

Lục quay lại, ngạc nhiên:

-    Chị Hồng. Phải nói ngược lại, ngọn gió nào thổi chị tới đây chứ?

Hồng vui vẻ:

-    Ờ, thì sao cũng được. Có lẽ gió thổi cả anh lẫn Hồng tới cùng một lúc. Anh mua báo à?

Anh lúng túng:

-    Vâng, cũng định mua một tờ gì xem cho đỡ buồn.

Hồng đến sát bên anh:

-    Xí, đọc gì mấy tờ báo đó anh. Chẳng có cái quái gì trong cả. Toàn một giọng điệu y như nhau, năm này qua tháng khác, tờ này qua tờ khác. 

Lục nhìn quanh, cảnh giác:

-     Ờ chỗ đông người, đừng nói ẩu chị Hồng à.

Hồng le lưỡi:

-    À há. Anh hay đọc tờ nào?

-    Thỉnh thoảng thôi chị à. Tờ Văn Nghệ Quân Ðội đọc được.

-    Toàn bộ đội không mà anh thích à?

-    Không hẳn đâu chị. Có vài truyện cũng ngộ lắm. Tâm tình người lính dường như phe nào cũng từa tựa nhau.

-    À, Hồng hiểu rồi, anh thích vì anh đã từng là lính phải không?

-    Không hẳn đâu. Khi nào chị lấy một tờ đọc thử rồi biết. Mà chị  đi đâu thế? Cũng định mua báo?

-    Hồng nói rồi, Hồng đâu có đọc báo. Hồng đang đi nhong nhong chơi, thấy ai giống anh, nên tạt vào xem thử.

-     Chị rảnh rỗi quá nhỉ?

-    Thì biết làm gì đâu anh. Thời buổi này, loại người như anh và Hồng, đúng là vô tích sự. Chẳng biết làm gì.

Nói xong, Hồng cười khúc khích. Khuôn mặt nhỏ nhắn, tóc cắt ngắn, mái tóc uốn ép sát vào đầu trông rất trẻ trung, nhí nhảnh. Bộ đồ màu hồng nhạt khiến nàng càng trẻ hơn. Hồng tiếp:

-    Nói đùa với anh cho vui, Hồng tạt vào mua cuốn sổ ghi chép.

Nói xong, nàng bước tới góc đầu kia, vừa đi vừa cười tủm tỉm. Người đàn bà này thật lạ, trông y như cô nữ sinh mới lớn.  Yêu đời. Giọng khi nào cũng trong veo y như chưa từng bao giờ biết đau khổ là gì.

Có Hồng, Lục ngượng, bỏ ý định đọc báo “cọp”.  Anh làm bộ nhìn vơ vẩn mấy tập sách để trên quầy, rồi đến gần Hồng, nói nhỏ:

-    Nghe lời chị, tôi không mua gì hết. Chào chị tôi về.

Hồng ngăn lại:

-    Làm gì mà vội thế. Anh làm Hồng có cảm tưởng anh bỏ về vì không muốn thấy Hồng ở đây. Hay là vội vì nhớ bà xã? Mà chị đang ở Sài Gòn, phải không? Chị ấy bao giờ về?

-    Chưa. Hàng đang đứng.

Hồng ngạc nhiên:

-    Hàng đứng rồi sao? Ai nói với anh? Chị ấy à? Thế mà Thuận cứ đi, Hồng đã nói mà không nghe.

-    Thuận cũng đi Sài Gòn sao?

-    Vâng. Hai hôm rồi.

Hồng đổi giọng hớn hở:

-    Gặp anh, định báo cáo với anh một chuyện: tối mai ở quán cà phê Tổng Hội có một buổi sinh hoạt ca nhạc sinh viên học sinh. Anh biết chưa?

-    Chưa. Tôi có phải là sinh viên học sinh đâu mà biết.  Mình già rồi.

-    Nói bậy. Sao mà già được. Chưa trẻ được bao nhiêu mà vội nói già thì uổng chết! Hồng mới nghe một cô bạn làm việc bên Thành đoàn cho biết. Nói là sinh viên học sinh chứ thật ra là cho tụi mình đấy. Sinh viên học sinh thời cũ ấy mà, nghĩa là thế hệ của anh và Hồng.  Hồng định đi cho vui. Hồng rất thích không khí văn nghệ sinh viên. Chao ơi là nhớ cái thời ấy.  Cái thời nhong nhong ấy mà. Ði anh, đi để nhớ. Không dễ có dịp thứ hai đâu. Ði để nhớ một thời của bọn mình.

Lục đột nhiên cảm thấy thích thú. Anh cười, hỏi:

-    Chị vừa nói hai chữ “bọn mình”. Bọn mình, nghe thích thật.

Hồng vui vẻ lập lại:

-    Thì bọn mình chứ sao. Anh cũng như Hồng, Hồng cũng như anh, bọn mình cùng một thời, một cách sống một thứ cảm nghĩ, một thời để…để…để…

Lục tiếp:

-    Thì  “Một thời để yêu, một thời để chết”, đúng không?

