Trang chính » Phỏng vấn Email bài này

Trò chuyện với nhà thơ Lưu Diệu Vân tại Toronto, Canada

9781922181428-Perfect (VL) 8_FINAL

Chúng tôi bắt đầu trò chuyện từ thơ nhân chị vừa ra mắt tập thơ Anh ngữ M of December. Tôi đã đọc toàn bộ tác phẩm của chị trên Da màu và ở website cá nhân Lưu Diệu Vân của chị. Có lúc tôi mỉm cười, Lưu Diệu Vân viết duyên dáng của người đàn bà tỉa chữ như đang tỉa từng bông hoa để cắm trong chiếc bình, chi tiết và cầu kỳ trong cái dữ dội của sáng tạo. Có lúc tôi căng thẳng nhìn vào chữ của chị vì nó vượt ngoài ý niệm và khái niệm của ngôn từ và đời sống, vì chị làm đảo lộn toàn bộ ngôn ngữ trong thơ của chị để trở thành người viết bạo liệt, mạnh mẽ.

 

NQDP: Chị làm thơ từ khi nào? Tại sao chị lại chọn văn chương là một con đường cho riêng mình?

LDV: Có lẽ cũng như rất nhiều nhà thơ khác, tôi bắt đầu làm thơ từ lúc…phải lòng vài ba nhà thơ mà các nhà thơ đi trước cũng ít nhiều có nảy sinh hệ lụy như tôi [?]. Rumi trí tuệ, Neruda trữ tình, Rimbaud cấp tiến, Thanh Tâm Tuyền cách tân và táo bạo…và lần Vỡ-Tình-Vĩ-Đại đã chính thức đẩy tôi vào trò chơi chữ nghĩa vần điệu với tác phẩm đầu tiên được đăng trên tạp chí Văn thanh thế lúc bấy giờ.

Không người viết nào được toàn quyền chọn con đường văn chương mà hình như nghiệp dĩ đã đích thân chọn họ. Một chút đam mê, một ít tài vặt, những lớp thi ca trong đại học, và một núi sầu muộn đã châm ngòi dọn một lối nhỏ cho hành trình văn chương – mà nếu được tạm gọi là thành công – thì nhà thơ nên sải bước một mình trong cô độc. Tôi hy vọng (có hão huyền không?) con đường của Lưu Diệu Vân từ “mùa hè mắc võng nơi hai đầu ngọn sóng” trong 7 giờ 47 Phút, cho đến “một thánh nữ sống bị kẹt giữa sợi dây kéo thời gian hỏng [a living deity  caught between the nearly-broken zipper of time]” của M of December là một con đường đơn độc.

 

NQDP: Tôi ngạc nhiên thảng thốt rằng người trẻ như chị hình như đang sốt sắng đầy lo lắng, nghi hoặc cho ngôn ngữ mẹ đẻ của mình là tiếng Việt vì tôi đồ rằng chị đang tạo ra một thế hệ viết kỹ thuật của nhiều lĩnh vực đan xen như nhiếp ảnh và cả điện ảnh. Đọc thơ chị tôi thấy từng lớp từng lớp ý nghĩa qua ngôn từ đó. Chị nghĩ sao về nhận định này?

LDV: Với riêng tôi, một bài thơ hay phải hội đủ ba yếu tố: cảm xúc chân thật, hình ảnh hoặc ngôn từ mới mẻ, và cấu trúc đa diện. Hiển nhiên, quá trình sáng tác ban sơ không nên được dưỡng sinh trong không khí chật chội hạn chế. Nhưng phần biên tập sau những phút vỡ òa cảm xúc hữu cơ là lúc nhà thơ nên sâu lắng lại và nghiêm túc hơn với những cân nhắc vần điệu, kỹ thuật, ngôn ngữ để tạo nên những huyền bí, lẫn lộn, pha trộn, giúp cho bài thơ còn tươi non ấy chóng thành một sinh linh hoàn chỉnh. Tương tự như giai đoạn hậu kỳ tối quan trọng của một bộ phim điện ảnh hay một series ảnh nghệ thuật.

Tôi là một người hay xung động nhất thời nhưng tôi chỉ dành cho cảm xúc một tầng nhang thơm, những khắc còn lại tôi thuần phục trọn vẹn lý trí, mà lý trí thì hay dẫn đắt tôi đi qua nhiều tầng hầm sáng tối, thâm trầm, thế nên mới có nhiều hốt hoảng lo toan cho tánh mạng cảm xúc mình, trong thơ (cười).

