Trang chính » Biên Khảo, Chuyên Đề, Ngày 30 tháng Tư, Phỏng vấn Email bài này

Nguyễn Hữu Nghĩa: Hệ Thống Cảm Xúc

Lưu Diệu Vân: Dù muốn dù không, chúng ta cũng không thể phủ nhận rằng biến cố 30 tháng Tư đã tạo nên những ranh giới vô hình: ranh giới thời gian giữa văn chương trước và sau 1975, cũng như ranh giới không gian trong và ngoài nước. Theo ý riêng của tác giả, biến cố này đã (và đang) đem lại những ràng buộc hay tháo gỡ nào trên nền văn học Việt Nam. Và nếu không có biến cố này, văn phong/đề tài/ý thức trong sáng tác của tác giả sẽ khác với bây giờ không, và nếu có, khác như thế nào?

Nói về văn học thuần túy trong một xã hội tự do, bất cứ biến cố nào — hay không có biến cố nào — người sáng tác đều không thể tách rời cá nhân mình ra khỏi xã hội. Tác gia (không có dấu hỏi) không dính dáng nhiều thì dính dáng ít; không ràng rịch kỹ thì ràng rịch lỏng lẻo, nhưng có ràng rịch; không liên hệ tới đời này thì liên lệ tới đời trước, đời sau.

Thí dụ nhỏ, như một nhà nghiên cứu chữ Nôm chẳng hạn, có vẻ như sống thong dong ngoài vòng thời cuộc, liệu biến cố 30 tháng 4 năm 1975 có ảnh hưởng gì tới ông bà ta không? Gia đình thất tán, sách vở tự đốt hay bị phường khóm tịch thu, trí thức bị dòm ngó, khống chế. Rồi xếp hàng mua khoai, chạy ăn từng bữa, công an có thể dộng cửa bất cứ lúc nào. Sống như cá nằm trên thớt, như kiến bò chảo rang, liệu có thảnh thơi mà nghiên cứu nữa không? Và nghiên cứu để làm gì?

Về người sáng tác, họa có là gỗ đá hay có vấn đề tâm thần mới có thể tự tách rời được thời cuộc. Tác gia là những người giàu cảm xúc, dễ rung động với đất trời, cây cỏ, tình yêu, sống chết và hoàn cảnh con người. Biến cố 30 tháng 4 làm rung chuyển đến tận cùng hệ thống cảm xúc của họ, làm sao mà không thay đổi! Vấn đề là thay đổi như thế nào, hướng nào, cách nào mà thôi.

bài đã đăng của Nguyễn Hữu Nghĩa


Bài này không có phần bình luận.

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)