Hồng reo lên thích thú:

-    Ðúng. Ðúng qua đi chứ. Phải rồi hôm trước, anh có nói với Hồng là anh có cuốn này phải không? Sao lần rồi không cho Hồng đọc. Anh giấu, phải không?

-     Ðã nói với chị rồi, tôi cho mượn, chưa lấy về.

-     Ừ, ừ, hình như vậy. Mà này, nhớ lấy về nghe. Hồng đợi đó. Hồng sẽ cho anh mượn thứ khác. Anh có biết tờ Mai không? Hồng vừa mới tậu thêm được tờ Mai, số lâu lắm rồi, cũ mèm à, nhưng đọc cũng vui. Gì cũng đọc được hết miễn là sách báo hồi đó, phải không anh?

-    Tôi biết tờ Mai. Tôi nhớ hình như tôi đọc bài của Phạm Công Thiện đầu tiên trên tờ báo này. Hồi đó còn nhỏ, đọc mà chẳng hiểu cái quái gì. Nghe tụi bạn nói, đọc đại để nói dốc chơi.

-    Ôi, cái ông Phạm Công Thiện này, đọc mệt quá trời, Hồng chẳng ưa. 

Mải nói chuyện hai người quên mất mình đang đứng ngay trong quầy của người ta. Ðã choán chỗ, lại còn oang oang nói những chuyện tầm phào. Lục liếc thấy khuôn mặt nhăn nhó của cô gái bán sách báo ngồi trong quầy. Anh ngượng nghịu, bấm Hồng bước ra. Anh dắt xe đi, Hồng vẫn tíu tít nói chuyện không ngừng. Anh phải dừng lại, lắng nghe. Hồng hồn nhiên như nhiên. Lúc nào gặp, anh cũng thấy người thiếu phụ này như thế. Vui cười rạng rỡ. Hớn hở, vô tư. Có vẻ như nàng đang sống trong một không khí vô cùng bình an, hạnh phúc, chẳng dính líu gì tới cái xã hội đang đổi thay hừng hực bên ngoài.  Chẳng dính líu gì đến những lo toan, tất bật của bao nhiêu người cùng thế hệ, cùng hoàn cảnh như nàng. 

Thấy Lục nhấp nhỏm trên yên xe đạp muốn đi, Hồng nói:

-    Anh muốn đi, cứ đi. Gặp anh là Hồng muốn nói chuyện hà. Người ta bảo là đồng thanh thì tương ứng đồng khí…Mà này, nhớ tối đi cho vui nghe, anh Lục. Nhất định có Hồng ở đó.

Hồng lại cười dòn tan. Anh cảm thấy vui lấy với nụ cười của thiếu phụ đặc biệt này. Anh đùa:

-    Ờ, thì đi. Ði để nhớ một thời của “bọn mình”.

*

Anh chuẩn bị đi xem sinh hoạt ca nhạc thì một người bạn hàng trên chợ mang vào cho anh một gói đồ của Hạnh. Nàng gửi ra nấm, bột ngọt, xì dầu, mì sợi, một cây thuốc Ðà Lạt, bánh phồng tôm và các thứ kẹo bánh. Kèm theo là một lá thư. Hạnh viết:

            “ Anh thương,

  Hàng hiện đứng hẳn.Em đã kêu nhiều người tới xem, nhưng ai cũng lắc đầu không muốn mua.Họ không trả giá nữa, chứ không phải là chê hàng xấu. Em niêm hàng lại gửi, định nhảy tàu ra hôm mồng 7, bất đồ gặp một cô bạn học cũ rủ đi buôn thuốc lá sợi về miền tây. Nghĩ  tới nghĩ  lui nhiều lần, em thấy đi ra đi vô tốn kém quá. Mà lại, bây giờ có ra ngoài  mình thì cũng nằm nhà thôi. Bởi vậy, trong lúc chờ đợi, em đi buôn ngả miền Tây một chuyến thử xem sao. Vừa khỏi ngồi chờ sốt ruột, lại vừa kiếm thêm tiền tiêu. Em gửi ra ít thức ăn. Thiếu tiền, anh cứ lên bà nội mượn tạm. Lần trước, có lời ăn tiêu rộng rãi. Giờ hàng đứng, anh liệu dè xẻn lại. Nhớ vẽ toán cho bé Nhân.  Hôn cu Tơ cho em. Thương anh. Hạnh

Lục xếp gọn lá thư bỏ vào túi. Anh nhìn mấy đứa con đang chia nhau kẹo, lòng chùng xuống. Cũng như thư trước, Hạnh cũng chẳng đề cập gì đến ngày về. Có nghĩa là nàng sẽ ở lâu.  Lâu đến bao giờ? Ðừng nói đến chuyện nhớ nhung vơ vẩn, nội việc phải đối phó với những lo toan hàng ngày về miếng ăn miếng uống, hay nói cho cụ thể, chuyện xoay cho ra tiền, khiến anh bối rối. Nghĩ đến thân gái dặm trường, bôn ba từ Huế vào, rồi lại từ Sài Gòn về miền Tây, một nơi hoàn toàn xa lạ đối với nàng, anh cảm thấy chạnh lòng. Hạnh giờ chẳng khác nào một chiến sĩ xông trận, một “chinh phụ”. Và anh, một “cô phu”. Anh chua chát cười thầm. 