 

NQDP: Thơ tình của Diệu Vân nữ tính với tình yêu tận hiến, khác hẳn những gai góc của người đàn bà sắc lém qua những góc nhìn khác trong thơ. Tình yêu và đời thường của chị như thế nào? Tôi nhìn thấy người đàn ông văn chương của chị trong thơ một cách rõ ràng.

LDV: Tôi vẫn tin (theo cách lý tưởng hóa) là khi yêu chúng ta nên tận hiến không toan tính. Nhưng tiếc là trong đời thường, tôi thường xuyên cố gắng để lý trí chi phối trong những quan hệ tình cảm, vì có lẽ tôi sợ cho phần điều khiển trái tim mình chiếm quá nhiều ưu thế. Vì vậy, tôi hay cho phép thơ [tình] tôi tận hiến hoàn toàn, như một cách sống ảo mộng mà khi nhân vật đến đường cùng, tan nát trái tim, thì tác giả luôn luôn thức tỉnh kịp lúc mà không hề hấn gì. [Những] người đàn trong thơ tôi thì thường hay bị chấn thương trầm trọng bởi ở ngoài đời thật tôi không có khả năng mê hoặc mạnh mẽ như nhân vật nữ trong thơ tôi (cười).

Không gian đời thường của tôi là khoảng vuông của một người làm thơ bên cạnh một người viết văn, vừa đủ chỗ cho cả hai cùng mớ sách vở ngày càng chồng chất, có những tuần cà phê, bát phố, có những chuyến đi xa, gần, và có những tranh cãi đầy hào hứng về đủ mọi đề tài [linh tinh] như lý thuyết lượng tử vòng hay lý thuyết siêu dây thứ nào thuyết phục hơn; bài dương cầm One Man’s Dream của Yanni hay bài vĩ cầm Okuribito Memory của Hisaishi cảm động hơn, hoặc tại sao con người hay bị mất ngủ (cười).

 

NQDP: Các tập thơ của chị đa phần có tiêu đề là các con số, chị giải thích tại sao cho bạn đọc hiểu hơn được không, từ tập đầu tay đến tập mới nhất M of December? Thú thật là tôi vô cùng thích thú điều này, vì những con số nó được giữ nguyên bản như chính nó chứ không huyền thoại hóa thành chữ.

LDV: Toán học, chứ không phải ngôn ngữ, là nền tảng của đời sống và là sự tiếp diễn của loài người. Tôi cảm thấy những con số có khả năng tương phản – vừa phô diễn vừa bảo vệ bí mật – rất tốt, như một cô gái Việt Nam mặc một chiếc áo dài lụa trắng mỏng – cô ta phô bày mọi thứ nhưng lại không công khai thứ gì.

7 giờ 47 phút, tầng 1816, viên thuốc 48 tiếng, 11 Hàng Gai, nhật ký trang 22, 1954 tương sinh 1979, 1000 tháng Mười Hai, 24 độ nhượng bộ… tất cả là những ký tự, công thức kết cấu mảnh dệt trải nghiệm của tôi, và vì đời sống của tôi quá đỗi bình thường nên chúng cũng chẳng được huyền thoại hóa cường điệu làm gì.

 

NQDP: Ngoài sáng tác thơ, chị là dịch giả, sáng tác văn xuôi và cả viết báo nữa, năng lượng của chị dành cho chữ theo sự phân định nào? 

LDV: Tôi sáng tác cho mình, dịch thuật cho mọi người, và viết báo cho… mục đích mua sắm sách. Và vì thế, năng lượng tôi dành cho cả ba theo tỷ lệ nhu cầu biến động vô cùng thất thường (cười).

 

NQDP: Một Lưu Diệu Vân lúc không làm thơ ở đời thường, chị có hay đối thoại với bản thân như một người phụ nữ không chữ nghĩa?

LDV: Ngoài chữ-nghĩa-thơ, tôi còn có những chữ-nghĩa-hiếu-kỳ khác, thế nên, tôi cảm thấy lúc nào mình cũng đối thoại đồng/song/ngược chữ nghĩa. Một người phụ nữ phi chữ nghĩa – dù ngôn từ bình dân hay cao thâm trí tuệ – khó có thể đối thoại với chính mình bởi ngay trong sự im lặng cũng âm vang những chấn động từ-vựng-tàng-hình.