Nỗi băn khoăn về chuyện Hạnh chưa về khiến anh do dự không muốn đi. Nhưng chợt có một thúc dục khác dấy lên trong lòng, anh lại đạp xe đi.  Anh ghé nhà Tuấn, rủ Tuấn đi cho có bạn.  Tuấn bảo:

-   Nghe thì cũng ham, nhưng mình hơi ớn. Chỗ sinh hoạt văn nghệ là nơi công an  chìm nổi đủ thứ. Ông nhà nước nào cũng quan tâm đám văn nghệ văn gừng kỹ lắm. 

-    Ðêm sinh hoạt này do Thành Ðoàn đứng ra tổ chức mà. Mình chỉ sợ tuyên truyền quá đâm ngán, chứ có gì mà sợ.

-   Ừ, thì Thành Ðoàn, nhưng ai mà biết họ có dụng ý gì.  Ông thích đi thì đi, nhưng nhớ cẩn thận lời ăn tiếng nói.

Nghe Tuấn nói, anh hơi hoang mang, nhưng vẫn cứ đi. Dè dặt thì cũng hay, nhưng dè dặt quá đâm ra dở. Anh nghĩ thế trong lúc cắm cúi đạp  một mình đến trụ sở Tổng Hội. Ðến nơi, trời đã sâm sẩm tối. Ðèn đuốc sáng choang, chiếu sáng từ góc đường Duy Tân – Trương Ðịnh đến căn nhà mà người ta vẫn quen gọi là Tổng Hội Sinh Viên. Bên trong và bên ngoài đã khá đông người, phần đông là thanh niên, đứng từng nhóm trò chuyện. Anh gửi xe bên lề đường, một nơi gửi xe dã chiến có lẽ vừa mới dựng ra để kiếm thêm thu nhập trong đêm sinh hoạt. 

Cơ sở Tổng Hội bây giờ trực thuộc một cơ quan của Thành Ðoàn. Từ lâu lắm, có lẽ từ cả trước tháng tư bảy lăm, anh không đặt chân trở lại cái địa danh khá nổi tiếng này. Chỉ trừ tấm bảng hiệu màu đỏ rực rỡ dựng bên lối đi vào, tất cả không có gì khác xưa, vào cái thời mà anh và đám bạn bè vẫn thường lui tới sinh hoạt, uống cà phê, đánh cờ, đấu láo trên trời dưới đất và tranh đấu. Vẫn là một căn nhà thấp, cũ với những bức tường rêu và dây leo bao quanh. Vẫn những cột trụ xi măng dựng bên trên bức tường thấp, chăng vài sợi thép gai đã rỉ sét ở phía trước. Vẫn hai bức tường hai bên với hàng miểng chai gắn trên đầu tường. Vẫn cái giàn lá um tùm phủ lên trên tấm bê tông dài từ trong cửa chính kéo ra ngoài nằm trên mấy cột trụ đỡ. 

Anh dạo quanh, nhìn người này người nọ, cố tìm một khuôn mặt thân quen. Tuyệt nhiên không có. Ai trông cũng lạ hoắc, như thể họ không hề ở thành phố này. Ðám thanh niên mới lớn không nói làm gì. Ðằng này, những người bằng tuổi anh hoặc lớn hơn anh cũng thế, toàn lạ. Phải rồi, bạn bè của anh giờ này, đâu còn ai ở đây. Kẻ thì đi tù, người vượt biên, đứa thì bỏ xứ.  Những người còn ở lại như anh, còn ai hứng thú gì mà bước đến những nơi như thế này. Trừ anh. Chỉ trừ anh.  Anh cảm thấy lạc lõng như tới một thành phố lạ. Tới đây làm gì nhỉ? Khi bước hẳn vào nhà trong, anh mới nhận ra một đôi khuôn mặt quen thuộc của thành phố. Kìa là Nguyễn Ðắc, đứng lúi húi đàng sau khung cửa kính. Kia là Trần Hòa cao lênh khênh, tóc bạc trắng. Anh cười chào. Hòa miễn cưỡng chào lại, có vẻ như không nhận ra anh là ai. Ði sâu hơn chút nữa, anh thấy thêm một vài người trông mặt quen quen nhưng không biết tên.

Người vào mỗi lúc một đông. Anh len lỏi ra phía sau. À, thì ra nơi này vẫn còn là chỗ uống cà phê. Các chiếc bàn vuông nhỏ, thấp, kê sát nhau đã đầy người. Khói thuốc lá tràn trề. Hơi người, hơi thuốc nồng. Tiếng nói cười râm ran. Lục nhìn quanh. Anh nhìn thấy mấy chiếc đãy lọc cà phê treo sát bức tường ám khói, đen bẩn cùng nhiều chồng ly úp dọc theo chiếc kệ nhỏ. Rồi ấm, chén trà, gạt tàn thuốc nằm rải rác. Một vài bàn có kẻ ô đánh cờ tướng. Thì ra vẫn là quán cà phê. Không khác gì ngày xưa mấy. Ðột nhiên, anh tưởng như mình đang trở ngược về quá khứ. Ở đây, trên những chiếc bàn này, anh và mấy người bạn thân đã từng ngồi từ tảng sáng đến xế chiều để  uống cà phê, đánh cờ và đấu láo chuyện trên trời dưới đất. Ở góc tường nọ, anh đã từng cãi với thằng bạn về hai chữ “da du” trong bản nhạc “Vết lăn trầm” của Trịnh Công Sơn. Khoảng xi măng sát cột trụ ngoài kia là nơi anh đã nằm  dài viết biểu ngữ thời tranh đấu chống Hiến Chương Vũng Tàu. Ôi một thời hoa niên sôi động! Bước vào đây như bước vào nhà mình. Mọi khuôn mặt đều quen. Ai cũng có thể là bạn bè. Ai cũng có thể thân quen, chỉ sau khi mồi cho nhau một điếu thuốc, hay cãi nhau về một thái độ sống nào đó, hay thậm chí tranh luận nhau về chủ nghĩa Marx, về cách mạng, chiến tranh.

Nhưng giờ đây, mọi thứ đều xa lạ, hờ hững. Tới đây mà gì?  Chẳng còn gì là của mình. Chẳng còn dấu vết gì gắn liền với thế hệ của anh. Hết rồi. Xa rồi. Bạn bè, kẻ ngồi tù, người bỏ xứ. Còn đâu không khí lãng đãng độ nào! Lục nản chí, bước ra ngoài. Bỗng có tiếng kêu ríu rít:

-   Anh Lục, anh Lục, tới đây, anh Lục.

Giọng Hồng. Anh mừng rỡ quay về phía tiếng kêu, thấy Hồng đứng dậy, tay vẫy gọi nồng nhiệt. Hóa ra nãy giờ anh dáo dác tìm cũng chỉ là thế: Hồng. Mà anh đến đây cũng chỉ vì thế. Người thiếu phụ, mà chỉ cần nghe giọng nàng cười thôi, anh thấy đời sống bỗng trở nên trong veo. Gặp nàng, anh lây cái hồn nhiên của nàng. Hồng, con chim nhỏ trong tấm thảm đời u ám. Anh bước đến. Hồng chỉ cho anh chiếc ghế nhỏ còn trống bên cạnh nàng. Hồng nói:

-   Hồng giữ cho anh từ hồi nãy đến giờ. Người ta cứ đòi lấy đi, mà Hồng thì quyết giữ. Anh mà không đến thì thật đáng đánh đòn. Ðây là chị Thanh, bạn.

Anh sung sướng ngồi xuống, mắt rạng rỡ nhìn Hồng:

-    Sao chị biết tôi đến?

Hồng thoải mái:

-   Hồng đi guốc trong bụng anh kìa.

-   Vì sao?

-    Thì là vì…vì Hồng nghĩ …dân có máu văn nghệ như anh mà nghe một đêm như thế này lại không đến thì có họa là …điên. Hồng xin lỗi, Hồng nói thế là nói thật đấy, nghĩa là chắc chắn anh sẽ đến. Anh không tin hỏi thử Thanh cho mà xem, phải không Thanh?

Thanh gật đầu đồng ý. Lục cũng gật đầu, tỏ ý tán thưởng tất cả những nhận xét của Hồng. Nhưng anh tự cười thầm, vì máu văn nghệ thì anh có, nhưng có đến độ phải tới đây đêm nay thì có phần không đúng lắm.

-   Anh uống gì, cà phê hay đá chanh? Hồng hỏi.

Anh đứng dậy:

-    Mấy chị gọi gì chưa?  À chắc là có rồi. Uống thêm gì nữa không?

Thanh nói:

-    Bọn này có cả rồi, anh Lục à. Anh có thể lo phần anh.

Lục đến quầy lấy cốc cà phê đá và hai điếu thuốc chữ A.  Hồng chỉ Thanh, giới thiệu tiếp:

-    Thanh cũng là nhà văn đấy, anh Lục à. Thanh có bài đăng ở báo tỉnh ủy đấy. Tờ  Sông Hương số tới sẽ đăng một bài thơ của Thanh.

Lục giật mình. Hồng mà cũng có bạn là dân cách mạng sao? Anh tự nhủ phải giữ miệng, tuyệt đối không phát biểu điều gì. Như biết ý, Hồng tiếp:

-    Thanh chỉ làm thơ tình với viết đoản văn thôi. Chồng Thanh cũng là nhà binh trước giải phóng đấy.

-    Thế thì thú quá! Tôi chưa hân hạnh được đọc bài của chị, nhưng thế nào cũng nhờ chị Hồng cho xem. Viết được cũng là cái thú, chị Thanh nhỉ? Tôi thì chịu. Ðọc thì nhiều, nhưng không viết ra nổi một câu.

Thanh cười bẽn lẽn:

-    Rảnh rỗi viết bậy viết bạ chơi. Mấy anh trong hội văn nghệ cứ khuyến khích mãi nên viết đại. Mấy anh thấy tội mấy anh đăng cho vui vậy mà, đâu có nhà văn nhà thơ gì mà Hồng giới thiệu cho lắm vào. Dị chết. Anh Lục có đọc đừng cười.  Thanh viết dở ẹt hà.