 

NQDP: Chị có kế hoạch nào cho việc sáng tác không hay cứ viết và viết rồi xuất bản như một chu trình?

LDV: Tôi có một thói hư là khi sáng tác xong, tôi cứ thích giữ khư khư. Thường thì nhà xuất bản hay tạp chí hối thúc đã đến hạn kỳ thì tôi mới gởi bài của mình trong sự trễ muộn muôn đời (cười). Cảm giác như mỗi sáng tác là một con chim bồ câu đưa tin mà mình đã cưu mang từ lúc sơ sinh và nuôi nấng cho đến khi đủ lông đủ cánh. Cho nên việc thả đi một cánh chim cuộn dưới đôi chân khẳng khiu một bí mật của riêng mình vào khoảng không cao rộng đầy hiểm nguy, tôi lại có chút ngậm ngùi, dù tôi không phủ nhận, là người viết ít nhiều cũng mong muốn có độc giả, nhưng riêng tôi, tác động ngoại lai đó chiếm phần ít hơn tác động bản ngã, nên tôi mãi mãi cứ nấn ná, ngân ngấn nước mắt trước phút phải phóng thích con chim bé bỏng. Bởi lúc ấy, cảm-xúc-riêng đã vuột khỏi tầm tay mình và trở thành cảm-nhận-chung.

 

NQDP: Chị thích nhất bài thơ nào trong M of December, chị giới thiệu với độc giả về tập thơ bằng đôi dòng và trích câu thơ hoặc đoạn thơ chị thích.

LDV: Thật gay go khi tôi phải chọn một con bồ câu yêu thích nhất trong bầy, bởi ngay cả khi lông cánh không nguyên vẹn, chúng cũng là một phần không-hoàn-hảo-của-tôi. M of December đánh dấu sự trưởng thành của tôi từ một thiếu nữ đầy ắp nữ quyền, dấu ái, thành một phụ nữ đầy ý thức nhân loại, và nhận thức cá nhân, tự biết mình vẫn còn yếu đuối nhưng sẵn sàng đón nhận mọi thách thức với sự tự tin tuyệt đối về bản lãnh biết đối đầu nỗi đau của mình, và của người.

Có lẽ trong M of December, bài Rite of Right Passage phản ảnh cái tôi hiện tại đậm nét nhất, trong đó tôi ví mái tóc bằng độ dài hơn ba mươi mấy năm đời mình là:
a hawser of escape from palpebral doubts, a cry out against a father’s dominance, an exorcism of subcultural subservience, the entire torso of a country’s struggle, an artery of the living age, a river of impregnability, a winged protector of her back, an undecodable dna sequence of deceptive familiarity, a monochrome of parting. her long hair, an umbilical wick that willfully pulsates with no dead space

Tôi mong mình sẽ luôn luôn đối diện với cuộc đời này bằng sự mạnh mẽ mà tôi đang mài giũa cho mình, mỗi ngày.

 

NQDP: Cảm ơn cuộc trò chuyện của nhà thơ Lưu Diệu Vân. Chúc chị nhiều cảm hứng cho sáng tác và hạnh phúc.

LDV: Xin cảm ơn tác giả Như Quỳnh de Prelle đã cho tôi những phút cho phép mình thoát khỏi kìm kẹp thường hằng của lý trí, những phút ngắm con chim bồ câu của mình rời tổ trong tiếng cười giòn.

bài đã đăng của Như Quỳnh de Prelle


Phần Góp Ý/Bình Luận

Xin vui lòng bày tỏ trách nhiệm và sự tương kính trong việc sử dụng ngôn ngữ khi đóng góp ý kiến. Da Màu dành quyền từ chối những ý kiến cực đoan, thiếu tôn trọng bạn đọc hoặc không sử dụng email thật. Chúng tôi sẽ liên lạc trực tiếp với tác giả nếu ý kiến cần được biên tập.

Lưu ý: Xin vui lòng bỏ dấu tiếng Việt để giúp tránh những hiểu lầm đáng tiếc từ độc giả trong việc diễn dịch ý kiến đóng góp. Bài không bỏ dấu sẽ không được hiển thị. Xin chân thành cám ơn.


*

@2006-2012 damau.org ♦ tạp chí văn chương Da Màu Web services provided by InfoResources Center, Inc. Log in | Entries (RSS) | Comments (RSS)
porn ficken russian porn japanese porn watch porn watch sex izle sex izle anal porn tube amateur porn watch