-    Chị khiêm nhượng nữõa rồi. Tôi đã khen đâu mà chị vội lo.

Hồng cắt ngang:

-    Thế nào, anh Lục có thấy thích thú với khung cảnh này không? Hồng thì Hồng khoái quá chừng chừng. Khung cảnh này làm Hồng trẻ thêm cả chục tuổi. Mới đó mà cũng đã mười mấy năm rồi, anh Lục và Thanh hè? Trông như mô mới bữa qua. 

Lục hớp một hớp cà phê, rít  một hơi thuốc, nhìn Hồng cười tủm tỉm. Hồng hỏi:

-    Anh Lục cười gì Hồng vậy?

-    Không có khung cảnh này, chị cũng đã trẻ rồi. Lần nào gặp chị tôi cũng tự hỏi làm sao mà chị lúc nào cũng trẻ trung vậy. Y như con gái mới lớn. Mười mấy năm đối với ai chứ đối với chị thì hình như chịu thua.

Hồng đập vào vai Lục:

-    Nữa! Muốn trổ tài gì đây? Nịnh Hồng không được mô.  Hồng luôn luôn cảnh giác. Còn anh thì sao, anh cũng thế, có già chút nào đâu?

-    Chị đâu có gặp tôi hồi trước mà bảo tôi không già.

-    Thì anh cũng thế. Anh mô có biết Hồng hồi trước.

-    Chị lầm. Tôi biết chị Hồng từ lúc chị còn là cô học trò nhỏ kìa.

Hồng dứ ngón tay trước trán Lục:

-    Xạo vừa vừa thôi nhé, ông bạn.

Có tiếng rột rẹt của máy, rồi tiếng gõ gõ vào micro. Âm thanh rè rè, rồi chợt ì ầm vang lên nghe như sấm nổ. Mọi người giật mình, nhìn ra khoảng trống dùng làm sân khấu.   Người phụ trách đang điều chỉnh âm thanh. Chắc là chương trình sắp bắt đầu. Sân khấu là một góc trống ngoài trời, nơi có đặt một chiếc bục nhỏ, cao chừng một hai tấc và máy phóng thanh cùng vài dụng cụ âm nhạc: cây ghi ta, cây violon và cây mandoline. Một người đàn ông bắt đầu nói:

-    Xin các đồng chí và các bạn im lặng. Ðêm sinh hoạt văn nghệ sắp bắt đầu.

Giọng xướng ngôn viên cao, the thé, nghe như sắp đọc một bài diễn văn tranh đấu. Hồng thì thầm:

-    Anh biết ai đó không?

Lục lắc đầu. Hồng nói:

-    Nhà thơ họ Võ Quá đấy.

À, thì ra đó là Võ Quá. Anh nghe giọng anh ta nhiều lần qua đài phát thanh, chứ chưa lần nào gặp. Nhìn kỹ  thấy quen quen, chắc là đã từng gặp đâu đó. Bằng một giọng sắc cạnh, tở mở, xướng ngôn viên giới thiệu sơ về mục đích của chương trình sinh hoạt đặc biệt hôm nay. Ðại khái, nhà thơ cho biết “bọn ngụy và đế quốc” thường cho rằng “cách mạng” chỉ biết làm thơ, viết văn chiến đấu, căm thù, không có tình yêu, không có tình cảm. Thực ra, người Cộng Sản là con người như mọi con người khác, cũng biết yêu thương, nhớ nhung, lãng mạn.  Nhưng đồng thời họ cũng là những chiến sĩ, những người yêu nước chân chính. Trong giai đoạn phải chiến đấu một mất một còn với quân thù, người Cộng Sản tạm thời để tình cảm riêng tư sang một bên, tập trung năng lực phục vụ cách mạng. Bây giờ đất nước đã hòa bình, thống nhất, người Cộng Sản có quyền bày tỏ các tình cảm riêng tư của mình trước cuộc đời qua thơ, văn, nhạc. Qua đêm sinh hoạt văn nghệ này, chúng tôi muốn giới thiệu đến các bạn trẻ và các đồng chí những mảng thơ, văn, nhạc  mà các đồng chí của chúng ta sáng tác trong thời gian trước đây cũng như hiện nay”. Bài đầu tiên, anh ta giới thiệu là bài thơ của Tố Hữu viết về Huế do một nữ sinh viên diễn ngâm.

Cô sinh viên ngâm theo giọng Bình Trị Thiên. Giọng ngâm vững vàng, tha thiết. Nhiều đoạn nghe khá giống với giọng ngâm Châu Loan trên đài Hà Nội. Vừa nghe Hồng vừa hỏi Thanh rồi chỉ cho Lục :

-   Anh xem, cái người ngồi gần cột trụ kia là Hoàng Phu. Anh biết Hoàng Phu không?  Ðúng, trông ông ta xấu trai, vâng, cái người có  mụt ruồi bên má ấy. Còn ông ngồi tận phía góc trái là Trần Sao, ngồi gần Bửu Chỉ. Lục biết Bửu Chỉ không nhỉ? Biết phải không?  Ừ, anh ta vẽ nổi tiếng lắm. Không, Hồng không quen đâu, chỉ gặp đôi lần ở bên chỗ triễn lãm, nơi Trung Tâm Văn Hóa Pháp cũ ấy. Ðúng rồi, chỗ Trung Tâm Liễu Quán đấy. Sau giải phóng, là trung tâm văn hóa. Vâng, có một quán cà phê nơi ấy.  Cái tay cao cao, ốm, mặt xương xương kia là Thái Ngọc San, nhà thơ Thái Ngọc San. Nghe nói anh ta giờ là tay quyền hành nhất trong tờ Sông Hương đấy. Mọi bài vở đều phải qua tay anh ta hết. Phải không Thanh? Ừ, bài thơ của Thanh là nhờ anh ta duyệt đấy. Còn cái tay mặt mày đạo mạo, ngồi yên lặng từ nãy giờ là ai nhỉ?  Hồng chưa bao giờ biết. Thanh nói ai? Nguyễn gì, à Nguyễn Khoa há, Nguyễn Khoa là nhà thơ mà, sao trông như là …bí thư tỉnh ủy vậy nhỉ?

Hồng hỏi Thanh rồi hạ giọng:

-   Nghe đồn là sắp làm Bí thư tỉnh ủy đấy. Nghe lâu mà bữa nay mới thấy mặt. Còn tay cao cao kia là Trần Hòa. Lục xem, mới ngần ấy tuổi, sàng sàng bọn mình cha mấy mà tóc bạc trắng, ghê chưa. Trông như ông lão ấy. Không, cũng không đến nỗi, vì da còn năng nao. Còn cái tay thấp thấp ngồi gần Nguyễn Khoa là ai, anh biết không? Ai vậy Thanh? Tô Nhuận, à té ra Tô Nhuận là anh chàng này, cái tên nghe cũng chất lượng nhỉ… anh ta làm gì cũng lớn lắm, hình như chủ tịch Hội Văn Nghệ, phải không Thanh? Ừ, đúng, chủ tịch Hội Văn Nghệ Bình Trị Thiên. Cái bà mặc chiếc áo cánh mỏng ngồi, đúng là Lê Mơ chứ ai nữa, Hồng có gặp nhiều lần rồi. Bà nào nhỉ? Bà này cũng viết văn mà. Ðúng rồi, Trần Thùy. Còn cái bà đang nói chuyện huyên thuyên ấy, là ai, trông lạ quá. Hồng chưa bao giờ gặp. Ai vậy, Thanh?

-   Dương Thu.

-   Ít nghe nói. Bà ta cũng nhà văn nhà thơ à?

-   Nhà văn. 

-   Sao mình ít nghe nói đến nhỉ?

-    Bà này là dân văn nghệ “chi viện”. Ở Hà Nội vào. Bà này “ghê” lắm.

-    Ghê là sao? Lăng nhăng lắm hả?

-    Mình không rành. Nhưng nghe nói bà có mấy tác phẩm viết khá bạo, chưa xuất bản.

-    Có bằng Lệ Hằng trong mình không?

-    Không đâu.

-    “Bạo” là có vấn đề, bà biết không. Thôi, để nghe đi.

Bài thơ Tố Hữu chấm dứt bằng một tràng vỗ tay kéo dài.  Xướng ngôn viên giới thiệu tiếp một sinh viên lên hát bài “Trường Sơn Ðông, Trường Sơn Tây”. Sau đó, là phần đọc thơ và hát do nhiều người đóng góp. Một số lên đọc hoặc ngâm hoặc hát thơ, nhạc của mình và bạn bè mình. Bài nào cũng pha pha giữa tình cảm cá nhân và nhiệm vụ đối với cách mạng. Chẳng có bài nào thực sự là thơ tình hoàn toàn như xướng ngôn viên quả quyết trong phần mở đầu. Một đôi bài có hơi hướm yêu đương lăng nhăng, nhưng giọng điệu vẫn còn dè dặt. Nhưng nói chung, dù sao, nghe cũng được.

Hồng thú vị lộ rõ. Nàng chăm chú quan sát, lắng nghe, rì rầm bàn tán với Thanh, rồi quay sang chia sẻ ý kiến với Lục. Nàng xuýt xoa khen bài này hay, tỏ vẻ thất vọng khi nghe một bài không vừa ý. Nàng bảo anh:

-   Lâu lắm mới có được một buổi sinh hoạt vui vẻ như thế này. Chả bù với hồi trước…

Trước sau, Lục không phát biểu điều gì. Anh cũng ít hỏi Hồng, mà chỉ nghe nàng nói. Thực ra, anh chưa hỏi thì nàng đã nói rồi. Anh lắng nghe, không bình phẩm. Hút hết hai điếu thuốc thơm, Lục định lôi gói Ðà Lạt ra hút, nhưng nghĩ tới nghĩ lui, anh tới quầy mua thêm một điếu thuốc thơm nữa. Anh châm lửa, phì phà sảng khoái. Hồng nhìn anh, cười:

-    Anh trông cũng còn phong độ nhỉ?

Lục đang cố tìm một câu gì duyên dáng để đáp lại lời Hồng thì ngoài “sân khấu”, bỗng xuất hiện một thanh niên từ trong đám đông, xăng xái chen lên. Anh ta vừa đi vừa nói:

-    Ðến phiên tôi, đến phiên tôi. Cho tôi có ý kiến, đồng chí xướng ngôn viên.

Người giới thiệu chương trình đang nói về một nhà thơ nào đó, dừng lại, ngạc nhiên nhìn người thanh niên, chờ đợi. Anh này tiến đến gần xướng ngôn viên, chìa tay ra với ý định cầm lấy micro, nhưng xướng ngôn viên ngăn lại:

-   Ðồng chí là ai? Ðồng chí muốn đọc thơ hay hát? Sao không thấy đồng chí lên đăng ký trước?

-    Em không biết quy định này. Em sẽ tự giới thiệu về mình, sau đó, em xin phát biểu một số ý kiến.

-    Ý kiến? Ðồng chí muốn phát biểu ý kiến gì? 

-    Một ý kiến về văn học nghệ thuật.

Xướng ngôn viên dụ dự không quyết. Anh ta nhìn vào các nhà văn nhà thơ chủ chốt đang ngồi ở góc tường, như muốn hỏi ý kiến. Có một người nói lớn: “Hoàng Phương, sinh viên sư phạm ấy mà. Cứ để em ấy nói, cứ để em ấy nói.” Vài người khác phụ họa: “Ừ, cứ để người ta nói.” Xướng ngôn viên đợi một lát thấy không có ai phản ứng gì, bèn đưa micro cho thanh niên. Anh ta cầm lấy micro, run run đưa lên miệng:

-   Chào các đồng chí và các bạn. Tôi là sinh viên đại học sư phạm, ngành văn. Tôi xin được đi thẳng vào vấn đề. Mới đây, có một cuốn sách viết về phong trào đô thị ở miền Nam, đặc biệt là về phong trào đấu tranh của sinh viên học sinh thành phố ta. Chúng tôi là thế hệ sinh sau đẻ muộn, nhưng qua tài liệu của Ðảng và Nhà nước, tôi biết các đồng chí sinh viên học sinh của ta hoạt động trong lòng địch rất là…rất là…anh hùng, rất là…rất…vâng, rất là đáng ngưỡng mộ. Các đồng chí đó đã đấu tranh rất quyết liệt với kẻ thù, bất chấp sự đàn áp dã man của bọn chúng. Thế mà, một cuốn sách vừa xuất bản đã xuyên tạc, đã hạ giá phong trào đấu tranh đô thị của sinh viên học sinh thành phố Huế anh hùng. Không những thế, nó còn có tác dụng gây chia rẽ giữa lớp trước, lớp sau, giữa địa phương này với địa phương khác. Tôi cho rằng cuốn sách  này rất nguy hiểm, có thể khiến cho kẻ thù lợi dụng để bôi xấu chế độ ta, gây hiểu lầm cho các thế hệ sau. Chắc các đồng chí và các bạn cũng đã nghe nói tới cuốn sách này. Ðó là cuốn “Học phí trả bằng máu”. Ðây…

Người thanh niên rút ra từ trong cái xắc nãy giờ anh ta vẫn mang trên vai một cuốn sách, đưa lên cao:

-    Ðây là cuốn “Học phí trả bằng máu” do Nguyễn Khắc Phục viết. Tôi có đọc tác phẩm của đồng chí Nguyễn Khắc Phục.  Ðồng chí là một nhà văn giỏi, có lập trường tốt. Nhưng riêng cuốn sách này, không biết do động cơ nào, đồng chí đã làm một việc hết sức xấu xa, vừa sai sự thật vừa đi ngược lại chính sách đường lối của Ðảng. Chúng ta không thể để cho cuốn sách độc hại này lưu hành dược, dù đường lối của Ðảng ta  là rất rộng rãi, cho mọi người được quyền tự do viết, miễn là không có hại đến an ninh tổ quốc. Theo tôi, cuốn sách chứa một ý đồ thâm độc. Chúng ta phải ngăn chặn bằng mọi giá.  Ngày mai, anh em sinh viên chúng tôi ở trường Ðại Học Sư Phạm có tổ chức một buổi hội thảo lên án cuốn sách độc hại này, sau đó chúng tôi sẽ tiến hành lễ đốt sách. Mời các đồng chí và các bạn tới tham dự. Riêng tối hôm nay, để bày tỏ lòng phẫn nộ đối với cuốn sách, tôi xin xé tan cuốn sách này trước mặt các đồng chí và các bạn. Ðây…

Nói xong, anh cầm sách xé đôi, rồi xé vụn một số trang vứt chung quanh. Những mảnh giấy vụn bay tung tóe. Một số bay vào bàn Lục đang ngồi. Lục nín thở, hồi hộp nhìn lên. Ngay từ đầu, khi anh thanh niên này vừa nói, anh đã cảm thấy có gì không ổn, muốn ra về ngay lập tức, nhưng nhìn quanh, thấy mọi người im lặng, ngột ngạt theo dõi, anh không dám cựa quậy. Anh ráng ngồi chịu trận, mồ hôi vã ra. Thấy anh nhấp nhỏm không yên, Hồng nhiều lần nắm tay anh đè xuống. 

Người thanh niên vứt phần còn lại của cuốn sách vào chân tường gần bên. Một người đàn ông ngồi gần đó, thình lình bước tới, cầm cuốn sách, đưa lên trời vẫy vẫy trong không, lấy hộp quẹt bật lên châm lửa đốt. Ông ta cứ cầm cuốn sách như thế cho nó cháy một hồi, rồi vứt xuống, lấy chân chà chà lên.  Xong, ông ta tiến tới anh thanh niên, đưa tay ra bắt. Hồng la nhỏ:

-   Nhà văn Hoàng Phu!

Ngoài sân khấu, anh thanh niên cảm động lộ hẳn trên nét mặt, quay về đám đông, nói tiếp:

-    Tôi không biết hát, chẳng biết ngâm thơ. Nhưng để đóng góp vào không khí sinh hoạt hôm nay, xin hãy cùng tôi hát lại một bài ca cũ để nhớ lại những tháng ngày đấu tranh hừng hực của anh chị em sinh viên học sinh thành phố Huế anh hùng. Nào, hãy hát cùng tôi:

Dậy mà đi, đậy mà đi

Ai chiến thắng không hề chiến bại

Ai nên khôn không khốn một lần…

Dậy mà đi, dậy mà đi

Dậy mà đi hỡi đồng bào ơi…

Nhiều người  vỗ tay hát theo. Một số người khác, lúc đầu vỗ dè dặt, nhưng sau, thấy không khí  được hâm nóng, nên vỗ mạnh hơn, nhiệt tình hơn. Một vài người khác đứng dậy lặng lẽ bước đi. Lục cũng lặng lẽ đứng dậy, cảm thấy bất an. Phải ra khỏi đây thôi. Anh nói nhỏ với Hồng:

-   Tôi ra ngoài một chút. Có lẽ là… về luôn. Gặp lại Hồng sau.

Hồng chép miệng:

-   Chắc không có gì đâu. Ở lại cho vui.

Lục cười buồn:

-   Hồng hiểu. Thân thế tôi không tiện chút nào.

Anh cương quyết đi ra. Anh len lỏi giữa các bàn ghế, cố bước thật nhanh cho ra khỏi chỗ này. Trong lúc đó, trên sân khấu, giọng hát của người thanh niên chợt ngưng lại đột ngột.  Lục ngoái đầu nhìn lui, thấy nhà thơ xướng ngôn viên và anh thanh niên trao đổi nhau gì đó. Cuối cùng, anh thanh niên đồng ý giao lại micro cho xướng ngôn viên. Giọng nhà thơ này vang lên trong lúc một số khác  vẫn còn vỗ tay hát:

-  Xin lỗi các đồng chí và các bạn. Ai còn hát, xin ngưng hát. Bài hát này, theo tôi nghĩ, không phù hợp với tình hình hiện nay. Hồi xưa, ta tranh đấu với địch, ta dùng nó như vũ khí.  Bây giờ hòa bình rồi, ta hát bài khác. Xin yêu cầu các đồng chí ngưng hát.

Dường như không ai muốn nghe lời xướng ngôn viên. Tiếng hát vẫn vang lên, bây giờ nghe rập ràng và đầy kích động. Xướng ngôn viên nhắc lại lời yêu cầu, nhưng người ta vẫn hát. Anh cao giọng, lần này, như lệnh truyền:

-    Các đồng chí và các bạn nghe đây. Ðây là lệnh của Ty Công An, đây là lệnh của Ty Công An Bình Trị Thiên, yêu cầu ngừng hát. Nếu ai còn hát, nếu ai còn hát, nếu…

Anh chưa nói trọn câu, tiếng hát  đã đột ngột im bặt. Mọi người ngơ ngác nhìn nhau.

Trong lúc đó, Lục đã ra đến ngoài đường. Anh thở phào nhẹ nhõm. Khi đến bãi xe đạp, anh dừng lại nhìn quanh quan sát. Không có ai. Anh yên tâm, dắt xe ra. Khi mới bắt đầu đạp, anh nghe tiếng Hồng đuổi theo phía sau:

-    Vậy mà về đành về đoạn.

Lục ngoái nhìn, thấy hai phụ nữ đang đứng ở giữa đường, vẫy tay:

-    Chúc ngủ ngon!

Anh đạp thật nhanh, tai còn nghe văng vẳng tiếng ngâm thơ của một giọng nam vang lên từ phía Tổng Hội.

 

 

(Trích đoạn tiểu thuyết “Dặm trường”, chương 7)

bài đã đăng của Trần Doãn Nho


1 bình luận »

  • Nguyễn Đức Tùng viết:

    Hay lắm anh Trần Doãn Nho.
    Xin cho đọc tiếp.

    NĐT

Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch